༡. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜཾ (བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ)

༡. པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༥༦. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒེ ཡོཏི ཡོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝི་བྷ་ངྒོ. མི་གཱ་ར་ན་ཏྟཱཏི མ་ཛ྄ཛྷ་པ་ད་ལོ་པེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ན ན་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱཏི ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ན་ཝ་ཀ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ཡི་ཀནྟི ན་ཝ་ཀ་མྨ་སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡི་ཀཾ. བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦོ ཨཱ་ཀཱ་རོ ནཱ་ཏི་ག་མྦྷཱི་རོ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ དྷཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ནྟི ས་ཏི་ཡཱ བྱཱ་པཱ་རོ ཨ་དྷི་ཀོ, པ་ཉྙཱ ཏ་ཏྠ གུ་ཎཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཏི་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི. ས་ཏི པུ་བྦ་ངྒ་མཱ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ས་ཏི་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ. པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཏཱ ཙེ་ཏྠ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ‘‘མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཨ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ བྱཱ་པཱ་རོ ཨ་དྷི་ཀོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཏི་ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ’’ཏི. ཨཱ་ལ་སི་ཡ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱཏི ཀོ་ས་ཛྫ་ར་ཧི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ ཀུ་སཱི་ཏཱ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཱ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པྥཱ་རི་ཀེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏི.

ས་བྦཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་ཏྠུ་ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ ས་ངྒྷ་ཏོ ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ. ག་རུ་དྷ་མྨ་པ་ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཧི ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མཱི ས་ཏྠུ་ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་ད་ཏྟཱ ས་ཏྠུ་ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ ནཱ་མ. སེ་སཱ ས་བྦཱ་པི ས་ངྒྷ་ཏོ ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ. ཏཱ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ ཡཱ ཏཱ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་ནྟཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནི་ཡོ, ཏཱ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཏོ ཨེ་ཝ ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་ད་ཏྟཱ, ཨི་ཏ་རཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ. ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན ས་ནྟི ཏཱ་སཾ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི’’ཏི ཨི་དྷ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི? དེ་ས་ནཱ་ཡ སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཡ་ཉྷི སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏ་ཏཱ ནཱ་མ ཀ་ཏྠ་ཙི ལ་བྦྷ་མཱ་ན་སྶ་པི ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ནི་དྡེ་སེ (དྷ. ས. ༡༦༠-༡༦༡) ལ་བྦྷ་མཱ་ན་མྤི ཛྷཱ་ན་ངྒཾ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སོ་ཏེ པ་ཏི་ཏཱ་ཡ ན ཨུ་དྡྷ་ཊཾ ཀ་ཏྠ་ཙི དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ནི་དྡེ་སེ (དྷ. ས. ༩༨༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ. ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་སྶ་པི ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏ་ཀ་པྤཱི་ནི་དྡེ་སེ. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ཋི་ཏ་ཀ་པྤཱི? ཨ་ཡ་ཉྩ པུ་གྒ་ལོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་སྶ, ཀ་པྤ་སྶ ཙ ཨུ་ཌྜ་ཡ྄ཧ་ན་ཝེ་ལཱ ཨ་སྶ, ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཀ་པྤོ ཨུ་ཌྜ་ཡ྄ཧེ་ཡྻ, ཡཱ་ཝཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི (པུ. པ. ༡༧).

ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་ཙ་ན་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ས་ཙེ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་བྷཱ་ཝ་ཡོ་གྱཾ ཀ་ཉྩི མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་བྷཱ་ཝོ སི་ཡཱ’’ཏི.

ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ན ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི? ཏ་ཐཱ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡེ པ་ན ‘‘ཨ་ནཱ་ས་ནྣཱ་ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ ཧི ས་ཏྠུ ཨཱ་ས་ནྣ་ཙཱ་རི་ནོ ས་དཱ ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨེ་ཝ ‘ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑཱུ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི, ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཏེ་སཾ མ་ཏི་མ་ཏྟཾ ས་ཏྠུ ཨཱ་ས་ནྣ་དཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ བྷ་བྦཱ་བྷ་བྦ་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –

‘‘ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞེ ཙེ་པི མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཨ་སྶ པཱ་དེ པཱ་དཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟོ, སོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཀཱ་མེ་སུ ཏི་བྦ་སཱ་རཱ་གོ བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡོ, ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ཧ་ཉྩ ཏ་སྶ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? དྷ་མྨ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ན པ་སྶ་ཏི, དྷ་མྨཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ན མཾ པ་སྶ་ཏི. ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ ཙེ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ, སོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཀཱ་མེ་སུ ན ཏི་བྦ་སཱ་རཱ་གོ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཨ་པྤ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ སཾ་ཝུ་ཏི་ནྡྲི་ཡོ, ཨ་ཐ ཁོ སོ ས་ནྟི་ཀེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ཧ་ཉྩ ཏ་སྶ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? དྷ་མྨ་ཉྷི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་སྶ་ཏི, དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ནྟོ མཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༢).

ཏ་སྨཱ ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ དེ་ས་ཏོ ས་ཏྠུ ཨཱ་ས་ནྣཱ་ནཱ་ས་ནྣ་ཏཱ. ཨ་ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་ནཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཡོ་གྱ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཏཾ ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་སུ བྷ་དྡཱ་ཡ ཀུ་ཎྜ་ལ་ཀེ་སཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘ནི་ཧ་ཙྩ ཛཱ་ཎུཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ས་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཨ་ཀཾ;

ཨེ་ཧི བྷ་དྡེ་ཏི མཾ ཨ་ཝ་ཙ, སཱ མེ ཨཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ’’ཏི. (ཐེ་རཱི་གཱ. ༡༠༩);

ཏ་ཐཱ ཨ་པ་དཱ་ནེ་པི –

‘‘ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏོ ཏ་དཱ ཨཱ་ཧ, ཨེ་ཧི བྷ་དྡེ་ཏི ནཱ་ཡ་ཀོ;

ཏ་དཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ, པ་རི་ཏྟཾ ཏོ་ཡ་མ་དྡ་ས’’ནྟི. (ཨ་པ. ཐེ་རཱི ༢.༣.༤༤);

ཏཾ ཀ་ཐ་ནྟི? ན་ཡི་དཾ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ པ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཡཱ ས་ཏྠུ ཨཱ་ཎ་ཏྟི, སཱ མེ ཨཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཐེ་རཱི་གཱ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༡) ‘‘ཨེ་ཧི བྷ་དྡེ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ་སྶཱུ་ཏི མཾ ཨ་ཝ་ཙ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི, སཱ ས་ཏྠུ ཨཱ་ཎཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨཱ་སི ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཨ་པ་དཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡམྤི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་ནཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ ན་ཏྠི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཾ སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཏཱི་ཧི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ཧི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི’’ཏི ཨི་ད་མྤི སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ་པི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ.

༦༥༩. བྷི་ཀྑུ་ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ན་ཡེ་ནཱཏི ཀི་རི་ཡཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶེ་ཝ བ་ཧུ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. དི་སྶ་ཏི ཧི ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ན་ཡེ་ན ཏ་བྦོ་ཧཱ་རོ ཡ་ཐཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ་པི ཧི ཨ་ནྟ་མ་སོ ར་ཛ་ཀཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཀུ་ལཱ་ནི ས་ནྟི. སཱཏི ཀི་རི་ཡཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ.

༦༦༢. ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.

པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢. དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༦༦. དུ་ཏི་ཡེ ‘‘ཀི་སྶ པ་ན ཏྭཾ ཨ་ཡྻེ ཛཱ་ནཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ཨུ་དྡི་ཊྛཱ ཁོ ཨ་ཡྻཱ་ཡོ ཨ་ཊྛ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒཾ པ་ཏྭཱ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཚ་ནྡ་སོ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ་ན་པི, པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ཧོ་ཏི ཨ་སཾ་ཝཱ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་ཝི་སེ་ས་མྤི ཨ་ཝི་སེ་ས་མྤི མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དཾ ཏི་ཀ་ཙྪེ་དཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཉྩ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཝ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་སི. ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི པ་ན ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ་ཡེ་ཝ ཨི་དྷ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཨ་ཐ ཨུ་པ་རི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ནྟི ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ད་ཉྩ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཙྪཱ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀ་སྨཱ ཋ་པི་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་རི་མེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ ཡུ་ག་ལ༹་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, པུ་རི་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ས་མྦ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཾ ཡཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི, སཱ་པི ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཀཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཝ་ཛྫ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནཾ པེ་མ་ཝ་སེ་ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཙི་ཏྟཾ དོ་མ་ན་སྶི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.

དུ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༦༦༨. ཏ་ཏི་ཡཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.

༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༧༥. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ལོ་ཀ་སྶཱ་ད་མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝ་ཝ་སེ་ནཱཏི ལོ་ཀ་སྶཱ་ད་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝ་སྶ ཝ་སེ་ན. ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟ་རེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.

ཏི་སྶི་ཏྠི་ཡོ མེ་ཐུ་ནཾ ཏཾ ན སེ་ཝེཏི (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༤༨༡) ཡཱ ཏི་སྶོ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ, ཏཱ་སུ་པི ཡཾ ཏཾ མེ་ཐུ་ནཾ ནཱ་མ, ཏཾ ན སེ་ཝ་ཏི. ཏ་ཡོ པུ་རི་སེཏི ཏ་ཡོ པུ་རི་སེ་པི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ མེ་ཐུ་ནཾ ན སེ་ཝ་ཏི. ཏ་ཡོ ཙ ཨ་ན་རི་ཡ་པ་ཎྜ་ཀེཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཏ་ཡོ ཨ་ན་རི་ཡེ, ཏ་ཡོ ཙ པ་ཎྜ་ཀེ་ཏི ཨི་མེ་པི ཚ ཛ་ནེ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ མེ་ཐུ་ནཾ ན སེ་ཝ་ཏི. ན ཙཱ་ཙ་རེ མེ་ཐུ་ནཾ བྱ་ཉྫ་ན་སྨིནྟི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་སེ་ན་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་མི་ཏྟེ མེ་ཐུ་ནཾ ནཱ་ཙ་ར་ཏི. ཚེ་ཛྫཾ སི་ཡཱ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི སི་ཡཱ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ནྟི ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོ ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྶཱ ཧི མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟི་ཡཱ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཚེ་ཛྫཾ ཧོ་ཏི. ཚེ་དོ་ཡེ་ཝ ཚེ་ཛྫཾ.

མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཏྟཱཏི ཨི་མི་ནཱ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱུ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ་ཡེ་ཝ ཏ་ཏྠ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ-ས་དྡེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ན དྭ་ཡཾ་དྭ་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞོཏི དྭཱི་ཧི སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི ཝུ་ཏྟཱ. ག་མ་ནུ་པྤཱ་ད་ནནྟི ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ. ས་བྦ་པ་དེ་སཱུཏི ‘‘ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞ་གྒ་ཧ་ཎཾ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་གོ, ས་ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཏཱ, ཨ་ཊྛ་མ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ པཱུ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.

ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཝི་བྷ་ངྒེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.