২. তণ্হাসুত্তং
৬২. ‘‘পুৰিমা, ভিক্খৱে, কোটি ন পঞ্ঞাযতি ভৱতণ্হায – ‘ইতো পুব্বে ভৱতণ্হা নাহোসি, অথ পচ্ছা সমভৱী’তি. এৱঞ্চেতং, ভিক্খৱে, ৱুচ্চতি, অথ চ পন পঞ্ঞাযতি – ‘ইদপ্পচ্চযা ভৱতণ্হা’তি.
‘‘ভৱতণ্হাম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো ভৱতণ্হায? ‘অৱিজ্জা’তিস্স ৱচনীযং. অৱিজ্জম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো অৱিজ্জায? ‘পঞ্চ নীৱৰণা’তিস্স ৱচনীযং. পঞ্চ নীৱৰণেপাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰে ৱদামি, নো অনাহাৰে. কো চাহাৰো পঞ্চন্নং নীৱৰণানং? ‘তীণি দুচ্চৰিতানী’তিস্স ৱচনীযং. তীণিপাহং, ভিক্খৱে, দুচ্চৰিতানি সাহাৰানি ৱদামি, নো অনাহাৰানি. কো চাহাৰো তিণ্ণন্নং দুচ্চৰিতানং? ‘ইন্দ্ৰিযঅসংৱৰো’তিস্স ৱচনীযং. ইন্দ্ৰিযঅসংৱৰম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো ইন্দ্ৰিযঅসংৱৰস্স? ‘অসতাসম্পজঞ্ঞ’ন্তিস্স ৱচনীযং. অসতাসম্পজঞ্ঞম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো অসতা সম্পজঞ্ঞস্স? ‘অযোনিসোমনসিকাৰো’তিস্স ৱচনীযং. অযোনিসোমনসিকাৰম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো অযোনিসোমনসিকাৰস্স? ‘অস্সদ্ধিয’ন্তিস্স ৱচনীযং. অস্সদ্ধিযম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো অস্সদ্ধিযস্স? ‘অস্সদ্ধম্মস্সৱন’ন্তিস্স ৱচনীযং. অস্সদ্ধম্মস্সৱনম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো অস্সদ্ধম্মস্সৱনস্স? ‘অসপ্পুৰিসসংসেৱো’তিস্স ৱচনীযং.
‘‘ইতি খো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসসংসেৱো পৰিপূৰো অস্সদ্ধম্মস্সৱনং পৰিপূৰেতি, অস্সদ্ধম্মস্সৱনং পৰিপূৰং অস্সদ্ধিযং পৰিপূৰেতি, অস্সদ্ধিযং পৰিপূৰং অযোনিসোমনসিকাৰং পৰিপূৰেতি, অযোনিসোমনসিকাৰো পৰিপূৰো অসতাসম্পজঞ্ঞং পৰিপূৰেতি, অসতাসম্পজঞ্ঞং পৰিপূৰং ইন্দ্ৰিযঅসংৱৰং পৰিপূৰেতি, ইন্দ্ৰিযঅসংৱৰো পৰিপূৰো তীণি দুচ্চৰিতানি পৰিপূৰেতি, তীণি দুচ্চৰিতানি পৰিপূৰানি পঞ্চ নীৱৰণে পৰিপূৰেন্তি, পঞ্চ নীৱৰণা পৰিপূৰা অৱিজ্জং পৰিপূৰেন্তি, অৱিজ্জা পৰিপূৰা ভৱতণ্হং পৰিপূৰেতি; এৱমেতিস্সা ভৱতণ্হায আহাৰো হোতি, এৱঞ্চ পাৰিপূৰি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, উপৰিপব্বতে থুল্লফুসিতকে দেৱে ৱস্সন্তে তং উদকং যথানিন্নং পৱত্তমানং পব্বতকন্দৰপদৰসাখা পৰিপূৰেতি, পব্বতকন্দৰপদৰসাখা পৰিপূৰা কুসোব্ভে পৰিপূৰেন্তি, কুসোব্ভা পৰিপূৰা মহাসোব্ভে পৰিপূৰেন্তি, মহাসোব্ভা পৰিপূৰা কুন্নদিযো পৰিপূৰেন্তি, কুন্নদিযো পৰিপূৰা মহানদিযো পৰিপূৰেন্তি, মহানদিযো পৰিপূৰা মহাসমুদ্দং সাগৰং পৰিপূৰেন্তি; এৱমেতস্স মহাসমুদ্দস্স সাগৰস্স আহাৰো হোতি, এৱঞ্চ পাৰিপূৰি.
‘‘এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসসংসেৱো পৰিপূৰো অস্সদ্ধম্মস্সৱনং পৰিপূৰেতি, অস্সদ্ধম্মস্সৱনং পৰিপূৰং অস্সদ্ধিযং পৰিপূৰেতি, অস্সদ্ধিযং পৰিপূৰং অযোনিসোমনসিকাৰং পৰিপূৰেতি, অযোনিসোমনসিকাৰো পৰিপূৰো অসতাসম্পজঞ্ঞং পৰিপূৰেতি, অসতাসম্পজঞ্ঞং পৰিপূৰং ইন্দ্ৰিযঅসংৱৰং পৰিপূৰেতি, ইন্দ্ৰিযঅসংৱৰো পৰিপূৰো তীণি দুচ্চৰিতানি পৰিপূৰেতি, তীণি দুচ্চৰিতানি পৰিপূৰানি পঞ্চ নীৱৰণে পৰিপূৰেন্তি, পঞ্চ নীৱৰণা পৰিপূৰা অৱিজ্জং পৰিপূৰেন্তি, অৱিজ্জা পৰিপূৰা ভৱতণ্হং পৰিপূৰেতি; এৱমেতিস্সা ভৱতণ্হায আহাৰো হোতি, এৱঞ্চ পাৰিপূৰি.
‘‘ৱিজ্জাৱিমুত্তিম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো ৱিজ্জাৱিমুত্তিযা? ‘সত্ত বোজ্ঝঙ্গা’তিস্স ৱচনীযং. সত্তপাহং, ভিক্খৱে, বোজ্ঝঙ্গে সাহাৰে ৱদামি, নো অনাহাৰে. কো চাহাৰো সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং? ‘চত্তাৰো সতিপট্ঠানা’তিস্স ৱচনীযং. চত্তাৰোপাহং, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানে সাহাৰে ৱদামি, নো অনাহাৰে. কো চাহাৰো চতুন্নং সতিপট্ঠানানং? ‘তীণি সুচৰিতানী’তিস্স ৱচনীযং. তীণিপাহং, ভিক্খৱে, সুচৰিতানি সাহাৰানি ৱদামি, নো অনাহাৰানি. কো চাহাৰো তিণ্ণন্নং সুচৰিতানং? ‘ইন্দ্ৰিযসংৱৰো’তিস্স ৱচনীযং. ইন্দ্ৰিযসংৱৰম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো ইন্দ্ৰিযসংৱৰস্স? ‘সতিসম্পজঞ্ঞ’ন্তিস্স ৱচনীযং. সতিসম্পজঞ্ঞম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো সতিসম্পজঞ্ঞস্স? ‘যোনিসোমনসিকাৰো’তিস্স ৱচনীযং. যোনিসোমনসিকাৰম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো যোনিসোমনসিকাৰস্স? ‘সদ্ধা’তিস্স ৱচনীযং. সদ্ধম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো সদ্ধায? ‘সদ্ধম্মস্সৱন’ন্তিস্স ৱচনীযং. সদ্ধম্মস্সৱনম্পাহং, ভিক্খৱে, সাহাৰং ৱদামি, নো অনাহাৰং. কো চাহাৰো সদ্ধম্মস্সৱনস্স? ‘সপ্পুৰিসসংসেৱো’তিস্স ৱচনীযং.
‘‘ইতি খো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসসংসেৱো পৰিপূৰো সদ্ধম্মস্সৱনং পৰিপূৰেতি, সদ্ধম্মস্সৱনং পৰিপূৰং সদ্ধং পৰিপূৰেতি, সদ্ধা পৰিপূৰা যোনিসোমনসিকাৰং পৰিপূৰেতি, যোনিসোমনসিকাৰো পৰিপূৰো সতিসম্পজঞ্ঞং পৰিপূৰেতি, সতিসম্পজঞ্ঞং পৰিপূৰং ইন্দ্ৰিযসংৱৰং পৰিপূৰেতি, ইন্দ্ৰিযসংৱৰো পৰিপূৰো তীণি সুচৰিতানি পৰিপূৰেতি, তীণি সুচৰিতানি পৰিপূৰানি চত্তাৰো সতিপট্ঠানে পৰিপূৰেন্তি, চত্তাৰো সতিপট্ঠানা পৰিপূৰা সত্ত বোজ্ঝঙ্গে পৰিপূৰেন্তি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা পৰিপূৰা ৱিজ্জাৱিমুত্তিং পৰিপূৰেন্তি; এৱমেতিস্সা ৱিজ্জাৱিমুত্তিযা আহাৰো হোতি, এৱঞ্চ পাৰিপূৰি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, উপৰিপব্বতে থুল্লফুসিতকে দেৱে ৱস্সন্তে তং উদকং যথানিন্নং পৱত্তমানং…পে… এৱমেতস্স মহাসমুদ্দস্স সাগৰস্স আহাৰো হোতি, এৱঞ্চ পাৰিপূৰি. এৱমেৱং খো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসসংসেৱো পৰিপূৰো সদ্ধম্মস্সৱনং পৰিপূৰেতি…পে… এৱমেতিস্সা ৱিজ্জাৱিমুত্তিযা আহাৰো হোতি, এৱঞ্চ পাৰিপূৰী’’তি. দুতিযং.