༡༡. པ་ཉྩ་ས་ཏི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
༡. ས་ངྒཱི་ཏི་ནི་དཱ་ནཾ
༤༣༧. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡཾ པཱ་ཝཱ་ཡ ཀུ་སི་ནཱ་རཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དིཾ.
[དཱི. ནི. ༢.༢༣༡] ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡ མ་ནྡཱ་ར་ཝ་པུ་པྥཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཝཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཏཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨ་པཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི’ཏི? ‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་ཛྫ ས་ཏྟཱ་ཧ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ. ཏ་ཏོ མེ ཨི་དཾ མ་ནྡཱ་ར་ཝ་པུ་པྥཾ ག་ཧི་ཏ’ནྟི. ཏ་ཏྲཱ་ཝུ་སོ, ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ བཱ་ཧཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཀ་ནྡ་ནྟི, ཚི་ནྣ་པཱ་ཏཾ པ་པ་ཏ་ནྟི, ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཝི་ཝ་ཊྚ་ནྟི – ཨ་ཏི་ཁི་པྤཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཨ་ཏི་ཁི་པྤཾ སུ་ག་ཏོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ཨ་ཏི་ཁི་པྤཾ ཙ་ཀྑུཾ ལོ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏ་ནྟི. ཡེ པ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ ཏེ ས་ཏཱ ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟི – ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ལ་བྦྷཱ་ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མཱ སོ་ཙི་ཏྠ; མཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྠ. ན་ནྭེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ – ས་བྦེ་ཧེ་ཝ པི་ཡེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝོ. ཏཾ ཀུ་ཏེ་ཏྠ ཨཱ་ཝུ་སོ ལ་བྦྷཱ, ཡཾ ཏཾ ཛཱ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏཾ པ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ, ཏཾ ཝ་ཏ མཱ པ་ལུ་ཛྫཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ནཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡེ་ན སུ་བྷ་དྡོ ནཱ་མ ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཏ་སྶཾ པ་རི་སཱ་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་བྷ་དྡོ ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མཱ སོ་ཙི་ཏྠ; མཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྠ. སུ་མུ་ཏྟཱ མ་ཡཾ ཏེ་ན མ་ཧཱ་ས་མ་ཎེ་ན; ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ ཙ མ་ཡཾ ཧོ་མ – ཨི་དཾ ཝོ ཀ་པྤ་ཏི, ཨི་དཾ ཝོ ན ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི. ཨི་དཱ་ནི པ་ན མ་ཡཾ ཡཾ ཨི་ཙྪི་སྶཱ་མ ཏཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཡཾ ན ཨི་ཙྪི་སྶཱ་མ ན ཏཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཧ་ནྡ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡཱ་མ. པུ་རེ ཨ་དྷ་མྨོ དི་པྤ་ཏི [དི་བྦ་ཏི (ཀ.)], དྷ་མྨོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཡྻ་ཏི; པུ་རེ ཨ་ཝི་ན་ཡོ དི་པྤ་ཏི ཝི་ན་ཡོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཡྻ་ཏི; པུ་རེ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ དུ་བྦ་ལཱ ཧོ་ནྟི; པུ་རེ ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དི་ནོ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དི་ནོ དུ་བྦ་ལཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩི་ན་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨེ་ཀེ་ནཱུ་ན་པ་ཉྩ་ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ནི. བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཀི་ཉྩཱ་པི སེ་ཀྑོ, ཨ་བྷ་བྦོ ཚ་ནྡཱ དོ་སཱ མོ་ཧཱ བྷ་ཡཱ ཨ་ག་ཏིཾ ག་ནྟུཾ. བ་ཧུ ཙ ཨ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨོ ཙ ཝི་ན་ཡོ ཙ པ་རི་ཡ་ཏྟོ. ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་མྤི ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨུ་ཙྩི་ན་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟ་མྤི ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨུ་ཙྩི་ནི.
ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ མ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཁོ མ་ཧཱ་གོ་ཙ་རཾ པ་ཧཱུ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡེ་ཡྻཱ་མ. ན ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻུ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
༤༣༨. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ས་མྨ་ནྣེ་ཡྻ – རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ནི དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུཾ, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷོ. ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ས་མྨ་ནྣ་ཏི – རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ནི དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུཾ, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཏི – རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུཾ, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི – སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ས་མྨ་ཏཱ་ནི ས་ངྒྷེ་ན ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ་ནི དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུཾ, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ག་མཾ་སུ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཁ་ཎྜ་ཕུ་ལླ་པྤ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ ཝ་ཎྞི་ཏཾ. ཧ་ནྡ མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཋ་མཾ མཱ་སཾ ཁ་ཎྜ་ཕུ་ལླཾ པ་ཊི་ས་ངྑ་རོ་མ; མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ མཱ་སཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཋ་མཾ མཱ་སཾ ཁ་ཎྜ་ཕུ་ལླཾ པ་ཊི་ས་ངྑ་རིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ – སྭེ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ [ས་ནྣི་པཱ་ཏོ་ཏི (ཀ.)] ན ཁོ མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡོ་ཧཾ སེ་ཀྑོ ས་མཱ་ནོ ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ་ནྟི – བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ ‘ནི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་སི. ཨ་པྤ་ཏྟ་ཉྩ སཱི་སཾ བི་བྦོ་ཧ་ནཾ, བྷཱུ་མི་ཏོ ཙ པཱ་དཱ མུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི.
༤༣༩. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ར་ཧཱ ས་མཱ་ནོ ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཋ་མཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨུ་པཱ་ལི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཀ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི? ‘‘སུ་དི་ནྣཾ ཀ་ལ་ནྡ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨི’’ནྟི? ‘‘མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ པ་ཋ་མ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ ཝ་ཏྠུ་མྤི པུ་ཙྪི, ནི་དཱ་ན་མྤི པུ་ཙྪི, པུ་གྒ་ལ་མྤི པུ་ཙྪི, པ་ཉྙ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨཱ་པ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི. ‘‘དུ་ཏི་ཡཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ ཨུ་པཱ་ལི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཀ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧེ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི? ‘‘དྷ་ནི་ཡཾ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨི’’ནྟི? ‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ དུ་ཏི་ཡ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ ཝ་ཏྠུ་མྤི པུ་ཙྪི, ནི་དཱ་ན་མྤི པུ་ཙྪི, པུ་གྒ་ལ་མྤི པུ་ཙྪི, པ་ཉྙ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨཱ་པ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི. ‘‘ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ ཨུ་པཱ་ལི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཀ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི? ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨི’’ནྟི? ‘‘མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ ཝ་ཏྠུ་མྤི པུ་ཙྪི, ནི་དཱ་ན་མྤི པུ་ཙྪི, པུ་གྒ་ལ་མྤི པུ་ཙྪི, པ་ཉྙ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨཱ་པ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི. ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ ཨུ་པཱ་ལི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཀ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི? ‘‘ཝ་གྒུ་མུ་དཱ་ཏཱི་རི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨི’’ནྟི? ‘‘ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨེ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ལིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སྶ ཝ་ཏྠུ་མྤི པུ་ཙྪི, ནི་དཱ་ན་མྤི པུ་ཙྪི, པུ་གྒ་ལ་མྤི པུ་ཙྪི, པ་ཉྙ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨཱ་པ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་མྤི པུ་ཙྪི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒེ པུ་ཙྪི. པུ་ཊྛོ པུ་ཊྛོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་ལི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི.
༤༤༠. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པེ་ན དྷ་མྨཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཏྠ བྷཱ་སི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ ཙ, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ནཱ་ལ༹་ནྡཾ རཱ་ཛཱ་གཱ་ར་ཀེ ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི? ‘‘སུ་པྤི་ཡ་ཉྩ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་ཉྩ མཱ་ཎ་ཝ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་སྶ ནི་དཱ་ན་མྤི པུ་ཙྪི, པུ་གྒ་ལ་མྤི པུ་ཙྪི. ‘‘སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཏྠ བྷཱ་སི་ཏ’’ནྟི? ‘‘རཱ་ཛ་ག་ཧེ, བྷ་ནྟེ, ཛཱི་ཝ་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ས་དྡྷི’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནཱ ཝེ་དེ་ཧི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷི’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལ་སྶ ནི་དཱ་ན་མྤི པུ་ཙྪི, པུ་གྒ་ལ་མྤི པུ་ཙྪི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་པི ནི་ཀཱ་ཡེ པུ་ཙྪི. པུ་ཊྛོ པུ་ཊྛོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི.
༢. ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཀ་ཐཱ
༤༤༡. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ མཾ, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ནེ་ཡྻཱ’’’ཏི. ‘‘པུ་ཙྪི པ་ན ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ – ‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’’’ཏི? ‘‘ན ཁོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪིཾ – ‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཏེ་ར་ས ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཏེ་ར་ས ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, དྭེ ཨ་ནི་ཡ་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཏེ་ར་ས ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, དྭེ ཨ་ནི་ཡ་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཏིཾ་ས ནི་སྶ་གྒི་ཡེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཏེ་ར་ས ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, དྭེ ཨ་ནི་ཡ་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཏིཾ་ས ནི་སྶ་གྒི་ཡེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, དྭེ་ན་ཝུ་ཏི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཏེ་ར་ས ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, དྭེ ཨ་ནི་ཡ་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཏིཾ་ས ནི་སྶ་གྒི་ཡེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, དྭེ་ན་ཝུ་ཏི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’’ཏི.
༤༤༢. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ས་ངྒྷཾ ཉཱ་པེ་སི –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷོ. ས་ནྟ་མྷཱ་ཀཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི གི་ཧི་ག་ཏཱ་ནི. གི་ཧི་ནོ་པི ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ཨི་དཾ ཝོ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཀ་པྤ་ཏི, ཨི་དཾ ཝོ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ནི་སྶཱ་མ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘དྷཱུ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. ཡཱ་ཝི་མེ་སཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ཊྛཱ་སི ཏཱ་ཝི་མེ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ སི་ཀྑིཾ་སུ. ཡ་ཏོ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྠཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ན དཱ་ནི་མེ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ སི་ཀྑ་ནྟཱི’ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨ་པྤ་ཉྙ་ཏྟཾ ན་པྤ་ཉྙ་པེ་ཡྻ, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ན ས་མུ་ཙྪི་ནྡེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷོ. ས་ནྟ་མྷཱ་ཀཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི གི་ཧི་ག་ཏཱ་ནི. གི་ཧི་ནོ་པི ཛཱ་ན་ནྟི – ‘ཨི་དཾ ཝོ ས་མ་ཎཱ་ནཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཀ་པྤ་ཏི, ཨི་དཾ ཝོ ན ཀ་པྤ་ཏཱི’ཏི. ས་ཙེ མ་ཡཾ ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱུ་ཧ་ནི་སྶཱ་མ, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘དྷཱུ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. ཡཱ་ཝི་མེ་སཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ཊྛཱ་སི ཏཱ་ཝི་མེ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ སི་ཀྑིཾ་སུ. ཡ་ཏོ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྠཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, ན དཱ་ནི་མེ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ སི་ཀྑ་ནྟཱི’ཏི. ས་ངྒྷོ ཨ་པྤ་ཉྙ་ཏྟཾ ན་པྤ་ཉྙ་པེ་ཏི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ན ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏི, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི ཨ་པྤ་ཉྙ་ཏྟ་སྶ ཨ་པྤ་ཉྙཱ་པ་ནཱ, པ་ཉྙ་ཏྟ་སྶ ཨ་ས་མུ་ཙྪེ་དོ, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནཱ, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ས་ངྒྷོ ཨ་པྤ་ཉྙ་ཏྟཾ ན་པྤ་ཉྙ་པེ་ཏི, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ན ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏི, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
༤༤༣. ཨ་ཐ ཁོ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨི་དཾ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཡཾ ཏྭཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན པུ་ཙྪི – ‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’ཏི. དེ་སེ་ཧི ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་སྶ་ཏི་ཡཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན པུ་ཙྪིཾ – ‘ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’ཏི. ནཱ་ཧཾ ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ པ་སྶཱ་མི, ཨ་པི ཙཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཡ དེ་སེ་མི ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ‘‘ཨི་ད་མྤི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཡཾ ཏྭཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ སི་བྦེ་སི. དེ་སེ་ཧི ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ན ཨ་གཱ་ར་ཝེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ སི་བྦེ་སིཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ པ་སྶཱ་མི, ཨ་པི ཙཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཡ དེ་སེ་མི ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ‘‘ཨི་ད་མྤི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཡཾ ཏྭཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་རཾ པ་ཋ་མཾ ཝ་ནྡཱ་པེ་སི, ཏཱ་སཾ རོ་ད་ནྟཱི་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་རཾ ཨ་སྶུ་ཀེ་ན མ་ཀྑི་ཏཾ. དེ་སེ་ཧི ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ – མཱ་ཡི་མཱ་སཾ [མཱ་ཡི་མཱ (སཱི. སྱཱ.)] ཝི་ཀཱ་ལེ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི – མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་རཾ པ་ཋ་མཾ ཝ་ནྡཱ་པེ་སིཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ པ་སྶཱ་མི, ཨ་པི ཙཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཡ དེ་སེ་མི ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ‘‘ཨི་ད་མྤི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཡཾ ཏྭཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ནི་མི་ཏྟེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ཨོ་བྷཱ་སེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ, ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཙི – ‘ཏི་ཊྛ་ཏུ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་པྤཾ, ཏི་ཊྛ་ཏུ སུ་ག་ཏོ ཀ་པྤཾ, བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’ནྟི. དེ་སེ་ཧི ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, མཱ་རེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཙིཾ – ‘ཏི་ཊྛ་ཏུ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་པྤཾ, ཏི་ཊྛ་ཏུ སུ་ག་ཏོ ཀ་པྤཾ, བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡ ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’ནྟི. ནཱ་ཧཾ ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ པ་སྶཱ་མི, ཨ་པི ཙཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཡ དེ་སེ་མི ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ‘‘ཨི་ད་མྤི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, དུ་ཀྐ་ཊཾ ཡཾ ཏྭཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨ་ཀཱ་སི. དེ་སེ་ཧི ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི གོ་ཏ་མཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ ཨཱ་པཱ་དི་ཀཱ པོ་སི་ཀཱ ཁཱི་ར་སྶ དཱ་ཡི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཛ་ནེ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ་ཡ ཐ་ཉྙཾ པཱ་ཡེ་སཱི་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ. ནཱ་ཧཾ ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ པ་སྶཱ་མི, ཨ་པི ཙཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཡ དེ་སེ་མི ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི.
༤༤༤. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་རཱ་ཎོ ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི་སྨིཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ཏི མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པུ་རཱ་ཎོ ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི དྷ་མྨེ ཙ ཝི་ན་ཡེ ཙ ས་ངྒཱི་ཏེ ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི་སྨིཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཡེ་ན ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ནི་ཝཱ་པོ ཡེ་ན ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་མྨོ་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པུ་རཱ་ཎཾ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཐེ་རེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ པུ་རཱ་ཎ, དྷ་མྨོ ཙ ཝི་ན་ཡོ ཙ ས་ངྒཱི་ཏོ. ཨུ་པེ་ཧི ཏཾ ས་ངྒཱི་ཏི’’ནྟི. ‘‘སུ་ས་ངྒཱི་ཏཱ་ཝུ་སོ, ཐེ་རེ་ཧི དྷ་མྨོ ཙ ཝི་ན་ཡོ ཙ. ཨ་པི་ཙ ཡ་ཐེ་ཝ མ་ཡཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ, ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཧཾ དྷཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
༣. བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་ཀ་ཐཱ
༤༤༥. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཐེ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ མཾ, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཏེ་ན ཧཱ་ན་ནྡ, ས་ངྒྷོ མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན ཚ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏཱུ’’’ཏི. ‘‘པུ་ཙྪི པ་ན ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ – ‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜོ’’’ཏི? ‘‘པུ་ཙྪིཾ ཁོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ – ‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜོ’’’ཏི? ‘‘ཚ་ནྣོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཡཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻ ཏཾ ཝ་དེ་ཡྻ. བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཚ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ན ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ, ནཱ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཚ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཚ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་མི, ཙ་ཎྜོ སོ བྷི་ཀྑུ ཕ་རུ་སོ’’ཏི? ‘ཏེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བ་ཧུ་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨུ་ཛྫ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡ ཀོ་ས་མྦིཾ ཨུ་ཛྫ་ཝི, ནཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཙྩོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨུ་དེ་ན་སྶ [ཨུ་ཏེ་ན་སྶ (ཀ.)] ཨུ་ཡྻཱ་ན་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན རཱ་ཛཱ ཨུ་དེ་ནོ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ པ་རི་ཙཱ་རེ་སི ས་དྡྷིཾ ཨོ་རོ་དྷེ་ན. ཨ་སྶོ་སི ཁོ ར་ཉྙོ ཨུ་དེ་ན་སྶ ཨོ་རོ་དྷོ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ར ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཡྻོ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨུ་ཡྻཱ་ན་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཉྙོ ཨུ་དེ་ན་སྶ ཨོ་རོ་དྷོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་དེ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ར, དེ་ཝ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཡྻོ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨུ་ཡྻཱ་ན་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སི་ནྣོ. ཨི་ཙྪཱ་མ མ་ཡཾ, དེ་ཝ, ཨ་ཡྻཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ པ་སྶི་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏུ་མྷེ ས་མ་ཎཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ པ་སྶ་ཐཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ར་ཉྙོ ཨུ་དེ་ན་སྶ ཨོ་རོ་དྷོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ར་ཉྙོ ཨུ་དེ་ན་སྶ ཨོ་རོ་དྷཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་སི ས་མཱ་ད་པེ་སི ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སི ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཉྙོ ཨུ་དེ་ན་སྶ ཨོ་རོ་དྷོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶི་ཏོ ས་མཱ་ད་པི་ཏོ ས་མུ་ཏྟེ་ཛི་ཏོ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒ་ས་ཏཱ་ནི པཱ་དཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ར་ཉྙོ ཨུ་དེ་ན་སྶ ཨོ་རོ་དྷོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ན རཱ་ཛཱ ཨུ་དེ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ རཱ་ཛཱ ཨུ་དེ་ནོ ཨོ་རོ་དྷཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ. དི་སྭཱ་ན ཨོ་རོ་དྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་པི ནུ ཁོ ཏུ་མྷེ ས་མ་ཎཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ པ་སྶི་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་པ་སྶི་མྷཱ ཁོ མ་ཡཾ, དེ་ཝ, ཨ་ཡྻཾ ཨཱ་ན་ནྡ’’ནྟི. ‘‘ཨ་པི ནུ ཏུ་མྷེ ས་མ་ཎ་སྶ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཀི་ཉྩི ཨ་ད་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ད་མྷཱ ཁོ མ་ཡཾ, དེ་ཝ, ཨ་ཡྻ་སྶ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒ་ས་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཨུ་དེ་ནོ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཁི་ཡྻ་ཏི ཝི་པཱ་ཙེ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎོ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏཱ་ཝ བ་ཧུཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སྶ་ཏི! དུ་སྶ་ཝཱ་ཎི་ཛྫཾ ཝཱ ས་མ་ཎོ ཨཱ་ན་ནྡོ ཀ་རི་སྶ་ཏི, པ་གྒཱ་ཧི་ཀ་སཱ་ལཾ ཝཱ པ་སཱ་རེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི!
ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ ཨུ་དེ་ནོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ རཱ་ཛཱ ཨུ་དེ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨཱ་ག་མཱ ནུ ཁྭི་དྷ, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨོ་རོ་དྷོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ག་མཱ་སི ཁོ ཏེ ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨོ་རོ་དྷོ’’ཏི. ‘‘ཨ་པི པ་ན བྷོ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཀི་ཉྩི ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་དཱ་སི ཁོ མེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒ་ས་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན བྷ་ཝཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏཱ་ཝ བ་ཧུཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡེ [ཡེ པ་ན (ཀ.)] ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷི་ཀྑཱུ དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, པོ་རཱ་ཎ་ཀཱ་ནི དུ་བྦ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀ་ཐཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠ་ར་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ནི པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, པོ་རཱ་ཎ་ཀཱ་ནི ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀ་ཐཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷི་སི་ཙྪ་ཝི་ཡོ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡཱ པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, པོ་རཱ་ཎ་ཀཱ བྷི་སི་ཙྪ་ཝི་ཡོ ཏཱ ཀ་ཐཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ནི པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, པོ་རཱ་ཎ་ཀཱ་ནི བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀ་ཐཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནི་ཡོ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡཱ པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, པོ་རཱ་ཎ་ཀཱ པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ནི་ཡོ ཏཱ ཀ་ཐཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི?. ‘‘ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཡཱ་ནི པ་ན, བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, པོ་རཱ་ཎ་ཀཱ་ནི ར་ཛོ་ཧ་ར་ཎཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀ་ཐཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཙི་ཀྑ་ལླེ་ན མ་དྡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ལི་མྤི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ རཱ་ཛཱ ཨུ་དེ་ནོ – ས་བྦེ་ཝི་མེ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པ་ནེ་ནྟི, ན ཀུ་ལ་ཝཾ ག་མེ་ནྟཱི་ཏི – ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི པ་ཉྩ དུ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི པཱ་དཱ་སི. ཨ་ཡ་ཉྩ་ར་ཧི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ པ་ཋ་མཾ ཙཱི་ཝ་ར་བྷི་ཀྑཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི ཙཱི་ཝ་ར་ས་ཧ་སྶཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཚ་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ངྒྷེ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜོ ཨཱ་ཎཱ་པི་ཏོ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜོ ཨཱ་ཎཱ་པི་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, བྷི་ཀྑཱུ ཡཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི. བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏྭཾ ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ན ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ, ནཱ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦོ’’ཏི. ‘‘ན་ནྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, ཧ་ཏོ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ, ཡ་ཏོ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ན ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ, ནཱ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ མུ་ཙྪི་ཏོ པ་པ་ཏོ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜེ་ན ཨ་ཊྚཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྣོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཧི དཱ་ནི མེ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ’’ནྟི. ‘‘ཡ་ད་གྒེ་ན ཏ་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཚ་ནྣ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཏ་ད་གྒེ་ན ཏེ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ’’ཏི. ཨི་མཱ་ཡ ཁོ པ་ན ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཡཱ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ནཱུ་ནཱ་ནི ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏི ‘‘པ་ཉྩ་ས་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
པ་ཉྩ་ས་ཏི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མོ.
ཨི་མ་མྷི ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝ་ཏྠཱུ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་མྦུ་དྡྷེ, ཐེ་རོ ཀ་སྶ་པ་ས་ཝ྄ཧ་ཡོ;
ཨཱ་མ་ནྟ་ཡི བྷི་ཀྑུ་ག་ཎཾ, ས་དྡྷ་མྨ་མ་ནུ་པཱ་ལ་ཀོ;
པཱ་ཝཱ་ཡ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་མྷི, སུ་བྷ་དྡེ་ན པ་ཝེ་དི་ཏཾ;
ས་ངྒཱ་ཡི་སྶཱ་མ ས་དྡྷ་མྨཾ, ཨ་དྷ་མྨོ པུ་རེ དི་པྤ་ཏི.
ཨེ་ཀེ་ནཱུ་ན པ་ཉྩ་ས་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ་མྤི ཙ ཨུ་ཙྩི་ནི;
དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ, ཝ་ས་ནྟོ གུ་ཧ་མུ་ཏྟ་མེ.
ཨུ་པཱ་ལིཾ ཝི་ན་ཡཾ པུ་ཙྪི, སུ་ཏྟ་ནྟཱ་ན་ནྡ་པ་ཎྜི་ཏཾ;
པི་ཊ་ཀཾ ཏཱི་ཎི ས་ངྒཱི་ཏིཾ, ཨ་ཀཾ་སུ ཛི་ན་སཱ་ཝ་ཀཱ.
ན པུ་ཙྪི ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ན, ཝ་ནྡཱ་པེ་སི ན ཡཱ་ཙི ཙ.
པ་བྦ་ཛྫཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ, ས་དྡྷཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི མེ;
པུ་རཱ་ཎོ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་ཉྩ, ཨོ་རོ་དྷོ ཨུ་དེ་ནེ་ན ས་ཧ.
ཏཱ་ཝ བ་ཧུ དུ་བྦ་ལ་ཉྩ, ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠ་ར་ཎཱ བྷི་སི;
བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཱ པུ་ཉྪ་ནི་ཡོ, ར་ཛོ ཙི་ཀྑ་ལླ་མ་དྡ་ནཱ.
ས་ཧ་སྶ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི, པ་ཋ་མཱ་ན་ནྡ་ས་ཝ྄ཧ་ཡོ;
ཏ་ཛྫི་ཏོ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜེ་ན, ཙ་ཏུ་སྶ་ཙྩཾ ཨ་པཱ་པུ་ཎི;
ཝ་སཱི་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱི ཨི་ཏི.
པ་ཉྩ་ས་ཏི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.