༨. རཱུ་པི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༥༨༢. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཀུ་ལ་སྶ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཧོ་ཏི ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟི་ཀོ. ཡཾ ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཏ་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ཝི་སོ ཋ་པི་ཡྻ་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཡཾ ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ མཾ་སཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ཝི་སོ ཋ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཀུ་ལ་སྶ དཱ་ར་ཀོ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ རོ་ད་ཏི – ‘‘མཾ་སཾ མེ དེ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཡྻ་སྶ པ་ཊི་ཝི་སཾ དཱ་ར་ཀ་སྶ དེ་ཧི. ཨ་ཉྙཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཡྻ་སྶ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཏཾ ཀུ་ལཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཧི་ཡྻོ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སཱ་ཡཾ མཾ་སཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏོ ཨ་ཡྻ་སྶ པ་ཊི་ཝི་སོ ཋ་པི་ཏོ. ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, དཱ་ར་ཀོ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ རོ་ད་ཏི – ‘མཾ་སཾ མེ དེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཡྻ་སྶ པ་ཊི་ཝི་སོ དཱ་ར་ཀ་སྶ དི་ནྣོ. ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཡྻ་ཏཱུ’’ཏི? ‘‘པ་རི་ཙྩ་ཏྟོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཙྩ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཉྙེ་ཝ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ དེ་ཧཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ སོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཏ་ཐེ་ཝ མ་ཡཾ རཱུ་པི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ ཨེ་ཝ་མེ་ཝི་མེ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཁི་ཡྻ་ནྟ་སྶ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ རཱུ་པི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཨུ་པ་ན་ནྡ, རཱུ་པི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སཱི’’ཏི [པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་སཱི་ཏི (སྱཱ.)]? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, རཱུ་པི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༥༨༣. ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏཾ ཨུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻ, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
༥༨༤. ཡོ པ་ནཱཏི ཡོ ཡཱ་དི་སོ…པེ… བྷི་ཀྑཱུཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི.
ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ ས་ཏྠུ་ཝ་ཎྞོ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ར་ཛ་ཏཾ ནཱ་མ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ལོ་ཧ་མཱ་ས་ཀོ དཱ་རུ་མཱ་ས་ཀོ ཛ་ཏུ་མཱ་ས་ཀོ ཡེ ཝོ་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
ཨུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱཏི ས་ཡཾ ག་ཎྷཱ་ཏི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ [ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི (སྱཱ.)].
ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཉྙཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏི ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ [ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི (སྱཱ.)].
ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ཡྻ་སྶ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ – ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, རཱུ་པི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སིཾ. ཨི་དཾ མེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ཧཾ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སྶ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི. ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟི དེ་སེ་ཏ་བྦཱ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཝཱ སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི. ས་ཙེ སོ བྷ་ཎ་ཏི – ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཡྻ་ཏཱུ’’ཏི, ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨི་མཾ ཝཱ ཨི་མཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི. ཀ་པྤི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ས་པྤི ཝཱ ཏེ་ལཾ ཝཱ མ་དྷུ ཝཱ ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཝཱ. ས་ཙེ སོ ཏེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི རཱུ་པི་ཡ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་ཧེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ ལ་བྷེ་ཐ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ; ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ, སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མཾ ཚ་ཌྜེ་ཧཱི’’ཏི. ས་ཙེ སོ ཚ་ཌྜེ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ; ནོ ཙེ ཚ་ཌྜེ་ཏི, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ རཱུ་པི་ཡ་ཚ་ཌྜ་ཀོ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ – ཡོ ན ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ན དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ན མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ན བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཚ་ཌྜི་ཏཱ་ཚ་ཌྜི་ཏ་ཉྩ ཛཱ་ནེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ. པ་ཋ་མཾ བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
༥༨༥. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ རཱུ་པི་ཡ་ཚ་ཌྜ་ཀཾ ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ རཱུ་པི་ཡ་ཚ་ཌྜ་ཀཾ ས་མྨ་ནྣ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱུ་པི་ཡ་ཚ་ཌྜ་ཀ་སྶ ས་མྨུ་ཏི, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ས་མྨ་ཏོ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ རཱུ་པི་ཡ་ཚ་ཌྜ་ཀོ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ཏེ་ན ས་མྨ་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༥༨༦. རཱུ་པི་ཡེ རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱི རཱུ་པི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. རཱུ་པི་ཡེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ རཱུ་པི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. རཱུ་པི་ཡེ ཨ་རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱི རཱུ་པི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ཨ་རཱུ་པི་ཡེ རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་རཱུ་པི་ཡེ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་རཱུ་པི་ཡེ ཨ་རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མེ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཐེ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ནི་ཀྑི་པ་ཏི – ཡ་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི སོ ཧ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
རཱུ་པི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་མཾ.