ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི
༢༤༣. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ རུ་ཀྑེ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་ནྟི, ཨཱུ་རུ་མྤི བཱ་ཧུ་མྤི ཨུ་ར་མྤི པི་ཊྛི་མྤི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ རུ་ཀྑེ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་སྶ་ནྟི, ཨཱུ་རུ་མྤི བཱ་ཧུ་མྤི ཨུ་ར་མྤི པི་ཊྛི་མྤི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ལླ་མུ་ཊྛི་ཀཱ གཱ་མ་མོ་དྡ་ཝཱ’’ཏི [གཱ་མ་པོ་དྡ་ཝཱ (སཱི.), གཱ་མ་པཱུ་ཏ་ཝཱ (སྱཱ.)]! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ རུ་ཀྑེ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་ནྟི, ཨཱུ་རུ་མྤི བཱ་ཧུ་མྤི ཨུ་ར་མྤི པི་ཊྛི་མྤཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ རུ་ཀྑེ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་སྶ་ནྟི, ཨཱུ་རུ་མྤི བཱ་ཧུ་མྤི ཨུ་ར་མྤི པི་ཊྛི་མྤི? ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ རུ་ཀྑེ ཀཱ་ཡོ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཐ་མྦྷེ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་ནྟི, ཨཱུ་རུ་མྤི བཱ་ཧུ་མྤི ཨུ་ར་མྤི པི་ཊྛི་མྤི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཐ་མྦྷེ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་སྶ་ནྟི, ཨཱུ་རུ་མྤི བཱ་ཧུ་མྤི ཨུ་ར་མྤི པི་ཊྛི་མྤི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ལླ་མུ་ཊྛི་ཀཱ གཱ་མ་མོ་དྡ་ཝཱ’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཐ་མྦྷེ ཀཱ་ཡོ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཀུ་ཊྚེ [ཀུ་ཌྜེ (སཱི. སྱཱ.)] ཀཱ་ཡཾ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་ནྟི, ཨཱུ་རུ་མྤི བཱ་ཧུ་མྤི ཨུ་ར་མྤི པི་ཊྛི་མྤི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཀུ་ཊྚེ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་སྶ་ནྟི, ཨཱུ་རུ་མྤི བཱ་ཧུ་མྤི ཨུ་ར་མྤི པི་ཊྛི་མྤི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ལླ་མུ་ཊྛི་ཀཱ གཱ་མ་མོ་དྡ་ཝཱ’’ཏི…པེ… ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀུ་ཊྚེ ཀཱ་ཡོ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཊྚཱ་ནེ [ཨ་ཊྛཱ་ནེ (སཱི. སྱཱ.)] ན་ཧཱ་ཡ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྚཱ་ནེ ན་ཧཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ན་ཧཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ག་ནྡྷ་བྦ་ཧ་ཏྠ་ཀེ་ན ན་ཧཱ་ཡ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ག་ནྡྷ་བྦ་ཧ་ཏྠ་ཀེ་ན ན་ཧཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ན་ཧཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་རུ་ཝི་ནྡ་ཀ་སུ་ཏྟི་ཡཱ ན་ཧཱ་ཡ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི! བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་རུ་ཝི་ནྡ་ཀ་སུ་ཏྟི་ཡཱ ན་ཧཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ན་ཧཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་གྒ་ཡ྄ཧ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི! བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་གྒ་ཡ྄ཧ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ལླ་ཀེ་ན ན་ཧཱ་ཡ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི! བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ལླ་ཀེ་ན ན་ཧཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ན་ཧཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༢༤༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ཙྪུ་རོ་གཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ན ཏ་སྶ ཝི་ནཱ མ་ལླ་ཀེ་ན ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་མ་ལླ་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཛ་རཱ་དུ་བྦ་ལོ ན་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནོ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་གྒྷཾ་སེ་ཏུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་པཱ་ཎི་ཀ’’ནྟི.
༢༤༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ལླི་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… པཱ་མ་ངྒཾ དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… ཀ་ཎྛ་སུ་ཏྟ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… ཀ་ཊི་སུ་ཏྟ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… ཀཱ་ཡུ་རཾ དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… ཧ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཾ དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི…པེ… སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ལླི་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི…པེ… པཱ་མ་ངྒཾ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཀ་ཎྛ་སུ་ཏྟ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཀ་ཊི་སུ་ཏྟ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཀཱ་ཡུ་རཾ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཧ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཾ དྷཱ་རེ་ནྟི, ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ལླི་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ…པེ… ན པཱ་མ་ངྒོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ… ན ཀ་ཎྛ་སུ་ཏྟ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ… ན ཀ་ཊི་སུ་ཏྟ་ཀཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ… ན ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ… ན ཀཱ་ཡུ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ… ན ཧ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ… ན ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༢༤༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ དཱི་གྷེ ཀེ་སེ དྷཱ་རེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱི་གྷཱ ཀེ་སཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་མཱ་སི་ཀཾ ཝཱ དུ་ཝ་ངྒུ་ལཾ ཝཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀོ་ཙྪེ་ན ཀེ་སེ ཨོ་ས་ཎྛེ་ནྟི [ཨོ་ས་ཎྷེ་ནྟི (སཱི. སྱཱ.)] …པེ… ཕ་ཎ་ཀེ་ན ཀེ་སེ ཨོ་ས་ཎྛེ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་ཕ་ཎ་ཀེ་ན ཀེ་སེ ཨོ་ས་ཎྛེ་ནྟི, སི་ཏྠ་ཏེ་ལ་ཀེ་ན ཀེ་སེ ཨོ་ས་ཎྛེ་ནྟི, ཨུ་ད་ཀ་ཏེ་ལ་ཀེ་ན ཀེ་སེ ཨོ་ས་ཎྛེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཙྪེ་ན ཀེ་སཱ ཨོ་ས་ཎྛེ་ཏ་བྦཱ…པེ… ན སི་ཏྠ་ཏེ་ལ་ཀེ་ན ཀེ་སཱ ཨོ་ས་ཎྛེ་ཏ་བྦཱ… ན ཨུ་ད་ཀ་ཏེ་ལ་ཀེ་ན ཀེ་སཱ ཨོ་ས་ཎྛེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ ཨོ་ས་ཎྛེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༢༤༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་དཱ་སེ་པི ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏྟེ་པི མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱ་སེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏྟེ ཝཱ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ མུ་ཁེ ཝ་ཎོ ཧོ་ཏི. སོ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀཱི་དི་སོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་ཎོ’’ཏི? བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨེ་དི་སོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝ་ཎོ’’ཏི. སོ ན ས་དྡ་ཧ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་བཱ་དྷ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་དཱ་སེ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏྟེ ཝཱ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤ་ནྟི…པེ… མུ་ཁཾ ཨུ་མྨ་དྡེ་ནྟི, མུ་ཁཾ ཙུ་ཎྞེ་ནྟི, མ་ནོ་སི་ལི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ ལ་ཉྪེ་ནྟི, ཨ་ངྒ་རཱ་གཾ ཀ་རོ་ནྟི, མུ་ཁ་རཱ་གཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ངྒ་རཱ་ག་མུ་ཁ་རཱ་གཾ ཀ་རོ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤི་ཏ་བྦཾ…པེ… ན མུ་ཁཾ ཨུ་མྨ་དྡི་ཏ་བྦཾ, ན མུ་ཁཾ ཙུ་ཎྞེ་ཏ་བྦཾ, ན མ་ནོ་སི་ལི་ཀཱ་ཡ མུ་ཁཾ ལ་ཉྪེ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ངྒ་རཱ་གོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན མུ་ཁ་རཱ་གོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨ་ངྒ་རཱ་ག་མུ་ཁ་རཱ་གོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཀྑུ་རོ་གཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་བཱ་དྷ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤི་ཏུ’’ནྟི.
༢༤༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧེ གི་ར་གྒ་ས་མ་ཛྫོ [ས་མ་ཛྫཱ (ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་ག་ནྠེ་སུ)] ཧོ་ཏི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ གི་ར་གྒ་ས་མ་ཛྫཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ག་མཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ན་ཙྩ་མྤི གཱི་ཏ་མྤི ཝཱ་དི་ཏ་མྤི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ’’ཏི! བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་ཙྩཾ ཝཱ གཱི་ཏཾ ཝཱ ཝཱ་དི་ཏཾ ཝཱ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ནྟ་བྦཾ. ཡོ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༢༤༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ན གཱི་ཏ་སྶ་རེ་ན དྷ་མྨཾ གཱ་ཡ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཡ་ཐེ་ཝ [ཡ་ཐཱ ཙ (ཀ.)] མ་ཡཾ གཱ་ཡཱ་མ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝི་མེ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ན གཱི་ཏ་སྶ་རེ་ན དྷ་མྨཾ གཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ན གཱི་ཏ་སྶ་རེ་ན དྷ་མྨཾ གཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ན གཱི་ཏ་སྶ་རེ་ན དྷ་མྨཾ གཱ་ཡ་ནྟ་སྶ. ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཏ་སྨིཾ ས་རེ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, པ་རེ་པི ཏ་སྨིཾ ས་རེ སཱ་ར་ཛྫ་ནྟི, ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་པི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི, ས་ར་ཀུ་ཏྟི་མྤི ནི་ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ས་མཱ་དྷི་སྶ བྷ་ངྒོ ཧོ་ཏི, པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ན གཱི་ཏ་སྶ་རེ་ན དྷ་མྨཾ གཱ་ཡ་ནྟ་སྶ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ན གཱི་ཏ་སྶ་རེ་ན དྷ་མྨོ གཱ་ཡི་ཏ་བྦོ. ཡོ གཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ས་ར་བྷ་ཉྙེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ར་བྷ་ཉྙ’’ནྟི.
‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ བཱ་ཧི་ར་ལོ་མིཾ [བཱ་ཧི་ཡ་ལོ་མིཾ (ཀ.)] ཨུ་ཎྞིཾ དྷཱ་རེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ཧི་ཡ་ལོ་མི ཨུ་ཎྞི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༢༥༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ ཨ་མྦཱ ཕ་ལི་ནོ ཧོ་ནྟི. ར་ཉྙཱ མཱ་ག་དྷེ་ན སེ་ནི་ཡེ་ན བི་མྦི་སཱ་རེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཨ་ཡྻཱ ཨ་མྦཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱུ’’ཏི. ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་རུ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཨ་མྦཾ པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫིཾ་སུ. ར་ཉྙོ ཙ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ ཨ་མྦེ་ན ཨ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ མཱ་ག་དྷོ སེ་ནི་ཡོ བི་མྦི་སཱ་རོ མ་ནུ་སྶེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་ཎེ, ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་མྦཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ དེ་ཝཱ’’ཏི ཁོ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རཱ་མ་པཱ་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘དེ་ཝ་སྶ, བྷ་ཎེ, ཨ་མྦེ་ན ཨ་ཏྠོ, ཨ་མྦཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན་ཏྠཱ་ཡྻཱ ཨ་མྦཾ. ཏ་རུ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཨ་མྦཾ པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་བྷུ་ཉྫིཾ་སཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ སེ་ནི་ཡ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘སུ་པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ, བྷ་ཎེ, ཨ་ཡྻེ་ཧི ཨ་མྦཾ, ཨ་པི ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་ཏྟཱ ཝ་ཎྞི་ཏཱ’’ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ན མ་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨ་མྦཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མྦཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པཱུ་ག་སྶ ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སཱུ་པེ ཨ་མྦ་པེ་སི་ཀཱ་ཡོ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན་པྤ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མྦ་པེ་སི་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ པཱུ་ག་སྶ ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ ན པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎིཾ་སུ ཨ་མྦ་པེ་སི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ, བྷ་ཏྟ་གྒེ ས་ཀ་ལེ་ཧེ་ཝ ཨ་མྦེ་ཧི དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན་པྤ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ས་མ་ཎ་ཀ་པྤེ་ཧི ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ – ཨ་གྒི་པ་རི་ཙི་ཏཾ, ས་ཏྠ་པ་རི་ཙི་ཏཾ, ན་ཁ་པ་རི་ཙི་ཏཾ, ཨ་བཱི་ཛཾ, ནི་བྦ་ཏྟ་བཱི་ཛ་ཉྙེ་ཝ [ནི་བྦ་ཊྚ་བཱི་ཛཾ (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཉྩ་མཾ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ས་མ་ཎ་ཀ་པྤེ་ཧི ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི.
༢༥༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧི་ནཱ ད་ཊྛོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན ཧི ནཱུ་ན སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཧི་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནི མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཕ་རི. ས་ཙེ ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཧི་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནི མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཕ་རེ་ཡྻ, ན ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧི་ནཱ ད་ཊྛོ ཀཱ་ལ་ངྐ་རེ་ཡྻ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཧི་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནི? ཝི་རཱུ་པ་ཀྑཾ ཨ་ཧི་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ, ཨེ་རཱ་པ་ཐཾ ཨ་ཧི་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ, ཚ་བྱཱ་པུ་ཏྟཾ ཨ་ཧི་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ, ཀ་ཎྷཱ་གོ་ཏ་མཾ ཨ་ཧི་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ. ན ཧི ནཱུ་ན སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཧི་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནི མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཕ་རི. ས་ཙེ ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཧི་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནི མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཕ་རེ་ཡྻ, ན ཧི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧི་ནཱ ད་ཊྛོ ཀཱ་ལ་ངྐ་རེ་ཡྻ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཧི་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནི མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཕ་རི་ཏུཾ, ཨ་ཏྟ་གུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ར་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཏ་བྦཾ –
[ཛཱ. ༡.༢.༡༠༥-༡༠༦; ཨ. ནི. ༤.༦༧ ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨཱ་ག་ཏཾ] ‘‘ཝི་རཱུ་པ་ཀྑེ་ཧི མེ མེ་ཏྟཾ, མེ་ཏྟཾ ཨེ་རཱ་པ་ཐེ་ཧི མེ;
ཚ་བྱཱ་པུ་ཏྟེ་ཧི མེ མེ་ཏྟཾ, མེ་ཏྟཾ ཀ་ཎྷཱ་གོ་ཏ་མ་ཀེ་ཧི ཙ.
‘‘ཨ་པཱ་ད་ཀེ་ཧི མེ མེ་ཏྟཾ, མེ་ཏྟཾ དྭི་པཱ་ད་ཀེ་ཧི མེ;
ཙ་ཏུ་པྤ་དེ་ཧི མེ མེ་ཏྟཾ, མེ་ཏྟཾ བ་ཧུ་པྤ་དེ་ཧི མེ.
‘‘མཱ མཾ ཨ་པཱ་ད་ཀོ ཧིཾ་སི, མཱ མཾ ཧིཾ་སི དྭི་པཱ་ད་ཀོ;
མཱ མཾ ཙ་ཏུ་པྤ་དོ ཧིཾ་སི, མཱ མཾ ཧིཾ་སི བ་ཧུ་པྤ་དོ.
‘‘ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ས་བྦེ པཱ་ཎཱ, ས་བྦེ བྷཱུ་ཏཱ ཙ ཀེ་ཝ་ལཱ;
ས་བྦེ བྷ་དྲཱ་ནི པ་སྶ་ནྟུ, མཱ ཀི་ཉྩི པཱ་པ་མཱ་ག་མཱ.
‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ བུ་དྡྷོ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ དྷ་མྨོ,
ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ས་ངྒྷོ, པ་མཱ་ཎ་ཝ་ནྟཱ་ནི ས་རཱི་ས་པཱ་ནི [སི་རིཾ་ས་པཱ་ནི (སཱི. སྱཱ.)].
‘‘ཨ་ཧི ཝི་ཙྪི་ཀཱ ས་ཏ་པ་དཱི, ཨུ་ཎྞ་ནཱ་བྷི ས་ར་བཱུ མཱུ་སི་ཀཱ;
ཀ་ཏཱ མེ ར་ཀྑཱ ཀ་ཏཾ མེ པ་རི་ཏྟཾ, པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟུ བྷཱུ་ཏཱ་ནི.
‘‘སོ་ཧཾ ན་མོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ན་མོ ས་ཏྟ་ནྣཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ན’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ པཱི་ལི༹་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཚི་ནྡི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ཉྙ་མྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཚེ་ཏ་བྦ་མྷི, ཨ་ཉྙཾ ཚི་ནྡི. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཚེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི.
༢༥༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ མ་ཧ་གྒྷ་སྶ ཙ་ནྡ་ན་སྶ [ཙ་ནྡ་ན་སཱ་ར་སྶ (སཱི. སྱཱ.)] ཙ་ནྡ་ན་ག་ཎྛི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཱ་ཡ ཙ་ནྡ་ན་ག་ཎྛི་ཡཱ པ་ཏྟཾ ལེ་ཁཱ་པེ་ཡྻཾ. ལེ་ཁ་ཉྩ མེ པ་རི་བྷོ་གཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཏྟ་ཉྩ དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀོ སེ་ཊྛི ཏཱ་ཡ ཙ་ནྡ་ན་ག་ཎྛི་ཡཱ པ་ཏྟཾ ལེ་ཁཱ་པེ་ཏྭཱ སི་ཀྐཱ་ཡ ཨུ་ཌྜི་ཏྭཱ [ཝཱ་ཧི་ཏྭཱ (སཱི.)] ཝེ་ལ༹་གྒེ ཨཱ་ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ [ཝཱ་ཧི་ཏྭཱ (སྱཱ.)] ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཡོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨ་ར་ཧཱ ཙེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙ དི་ནྣཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏྟཾ ཨོ་ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ པཱུ་ར་ཎོ ཀ་སྶ་པོ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀོ སེ་ཊྛི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀཾ སེ་ཊྛིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ར་ཧཱ ཙེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙ, དེ་ཧི མེ པ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ར་ཧཱ ཙེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙ དི་ནྣཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏྟཾ ཨོ་ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཀྑ་ལི གོ་སཱ་ལོ… ཨ་ཛི་ཏོ ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ… པ་ཀུ་དྷོ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ… ས་ཉྩ་ཡོ བེ་ལ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ [ས་ཉྫ་ཡོ བེ་ལླ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ (སཱི.)] … ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ [ནཱ་ཐ་པུ་ཏྟོ (སཱི.)] ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀོ སེ་ཊྛི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀཾ སེ་ཊྛིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ར་ཧཱ ཙེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙ, དེ་ཧི མེ པ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ར་ཧཱ ཙེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙ, དི་ནྣཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏྟཾ ཨོ་ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཁོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨ་ར་ཧཱ ཙེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙ. ག་ཙྪཱ་ཝུ་སོ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨེ་ཏཾ པ་ཏྟཾ ཨོ་ཧ་ར. ཏུ་ཡ྄ཧེ་སོ པ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཁོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཨ་ར་ཧཱ ཙེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙ. ག་ཙྪཱ་ཝུ་སོ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཨེ་ཏཾ པ་ཏྟཾ ཨོ་ཧ་ར. ཏུ་ཡ྄ཧེ་སོ པ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀོ སེ་ཊྛི ས་པུ་ཏྟ་དཱ་རོ ས་ཀེ ནི་ཝེ་ས་ནེ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ – ཨི་དྷེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ནི་ཝེ་ས་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱུ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀོ སེ་ཊྛི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧ་གྒྷ་སྶ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཏཾ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ མ་ནུ་སྶཱ – ཨ་ཡྻེ་ན ཀི་ར པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ པ་ཏྟོ ཨོ་ཧཱ་རི་ཏོ་ཏི. ཏེ ཙ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ.
ཨ་སྶེ་སི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཾ མ་ཧཱ་ས་དྡཾ; སུ་ཏྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ སོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡོ མ་ཧཱ་ས་དྡོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ པ་ཏྟོ ཨོ་ཧཱ་རི་ཏོ. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, མ་ནུ་སྶཱ – ཨ་ཡྻེ་ན ཀི་ར པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ པ་ཏྟོ ཨོ་ཧཱ་རི་ཏོ་ཏི. ཏེ ཙ, བྷ་ནྟེ, མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷཱ. སོ ཨེ་སོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡོ མ་ཧཱ་ས་དྡོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏ་ཡཱ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཀ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ པ་ཏྟོ ཨོ་ཧཱ་རི་ཏོ’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཚ་ཝ་སྶ དཱ་རུ་པ་ཏྟ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ གི་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་སྶ་སི! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཚ་ཝ་སྶ མཱ་ས་ཀ་རཱུ་པ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ ཀོ་པི་ནཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ ཏ་ཡཱ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཚ་ཝ་སྶ དཱ་རུ་པ་ཏྟ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ གི་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶི་ཏཾ. ནེ་ཏཾ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ད་སྶེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. བྷི་ནྡ་ཐེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་རུ་པ་ཏྟཾ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ས་ཀ་ལི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ནུ་པ་པི་ས་ནཾ དེ་ཐ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་རུ་པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ པ་ཏྟེ དྷཱ་རེ་ནྟི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཾ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡོ པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ…པེ… ན རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡོ པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ… ན མ་ཎི་མ་ཡོ པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ… ན ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཡོ པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ… ན ཕ་ལི་ཀ་མ་ཡོ པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ… ན ཀཾ་ས་མ་ཡོ པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ… ན ཀཱ་ཙ་མ་ཡོ པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ… ན ཏི་པུ་མ་ཡོ པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ… ན སཱི་ས་མ་ཡོ པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ… ན ཏ་མྦ་ལོ་ཧ་མ་ཡོ པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ པ་ཏྟེ – ཨ་ཡོ་པ་ཏྟཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟ’’ནྟི.
༢༥༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་ཏྟ་མཱུ་ལཾ གྷཾ་སི་ཡ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ལ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཾ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི – ཏི་པུ་མ་ཡཾ, སཱི་ས་མ་ཡ’’ནྟི. བ་ཧ་ལཱ་ནི མ་ཎྜ་ལཱ་ནི ན ཨ་ཙྪུ་པི་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལི་ཁི་ཏུ’’ནྟི. ཝ་ལཱི [ཙ་ལཱི (ཀ.)] ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཀ་ར་ད་ནྟ་ཀཾ ཚི་ནྡི་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཙི་ཏྲཱ་ནི པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི རཱུ་པ་ཀཱ་ཀི་ཎྞཱ་ནི བྷི་ཏྟི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ནི. ཏཱ་ནི ར་ཐི་ཀཱ་ཡ་པི ད་སྶེ་ནྟཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྲཱ་ནི པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ལཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི རཱུ་པ་ཀཱ་ཀི་ཎྞཱ་ནི བྷི་ཏྟི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ནི. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཀ་ཏི་མ་ཎྜ་ལ’’ནྟི.
༢༥༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ སོ་ད་ཀཾ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ནྟི. པ་ཏྟོ དུ་སྶ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ད་ཀོ པ་ཏྟོ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦོ. ཡོ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ སོ་ད་ཀཾ [ས་ཨུ་ད་ཀཾ (ཀ.)] པ་ཏྟཾ ཨོ་ཏཱ་པེ་ནྟི. པ་ཏྟོ དུ་གྒ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ད་ཀོ པ་ཏྟོ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཎྷེ པ་ཏྟཾ ནི་ད་ཧ་ནྟི. པ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞོ དུ་སྶ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཎྷེ པ་ཏྟོ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦོ. ཡོ ནི་ད་ཧེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨུ་ཎྷེ ཨོ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ པ་ཏྟཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཨ་ནཱ་དྷཱ་རཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. ཝཱ་ཏ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཱ བྷི་ཛྫིཾ་སུ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཏྟཱ་དྷཱ་ར་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ མི་ཌྜྷ་ནྟེ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི. པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ [པ་རི་ཝ་ཊྚི་ཏྭཱ (སྱཱ.)] པ་ཏྟོ བྷི་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མི་ཌྜྷ་ནྟེ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཡོ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་བྷ་ཎྜ་ནྟེ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི. པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ བྷི་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་བྷ་ཎྜ་ནྟེ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཡོ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཚ་མཱ་ཡ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྐུ་ཛྫ་ནྟི. ཨོ་ཊྛོ གྷཾ་སི་ཡ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀ’’ནྟི. ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀོ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ཧི ཁ་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙོ་ལ༹་ཀ’’ནྟི. ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ཧི ཁ་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཏྟ་མཱ་ལ༹་ཀ’’ནྟི. པ་ཏྟ་མཱ་ལ༹་ཀོ པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ བྷི་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཏྟ་ཀུ་ཎྜོ་ལི་ཀ’’ནྟི. པ་ཏྟ་ཀུ་ཎྜོ་ལི་ཀཱ་ཡ པ་ཏྟོ གྷཾ་སི་ཡ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཏྟ་ཐ་ཝི་ཀ’’ནྟི. ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀོ ན ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀཾ བ་ནྡྷ་ན་སུ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཏྟི་ཁི་ལེ་པི ནཱ་ག་ད་ནྟ་ཀེ་པི པ་ཏྟཾ ལ་གྒེ་ནྟི. པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ བྷི་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཏྟོ ལ་གྒེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ལ་གྒེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ མ་ཉྩེ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི, ས་ཏི་ས་མྨོ་སཱ ནི་སཱི་ད་ནྟཱ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ བྷི་ནྡེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཉྩེ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཡོ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ པཱི་ཋེ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི, ས་ཏི་ས་མྨོ་སཱ ནི་སཱི་ད་ནྟཱ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ བྷི་ནྡེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱི་ཋེ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཡོ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ངྐེ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི, ས་ཏི་ས་མྨོ་སཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ བྷི་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྐེ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཡོ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཚ་ཏྟེ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི. ཝཱ་ཏ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཏྟཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཡ་ཏི པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ བྷི་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཏྟེ པ་ཏྟོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཡོ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༢༥༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ པ་ཏྟ་ཧ་ཏྠཱ ཀ་ཝཱ་ཊཾ པ་ཎཱ་མེ་ནྟི. ཀ་ཝཱ་ཊོ ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ བྷི་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཏྟ་ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦཾ [ཀ་ཝཱ་ཊོ པ་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦོ (ཀ.)]. ཡོ པ་ཎཱ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཏུ་མྦ་ཀ་ཊཱ་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་མྦ་ཀ་ཊཱ་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཙ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ གྷ་ཊི་ཀ་ཊཱ་ཧེ [གྷ་ཊི་ཀ་ཊཱ་ཧེ་ན (སྱཱ.)] པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གྷ་ཊི་ཀ་ཊཱ་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཙ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཧོ་ཏི. སོ ཚ་ཝ་སཱི་ས་སྶ པ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཨི་ཏྠཱི པ་སྶི་ཏྭཱ བྷཱི་ཏཱ ཝི་སྶ་ར་མ་ཀཱ་སི – ‘‘ཨ་བྷུཾ མེ པི་སཱ་ཙོ ཝ་ཏཱ་ཡ’’ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཚ་ཝ་སཱི་ས་སྶ པ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པི་སཱ་ཙི་ལླི་ཀཱ’’ཏི! བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཝ་སཱི་ས་སྶ པ་ཏྟོ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཙ་ལ་ཀཱ་ནི་པི ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི་པི ཨུ་ཙྪི་ཊྛོ་ད་ཀ་མྤི པ་ཏྟེ་ན ནཱི་ཧ་ར་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཡ་སྨིཾ ཡེ་ཝི་མེ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི སོ་ཝ ནེ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧོ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ལ་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛོ་ད་ཀཾ ཝཱ པ་ཏྟེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ནཱི་ཧ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧ’’ནྟི.
༢༥༦. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཧ་ཏྠེ་ན ཝི་པྥཱ་ལེ༹་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦེ་ནྟི. ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ལོ་མི་ཀཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྠ་ཀཾ ན་མ་ཏ་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ད་ཎྜ་ས་ཏྠ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ཎྜ་ས་ཏྠ་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ ས་ཏྠ་ཀ་ད་ཎྜེ དྷཱ་རེ་ནྟི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཾ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ ས་ཏྠ་ཀ་ད་ཎྜཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛི་མ་ཡཾ ད་ནྟ་མ་ཡཾ ཝི་སཱ་ཎ་མ་ཡཾ ན་ལ༹་མ་ཡཾ ཝེ་ལུ༹་མ་ཡཾ ཀ་ཊྛ་མ་ཡཾ ཛ་ཏུ་མ་ཡཾ ཕ་ལ་མ་ཡཾ ལོ་ཧ་མ་ཡཾ ས་ངྑ་ནཱ་བྷི་མ་ཡ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པ་ཏྟེ་ན་པི ཝེ་ལུ༹་པེ་སི་ཀཱ་ཡ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦེ་ནྟི. ཙཱི་ཝ་རཾ དུ་སྶི་བྦི་ཏཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱུ་ཙི’’ནྟི. སཱུ་ཙི་ཡོ ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ་ཡོ ཧོ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱུ་ཙི་ནཱ་ལི༹་ཀ’’ནྟི. སཱུ་ཙི་ནཱ་ལི༹་ཀཱ་ཡ་པི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ་ཡོ ཧོ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀི་ཎྞེ་ན པཱུ་རེ་ཏུ’’ནྟི. ཀི་ཎྞེ་པི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ་ཡོ ཧོ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟུ་ཡཱ པཱུ་རེ་ཏུ’’ནྟི. ས་ཏྟུ་ཡཱ་པི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ་ཡོ ཧོ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་རི་ཏ་ཀ’’ནྟི. ས་རི་ཏ་ཀེ་པི ཀ་ཎྞ་ཀི་ཏཱ་ཡོ ཧོ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་དྷུ་སི་ཏྠ་ཀེ་ན སཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི. ས་རི་ཏ་ཀཾ པ་རི་བྷི་ཛྫ་ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་རི་ཏ་ཀ་སི་པཱ་ཊི་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཁི་ལཾ ནི་ཀྑ་ཎི་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦེ་ནྟི. ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཀ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐི་ནཾ ཀ་ཐི་ན་ར་ཛྫུཾ [ཀ་ཋི་ནཾ ཀ་ཋི་ན་ར་ཛྫུཾ (སཱི. སྱཱ.)] ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨོ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦེ་ཏུ’’ནྟི. ཝི་ས་མེ ཀ་ཐི་ནཾ པ་ཏྠ་ར་ནྟི. ཀ་ཐི་ནཾ པ་རི་བྷི་ཛྫ་ཏི…པེ… ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ས་མེ ཀ་ཐི་ནཾ པ་ཏྠ་རི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ཏྠ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཚ་མཱ་ཡ ཀ་ཐི་ནཾ པ་ཏྠ་ར་ནྟི. ཀ་ཐི་ནཾ པཾ་སུ་ཀི་ཏཾ ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀ’’ནྟི. ཀ་ཐི་ན་སྶ ཨ་ནྟོ ཛཱི་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏཾ པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུ’’ནྟི. ཀ་ཐི་ནཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ཎྜ་ཀ་ཐི་ནཾ བི་ད་ལ་ཀཾ ས་ལཱ་ཀཾ ཝི་ན་ནྡྷ་ན་ར་ཛྫུཾ ཝི་ན་ནྡྷ་ན་སུ་ཏྟཾ ཝི་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦེ་ཏུ’’ནྟི. སུ་ཏྟ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡོ ཝི་ས་མཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ལི༹་མྦྷ་ཀ’’ནྟི. སུ་ཏྟཱ ཝ་ངྐཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་སུ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་དྷོ་ཏེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཀ་ཐི་ནཾ དུ་སྶ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷོ་ཏེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ལླེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཀ་ཐི་ནཾ དུ་སྶ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལླེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཀ་ཐི་ནཾ དུ་སྶ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནེ་ན ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦ་ནྟཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ དུ་ཀྑཱ ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧ’’ནྟི.
༢༥༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ དྷཱ་རེ་ནྟི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཾ. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ པ་ཊི་གྒ་ཧཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛི་མ་ཡཾ…པེ… ས་ངྑ་ནཱ་བྷི་མ་ཡ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱུ་ཙི་ཡོ་པི ས་ཏྠ་ཀཱ་པི པ་ཊི་གྒ་ཧཱ་པི ན་སྶ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཝེ་ས་ན་ཝི་ཏྠ་ཀ’’ནྟི. ཨཱ་ཝེ་ས་ན་ཝི་ཏྠ་ཀེ ས་མཱ་ཀུ་ལཱ ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཐ་ཝི་ཀ’’ནྟི. ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀོ ན ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀཾ བ་ནྡྷ་ན་སུ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦ་ནྟཱ སཱི་ཏེ་ན་པི ཨུ་ཎྷེ་ན་པི ཀི་ལ་མ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐི་ན་སཱ་ལཾ ཀ་ཐི་ན་མ་ཎྜ་པ’’ནྟི. ཀ་ཐི་ན་སཱ་ལཱ ནཱི་ཙ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་ཏྠ་རི་ཡྻ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཙ་ཡོ པ་རི་པ་ཏ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ནི་ཏུཾ ཏ་ཡོ ཙ་ཡེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཙ་ཡཾ, སི་ལཱ་ཙ་ཡཾ, དཱ་རུ་ཙ་ཡ’’ནྟི. ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ཉྙ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ སོ་པཱ་ནེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་སོ་པཱ་ནཾ, སི་ལཱ་སོ་པཱ་ནཾ, དཱ་རུ་སོ་པཱ་ན’’ནྟི. ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ པ་རི་པ་ཏ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ལ་མྦ་ན་བཱ་ཧ’’ནྟི. ཀ་ཐི་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཏི་ཎ་ཙུ་ཎྞཾ པ་རི་པ་ཏ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་གུ་མྥེ་ཏྭཱ [ཨོ་གུ་མྦེ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ.)] ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ – སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཾ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཾ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨཾ མཱ་ལཱ་ཀ་མྨཾ ལ་ཏཱ་ཀ་མྨཾ མ་ཀ་ར་ད་ནྟ་ཀཾ པ་ཉྩ་པ་ཊི་ཀཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཙཱི་ཝ་རཾ སི་བྦེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་ཐི་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ཨུ་ནྡཱུ་རེ་ཧི་པི ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ཧི་པི ཁ་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཐི་ནཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏུ’’ནྟི. ཀ་ཐི་ནཾ པ་རི་བྷི་ཛྫ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གོ་གྷཾ་སི་ཀཱ་ཡ ཀ་ཐི་ནཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏུ’’ནྟི. ཀ་ཐི་ནཾ ཝི་ནི་ཝེ་ཋི་ཡ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ནྡྷ་ན་ར་ཛྫུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཊྚེ་པི ཐ་མྦྷེ་པི ཀ་ཐི་ནཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ནཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཏྟི་ཁི་ལེ ཝཱ ནཱ་ག་ད་ནྟེ ཝཱ ལ་གྒེ་ཏུ’’ནྟི.
༢༥༨. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལཱི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ སཱུ་ཙི་ཀ་མྤི ས་ཏྠ་ཀ་མྤི བྷེ་ས་ཛྫ་མྤི པ་ཏྟེ་ན ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠ་ཝི་ཀ’’ནྟི. ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀོ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀཾ བ་ནྡྷ་ན་སུ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན བ་ནྡྷི་ཏྭཱ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ནྟོ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ སཱི་སེ་ན གྷ་ཊྚེ་ཏི. སོ བྷི་ཀྑུ མ་ངྐུ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཏྠ་ཝི་ཀ’’ནྟི. ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀོ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀཾ བ་ནྡྷ་ན་སུ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཧོ་ཏི. པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ན ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན’’ནྟི. ཙོ་ལ༹་ཀཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཊ་ཙྪུ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན’’ནྟི. ཙོ་ལ༹་ཀཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི [དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ (སཱི. སྱཱ.), དྷ་མ་ཀ་ར་ཎཾ (ཀ.)].
༢༥༩. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན དྭེ བྷི་ཀྑཱུ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ཙ་ར་ཏི. དུ་ཏི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཀཱ་སི. ནེ་ཏཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཏ་སྨིཾ ཨུ་པ་ན་ནྡྷི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ པི་པཱ་སཱ་ཡ པཱི་ལི༹་ཏོ ཨུ་པ་ན་དྡྷཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘དེ་ཧི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨུ་པ་ན་དྡྷོ བྷི་ཀྑུ ན ཨ་དཱ་སི. སོ བྷི་ཀྑུ པི་པཱ་སཱ་ཡ པཱི་ལི༹་ཏོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ ན ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ ན ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ ན ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཏྭཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ ན ད་སྶ་སི. ནེ་ཏཾ, མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ན དཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ན ད་དེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་ཀེ་ན ཨ་དྡྷཱ་ནོ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ཡོ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ས་ཙེ ན ཧོ་ཏི པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎོ ཝཱ, ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞོ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ – ཨི་མི་ནཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ པི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལཱི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ན་ཝ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ན ས་མྨ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ཎྜ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན’’ནྟི. ད་ཎྜ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ན ས་མྨ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཏྠ་ར་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ མ་ཀ་སེ་ཧི ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷཱ ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཀ་ས་ཀུ་ཊི་ཀ’’ནྟི.
༢༦༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པ་ཎཱི་ཏཱ་ནཾ བྷ་ཏྟཱ་ནཾ བྷ་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ཊི ཨ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་ནྣ་ཀཱ་ཡཱ ཧོ་ནྟི བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷཱ [བ་ཝ྄ཧཱ་བཱ་དྷཱ (སཱི.)]. ཨ་ཐ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ ཝེ་སཱ་ལིཾ ཨ་ག་མཱ་སི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ས་ནྣ་ཀཱ་ཡེ བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷེ. དི་སྭཱ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ས་ནྣ་ཀཱ་ཡཱ བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷཱ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙ་ངྐ་མ་ཉྩ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ཉྩ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏུ. ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཛཱི་ཝ་ཀཾ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀོ་མཱ་ར་བྷ་ཙྩོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏོ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏོ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ངྐ་མ་ཉྩ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ཉྩཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ས་མེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟི. པཱ་དཱ དུ་ཀྑཱ ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཙ་ངྐ་མོ ནཱི་ཙ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་ཏྠ་རི་ཡྻ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཙ་ཡོ པ་རི་པ་ཏ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ནི་ཏུཾ ཏ་ཡོ ཙ་ཡེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཙ་ཡཾ, སི་ལཱ་ཙ་ཡཾ, དཱ་རུ་ཙ་ཡ’’ནྟི. ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ཉྙ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ སོ་པཱ་ནེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་སོ་པཱ་ནཾ, སི་ལཱ་སོ་པཱ་ནཾ, དཱ་རུ་སོ་པཱ་ན’’ནྟི. ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ པ་རི་པ་ཏ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ལ་མྦ་ན་བཱ་ཧ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱ པ་རི་པ་ཏ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ངྐ་མ་ན་ཝེ་དི་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱ སཱི་ཏེ་ན་པི ཨུ་ཎྷེ་ན་པི ཀི་ལ་མ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ངྐ་མ་ན་སཱ་ལ’’ནྟི. ཙ་ངྐ་མ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཏི་ཎ་ཙུ་ཎྞཾ པ་རི་པ་ཏ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་གུ་མྥེ་ཏྭཱ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ – སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཾ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཾ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨཾ མཱ་ལཱ་ཀ་མྨཾ ལ་ཏཱ་ཀ་མྨཾ མ་ཀ་ར་ད་ནྟ་ཀཾ པ་ཉྩ་པ་ཊི་ཀཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ’’ནྟི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ནཱི་ཙ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་ཏྠ་རི་ཡྻ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཙ་ཡོ པ་རི་པ་ཏ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ནི་ཏུཾ ཏ་ཡོ ཙ་ཡེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཙ་ཡཾ, སི་ལཱ་ཙ་ཡཾ, དཱ་རུ་ཙ་ཡ’’ནྟི. ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ཉྙ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ སོ་པཱ་ནེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་སོ་པཱ་ནཾ, སི་ལཱ་སོ་པཱ་ནཾ, དཱ་རུ་སོ་པཱ་ན’’ནྟི. ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ པ་རི་པ་ཏ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ལ་མྦ་ན་བཱ་ཧ’’ནྟི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་སྶ ཀ་ཝཱ་ཊཾ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཝཱ་ཊཾ པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊཾ [པཱི་ཋ་སཾ་གྷཱ་ཊཾ (ཀ.)] ཨུ་དུ་ཀྑ་ལི་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པཱ་ས་ཀཾ ཨ་གྒ་ལ༹་ཝ་ཊྚི་ཀཾ ཀ་པི་སཱི་ས་ཀཾ སཱུ་ཙི་ཀཾ གྷ་ཊི་ཀཾ ཏཱ་ལ༹་ཙྪི་དྡཾ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ཚི་དྡཾ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་ཛྫུ’’ནྟི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་སྶ ཀུ་ཊྚ་པཱ་དོ ཛཱི་ར་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཎྜ་ལི་ཀཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་སྶ དྷཱུ་མ་ནེ་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷཱུ་མ་ནེ་ཏྟ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཁུ་དྡ་ཀེ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་གྒི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨུ་པ་ཙཱ་རོ ན ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁུ་དྡ་ཀེ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་གྒི་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ, མ་ཧ་ལླ་ཀེ མ་ཛ྄ཛྷེ’’ཏི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཨ་གྒི མུ་ཁཾ ཌ་ཧ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མུ་ཁ་མ་ཏྟི་ཀ’’ནྟི. ཧ་ཏྠེ མ་ཏྟི་ཀཾ ཏེ་མེ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཏྟི་ཀཱ་དོ་ཎི་ཀ’’ནྟི. མ་ཏྟི་ཀཱ དུ་གྒ་ནྡྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱ་སེ་ཏུ’’ནྟི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཨ་གྒི ཀཱ་ཡཾ ཌ་ཧ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏུ’’ནྟི. པཱ་ཏི་ཡཱ་པི པ་ཏྟེ་ན་པི ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏི་ཧ་ར་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་ད་ཀ་ས་རཱ་ཝ་ཀ’’ནྟི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ཏི་ཎ་ཙྪ་ད་ནཾ ན སེ་དེ་ཏི [ཏི་ཎ་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན ཚཱ་དེ་ཏི (ཀ.)] …པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་གུ་མྥེ་ཏྭཱ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ཙི་ཀྑ་ལླཾ ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྠ་རི་ཏུཾ ཏ་ཡོ ས་ནྠ་རེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ས་ནྠ་རཾ, སི་ལཱ་ས་ནྠ་རཾ, དཱ་རུ་ས་ནྠ་ར’’ནྟི. ཙི་ཀྑ་ལླཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷོ་ཝི་ཏུ’’ནྟི. ཨུ་ད་ཀཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་ནི་དྡྷ་མ་ན’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཚ་མཱ་ཡ ནི་སཱི་ད་ནྟི, ག་ཏྟཱ་ནི ཀ་ཎྜཱུ་ཝ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པཱི་ཋ’’ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཏ་ཡོ པཱ་ཀཱ་རེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་པཱ་ཀཱ་རཾ, སི་ལཱ་པཱ་ཀཱ་རཾ, དཱ་རུ་པཱ་ཀཱ་ར’’ནྟི. ཀོ་ཊྛ་ཀོ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཊྛ་ཀ’’ནྟི. ཀོ་ཊྛ་ཀོ ནཱི་ཙ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་ཏྠ་རི་ཡྻ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཙ་ཡོ པ་རི་པ་ཏ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ནི་ཏུཾ ཏ་ཡོ ཙ་ཡེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཙ་ཡཾ, སི་ལཱ་ཙ་ཡཾ, དཱ་རུ་ཙ་ཡ’’ནྟི. ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ཉྙ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ སོ་པཱ་ནེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་སོ་པཱ་ནཾ, སི་ལཱ་སོ་པཱ་ནཾ, དཱ་རུ་སོ་པཱ་ན’’ནྟི. ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ པ་རི་པ་ཏ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ལ་མྦ་ན་བཱ་ཧ’’ནྟི. ཀོ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཀ་ཝཱ་ཊཾ ན ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཝཱ་ཊཾ པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊཾ ཨུ་དུ་ཀྑ་ལི་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པཱ་ས་ཀཾ ཨ་གྒ་ལ༹་ཝ་ཊྚིཾ ཀ་པི་སཱི་ས་ཀཾ སཱུ་ཙི་ཀཾ གྷ་ཊི་ཀཾ ཏཱ་ལ༹་ཙྪི་དྡཾ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ཚི་དྡཾ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་ཛྫུ’’ནྟི. ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཏི་ཎ་ཙུ་ཎྞཾ པ་རི་པ་ཏ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་གུ་མྥེ་ཏྭཱ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ – སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཾ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཾ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨཾ མཱ་ལཱ་ཀ་མྨཾ ལ་ཏཱ་ཀ་མྨཾ མ་ཀ་ར་ད་ནྟ་ཀཾ པ་ཉྩ་པ་ཊི་ཀ་ནྟི. པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཙི་ཀྑ་ལླཾ ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་རུ་མྦཾ ཨུ་པ་ཀི་རི་ཏུ’’ནྟི. ན པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ད་ར་སི་ལཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུ’’ནྟི. ཨུ་ད་ཀཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་ནི་དྡྷ་མ་ན’’ནྟི.
༢༦༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ན་གྒཱ ན་གྒཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ནྟི…པེ… ན་གྒཱ ན་གྒཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དཱ་པེ་ནྟི, ན་གྒཱ ན་གྒ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ན་གྒཱ ན་གྒ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟི, ན་གྒཱ ན་གྒ་སྶ དེ་ནྟི, ན་གྒཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ན་གྒཱ ཁཱ་ད་ནྟི, ན་གྒཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ན་གྒཱ སཱ་ཡ་ནྟི, ན་གྒཱ པི་ཝ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་གྒེ་ན [ཨི་དཾ པ་དཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ན་ཏྠི] ན་གྒོ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦོ…པེ… ན ན་གྒེ་ན ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦཾ… ན ན་གྒེ་ན [ཨི་དཾ པ་དཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ན་ཏྠི] ན་གྒོ ཨ་བྷི་ཝཱ་དཱ་པེ་ཏ་བྦོ… ན ན་གྒེ་ན ཨ་བྷི་ཝཱ་དཱ་པེ་ཏ་བྦཾ… ན ན་གྒེ་ན ན་གྒ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ… ན ན་གྒེ་ན ན་གྒ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ… ན ན་གྒེ་ན ན་གྒ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཾ… ན ན་གྒེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ… ན ན་གྒེ་ན ཁཱ་དི་ཏ་བྦཾ… ན ན་གྒེ་ན བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ… ན ན་གྒེ་ན སཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ… ན ན་གྒེ་ན པཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ པི་ཝེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཚ་མཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི. ཙཱི་ཝ་རཾ པཾ་སུ་ཀི་ཏཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ’’ནྟི. དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨོ་ཝ་སྶ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་སཱ་ལ’’ནྟི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་སཱ་ལཱ ནཱི་ཙ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་ཏྠ་རི་ཡྻ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཙ་ཡོ པ་རི་པ་ཏ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ནི་ཏུཾ…པེ… ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ཉྙ་ནྟི…པེ… ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ པ་རི་པ་ཏ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ལ་མྦ་ན་བཱ་ཧ’’ནྟི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་སཱ་ལཱ་ཡ ཏི་ཎ་ཙུ་ཎྞཾ པ་རི་པ་ཏ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་གུ་མྥེ་ཏྭཱ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ…པེ… ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ་པི ཨུ་ད་ཀེ་པི པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཡོ – ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་པ་ཊི་ཙྪཱ་དིཾ, ཨུ་ད་ཀ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དིཾ, ཝ་ཏྠ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་པཱ་ན’’ནྟི. ཨུ་ད་པཱ་ན་སྶ ཀཱུ་ལཾ ལུ་ཛྫ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ནི་ཏུཾ ཏ་ཡོ ཙ་ཡེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཙ་ཡཾ, སི་ལཱ་ཙ་ཡཾ, དཱ་རུ་ཙ་ཡ’’ནྟི. ཨུ་ད་པཱ་ནོ ནཱི་ཙ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨོ་ཏྠ་རི་ཡྻ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཙ་ཡོ པ་རི་པ་ཏ་ཏི…པེ… ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ཉྙ་ནྟི…པེ… ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ པ་རི་པ་ཏ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ལ་མྦ་ན་བཱ་ཧ’’ནྟི.
༢༦༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཝ་ལླི་ཀཱ་ཡ་པི ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན་པི ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ་ཧེ་ནྟི [ཝཱ་ཧ་ནྟི (ཀ.)]. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ན་ར་ཛྫུ’’ནྟི. ཧ་ཏྠཱ དུ་ཀྑཱ ཧོ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་ལཾ ཀ་ར་ཀ་ཊ་ཀཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཊྚ་ཀ’’ནྟི. བྷཱ་ཛ་ནཱ བ་ཧཱུ བྷི་ཛྫ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཝཱ་ར་ཀེ – ལོ་ཧ་ཝཱ་ར་ཀཾ, དཱ་རུ་ཝཱ་ར་ཀཾ, ཙ་མྨ་ཀྑ་ཎྜ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ་ཧེ་ནྟཱ སཱི་ཏེ་ན་པི ཨུ་ཎྷེ་ན་པི ཀི་ལ་མ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་པཱ་ན་སཱ་ལ’’ནྟི. ཨུ་ད་པཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཏི་ཎ་ཙུ་ཎྞཾ པ་རི་པ་ཏ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་གུ་མྥེ་ཏྭཱ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ – སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཾ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཾ གེ་རུ་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨཾ མཱ་ལཱ་ཀ་མྨཾ ལ་ཏཱ་ཀ་མྨཾ མ་ཀ་ར་ད་ནྟ་ཀཾ པ་ཉྩ་པ་ཊི་ཀཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛྫུ’’ནྟི. ཨུ་ད་པཱ་ནོ ཨ་པཱ་རུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏི་ཎ་ཙུ་ཎྞེ་ཧི་པི པཾ་སུ་ཀེ་ཧི་པི ཨོ་ཀི་རི་ཡྻ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པི་དྷཱ་ན’’ནྟི. ཨུ་ད་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ན སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་དོ་ཎིཾ ཨུ་ད་ཀ་ཀ་ཊཱ་ཧ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་རཱ་མེ ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ ན་ཧཱ་ཡ་ནྟི. ཨཱ་རཱ་མོ ཙི་ཀྑ་ལློ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ནྡ་ནི་ཀ’’ནྟི. ཙ་ནྡ་ནི་ཀཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཧི་རི་ཡ་ནྟི ན་ཧཱ་ཡི་ཏུཾ…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཏ་ཡོ པཱ་ཀཱ་རེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་པཱ་ཀཱ་རཾ, སི་ལཱ་པཱ་ཀཱ་རཾ, དཱ་རུ་པཱ་ཀཱ་ར’’ནྟི. ཙ་ནྡ་ནི་ཀཱ ཙི་ཀྑ་ལླཱ ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྠ་རི་ཏུཾ ཏ་ཡོ ས་ནྠ་རེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ས་ནྠ་རཾ, སི་ལཱ་ས་ནྠ་རཾ, དཱ་རུ་ས་ནྠ་ར’’ནྟི. ཨུ་ད་ཀཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་ནི་དྡྷ་མ་ན’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ག་ཏྟཱ་ནི སཱི་ཏི་ག་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་པུ་ཉྪ་ནིཾ ཙོ་ལ༹་ཀེ་ན་པི པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏུ’’ནྟི.
༢༦༣. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཀཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པོ་ཀྑ་ར་ཎི’’ནྟི. པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཀཱུ་ལཾ ལུ་ཛྫ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ནི་ཏུཾ ཏ་ཡོ ཙ་ཡེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཙ་ཡཾ, སི་ལཱ་ཙ་ཡཾ, དཱ་རུ་ཙ་ཡ’’ནྟི. ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ཉྙ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ སོ་པཱ་ནེ – ཨི་ཊྛ་ཀཱ་སོ་པཱ་ནཾ, སི་ལཱ་སོ་པཱ་ནཾ, དཱ་རུ་སོ་པཱ་ན’’ནྟི. ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟཱ པ་རི་པ་ཏ་ནྟི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ལ་མྦ་ན་བཱ་ཧ’’ནྟི. པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ པུ་རཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་ནི་དྡྷ་མ་ན’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ལླེ་ཁཾ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ལླེ་ཁཾ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ནི་སཱི་ད་ནེ་ན ཝི་པྤ་ཝ་ས་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ནི་སཱི་ད་ནེ་ན ཝི་པྤ་ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཝི་པྤ་ཝ་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༢༦༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ པུ་པྥཱ་བྷི་ཀི་ཎྞེ་སུ ས་ཡ་ནེ་སུ ས་ཡ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་པྥཱ་བྷི་ཀི་ཎྞེ་སུ ས་ཡ་ནེ་སུ ས་ཡི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ས་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ ག་ནྡྷ་མྤི མཱ་ལ་མྤི ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་རཱ་མཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ག་ནྡྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཝཱ་ཊེ པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ཀཾ དཱ་ཏུཾ, པུ་པྥཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རེ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ན་མ་ཏ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་མ་ཏ་ཀ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ན་མ་ཏ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ ནུ ཁོ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦ’’ནྟི…པེ… ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན་མ་ཏ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནེ བྷུ་ཉྫ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་སི་ཏྟ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནེ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི. སོ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ལོ༹་རི་ཀ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ་པི བྷུ་ཉྫ་ནྟི…པེ… ཨེ་ཀ་ཐཱ་ལ་ཀེ་པི པི་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ་པི ཏུ་ཝ་ཊྚེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཏྠ་ར་ཎཱ་པི ཏུ་ཝ་ཊྚེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ་པི ཏུ་ཝ་ཊྚེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཏྠ་ར་ཎ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ་པི ཏུ་ཝ་ཊྚེ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གི་ནོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ…པེ… ན ཨེ་ཀ་ཐཱ་ལ་ཀེ པཱ་ཏ་བྦཾ… ན ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ ཏུ་ཝ་ཊྚི་ཏ་བྦཾ… ན ཨེ་ཀ་ཏྠ་ར་ཎཱ [ན ཨེ་ཀ་ཏྠ་ར་ཎེ] ཏུ་ཝ་ཊྚི་ཏ་བྦཾ… ན ཨེ་ཀ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ [ན ཨེ་ཀ་པཱ་ཝུ་ར་ཎེ] ཏུ་ཝ་ཊྚི་ཏ་བྦཾ… ན ཨེ་ཀ་ཏྠ་ར་ཎ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ [ན ཨེ་ཀ་ཏྠ་ར་ཎ་པཱ་ཝུ་ར་ཎེ (སྱཱ.)] ཏུ་ཝ་ཊྚི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཏུ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
༢༦༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཝ་ཌྜྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཧཱ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཌྜྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཡེ་ན མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝ་ནྡཱ་མི ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ལ་པིཾ་སུ. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཝ་ཌྜྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝ་ནྡཱ་མི ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ལ་པིཾ་སུ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཝ་ཌྜྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝ་ནྡཱ་མི ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ལ་པིཾ་སུ. ‘‘ཀྱཱ་ཧཾ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་མི, ཀི་སྶ མཾ ཨ་ཡྻཱ ནཱ་ལ་པ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝ་ཌྜྷ, ཨ་མྷེ ད་བྦེ་ན མ་ལླ་པུ་ཏྟེ་ན ཝི་ཧེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཀྱཱ་ཧཾ ཨ་ཡྻཱ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝ་ཌྜྷ, ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཛྫེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ད་བྦཾ མ་ལླ་པུ་ཏྟཾ ནཱ་སཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཀྱཱ་ཧཾ ཨ་ཡྻཱ ཀ་རོ་མི, ཀིཾ མ་ཡཱ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝ་ཌྜྷ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཧི – ‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ན་ཙྪ་ནྣཾ ན་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ. ཡཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, དི་སཱ ཨ་བྷ་ཡཱ ཨ་ནཱི་ཏི་ཀཱ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝཱ སཱ་ཡཾ དི་སཱ ས་བྷ་ཡཱ ས་ཨཱི་ཏི་ཀཱ ས་ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ; ཡ་ཏོ ནི་ཝཱ་ཏཾ ཏ་ཏོ ས་ཝཱ་ཏཾ; ཨུ་ད་ཀཾ མ་ཉྙེ ཨཱ་དི་ཏྟཾ; ཨ་ཡྻེ་ན མེ ད་བྦེ་ན མ་ལླ་པུ་ཏྟེ་ན པ་ཛཱ་པ་ཏི དཱུ་སི་ཏཱ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡྻཱ’’ཏི ཁོ ཝ་ཌྜྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི མེ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་མ་ཛ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཝ་ཌྜྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ན་ཙྪ་ནྣཾ ན་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ. ཡཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, དི་སཱ ཨ་བྷ་ཡཱ ཨ་ནཱི་ཏི་ཀཱ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝཱ སཱ་ཡཾ དི་སཱ ས་བྷ་ཡཱ ས་ཨཱི་ཏི་ཀཱ ས་ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ; ཡ་ཏོ ནི་ཝཱ་ཏཾ ཏ་ཏོ ས་ཝཱ་ཏཾ; ཨུ་ད་ཀཾ མ་ཉྙེ ཨཱ་དི་ཏྟཾ; ཨ་ཡྻེ་ན མེ ད་བྦེ་ན མ་ལླ་པུ་ཏྟེ་ན པ་ཛཱ་པ་ཏི དཱུ་སི་ཏཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ད་བྦཾ མ་ལླ་པུ་ཏྟཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ར་སི ཏྭཾ, ད་བྦ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ཡཾ ཝ་ཌྜྷོ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི? ‘‘ཡ་ཐཱ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ད་བྦཾ མ་ལླ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ར་སི ཏྭཾ, ད་བྦ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ཡཾ ཝ་ཌྜྷོ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི? ‘‘ཡ་ཐཱ མཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ན ཁོ, ད་བྦ, ད་བྦཱ ཨེ་ཝཾ ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟི. ས་ཙེ ཏ་ཡཱ ཀ་ཏཾ, ཀ་ཏ་ནྟི ཝ་དེ་ཧི; ས་ཙེ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཨ་ཀ་ཏ་ནྟི ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཏོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ཏོ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི སུ་པི་ན་ནྟེ་ན་པི མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏཱ, པ་གེ་ཝ ཛཱ་ག་རོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷོ ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྐུ་ཛྫ་ཏུ, ཨ་ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་རོ་ཏུ.
‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ པ་ཏྟོ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏ་བྦོ – བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཝཱ་སཱ་ཡ [ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ་ཡ (སྱཱ.)] པ་རི་ས་ཀྐ་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷེ་དེ་ཏི, བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
༢༦༦. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཝ་ཌྜྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ད་བྦཾ མ་ལླ་པུ་ཏྟཾ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཝ་ཌྜྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ད་བྦཾ མ་ལླ་པུ་ཏྟཾ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏི. ས་ངྒྷོ ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྐུ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་རོ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟ་སྶ ནི་ཀྐུ་ཛྫ་ནཱ, ཨ་ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ར་ཎཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏོ ས་ངྒྷེ་ན ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟོ, ཨ་ས་མྦྷོ་གོ ས་ངྒྷེ་ན. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷཾ ལི་ཙྪ་ཝིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ངྒྷེ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝ་ཌྜྷ, པ་ཏྟོ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏོ. ཨ་ས་མྦྷོ་གོ་སི ས་ངྒྷེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཌྜྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི – ས་ངྒྷེ་ན ཀི་ར མེ པ་ཏྟོ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏོ, ཨ་ས་མྦྷོ་གོ་མྷི ཀི་ར ས་ངྒྷེ་ནཱ་ཏི – ཏ་ཏྠེ་ཝ མུ་ཙྪི་ཏོ པ་པ་ཏོ. ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ ཝ་ཌྜྷཾ ལི་ཙྪ་ཝིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝ་ཌྜྷ, མཱ སོ་ཙི, མཱ པ་རི་དེ་ཝི. མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སཱ་དེ་སྶཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཝ་ཌྜྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི ས་པུ་ཏྟ་དཱ་རོ ས་མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩོ ས་ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏོ ཨ་ལླ་ཝ་ཏྠོ ཨ་ལླ་ཀེ་སོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྩ་ཡོ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡོ་ཧཾ ཨ་ཡྻཾ ད་བྦཾ མ་ལླ་པུ་ཏྟཾ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་སིཾ. ཏ་སྶ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་གྒྷ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝ་ཌྜྷ, ཨ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཙྩ་ག་མཱ ཡ་ཐཱ་བཱ་ལཾ ཡ་ཐཱ་མཱུ་ལ༹ྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཡཾ ཏྭཾ ད་བྦཾ མ་ལླ་པུ་ཏྟཾ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་སི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝ་ཌྜྷ, ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་སི, ཏཾ ཏེ མ་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་མ. ཝུ་ཌྜྷི་ཧེ་སཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝ་ཌྜྷ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ཡོ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ཙྩ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷོ ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟཾ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫ་ཏུ, ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་རོ་ཏུ.
‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ པ་ཏྟོ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫི་ཏ་བྦོ – ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏི, ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏི, ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཝཱ་སཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏི, ན བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི, ན བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷེ་དེ་ཏི, ན བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ན དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ན ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ པ་ཏྟཾ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཀྐུ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཌྜྷེ་ན ལི་ཙྪ་ཝི་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ས་ངྒྷེ་ན མེ, བྷ་ནྟེ, པ་ཏྟོ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏོ, ཨ་ས་མྦྷོ་གོ་མྷི ས་ངྒྷེ་ན. སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྨཱ ཝ་ཏྟཱ་མི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་མི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟཱ་མི, ས་ངྒྷཾ པ་ཏྟུ་ཀྐུ་ཛྫ་ནཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
༢༦༧. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ས་ངྒྷེ་ན ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟོ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏོ, ཨ་ས་མྦྷོ་གོ ས་ངྒྷེ་ན. སོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ས་ངྒྷཾ པ་ཏྟུ་ཀྐུ་ཛྫ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟཾ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ས་ངྒྷེ་ན ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟོ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏོ, ཨ་ས་མྦྷོ་གོ ས་ངྒྷེ་ན. སོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ས་ངྒྷཾ པ་ཏྟུ་ཀྐུ་ཛྫ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ས་ངྒྷོ ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟཾ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫ་ཏི, ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་རོ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟ་སྶ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫ་ནཱ, ས་མྦྷོ་གཾ ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ར་ཎཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཨུ་ཀྐུ་ཛྫི་ཏོ ས་ངྒྷེ་ན ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་སྶ པ་ཏྟོ, ས་མྦྷོ་གོ ས་ངྒྷེ་ན. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
༢༦༨. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་གྒཱ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན བྷ་གྒཱ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་གྒེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སུ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ [སུཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ (སཱི. སྱཱ.), སཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ (ཀ.)] བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཀོ་ཀ་ན་དོ [ཀོ་ཀ་ནུ་དོ (ཀ.)] ནཱ་མ པཱ་སཱ་དོ ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠོ ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཝཱ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ས་ཉྫི་ཀཱ་པུ་ཏྟཾ མཱ་ཎ་ཝཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ས་མྨ ས་ཉྩི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ; ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ – ‘བོ་དྷི, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཧི – ‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷོ’’ཏི ཁོ ས་ཉྩི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཎ་ཝོ བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི, ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ས་ཉྩི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཎ་ཝོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བོ་དྷི ཁོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི – ‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཀི་ར བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’’’ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ ས་ཉྩི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཎ་ཝོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བོ་དྷིཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ ཁོ མ་ཡཾ བྷོ་ཏོ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ – ‘བོ་དྷི ཁོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཾ ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐཾ ལ་ཧུ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཏི – ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ ཀི་ར བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ནཱ’ཏི. ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྠ་ཉྩ པ་ན ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ནཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ, ཀོ་ཀ་ན་ད་ཉྩ པཱ་སཱ་དཾ ཨོ་དཱ་ཏེ་ཧི དུ་སྶེ་ཧི ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ པ་ཙྪི་མ་སོ་པཱ་ན་ཀ་ལེ༹་ཝ་རཱ, ས་ཉྩི་ཀཱ་པུ་ཏྟཾ མཱ་ཎ་ཝཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ས་མྨ ས་ཉྩི་ཀཱ་པུ་ཏྟ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི – ‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷོ’’ཏི ཁོ ས་ཉྩི་ཀཱ་པུ་ཏྟོ མཱ་ཎ་ཝོ བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བོ་དྷི་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཏ་ཏོ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་རེ་ཀྑ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཀོ་ཀ་ན་དོ པཱ་སཱ་དོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྪི་མ་སོ་པཱ་ན་ཀ་ལེ༹་ཝ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཀྐ་མ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དུ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཀྐ་མ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དུ་སྶཱ་ནི, ཡཾ མ་མ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཀྐ་མ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དུ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཀྐ་མ་ཏུ སུ་ག་ཏོ དུ་སྶཱ་ནི, ཡཾ མ་མ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བོ་དྷིཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཾ་ཧ་ར་ནྟུ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, དུ་སྶཱ་ནི. ན བྷ་ག་ཝཱ ཙེ་ལ་པ་ཊི་ཀཾ [ཙེ་ལ་པ་ཏྟི་ཀཾ (སཱི.)] ཨ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏི པ་ཙྪི་མཾ ཛ་ན་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ དུ་སྶཱ་ནི སཾ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཀོ་ཀ་ན་དེ པཱ་སཱ་དེ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ཀ་ན་དཾ པཱ་སཱ་དཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. ཨ་ཐ ཁོ བོ་དྷི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིཾ ཨོ་ནཱི་ཏ་པ་ཏྟ་པཱ་ཎིཾ, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ བོ་དྷིཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ལ་པ་ཊི་ཀཱ ཨ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཱ. ཡོ ཨ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཨི་ཏྠཱི ཨ་པ་ག་ཏ་ག་བྦྷཱ བྷི་ཀྑཱུ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ དུ་སྶཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཀྐ་མ་ཐ, བྷ་ནྟེ, དུ་སྶ’’ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན ཨ་ཀྐ་མ་ནྟི. ‘‘ཨ་ཀྐ་མ་ཐ, བྷ་ནྟེ, དུ་སྶཾ མ་ངྒ་ལ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཱ ན ཨ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ སཱ ཨི་ཏྠཱི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨ་ཡྻཱ མ་ངྒ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནཱ ཙེ་ལ་པྤ་ཊི་ཀཾ ན ཨ་ཀྐ་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ཁི་ཡྻ་ནྟི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི་ཡཱ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘གི་ཧཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ངྒ་ལི་ཀཱ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ཧཱི་ནཾ མ་ངྒ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཙེ་ལ་པྤ་ཊི་ཀཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ དྷོ་ཏ་པཱ་ད་ཀཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷོ་ཏ་པཱ་ད་ཀཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏུ’’ནྟི.
དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
༢༦༩. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་གྒེ་སུ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ གྷ་ཊ་ཀ་ཉྩ ཀ་ཏ་ཀ་ཉྩ ས་མྨ་ཛྫ་ནི་ཉྩ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ གྷ་ཊ་ཀ་ཉྩ ཀ་ཏ་ཀ་ཉྩ ས་མྨ་ཛྫ་ནི་ཉྩ, ཡཾ མ་མ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ གྷ་ཊ་ཀ་ཉྩ ས་མྨ་ཛྫ་ནི་ཉྩ. ན བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་སཱ་ཁཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏ་རཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏཱ ས་མཱ་ད་པི་ཏཱ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གྷ་ཊ་ཀ་ཉྩ ས་མྨ་ཛྫ་ནི་ཉྩ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཏ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ པཱ་ད་གྷཾ་ས་ནི་ཡོ – ས་ཀྑ་རཾ, ཀ་ཐ་ལཾ, ས་མུ་དྡ་ཕེ་ཎ་ཀ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ ཝི་དྷཱུ་པ་ན་ཉྩ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཉྩ [ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྜ་ཉྩ (ཀ.)] ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཝི་དྷཱུ་པ་ན་ཉྩ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཉྩ, ཡཾ མ་མ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཝི་དྷཱུ་པ་ན་ཉྩ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཉྩ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་སཱ་ཁཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏ་རཾ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི…པེ… པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་དྷཱུ་པ་ན་ཉྩ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཉྩཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཀ་ས་བཱི་ཛ་ནཱི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཀ་ས་བཱི་ཛ་ནི’’ནྟི. ཙཱ་མ་རི་བཱི་ཛ་ནཱི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་མ་རི་བཱི་ཛ་ནཱི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ བཱི་ཛ་ནི་ཡོ – ཝཱ་ཀ་མ་ཡཾ, ཨུ་སཱི་ར་མ་ཡཾ, མོ་ར་པི་ཉྪ་མ་ཡ’’ནྟི.
༢༧༠. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ཚ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཏྟ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཚ་ཏྟ་པྤ་གྒ་ཧི་ཏཱ [ཚ་ཏྟཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ (ཀ.)] ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་དྡ་སཱ་སུཾ ཁོ ཏེ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཚ་ཏྟ་པྤ་གྒ་ཧི་ཏེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ. དི་སྭཱ་ན ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨེ་ཏེ ཁོ, ཨ་ཡྻཱ [ཨ་ཡྻོ (ཀ.)], ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ད་ནྟཱ ཚ་ཏྟ་པྤ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ག་ཎ་ཀ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ’’ཏི. ‘‘ནཱ་ཡྻཱ ཨེ་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ’’ཏི. ‘བྷི་ཀྑཱུ ན བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨུ་པ་ག་ཏེ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷ་ད་ནྟཱ ཚ་ཏྟ་པྤ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི! ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཁི་ཡྻ་ནྟ་སྶ ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟ་སྶ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ནཱ ཚ་ཏྟཾ ན ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ – གི་ལཱ་ན་སྶེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཚ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ནོ ཨ་གི་ལཱ་ན་སྶཱ་ཏི – ཨཱ་རཱ་མེ ཨཱ་རཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན་པི ཨཱ་རཱ་མེ ཨཱ་རཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ སི་ཀྐཱ་ཡ པ་ཏྟཾ ཨུ་ཊྚི་ཏྭཱ ད་ཎྜེ ཨཱ་ལ་གྒི་ཏྭཱ ཝི་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན གཱ་མ་དྭཱ་རེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ – ‘ཨེ་ས་ཡྻོ ཙོ་རོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་སི་སྶ ཝི་ཛྫོ་ཏ་ལ་ཏཱི’ཏི ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ མུ་ཉྩིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ད་ཎྜ་སི་ཀྐཾ དྷཱ་རེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ད་ཎྜ་སི་ཀྐཾ དྷཱ་རེ་སྶ་སཱི’’ཏི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ… ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ད་ཎྜ་སི་ཀྐཱ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ ད་ཎྜེ་ན ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་ས་མྨུ་ཏིཾ དཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ན གི་ལཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, གི་ལཱ་ནོ; ན ས་ཀྐོ་མི ཝི་ནཱ ད་ཎྜེ་ན ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏུཾ. སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ ད་ཎྜ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ ད་ཎྜེ་ན ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏུཾ. སོ ས་ངྒྷཾ ད་ཎྜ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་ས་མྨུ་ཏིཾ ད་དེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ ད་ཎྜེ་ན ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏུཾ. སོ ས་ངྒྷཾ ད་ཎྜ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་ས་མྨུ་ཏིཾ དེ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ དཱ་ནཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘དི་ནྣཱ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་ས་མྨུ་ཏི. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
༢༧༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ སི་ཀྐཱ་ཡ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ དཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ན གི་ལཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, གི་ལཱ་ནོ; ན ས་ཀྐོ་མི ཝི་ནཱ སི་ཀྐཱ་ཡ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ. སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ སི་ཀྐཱ་ཡ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ. སོ ས་ངྒྷཾ སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ ད་དེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ སི་ཀྐཱ་ཡ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ. སོ ས་ངྒྷཾ སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ དེ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ དཱ་ནཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘དི་ནྣཱ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏི. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
༢༧༢. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ ད་ཎྜེ་ན ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏུཾ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ སི་ཀྐཱ་ཡ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ དཱ་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ན གི་ལཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, གི་ལཱ་ནོ; ན ས་ཀྐོ་མི ཝི་ནཱ ད་ཎྜེ་ན ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏུཾ; ན ས་ཀྐོ་མི ཝི་ནཱ སི་ཀྐཱ་ཡ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ. སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷཾ ད་ཎྜ་སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ ད་ཎྜེ་ན ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏུཾ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ སི་ཀྐཱ་ཡ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ. སོ ས་ངྒྷཾ ད་ཎྜ་སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ ད་དེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ གི་ལཱ་ནོ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ ད་ཎྜེ་ན ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏུཾ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཝི་ནཱ སི་ཀྐཱ་ཡ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ. སོ ས་ངྒྷཾ ད་ཎྜ་སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ས་ངྒྷོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏིཾ དེ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ དཱ་ནཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘དི་ནྣཱ ས་ངྒྷེ་ན ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཎྜ་སི་ཀྐཱ་ས་མྨུ་ཏི. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.