২. কণ্টকসুত্তং
৭২. একং সমযং ভগৱা ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং সম্বহুলেহি অভিঞ্ঞাতেহি অভিঞ্ঞাতেহি থেৰেহি সাৱকেহি সদ্ধিং – আযস্মতা চ চালেন [পালেন (স্যা.)], আযস্মতা চ উপচালেন [উপ্পালেন (স্যা.)], আযস্মতা চ কুক্কুটেন [কক্কটেন (সী. স্যা.)], আযস্মতা চ কড়িম্ভেন [কৱিম্ভেন (সী.)], আযস্মতা চ নিকটেন [কটেন (সী.)], আযস্মতা চ কটিস্সহেন; অঞ্ঞেহি চ অভিঞ্ঞাতেহি অভিঞ্ঞাতেহি থেৰেহি সাৱকেহি সদ্ধিং.
তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা অভিঞ্ঞাতা অভিঞ্ঞাতা লিচ্ছৱী ভদ্ৰেহি ভদ্ৰেহি যানেহি পৰপুৰায [পৰংপুৰায (স্যা. অট্ঠ.)] উচ্চাসদ্দা মহাসদ্দা মহাৱনং অজ্ঝোগাহন্তি ভগৱন্তং দস্সনায. অথ খো তেসং আযস্মন্তানং এতদহোসি – ‘‘ইমে খো সম্বহুলা অভিঞ্ঞাতা অভিঞ্ঞাতা লিচ্ছৱী ভদ্ৰেহি ভদ্ৰেহি যানেহি পৰপুৰায উচ্চাসদ্দা মহাসদ্দা মহাৱনং অজ্ঝোগাহন্তি ভগৱন্তং দস্সনায. ‘সদ্দকণ্টকা খো পন ঝানা’ ৱুত্তা ভগৱতা. যংনূন মযং যেন গোসিঙ্গসালৱনদাযো তেনুপসঙ্কমেয্যাম. তত্থ মযং অপ্পসদ্দা অপ্পাকিণ্ণা ফাসুং [ফাসু (স্যা. ক.)] ৱিহৰেয্যামা’’তি. অথ খো তে আযস্মন্তো যেন গোসিঙ্গসালৱনদাযো তেনুপসঙ্কমিংসু; তত্থ তে আযস্মন্তো অপ্পসদ্দা অপ্পাকিণ্ণা ফাসুং ৱিহৰন্তি.
অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘কহং নু খো, ভিক্খৱে, চালো, কহং উপচালো, কহং কুক্কুটো, কহং কড়িম্ভো, কহং নিকটো, কহং কটিস্সহো; কহং নু খো তে, ভিক্খৱে, থেৰা সাৱকা গতা’’তি?
‘‘ইধ, ভন্তে, তেসং আযস্মন্তানং এতদহোসি – ‘ইমে খো সম্বহুলা অভিঞ্ঞাতা অভিঞ্ঞাতা লিচ্ছৱী ভদ্ৰেহি ভদ্ৰেহি যানেহি পৰপুৰায উচ্চাসদ্দা মহাসদ্দা মহাৱনং অজ্ঝোগাহন্তি ভগৱন্তং দস্সনায ‘সদ্দকণ্টকা খো পন ঝানাৱুত্তা ভগৱতা যংনূন মযং যেন গোসিঙ্গসালৱনদাযো তেনুপসঙ্কমেয্যাম তত্থ মযং অপ্পসদ্দা অপ্পাকিণ্ণা ফাসুং ৱিহৰেয্যামা’তি. অথ খো তে, ভন্তে, আযস্মন্তো যেন গোসিঙ্গসালৱনদাযো তেনুপসঙ্কমিংসু. তত্থ তে আযস্মন্তো অপ্পসদ্দা অপ্পাকিণ্ণা ফাসুং ৱিহৰন্তী’’তি.
‘‘সাধু সাধু, ভিক্খৱে, যথা তে মহাসাৱকা সম্মা ব্যাকৰমানা ব্যাকৰেয্যুং, ‘সদ্দকণ্টকা হি, ভিক্খৱে, ঝানা’ ৱুত্তা মযা.
‘‘দসযিমে, ভিক্খৱে, কণ্টকা. কতমে দস? পৱিৱেকাৰামস্স সঙ্গণিকাৰামতা কণ্টকো, অসুভনিমিত্তানুযোগং অনুযুত্তস্স সুভনিমিত্তানুযোগো কণ্টকো, ইন্দ্ৰিযেসু গুত্তদ্ৱাৰস্স ৱিসূকদস্সনং কণ্টকো, ব্ৰহ্মচৰিযস্স মাতুগামূপচাৰো [মাতুগামোপৱিচাৰো (সী.), মাতুগামূপৱিচৰো (ক.)] কণ্টকো, [কথা. ৩৩৩] পঠমস্স ঝানস্স সদ্দো কণ্টকো, দুতিযস্স ঝানস্স ৱিতক্কৱিচাৰা কণ্টকা, ততিযস্স ঝানস্স পীতি কণ্টকো, চতুত্থস্স ঝানস্স অস্সাসপস্সাসো কণ্টকো, সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধসমাপত্তিযা সঞ্ঞা চ ৱেদনা চ কণ্টকো ৰাগো কণ্টকো দোসো কণ্টকো মোহো কণ্টকো.
‘‘অকণ্টকা, ভিক্খৱে, ৱিহৰথ. নিক্কণ্টকা, ভিক্খৱে, ৱিহৰথ. অকণ্টকনিক্কণ্টকা, ভিক্খৱে, ৱিহৰথ. অকণ্টকা, ভিক্খৱে, অৰহন্তো; নিক্কণ্টকা, ভিক্খৱে, অৰহন্তো; অকণ্টকনিক্কণ্টকা, ভিক্খৱে, অৰহন্তো’’তি. দুতিযং.