༡༠. རཱ་ཛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ
༥༣༧. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ དཱུ་ཏེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ པཱ་ཧེ་སི – ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ དཱུ་ཏོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཏཾ དཱུ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ, ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ ཁོ མ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ ཀཱ་ལེ་ན ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ སོ དཱུ་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀོ་ཙི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ’’ཏི? ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨཱ་རཱ་མཾ ཨ་ག་མཱ་སི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཏཾ དཱུ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་སོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ དཱུ་ཏོ ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཾ ནི་དྡི་སི ས་ཉྙ་ཏྟོ སོ མ་ཡཱ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་ལེ་ན, ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཏཾ ཨ་ཙྪཱ་དེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི – ‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏུ ཨ་ཡྻོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ, ཨི་ཙྪཱ་མ མ་ཡཾ ཨ་ཡྻེ་ན ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཙཱ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི – ‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏུ ཨ་ཡྻོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ, ཨི་ཙྪཱ་མ མ་ཡཾ ཨ་ཡྻེ་ན ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟ’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཙཱ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དཱུ་ཏཾ པཱ་ཧེ་སི – ‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏུ ཨ་ཡྻོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ, ཨི་ཙྪཱ་མ མ་ཡཾ ཨ་ཡྻེ་ན ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ནེ་ག་མ་སྶ ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི. ནེ་ག་མེ་ན ཙ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘‘ཡོ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི པ་ཉྙཱ་སཾ བ་དྡྷོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་རེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཧི, ཨ་ཛྫ ནེ་ག་མ་སྶ ས་མ་ཡོ. ནེ་ག་མེ་ན ཙ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཡོ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི པ་ཉྙཱ་སཾ བ་དྡྷོ’’’ཏི. ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀཱ་ཡ པ་རཱ་མ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨུ་པ་ན་ནྡེ་ན ས་ཀྱ་པུ་ཏྟེ་ན ནི་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ན་ནྡ་སྶ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ག་མཱ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀི་སྶ ཏྭཾ, ཨ་ཡྻོ, པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཏོ, པ་ཉྙཱ་སཾ ཛཱི་ནོ་སཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘མ་ཧི་ཙྪཱ ཨི་མེ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ. ན་ཡི་མེ་སཾ སུ་ཀ་རཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན – ‘ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ནཱ་ག་མེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ན་ནྡོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན – ‘ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ནཱ་ག་མེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཨུ་པ་ན་ནྡ, ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན – ‘ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ནཱ་ག་མེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན – ‘ཨ་ཛྫ་ཎྷོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་མེ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ནཱ་ག་མེ་སྶ་སི! ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐ –
༥༣༨. ‘‘བྷི་ཀྑུཾ པ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡི་སྶ རཱ་ཛཱ ཝཱ རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀོ ཝཱ དཱུ་ཏེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ པ་ཧི་ཎེ་ཡྻ – ‘ཨི་མི་ནཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཧཱི’ཏི. སོ ཙེ དཱུ་ཏོ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨི་དཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣ’ནྟི, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ སོ དཱུ་ཏོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ན ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ. ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ ཁོ མ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ, ཀཱ་ལེ་ན ཀ་པྤི་ཡ’ནྟི. སོ ཙེ དཱུ་ཏོ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཏྠི པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀོ་ཙི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ’ཏི, ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཝཱ – ‘ཨེ་སོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ’ཏི. སོ ཙེ དཱུ་ཏོ ཏཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཡཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཾ ནི་དྡི་སི ས་ཉྙ་ཏྟོ སོ མ་ཡཱ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་ལེ་ན, ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཏཾ ཨ་ཙྪཱ་དེ་སྶ་ཏཱི’ཏི, ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ སཱ་རེ་ཏ་བྦོ – ‘ཨ་ཏྠོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་རེ་ནཱ’ཏི. དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ཡ་མཱ་ནོ སཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཡྻ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ; ནོ ཙེ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཡྻ, ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཚ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨུ་དྡི་སྶ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཚ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ཨུ་དྡི་སྶ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཡྻ, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ; ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རི་ཝཱ་ཡ་མ་མཱ་ནོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་ར ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཡྻ, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ནོ ཙེ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཡྻ, ཡ་ཏ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ, ཏ་ཏྠ སཱ་མཾ ཝཱ ག་ནྟ་བྦཾ དཱུ་ཏོ ཝཱ པཱ་ཧེ་ཏ་བྦོ – ‘ཡཾ ཁོ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ པ་ཧི་ཎི་ཏྠ, ན ཏཾ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི, ཡུ་ཉྫ་ནྟཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ས་ཀཾ, མཱ ཝོ ས་ཀཾ ཝི་ན་སྶཱ’ཏི, ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ སཱ་མཱི་ཙཱི’’ཏི.
༥༣༩. བྷི་ཀྑུཾ པ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡི་སྶཱཏི བྷི་ཀྑུ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ, བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ, བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མོ.
རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཡོ ཀོ་ཙི ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏི.
རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ ནཱ་མ ཡོ ཀོ་ཙི ར་ཉྙོ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རོ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
ག་ཧ་པ་ཏི་ཀོ ནཱ་མ ཋ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཾ རཱ་ཛ་བྷོ་གྒཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ཝ་སེ་སོ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀོ ནཱ་མ.
ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ནཱ་མ ཧི་ར་ཉྙཾ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ མུ་ཏྟཱ ཝཱ མ་ཎི ཝཱ.
ཨི་མི་ནཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣེ་ནཱཏི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ་ན.
ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱཏི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ.
ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཧཱིཏི ད་ཛྫེ་ཧི.
སོ ཙེ དཱུ་ཏོ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣ’’ནྟི, ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ སོ དཱུ་ཏོ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ. ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ ཁོ མ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ, ཀཱ་ལེ་ན ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི. སོ ཙེ དཱུ་ཏོ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀོ་ཙི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ’’ཏི? ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ ནི་དྡི་སི་ཏ་བྦོ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཝཱ – ‘‘ཨེ་སོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ’’ཏི. ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཏ་སྶ དེ་ཧཱི་ཏི ཝཱ, སོ ཝཱ ནི་ཀྑི་པི་སྶ་ཏི, སོ ཝཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སྶ་ཏི, སོ ཝཱ ཙེ་ཏཱ་པེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
སོ ཙེ དཱུ་ཏོ ཏཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཡཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཾ ནི་དྡི་སི ས་ཉྙ་ཏྟོ སོ མ་ཡཱ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀཱ་ལེ་ན, ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཏཾ ཨ་ཙྪཱ་དེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི, ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ སཱ་རེ་ཏ་བྦོ – ‘‘ཨ་ཏྠོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་རེ་ནཱ’’ཏི. ན ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘དེ་ཧི མེ ཙཱི་ཝ་རཾ, ཨཱ་ཧ་ར མེ ཙཱི་ཝ་རཾ, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཧི མེ ཙཱི་ཝ་རཾ, ཙེ་ཏཱ་པེ་ཧི མེ ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ས་ཙེ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ; ནོ ཙེ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཏི, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨུ་དྡི་སྶ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ན ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཨཱ་མི་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ན དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ས་ཙེ ཨཱ་ས་ནེ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨཱ་མི་སཾ ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, དྷ་མྨཾ ཝཱ བྷཱ་ས་ཏི, ཋཱ་ནཾ བྷ་ཉྫ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་དེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཉྩ་ཀྑ་ཏུཾ ཙོ་དེ་ཏྭཱ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་དེ་ཏྭཱ ན ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རི ཝཱ་ཡ་མ་མཱ་ནོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཏི, པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ག་ཎ་སྶ ཝཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ…པེ… ཨི་དཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ནེ་ན ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དི་ཏཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ཧཾ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སྶ་ཛྫཱ་མཱི་ཏི…པེ… ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི…པེ… ད་དེ་ཡྻུ་ནྟི…པེ… ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ད་མྨཱི་ཏི.
ནོ ཙེ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཡྻ, ཡ་ཏ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཏ་ཏྠ སཱ་མཾ ཝཱ ག་ནྟ་བྦཾ དཱུ་ཏོ ཝཱ པཱ་ཧེ་ཏ་བྦོ – ‘‘ཡཾ ཁོ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣཾ པ་ཧི་ཎི་ཏྠ ན ཏཾ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཡུ་ཉྫ་ནྟཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ས་ཀཾ, མཱ ཝོ ས་ཀཾ ཝི་ན་སྶཱ’’ཏི.
ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ སཱ་མཱི་ཙཱིཏི ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཏཱ.
༥༤༠. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ནེ་ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ནེ་ན ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ནེ་ན ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཉྙཱི ཨ་བྷི་ནི་པྥཱ་དེ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ཨཱུ་ན་ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱུ་ན་ཀ་ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ནེ་ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཉྙཱི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨཱུ་ན་ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱུ་ན་ཀ་ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ནེ་ན ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨཱུ་ན་ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱུ་ན་ཀ་ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ནེ་ན ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཉྙཱི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༥༤༡. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི – ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ, ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ནེ་ན, ཨཱུ་ན་ཀ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ, ཨཱུ་ན་ཀ་ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཋཱ་ནེ་ན, ཨ་ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ དེ་ཏི, སཱ་མི་ཀཱ ཙོ་དེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶཱ་ཏི.
རཱ་ཛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ད་ས་མཾ.
ཀ་ཐི་ན་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཨུ་བྦྷ་ཏཾ ཀ་ཐི་ནཾ ཏཱི་ཎི, དྷོ་ཝ་ན་ཉྩ པ་ཊི་གྒ་ཧོ;
ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎེ་ཝ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ དཱུ་ཏ་ཀེ་ན ཙཱ་ཏི.