༢. ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ
༡༡. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ བཱ་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་པ་དཱ་ནོ; གི་ཧི་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ཧི གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ཧི; ཨ་པི་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏཱ [པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ (སཱི. སྱཱ.)] པ་རི་ཝཱ་སཾ དེ་ནྟཱ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནྟཱ མཱ་ན་ཏྟཾ དེ་ནྟཱ ཨ་བྦྷེ་ནྟཱ. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་པྤི་ཙྪཱ…པེ… ཏེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཁི་ཡྻ་ནྟི ཝི་པཱ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ བཱ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་པ་དཱ་ནོ; གི་ཧི་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ཧི གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ཧི; ཨ་པི་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་སཾ དེ་ནྟཱ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནྟཱ མཱ་ན་ཏྟཾ དེ་ནྟཱ ཨ་བྦྷེ་ནྟཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་དཱ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ཡྻ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་པ་དཱ་ནོ; གི་ཧི་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ཧི གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ཧི; ཨ་པི་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་སཾ དེ་ནྟཱ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནྟཱ མཱ་ན་ཏྟཾ དེ་ནྟཱ ཨ་བྦྷེ་ནྟཱ’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཝི་ག་ར་ཧི བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྷ་པུ་རི་སོ བཱ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་པ་དཱ་ནོ; གི་ཧི་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ཧི གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ཧི; ཨ་པི་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་སཾ དེ་ནྟཱ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནྟཱ མཱ་ན་ཏྟཾ དེ་ནྟཱ ཨ་བྦྷེ་ནྟཱ. ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ པ་སཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ…པེ… དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷོ སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ [ནི་ཡ་ས་ཀ་མྨཾ (ཀ.)] ཀ་རོ་ཏུ – ནི་སྶཱ་ཡ ཏེ ཝ་ཏྠ་བྦ་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཋ་མཾ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ, ཙོ་དེ་ཏྭཱ སཱ་རེ་ཏ་བྦོ, སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏ་བྦོ [ཨཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་རོ་པེ་ཏ་བྦཱ (སཱི. སྱཱ.)], ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
༡༢. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་པ་དཱ་ནོ; གི་ཧི་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ཧི གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ཧི; ཨ་པི་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་སཾ དེ་ནྟཱ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནྟཱ མཱ་ན་ཏྟཾ དེ་ནྟཱ ཨ་བྦྷེ་ནྟཱ. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ – ནི་སྶཱ་ཡ ཏེ ཝ་ཏྠ་བྦ་ནྟི. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་པ་དཱ་ནོ; གི་ཧི་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ཧི གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ཧི; ཨ་པི་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་སཾ དེ་ནྟཱ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནྟཱ མཱ་ན་ཏྟཾ དེ་ནྟཱ ཨ་བྦྷེ་ནྟཱ. ས་ངྒྷོ སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི – ནི་སྶཱ་ཡ ཏེ ཝ་ཏྠ་བྦ་ནྟི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎཾ – ནི་སྶཱ་ཡ ཏེ ཝ་ཏྠ་བྦ་ནྟི, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི – སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་པ་དཱ་ནོ; གི་ཧི་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ཧི གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ཧི; ཨ་པི་སྶུ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་སཾ དེ་ནྟཱ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནྟཱ མཱ་ན་ཏྟཾ དེ་ནྟཱ ཨ་བྦྷེ་ནྟཱ. ས་ངྒྷོ སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི – ནི་སྶཱ་ཡ ཏེ ཝ་ཏྠ་བྦ་ནྟི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎཾ – ནི་སྶཱ་ཡ ཏེ ཝ་ཏྠ་བྦ་ནྟི, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཀ་ཏཾ ས་ངྒྷེ་ན སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ – ནི་སྶཱ་ཡ ཏེ ཝ་ཏྠ་བྦ་ནྟི. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ད་ས་ཀཾ
༡༣. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, དུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ. ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་པུ་ཙྪཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, དུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, དུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དེ་སི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, དུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, དུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ. ཨ་ཙོ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, དུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་པྤ་ཊི་པུ་ཙྪཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་པྤ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… དེ་སི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་ཙོ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, དུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ. ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, དུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ.
ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ད་ས་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ད་ས་ཀཾ
༡༤. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ. ས་མྨུ་ཁཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ. ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དེ་སི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ. ཙོ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, སཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་མྨུ་ཁཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་མ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་མ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་མ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་མ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་མ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨ་དེ་སི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་མ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཙོ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་མ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… སཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་མ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ….
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ. ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ས་མ་གྒེ་ན ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ, སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཉྩ.
དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ད་ས་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ན་ཚ་ཀྐཾ
༡༥. [པ་རི. ༣༢༣] ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ. བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀོ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀོ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀོ; བཱ་ལོ ཧོ་ཏི ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་པ་དཱ་ནོ; གི་ཧི་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ཧི གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ཧི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨ་དྷི་སཱི་ལེ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་དི་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ. བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ.
‘‘ཏི་ཎྞཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཀོ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀོ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀོ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀོ; ཨེ་ཀོ བཱ་ལོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྱ་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་པ་དཱ་ནོ; ཨེ་ཀོ གི་ཧི་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ཧི གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ཧི – ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྞཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ས་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྞཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཀོ ཨ་དྷི་སཱི་ལེ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨ་ཏི་དི་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྞཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ས་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྞཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཀོ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨེ་ཀོ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨེ་ཀོ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི – ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྞཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ, ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ.
ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ན་ཚ་ཀྐཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝ་ཏྟཾ
༡༦. ‘‘ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱ – ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ, ན ནི་སྶ་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ, ན སཱ་མ་ཎེ་རོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ས་མྨུ་ཏི སཱ་དི་ཏ་བྦཱ, ས་མྨ་ཏེ་ན་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྒྷེ་ན ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ན ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཉྙཱ ཝཱ ཏཱ་དི་སི་ཀཱ, ཏ་ཏོ ཝཱ པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རཱ; ཀ་མྨཾ ན ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ, ཀ་མྨི་ཀཱ ན ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཱ. ན པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཋ་པེ་ཏ་བྦོ, ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ, ན ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཨོ་ཀཱ་སོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ན ཙོ་དེ་ཏ་བྦོ, ན སཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ’’ནྟི.
ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༡༧. ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒྷོ སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི – ནི་སྶཱ་ཡ ཏེ ཝ་ཏྠ་བྦ་ནྟི. སོ ས་ངྒྷེ་ན ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ སེ་ཝ་མཱ་ནོ བྷ་ཛ་མཱ་ནོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་མཱ་ནོ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ནྟོ པ་རི་པུ་ཙྪ་ནྟོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མོ དྷ་མྨ་དྷ་རོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རོ པ་ཎྜི་ཏོ ཝི་ཡ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ལ་ཛྫཱི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀོ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ. ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷེ་ན ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟཱ་མི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་མི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟཱ་མི. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ མ་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི? བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ…པེ…. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྒྷོ སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏུ.
ན་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦ་ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀཾ
༡༨. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ན་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ནི་སྶ་ཡཾ དེ་ཏི, སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ས་མྨུ་ཏིཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་མྨ་ཏོ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ན་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ.
[པ་རི. ༤༢༠] ‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ན་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྒྷེ་ན ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཏཱ་དི་སི་ཀཾ, ཏ་ཏོ ཝཱ པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རཾ; ཀ་མྨཾ ག་ར་ཧ་ཏི, ཀ་མྨི་ཀེ ག་ར་ཧ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ན་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ན་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཋ་པེ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏི, ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ནུ་ཝཱ་དཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏི, ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ཙོ་དེ་ཏི, སཱ་རེ་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ན་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ.
ན་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦ་ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦ་ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀཾ
༡༩. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ. ན ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ན ནི་སྶ་ཡཾ དེ་ཏི, ན སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ན བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ས་མྨུ་ཏིཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི, ས་མྨ་ཏོ་པི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ཨོ་ཝ་ད་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྒྷེ་ན ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཏཱ་དི་སི་ཀཾ, ཏ་ཏོ ཝཱ པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རཾ; ཀ་མྨཾ ན ག་ར་ཧ་ཏི, ཀ་མྨི་ཀེ ན ག་ར་ཧ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ.
ན པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཋ་པེ་ཏི, ན པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏི, ན ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ན ཨ་ནུ་ཝཱ་དཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏི, ན ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ན ཙོ་དེ་ཏི, ན སཱ་རེ་ཏི, ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ.
པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦ་ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༢༠. ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ཡྻ་ས་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ – ‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷེ་ན ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟཱ་མི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་མི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟཱ་མི, ནི་ཡ་སྶ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷིཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. བྱ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་བ་ལེ་ན ས་ངྒྷོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ –
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ་ན ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ནི་ཡ་སྶ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷིཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟི.
‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ་ན ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ནི་ཡ་སྶ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷིཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ས་ངྒྷོ སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི – སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ་ན ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ནི་ཡ་སྶ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷིཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ས་ངྒྷོ སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་དཱ་མི – སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ. ཨ་ཡཾ སེ་ཡྻ་ས་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་ངྒྷེ་ན ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, ལོ་མཾ པཱ་ཏེ་ཏི, ནེ་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ནི་ཡ་སྶ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷིཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ས་ངྒྷོ སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏི. ཡ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁ་མ་ཏི སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི, སོ ཏུ་ཎྷ་སྶ; ཡ་སྶ ན་ཀྑ་མ་ཏི, སོ བྷཱ་སེ་ཡྻ.
‘‘པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཾ ས་ངྒྷེ་ན སེ་ཡྻ་ས་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ. ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཎྷཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ནི་ཡ་སྶ་ཀ་མྨཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡཾ.