༡༨༧. ཀ་ཐི་ནཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ
༣༠༦. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ [པཱ་ཋེ་ཡྻ་ཀཱ (སཱི. སྱཱ.)] བྷི་ཀྑཱུ, ས་བྦེ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ ས་བྦེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ ས་བྦེ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ ས་བྦེ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཾ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏུཾ; ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སཱ་ཀེ་ཏེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ་སུ. ཏེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་རཱུ་པཱ ཝ་སྶཾ ཝ་སིཾ་སུ – ཨཱ་ས་ནྣེ་ཝ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་ཏོ ཚ་སུ ཡོ་ཛ་ནེ་སུ, ན ཙ མ་ཡཾ ལ་བྷཱ་མ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ, ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ, དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ, ཨུ་ད་ཀ་ས་ངྒ་ཧེ ཨུ་ད་ཀ་ཙི་ཀྑ་ལླེ ཨོ་ཀ་པུ་ཎྞེ་ཧི ཙཱི་ཝ་རེ་ཧི ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མོ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་མྨོ་དི་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཕཱ་སུ་ཀཾ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏྠ, ན ཙ པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཀི་ལ་མི་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ག་ཝཱ; ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ག་ཝཱ; ས་མ་གྒཱ ཙ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་མྷཱ, ན ཙ པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཀི་ལ་མི་མྷཱ. ཨི་དྷ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ནཱ་ས་ཀྑི་མྷཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཾ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏུཾ, ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སཱ་ཀེ་ཏེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪི་མྷཱ. ཏེ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་རཱུ་པཱ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་མྷཱ – ‘ཨཱ་ས་ནྣེ་ཝ ནོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་ཏོ ཚ་སུ ཡོ་ཛ་ནེ་སུ, ན ཙ མ་ཡཾ ལ་བྷཱ་མ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ, ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ, དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ, ཨུ་ད་ཀ་ས་ངྒ་ཧེ ཨུ་ད་ཀ་ཙི་ཀྑ་ལླེ ཨོ་ཀ་པུ་ཎྞེ་ཧི ཙཱི་ཝ་རེ་ཧི ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པཱ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཐི་ནཾ [ཀ་ཋི་ནཾ (སཱི. སྱཱ.)] ཨ་ཏྠ་རི་ཏུཾ. ཨ་ཏྠ་ཏ་ཀ་ཐི་ནཱ་ནཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཀ་པྤི་སྶ་ནྟི – ཨ་ནཱ་མ་ནྟ་ཙཱ་རོ, ཨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཙཱ་རོ, ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཡོ ཙ ཏ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་རུ་པྤཱ་དོ སོ ནེ་སཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཏྠ་ཏ་ཀ་ཐི་ནཱ་ནཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཀ་པྤི་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏ་བྦཾ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
༣༠༧. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཐི་ན་དུ་སྶཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་མཾ ཀ་ཐི་ན་དུ་སྶཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་དེ་ཡྻ ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏུཾ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་ཐི་ན་དུ་སྶཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ས་ངྒྷོ ཨི་མཾ ཀ་ཐི་ན་དུ་སྶཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དེ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏུཾ. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་མ་སྶ ཀ་ཐི་ན་དུ་སྶ་སྶ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏུཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘དི་ནྣཾ ཨི་དཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ཐི་ན་དུ་སྶཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏུཾ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
༣༠༨. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ཏྠ་ཏཾ. ཀ་ཐ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ? ན ཨུ་ལླི་ཁི་ཏ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན དྷོ་ཝ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན [ན ག་ཎྚུ་ས་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན (ཀ.)] ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཚེ་ད་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན བ་ནྡྷ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན [ན ཨོ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན (སཱི. སྱཱ.), ན ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན (ཀ.)] ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཀ་ཎྜུ་ས་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཨོ་ཝ་དྡྷེ་ཡྻ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཀ་མྦ་ལ་མ་དྡ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན པ་རི་ཀ་ཐཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཀུ་ཀྐུ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ས་ནྣི་དྷི་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཨ་ཀ་པྤ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཉྩ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཉྩ་ཀེ་ན ཝཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ས་ཉྪི་ནྣེ་ན ས་མ་ཎྜ་ལཱི་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་རཱ ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ; ས་མྨཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཏ་ཉྩེ ནི་སྶཱི་མ་ཊྛོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ན་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ.
༣༠༩. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ? ཨ་ཧ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཨ་ཧ་ཏ་ཀ་པྤེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, པཱ་པ་ཎི་ཀེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཨ་པ་རི་ཀ་ཐཱ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཨ་ས་ནྣི་དྷི་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཨ་ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཀ་པྤ་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, པ་ཉྩ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཉྩ་ཀེ་ན ཝཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ས་ཉྪི་ནྣེ་ན ས་མ་ཎྜ་ལཱི་ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་རཱ ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ; ས་མྨཱ ཙེ ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ, ཏ་ཉྩེ སཱི་མ་ཊྛོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ.
༣༡༠. ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་བྦྷ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཐི་ནཾ? ཨ་ཊྛི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཐི་ན་སྶ ཨུ་བྦྷཱ་རཱ་ཡ – པ་ཀྐ་མ་ན་ནྟི་ཀཱ, ནི་ཊྛཱ་ན་ནྟི་ཀཱ, ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ནྟི་ཀཱ, ནཱ་ས་ན་ནྟི་ཀཱ, ས་ཝ་ན་ནྟི་ཀཱ, ཨཱ་སཱ་ཝ་ཙྪེ་དི་ཀཱ, སཱི་མཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟི་ཀཱ, ས་ཧུ་བྦྷཱ་རཱ’’ཏི [ས་ཨུ་བྦྷཱ་རཱ་ཏི (ཀ.)].
ཀ་ཐི་ནཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.