༢. དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ
༤༥༣. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘ཡ་སོ ཀི་ར ཀཱ་ཀ་ཎྜ་ཀ་པུ་ཏྟོ ཨི་དཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་དི་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཀྑཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ལ་བྷ་ཏི ཙ ཀི་ར པ་ཀྑ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཉྩ ཝཱ་ལ༹་ཉྩ. ཀཾ ནུ ཁོ མ་ཡཾ པ་ཀྑཾ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ, ཡེ་ན མ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ བ་ལ་ཝ་ནྟ་ཏ་རཱ ཨ་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ལ་ཛྫཱི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀོ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རེ་ཝ་ཏཾ པ་ཀྑཾ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ, ཨེ་ཝཾ མ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ བ་ལ་ཝ་ནྟ་ཏ་རཱ ཨ་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཧཱུ་ཏཾ སཱ་མ་ཎ་ཀཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་སུཾ – པ་ཏྟ་མྤི, ཙཱི་ཝ་ར་མྤི, ནི་སཱི་ད་ན་མྤི, སཱུ་ཙི་གྷ་ར་མྤི, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་མྤི, པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་མྤི, དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་མྤི. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ སཱ་མ་ཎ་ཀཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏིཾ ཨུ་ཛྫ་ཝིཾ་སུ; ནཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ བྷ་ཏྟ་ཝི་སྶ་གྒཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་ལ༹ྷ་སྶ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཀེ ནུ ཁོ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ – པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ, པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ ཝཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་ལ༹ྷ་སྶ, དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ [པཱ་ཋེ་ཡྻ་ཀཱ (སྱཱ.)] བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་ལ༹ྷ་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མྨི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ དེ་ཝེ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ – ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་ལ༹ྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་ལ༹ྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ སཱ་ལ༹ྷ, ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ. ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ སཱ་ལ༹ྷ, ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཏ་ཐཱ ཏི་ཊྛཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘པུ་བྦེ་པི ཙཱ་ཧཾ, དེ་ཝ་ཏེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཏ་ཐཱ ཋི་ཏོ; ཨ་པི ཙཱ་ཧཾ ན ཏཱ་ཝ དི་ཊྛིཾ ཨཱ་ཝི ཀ་རོ་མི, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ མཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻཱ’’ཏི.
༤༥༤. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ སཱ་མ་ཎ་ཀཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རེ་ཝ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ སཱ་མ་ཎ་ཀཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ – པ་ཏྟ་མྤི, ཙཱི་ཝ་ར་མྤི, ནི་སཱི་ད་ན་མྤི, སཱུ་ཙི་གྷ་ར་མྤི, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་མྤི, པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་མྤི, དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་མྤཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་པུ་ཎྞཾ མེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ན ཨི་ཙྪི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ རེ་ཝ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་ཏྟ་རོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་ཏྟ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་ཏྟ་རོ སཱ་མ་ཎ་ཀཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ – པ་ཏྟ་མྤི, ཙཱི་ཝ་ར་མྤི, ནི་སཱི་ད་ན་མྤི, སཱུ་ཙི་གྷ་ར་མྤི, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་མྤི, པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་མྤི, དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་མྤཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་རི་པུ་ཎྞཾ མེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ན ཨི་ཙྪི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ. ‘‘མ་ནུ་སྶཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་ཏྟ་ར, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་མ་ཎ་ཀཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ནྟི. ས་ཙེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཏེ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ནོ ཙེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ [ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཙ (སྱཱ.)] ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ནྟི – པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ སཱ་མ་ཎ་ཀཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ. ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་ཏྟ་རོ སཱ་མ་ཎ་ཀཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ. ཡ་ཐཱ ཐེ་རེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་ཏྟ་རོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀེ་ཧི ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ནི་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ‘‘ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་ཏྟ་རོ ཐེ་རཾ ཝ་དེ་ཏུ; ཨེ་ཏྟ་ཀ་ཉྩ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་དེ་ཏུ – ‘པུ་ར་ཏྠི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་ཏྟ་རོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རེ་ཝ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་དེ་ཏུ – ‘པུ་ར་ཏྠི་མེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ་སུ བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ’’’ཏི. ‘‘ཨ་དྷ་མྨེ མཾ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ནི་ཡོ་ཛེ་སཱི’’ཏི ཐེ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་ཏྟ་རཾ པ་ཎཱ་མེ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་ཏྟ་རཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་ཏྟ་ར, ཐེ་རོ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི? ‘‘པཱ་པི་ཀཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀ་ཏཾ. ‘ཨ་དྷ་མྨེ མཾ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ནི་ཡོ་ཛེ་སཱི’’’ཏི ཐེ་རོ མཾ པ་ཎཱ་མེ་སཱི་ཏི. ‘‘ན་ནུ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ [ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་ཏྟ་ར (སྱཱ. ཀཾ.)], ཝུ་ཌྜྷོ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པི ཙ མ་ཡཾ ག་རུ་ནི་སྶ་ཡཾ ག་ཎྷཱ་མཱ’’ཏི.
༤༥༥. ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒྷོ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་ནྣི་པ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷོ. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨི་དྷ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སྶཱ་མ, སི་ཡཱ་པི མཱུ་ལཱ་དཱ་ཡ་ཀཱ [མཱུ་ལ་དཱ་ཡ་ཀཱ (སཱི.)] བྷི་ཀྑཱུ པུ་ན་ཀ་མྨཱ་ཡ ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཡྻུཾ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཡ་ཏྠེ་ཝི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མུ་པྤ་ནྣཾ, ས་ངྒྷོ ཏ་ཏྠེ་ཝི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝེ་སཱ་ལིཾ ཨ་ག་མཾ་སུ – ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏུ་ཀཱ་མཱ.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཀཱ་མཱི ནཱ་མ པ་ཐ་བྱཱ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ, ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་མྦྷཱུ་ཏཾ སཱ་ཎ་ཝཱ་སིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ས་བྦ་ཀཱ་མཱི ཐེ་རོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪཱ་མི. སོ ཏྭཾ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་བྦ་ཀཱ་མིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནི པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མྦྷཱུ་ཏོ སཱ་ཎ་ཝཱ་སཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ རེ་ཝ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ, ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ས་བྦ་ཀཱ་མཱི ཐེ་རོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪི. ག་བྦྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ས་བྦ་ཀཱ་མི་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ག་བྦྷ་པྤ་མུ་ཁེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ རེ་ཝ་ཏ་སྶ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ – ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ན ནི་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི – ན སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་བྦ་ཀཱ་མཱི – ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཀི་ལ་ནྟོ ན ནི་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི – ན སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་བྦ་ཀཱ་མཱི ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རེ་ཝ་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མེ་ན ཏྭཾ བྷཱུ་མི ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་སཱི’’ཏི? ‘‘མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀུ་ལླ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཀི་ར ཏྭཾ བྷཱུ་མི ཨེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་སི. ཀུ་ལླ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨེ་སོ [ཧེ་སོ (སྱཱ.)] བྷཱུ་མི ཡ་དི་དཾ མེ་ཏྟཱ’’ཏི. ‘‘པུ་བྦེ་པི མེ, བྷ་ནྟེ, གི་ཧི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཎྞཱ མེ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི་པི མེ་ཏྟཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་པི ཙ ཁོ མ་ཡཱ ཙི་ར་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཐེ་རོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏ་མེ་ན ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཁོ ཨ་ཧཾ བྷཱུ་མི ཨེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ཝི་ཧཱ་རོ ཨེ་སོ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་དཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘པུ་བྦེ་པི མེ བྷཱུ་མི གི་ཧི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཎྞཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི་པི སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ཨ་པི ཙ མ་ཡཱ ཙི་ར་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཡ་ཉྩ་ར་ཧི ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ, ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ ས་མྦྷཱུ་ཏོ སཱ་ཎ་ཝཱ་སཱི ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མྦྷཱུ་ཏོ སཱ་ཎ་ཝཱ་སཱི ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ས་བྦ་ཀཱ་མཱི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་བྦ་ཀཱ་མིཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མྦྷཱུ་ཏོ སཱ་ཎ་ཝཱ་སཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་བྦ་ཀཱ་མིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་མེ, བྷ་ནྟེ, ཝེ་སཱ་ལི་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནི དཱི་པེ་ནྟི – ཀ་པྤ་ཏི སི་ངྒི་ལོ་ཎ་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི དྭ་ངྒུ་ལ་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི གཱ་མ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི ཨཱ་ཝཱ་ས་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི ཨ་མ་ཐི་ཏ་ཀ་པྤོ, ཀ་པྤ་ཏི ཛ་ལོ༹་གིཾ, པཱ་ཏུཾ ཀ་པྤ་ཏི ཨ་ད་ས་ཀཾ ནི་སཱི་ད་ནཾ, ཀ་པྤ་ཏི ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་ནྟི. ཐེ་རེ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ མཱུ་ལེ བ་ཧུ་དྷ་མྨོ ཙ ཝི་ན་ཡོ ཙ པ་རི་ཡ་ཏྟོ. ཐེ་ར་སྶ བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཀེ ནུ ཁོ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ – པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ, པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་ཡཱ་པི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ མཱུ་ལེ བ་ཧུ དྷ་མྨོ ཙ ཝི་ན་ཡོ ཙ པ་རི་ཡ་ཏྟོ. ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ན, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏི? ཀེ ནུ ཁོ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ – པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ, པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ ཝཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི; ཨ་པི ཙཱ་ཧཾ ན ཏཱ་ཝ དི་ཊྛིཾ ཨཱ་ཝི ཀ་རོ་མི, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ མཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི; ཨ་པི ཙཱ་ཧཾ ན ཏཱ་ཝ དི་ཊྛིཾ ཨཱ་ཝི ཀ་རོ་མི, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ མཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻཱ’’ཏི.
༤༥༦. ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒྷོ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་ནྣི་པ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ན་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙེ་ཀ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ན་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙེ་ཀ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ’’ཏི. ས་ངྒྷོ ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་ཙཱི་ན་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩི་ནི. པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ – ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ས་བྦ་ཀཱ་མིཾ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ སཱ་ལ༹ྷཾ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཁུ་ཛྫ་སོ་བྷི་ཏཾ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཝཱ་ས་བྷ་གཱ་མི་ཀཾ; པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ – ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ རེ་ཝ་ཏཾ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ས་མྦྷཱུ་ཏཾ སཱ་ཎ་ཝཱ་སིཾ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ ཡ་སཾ ཀཱ་ཀ་ཎྜ་ཀ་པུ་ཏྟཾ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་ཉྩ སུ་མ་ན་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ན་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙེ་ཀ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་ཙཱི་ན་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ནི་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ན་གྒཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙེ་ཀ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ས་ངྒྷོ ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་ཙཱི་ན་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ས་མྨ་ནྣ་ཏི ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མྨུ་ཏི, ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ས་མྨ་ཏཱ ས་ངྒྷེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་ཙཱི་ན་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཛི་ཏོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ད་ས་ཝ་སྶོ ས་ངྒྷ་སྶ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་མྤི ཨ་ཛི་ཏཾ ས་མྨ་ནྣ་ཏི – ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ཀཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཝཱ་ལི་ཀཱ་རཱ་མོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ ཨ་པྤ་ས་དྡོ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སོ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཝཱ་ལི་ཀཱ་རཱ་མེ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི.
༤༥༧. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝཱ་ལི་ཀཱ་རཱ་མཾ ཨ་ག་མཾ་སུ – ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏུ་ཀཱ་མཱ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་བྦ་ཀཱ་མིཾ ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་བྦ་ཀཱ་མཱི ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ རེ་ཝ་ཏེ་ན ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་བྦ་ཀཱ་མིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, སི་ངྒི་ལོ་ཎ་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སི་ངྒི་ལོ་ཎ་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, སི་ངྒི་ནཱ ལོ་ཎཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ – ཡ་ཏྠ ཨ་ལོ་ཎ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི. [པཱ་ཙི. ༢༥༤ ཨཱ་ད་ཡོ] ‘‘ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ, སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་བྷོ་ཛ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ ཝ་ཏྠུ ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ, ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ, ཨ་པ་ག་ཏ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ ས་ལཱ་ཀཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི’’.
‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, དྭ་ངྒུ་ལ་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྭ་ངྒུ་ལ་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, དྭ་ངྒུ་ལཱ་ཡ ཚཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཝི་ཀཱ་ལེ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི [པཱ་ཙི. ༢༤༥]. ‘‘ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧེ, སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཝ་ཏྠུ ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ, ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ, ཨ་པ་ག་ཏ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ས་ལཱ་ཀཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི’’.
‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, གཱ་མ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གཱ་མ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ – ཨི་དཱ་ནི གཱ་མ་ནྟ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི – བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི [པཱ་ཙི. ༢༣༤]. ‘‘ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ, སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཝ་ཏྠུ ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ, ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ, ཨ་པ་ག་ཏ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ས་ལཱ་ཀཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི’’.
‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཝཱ་ས་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཝཱ་ས་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀ་པྤ་ཏི བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ས་མཱ་ན་སཱི་མཱ ནཱ་ནུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི [མ་ཧཱ་ཝ. ༡༤༡ ཨཱ་ད་ཡོ]. ‘‘ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧེ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཝི་ན་ཡཱ་ཏི་སཱ་རེ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཝ་ཏྠུ ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ, ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ, ཨ་པ་ག་ཏ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ས་ལཱ་ཀཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི’’.
‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ – ཨཱ་ག་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་མཱ་ནེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི [མ་ཧཱ་ཝ. ༣༨༣ ཨཱ་ད་ཡོ]. ‘‘ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཙ་མྤེ་ཡྻ་ཀེ, ཝི་ན་ཡ་ཝ་ཏྠུ་སྨི’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཝི་ན་ཡཱ་ཏི་སཱ་རེ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ པ་ཉྩ་མཾ ཝ་ཏྠུ ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ, ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ, ཨ་པ་ག་ཏ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་དཾ པ་ཉྩ་མཾ ས་ལཱ་ཀཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི’’.
‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ – ཨི་དཾ མེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ, ཨི་དཾ མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙི་ཎྞཾ – ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་རི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ཀ་པྤོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀ་པྤ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ ཚ་ཊྛཾ ཝ་ཏྠུ ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ, ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ, ཨ་པ་ག་ཏ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་དཾ ཚ་ཊྛཾ ས་ལཱ་ཀཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི’’.
‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་མ་ཐི་ཏ་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མ་ཐི་ཏ་ཀ་པྤོ’’ཏི? ‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཡཾ ཏཾ ཁཱི་རཾ ཁཱི་ར་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏཾ, ཨ་ས་མྤ་ཏྟཾ ད་དྷི་བྷཱ་ཝཾ, ཏཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ པཱ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི [པཱ་ཙི. ༢༣༤]. ‘‘ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ, སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ ས་ཏྟ་མཾ ཝ་ཏྠུ ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ, ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ, ཨ་པ་ག་ཏ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་དཾ ས་ཏྟ་མཾ ས་ལཱ་ཀཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི’’.
‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཛ་ལོ༹་གིཾ པཱ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཀཱ སཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཛ་ལོ༹་གཱི’’ཏི? ‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཡཱ སཱ སུ་རཱ ཨཱ་སུ་ཏཱ ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ མ་ཛྫ་བྷཱ་ཝཾ, སཱ པཱ་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི [པཱ་ཙི. ༣༢༦]. ‘‘ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ, སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་པཱ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ ཨ་ཊྛ་མཾ ཝ་ཏྠུ ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ, ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ, ཨ་པ་ག་ཏ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་དཾ ཨ་ཊྛ་མཾ ས་ལཱ་ཀཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི’’.
‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ད་ས་ཀཾ ནི་སཱི་ད་ན’’ནྟི? ‘‘ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི [པཱ་ཙི. ༥༣༡ ཨཱ་ད་ཡོ]. ‘‘ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ, སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཚེ་ད་ན་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ ན་ཝ་མཾ ཝ་ཏྠུ ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ, ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ, ཨ་པ་ག་ཏ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་དཾ ན་ཝ་མཾ ས་ལཱ་ཀཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི’’.
‘‘ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ’’ནྟི? ‘‘ནཱ་ཝུ་སོ, ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི [པཱ་རཱ. ༥༨༠ ཨཱ་ད་ཡོ]. ‘‘ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧེ, སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་དཾ ད་ས་མཾ ཝ་ཏྠུ ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ, ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ, ཨ་པ་ག་ཏ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ. ཨི་དཾ ད་ས་མཾ ས་ལཱ་ཀཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནི ས་ངྒྷེ་ན ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཱ་ནི. ཨི་ཏི་པི་མཱ་ནི ད་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨུ་དྡྷ་མྨཱ་ནི, ཨུ་བྦི་ན་ཡཱ་ནི, ཨ་པ་ག་ཏ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
༤༥༨. ‘‘ནི་ཧ་ཏ་མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ས་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཨ་པི ཙ མཾ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ་པི ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནི པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་སི – ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རེ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་བྦ་ཀཱ་མིཾ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ་པི ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནི པུ་ཙྪི. པུ་ཊྛོ པུ་ཊྛོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་བྦ་ཀཱ་མཱི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཨི་མཱ་ཡ ཁོ པ་ན ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཏྟ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ནཱུ་ནཱ་ནི ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏ་སྨཱ་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི ‘‘ས་ཏྟ་ས་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
ས་ཏྟ་ས་ཏི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ དྭཱ་ད་ས་མོ.
ཨི་མ་མྷི ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝ་ཏྠཱུ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ, ཀ་མྨཾ དཱུ་ཏེ་ན པཱ་ཝི་སི;
ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་ན རཱུ་པ་ཉྩ, ཀོ་ས་མྦི ཙ པཱ་ཝེ་ཡྻ་ཀོ.
མ་གྒོ སོ་རེ་ཡྻཾ ས་ངྐ་སྶཾ, ཀ་ཎྞ་ཀུ་ཛྫཾ ཨུ་དུ་མྦ་རཾ;
ས་ཧ་ཛཱ་ཏི ཙ མ་ཛ྄ཛྷེ་སི, ཨ་སྶོ་སི ཀཾ ནུ ཁོ མ་ཡཾ.
པ་ཏྟ་ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨུ་ཛྫ་ཝི, ར་ཧོ་སི ཨུ་པ་ནཱ་མ་ཡཾ [དཱུ་ར་ཏོ་པི ཨུ་ད་པཱ་དི (ཀ.)];
ག་རུ [དཱ་རུ་ཎཾ (སྱཱ.)] ས་ངྒྷོ ཙ ཝེ་སཱ་ལིཾ, མེ་ཏྟཱ ས་ངྒྷོ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཏི.
ས་ཏྟ་ས་ཏི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ ནི་ཊྛི་ཏོ.