༡. པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ
༧༥. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་དི་ཡ་ནྟི པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ, པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ, སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ, ཨཱ་ས་ནཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ, སེ་ཡྻཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ, པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ན་ཧཱ་ནེ པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨཾ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་དི་ཡི་སྶ་ནྟི པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ, པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ, སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ, ཨཱ་ས་ནཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ, སེ་ཡྻཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ, པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ན་ཧཱ་ནེ པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨ’’ནྟི! ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་དི་ཡ་ནྟི པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ, པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ, སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ, ཨཱ་ས་ནཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ, སེ་ཡྻཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ, པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ན་ཧཱ་ནེ པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨ’’ནྟི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ…པེ… ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་དི་ཡི་སྶ་ནྟི པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ, པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ, སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ, ཨཱ་ས་ནཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ, སེ་ཡྻཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ, པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ན་ཧཱ་ནེ པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨཾ. ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ སཱ་དི་ཏ་བྦཾ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ, པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ, སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ, ཨཱ་ས་ནཱ་བྷི་ཧཱ་རོ, སེ་ཡྻཱ་བྷི་ཧཱ་རོ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ, པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ན་ཧཱ་ནེ པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨཾ. ཡོ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མི་ཐུ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཾ, པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་མྨཾ, སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ, ཨཱ་ས་ནཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ, སེ་ཡྻཱ་བྷི་ཧཱ་རཾ, པཱ་དོ་ད་ཀཾ པཱ་ད་པཱི་ཋཾ, པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ན་ཧཱ་ནེ པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨཾ.
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ – ཨུ་པོ་ས་ཐཾ, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ, ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ, ཨོ་ཎོ་ཛ་ནཾ, བྷ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ.
༧༦. ‘‘པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱ –
ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ, ན ནི་སྶ་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ས་མྨུ་ཏི སཱ་དི་ཏ་བྦཱ, ས་མྨ་ཏེ་ན་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྒྷེ་ན པ་རི་ཝཱ་སོ དི་ནྣོ ཧོ་ཏི སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཉྙཱ ཝཱ ཏཱ་དི་སི་ཀཱ, ཏ་ཏོ ཝཱ པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རཱ; ཀ་མྨཾ ན ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ, ཀ་མྨི་ཀཱ ན ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཱ. ན པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ, ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ, ན ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཨོ་ཀཱ་སོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ན ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ, ན སཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་ར་ཏོ ག་ནྟ་བྦཾ, ན པུ་ར་ཏོ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་ས་ན་པ་རི་ཡ་ནྟོ སེ་ཡྻཱ་པ་རི་ཡ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟོ སོ ཏ་སྶ པ་དཱ་ཏ་བྦོ. ཏེ་ན ཙ སོ སཱ་དི་ཏ་བྦོ.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པུ་རེ་ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཱ་ནི, ན ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དཱ་ཏ་བྦཾ [ས་མཱ་དི་ཏ་བྦཾ (ཀ.)], ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཾ ས་མཱ་དཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦོ – མཱ མཾ ཛཱ་ནིཾ་སཱུ་ཏི.
‘‘པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ གི་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏི, དཱུ་ཏེ་ན་པི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ག་ནྟ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ག་ནྟ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ག་ནྟ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ག་ནྟ་བྦོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ག་ནྟ་བྦོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ.
‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ག་ནྟ་བྦོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ. ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ག་ནྟ་བྦོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ.
༨༠. ‘‘ག་ནྟ་བྦོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ནྟུ་ནྟི.
‘‘ག་ནྟ་བྦོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ནྟུ་ནྟི.
‘‘ག་ནྟ་བྦོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ནྟུ་ནྟི.
‘‘ག་ནྟ་བྦོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ནྟུ་ནྟི.
‘‘ག་ནྟ་བྦོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ནྟུ་ནྟི.
‘‘ག་ནྟ་བྦོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ནྟུ་ནྟི.
‘‘ག་ནྟ་བྦོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ནྟུ་ནྟི.
‘‘ག་ནྟ་བྦོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ནྟུ་ནྟི.
‘‘ག་ནྟ་བྦོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སཱ ཝཱ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ, ཡ་ཏྠ་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ, ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ས་ཀྐོ་མི ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ནྟུ་ནྟི.
༨༡. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་ཏྠ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སེ ཝ་ཏྠ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སེ ཝཱ ཝ་ཏྠ་བྦཾ. པ་ཀ་ཏ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཀ་ཏ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ནེ་ན ནི་མ་ནྟེ་ཏ་བྦོ. ན པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ནཱི་ཙེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣེ ཨུ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ཚ་མཱ་ཡཾ ནི་སི་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ; ན ཨེ་ཀ་ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ, ན ནཱི་ཙེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ ཨུ་ཙྩེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ, ན ཚ་མཱ་ཡཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ [ཙ་ངྐ་མ་ནྟཾ (ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་པཱ་ཋོ)] ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ.
༨༢. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ…པེ… མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནཱ་ར་ཧེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ…པེ… མཱ་ན་ཏྟཱ་ར་ཧེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ…པེ… མཱ་ན་ཏྟ་ཙཱ་རི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ…པེ… ཨ་བྦྷཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་ཏྠ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སེ ཝ་ཏྠ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སེ ཝཱ ཝ་ཏྠ་བྦཾ; ན ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ནཱི་ཙེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣེ ཨུ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ན ཚ་མཱ་ཡཾ ནི་སི་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ; ན ཨེ་ཀ་ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ, ན ནཱི་ཙེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ ཨུ་ཙྩེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ, ན ཚ་མཱ་ཡཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ.
[མ་ཧཱ་ཝ. ༣༩༣] ‘‘པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཝཱ་སཾ ད་དེ་ཡྻ, མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶེ་ཡྻ, མཱ་ན་ཏྟཾ ད་དེ་ཡྻ, ཏཾ་ཝཱི་སོ ཨ་བྦྷེ་ཡྻ, ཨ་ཀ་མྨཾ [ཨ་ཀ་མྨཾ ཏཾ (སྱཱ.)], ན ཙ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི.
ཙ་ཏུ་ནྣ་ཝུ་ཏི་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༨༣. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་ཡོ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དཱ. ས་ཧ་ཝཱ་སོ, ཝི་པྤ་ཝཱ་སོ, ཨ་ནཱ་རོ་ཙ་ནཱ – ཨི་མེ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ཏ་ཡོ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དཱ’’ཏི.
༨༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏོ ཧོ་ཏི. ན ས་ཀྐོ་ནྟི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་ཝཱ་སཾ སོ་དྷེ་ཏུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ [ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ (སྱཱ., ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི)] ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཝཱ་སཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ན པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘པ་རི་ཝཱ་སཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མཱི’ཏི. ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སོ. ‘ཝ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མཱི’ཏི. ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སོ.
༨༥. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ས་ཀྐོ་ནྟི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་རི་ཝཱ་སཾ སོ་དྷེ་ཏུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཝཱ་སཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏུཾ [ས་མཱ་དཱ་ཏུཾ (སྱཱ. ཀཾ.)]. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དི་ཡི་ཏ་བྦོ [ས་མཱ་དི་ཏ་བྦོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. ཏེ་ན པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘པ་རི་ཝཱ་སཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’ཏི. ས་མཱ་དི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སོ. ‘ཝ་ཏྟཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’ཏི. ས་མཱ་དི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སོ’’.
པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.