༩. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཡཱ་ཙ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༣. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཏ་ད་ཧཱུཏི (ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༤༥) ཏ་སྨིཾ ཨ་ཧ་ནི ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ. ཨུ་པོ་ས་ཐེཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐོ, ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟཱིཏི སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཨ་ན་ས་ནེ་ན ཝཱ ཨུ་པེ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨུ་པོ་ས་ཐ-ས་དྡོ ‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༣.༧༡; ༡༠.༤༦) སཱི་ལེ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༥) པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཱ་དི་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨེ. ‘‘གོ་པཱ་ལ་ཀཱུ་པོ་ས་ཐོ ནི་ག་ཎྛཱུ་པོ་ས་ཐོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༣.༧༡) ཨུ་པ་ཝཱ་སེ. ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐོ ནཱ་མ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༢༤༦; མ. ནི. ༣.༢༥༨) པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ. ‘‘ཨ་ཛྫུ་པོ་ས་ཐོ པ་ནྣ་ར་སོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༨) དི་ཝ་སེ. ཨི་དྷཱ་པི དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེཏི ཏ་སྨིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་ས་བྷཱུ་ཏེ ཨ་ཧ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨོ་ཝཱ་ད་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ར་ཏ་ན་པཱ་སཱ་དེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ནི་ས་ཛྫ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ དུ་སྶཱི་ལ་པུ་གྒ་ལཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཨི་མ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣེ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་སྶཱ་མི, ས་ཏྟ་དྷཱ་ཝ་སྶ མུ་དྡྷཱ ཕ་ལི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཏུ་ཎྷཱི་ཡེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ. ཨུ་དྡྷ་སྟེ ཨ་རུ་ཎེཏི ཨུ་གྒ་ཏེ ཨ་རུ་ཎ་སཱི་སེ. ན་ནྡི་མུ་ཁི་ཡཱཏི ཏུ་ཊྛི་མུ་ཁི་ཡཱ. ཨུ་དྡྷ་སྟཾ ཨ་རུ་ཎནྟི ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཾ པ་ཏྭཱ་པི ‘‘ཨུ་དྡི་ས་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ’’ནྟི ཐེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ ཡཱ་ཙི ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༨༣) སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་རི་སཱཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཐེ་རེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་སྶ ཡཱ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་དྡེ་ས་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་རི་སཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི? ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ཝཱ་ད་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་དྡི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ.
ཨ་དྡ་སཱཏི ཀ་ཐཾ ཨ་དྡ་ས. ཨ་ཏྟ་ནོ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ཏ་སྶཾ པ་རི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ དུ་སྶཱི་ལྱ་ཙི་ཏྟཾ པ་སྶི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཙི་ཏྟེ དི་ཊྛེ ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ དུ་སྶཱི་ལ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏྟ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་རེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ་པཱི་ཏི. དུ་སྶཱི་ལནྟི ནི་སྶཱི་ལཾ, སཱི་ལ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པཱ་པ་དྷ་མྨནྟི དུ་སྶཱི་ལ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ལཱ་མ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་སུ་ཙིནྟི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷེ་ཧི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ན སུ་ཙིཾ. ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རནྟི ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་སཱ་རུ་པྤཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཨི་མི་ནཱ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རེ་སཾ ཨཱ་ས་ངྐ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་ངྐཱ་ཡ ས་རི་ཏ་བྦ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན མ་ནྟ་ཡ་ནྟེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ ཨི་མེ མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ མ་ནྟེ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ས་ངྐཱ་ཡ ས་རི་ཏ་བྦ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ. ལ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀ་མྨ་ནྟཾ. ཀུ་ཙྪི་ཏ་ས་མ་ཎ་ཝེ་ས་དྷཱ་རི་ཏཱ་ཡ ན ས་མ་ཎ་ནྟི ཨ་སྶ་མ་ཎཾ. ས་ལཱ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི་སུ ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀཱ ས་མ་ཎཱ’’ཏི ག་ཎ་ནཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ས་མ་ཎོ་མྷཱི’’ཏི མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ཎ་པ་ཊི་ཉྙཾ. ཨ་སེ་ཊྛ་ཙཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ. ཨ་ཉྙེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ སུ་ནི་ཝ་ཏྠེ སུ་པཱ་རུ་ཏེ ཀུ་སུ་མྦྷ་ཀ་པ་ཊ་དྷ་རེ གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དཱི་སུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟེ དི་སྭཱ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ས་མཱ་ནོ ས་ཡ་མྤི ཏཱ་དི་སེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དཱི་སུ ཙ ས་ནྡི་སྶ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ དེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙཾ. པཱུ་ཏི་ནཱ ཀ་མྨེ་ན སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏིཾ. ཚ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་སྶ་ཝེ་ན ཏི་ནྟ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ. ས་ཉྫཱ་ཏ་རཱ་གཱ་དི་ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཏྟཱ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཙ ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏཾ. མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སི་ནྣནྟི ས་ངྒྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནྟོ ནི་སི་ནྣཾ.
དི་ཊྛོ་སཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ན པ་ཀ་ཏ་ཏྟོ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དི་ཊྛོ ཨ་སི. ཡ་སྨཱ ཙ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛོ, ཏ་སྨཱ ན་ཏྠི ཏེ ཏ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཱ་དི་སཾ་ཝཱ་སོ. ཡ་སྨཱ པ་ན སོ སཾ་ཝཱ་སོ ཏ་ཝ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨུ་ཊྛེ་ཧི ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་ད་ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ པུ་གྒ་ལོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཝ་ཏྭཱ་པི ‘‘ཐེ་རོ ས་ཡ་མེ་ཝ ནི་བྦི་ནྣོ ཨོ་ར་མི་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཨི་མེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. བཱ་ཧཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་ཡཱ ཙ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ དི་ཊྛོ, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ‘ཨུ་ཊྛེ་ཧཱི’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟོ ན ཨུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི་སྶ ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ན་ཀཱ་ལོ, མཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི བཱ་ཧཱ་ཡཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. བ་ཧི དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཱ ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱཏི དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཱ དྭཱ་ར་སཱ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ, བ་ཧཱིཏི པ་ན ནི་ཀྑཱ་མི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཱཏི བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཏོ་པི ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ, ན ཨ་ནྟོ་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཝ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ བ་ཧི་ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱུ་ཙི་གྷ་ཊི་ཀཾ ད་ཏྭཱཏི ཨ་གྒ་ལ༹་སཱུ་ཙི་ཉྩ ཨུ་པ་རི་གྷ་ཊི་ཀ་ཉྩ ཨཱ་ད་ཧི་ཏྭཱ, སུ་ཊྛུ ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་ཝ བཱ་ཧཱ་ག་ཧ་ཎཱ་པི ནཱ་མཱཏི ‘‘ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་རི་སཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ཧི ཏེ་ན པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ བཱ་ཧཱ་ག་ཧ་ཎཱ་པི ནཱ་མ སོ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མི་ད་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ག་ར་ཧ་ཎ་ཙྪ་རི་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་ཊྛ་ཙྪ་རི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༤. ཨ་ཊྛི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེཏི (ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༤༥) ཀོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི? ཡྭཱ་ཡཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནུ་དྡེ་སོ, སོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ་ཏི ཏཾ ཨ་པ་རེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་མཱ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨེ ད་སྶེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ཊྛི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་སུ་རཱཏི དེ་ཝཱ ཝི་ཡ ན སུ་ར་ནྟི ན ཨཱི་ས་ནྟི ན ཝི་རོ་ཙ་ནྟཱི་ཏི ཨ་སུ་རཱ. སུ་རཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱ, ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ཏི ཝཱ ཨ་སུ་རཱ, ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི་པ་ཧཱ་རཱ་དཱ་ད་ཡོ. ཏེ་སཾ བྷ་ཝ་ནཾ སི་ནེ་རུ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གེ, ཏེ ཏ་ཏྠ པ་ཝི་ས་ནྟཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ སི་ནེ་རུ་པཱ་དེ མ་ཎྜ་པཱ་དཱི་ནི ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ་ཝ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི. སཱ ཏ་ཏྠ ཏེ་སཾ ཨ་བྷི་ར་ཏི ཨི་མེ གུ་ཎེ དི་སྭཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡེ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱིཏི ར་ཏིཾ ཝི་ནྡ་ནྟི, ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛ་མཱ་ནཱ ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནི་ནྣོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནི ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ནི་ནྣ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་པཱ་ཏོཏི ན་ཙྪི་ནྣ་ཏ་ཊ་མ་ཧཱ་སོ་བྦྷོ ཝི་ཡ ཨཱ་དི་ཏོ ཨེ་ཝ པ་པཱ་ཏོ. སོ ཧི ཏཱི་ར་དེ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལ་དྭ་ངྒུ་ལ་ཝི་ད་ཏྠི་ར་ཏ་ན་ཡ་ཊྛི་ཨུ་ས་བྷ་ཨ་ཌྜྷ་གཱ་ཝུ་ཏ་གཱ་ཝུ་ཏ་ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཡོ་ཛ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་མྦྷཱི་རོ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ག་ཙྪ་ནྟོ སི་ནེ་རུ་པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ག་མྦྷཱི་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཋི་ཏ་དྷ་མྨོཏི ཋི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཀུ་ཎ་པེ་ནཱཏི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་ཀ་ལེ༹་ཝ་རེ་ན. ཝཱ་ཧེ་ཏཱིཏི ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཝཱི་ཙི་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཐ་ལེ ཁི་པ་ཏི. ག་ངྒཱ ཡ་མུ་ནཱཏི ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་མུ་ཁ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ན་དཱི པ་ཉྩ་དྷཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ག་ངྒཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཉྩ་དྷཱ ས་ངྑཾ ག་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ན་དཱི ནི་ནྣ་གཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ གོ་ཏྟཾ, ག་ངྒཱ ཡ་མུ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ནཱ་མཾ. ས་ཝ་ནྟི་ཡོཏི ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཝ་མཱ་ནཱ ས་ནྡ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡོ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ ཝཱ ཀུ་ནྣ་དི་ཡོ ཝཱ. ཨ་པྤེ་ནྟཱིཏི ཨ་ལླཱི་ཡ་ནྟི ཨོ་ས་ར་ནྟི. དྷཱ་རཱཏི ཝུ་ཊྛི་དྷཱ་རཱ. པཱུ་ར་ཏྟནྟི པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝོ. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཧི ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཏཱ – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ དེ་ཝོ མ་ནྡོ ཛཱ་ཏོ, ཛཱ་ལ་ཀྑི་པཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པེ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཱ ཝུ་ཊྛི, ལ་བྷི་སྶཱ་མ ནུ ཁོ པི་ཊྛི་པ་སཱ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝཱ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. པ་ཋ་མ་ཀ་པྤི་ཀ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ཏཱི་རཾ བྷ་སྶི་ཏྭཱ སི་ནེ་རུ་མེ་ཁ་ལཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨུ་ད་ཀཾ ཋི་ཏཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཨུ་ད་ཀཾ ནེ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ན ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི. ཨེ་ཀ་ར་སོཏི ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ར་སོ.
མུ་ཏྟཱཏི ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཧ་ནྟ་ཝ་ཊྚ་དཱི་གྷཱ་དི་བྷེ་དཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷ་མུ་ཏྟཱ. མ་ཎཱིཏི ར་ཏྟ་ནཱི་ལཱ་དི་བྷེ་དོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷོ མ་ཎི. ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོཏི ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་སི་རཱི་ས་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷོ. ས་ངྑོཏི ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝ་ཊྚ་ཀ་ཏུ་མྦ་ཀུ་ཙྪི་དྷ་མ་ན་ས་ངྑཱ་དི་བྷེ་དོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷོ. སི་ལཱཏི སེ་ཏ་ཀཱ་ལ༹་མུ་གྒ་ཝ་ཎྞཱ་དི་བྷེ་དཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཱ. པ་ཝཱ་ལ༹་མྤི ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཧ་ནྟ་ར་ཏྟ་གྷ་ན་ར་ཏྟཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ. ལོ་ཧི་ཏ་ཀོ པ་དུ་མ་རཱ་གཱ་དི་བྷེ་དོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷོ. མ་སཱ་ར་ག་ལླཾ ཀ་བ་ར་མ་ཎི. ཙི་ཏྟ་ཕ་ལི་ཀ་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནནྟི མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ. ཏི་མི ཏི་མི་ངྒ་ལོ ཏི་མི་ཏི་མི་ངྒ་ལོཏི ཏི་སྶོ མ་ཙྪ་ཛཱ་ཏི་ཡོ. ཏི་མིཾ གི་ལ་ན་ས་མ་ཏྠོ ཏི་མི་ངྒ་ལོ, ཏི་མི་ཉྩ ཏི་མི་ངྒ་ལ་ཉྩ གི་ལ་ན་ས་མ་ཏྠོ ཏི་མི་ཏི་མི་ངྒ་ལོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ནཱ་གཱཏི ཨཱུ་མི་པི་ཊྛི་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཝི་མཱ་ན་ཊྛ་ཀ་ནཱ་གཱ་པི.
ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཊྛ་ཙྪ་རི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༥. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཀི་ཉྩཱ་པི ས་ཏྠཱ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ སོ་ལ༹་ས་པི བཱ་ཏྟིཾ་ས་པི ཏ་ཏོ བྷི་ཡྻོ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨེ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨུ་པ་མཱ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛེ་ཝ ཏེ ཨུ་པ་མེ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨེ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཊྛ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ ག་ཧི་ཏཱ, ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཏེ་ར་ས དྷུ་ཏ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ས་ཏྟ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས མ་ཧཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་ས ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ ཙ ག་ཧི་ཏཱ. ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོཏི མ་ཎྜཱུ་ཀ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ སཱི་ལ་པཱུ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ན སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དི་ཀེ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ན སཾ་ཝ་ས་ཏཱིཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན སཾ་ཝཱ་སཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨུ་ཀྑི་པ་ཏཱིཏི ཨ་པ་ནེ་ཏི. ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝཱཏི དཱུ་རེ ཨེ་ཝ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ དེ་སི་ཏེ ཨ་ཀྑཱ་ཏེ པ་ཀཱ་སི་ཏེ. ན ཏེ་ན ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱུ་ན་ཏྟཾ ཝཱ པཱུ་ར་ཏྟཾ ཝཱཏི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻེ་པི མ་ཧཱ་ཀ་པྤེ བུ་དྡྷེ་སུ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀ་ས་ཏྟོ་པི པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་དཱ་པི ‘‘ཏུ་ཙྪཱ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ས་མཱ་ག་མེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་པི ས་ཏྟཱ ཨ་མ་ཏཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ནྟི, ཏ་དཱ་པི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ ‘‘པཱུ་རཱ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི. ཝི་མུ་ཏྟི་ར་སོཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ར་སོ. ས་བྦཱ ཧི སཱ་ས་ན་ས་མྤ་ཏྟི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ར་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ར་ཏི་ཛ་ན་ན་ཊྛེ་ན ར་ཏ་ནཱ་ནི. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཧི བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་པི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟི, པ་གེ་ཝ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ལ་བྷ་ཏཱི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་མ་ཏཾ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༧༤);
ལོ་ཀི་ཡ་ར་ཏ་ན་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ ན ཏ་སྶ ཀ་ལ་བྷཱ་ག་མྤི ཨ་གྒྷ་ཏི. ཨ་པི་ཙ –
ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཾ མ་ཧ་གྒྷ་ཉྩ, ཨ་ཏུ་ལཾ དུ་ལླ་བྷ་ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ནོ་མ་ས་ཏྟ་པ་རི་བྷོ་གཾ, ར་ཏ་ན་ནྟི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༣);
ཡ་དི ཙ ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ན་ཉྙེ་ཝ བྷཱུ་ཏོ ར་ཏ་ན་བྷཱ་ཝོ. བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྷི སོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡཾ སཱ་ཝ་ཀཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ, པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦུ་དྡྷཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ. པ་ར་མྤ་ར་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི དཱ་ནཱ་དི་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ར་ཏི་ཛ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་ན ཙ ར་ཏ་ན་བྷཱ་ཝོ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ སཱ་ཏི་ས་ཡོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨོ་ཀྐ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཊྛཱ་ནཾ, ས་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ པ་ན ཀཱ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཀཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ སུ་བྷ་སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཏོ ཨ་སུ་བྷ་དུ་ཀྑཱ་ནི་ཙྩཱ་ན་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་བྷ་ཏྟོ.
ས་མྨཱ པ་ད་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ན, ས་ཡཾ ཝཱ ས་མྨཱ པ་ད་ཧ་ཏི, པ་ས་ཏྠཾ སུ་ནྡ་རཾ ཝཱ པ་ད་ཧ་ན་ནྟི ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ, པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ས་མྨ་དེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ, ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་མྤི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཋཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ཀ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ’’ཏི.
ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྡྷི, ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནི་པྥ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཏཱ་ཡ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཨི་དྡྷཱ ཝུ་དྡྷཱ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་དྡྷི. པ་ཋ་མེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཨི་དྡྷི ཨེ་ཝ པཱ་དོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཨི་དྡྷི་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཨི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་དོ པ་ཏི་ཊྛཱ ཨ་དྷི་ག་མུ་པཱ་ཡོ་ཏི ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ. ཏེ་ན ཧི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་ཝི་སེ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨི་དྡྷིཾ པ་ཛྫ་ནྟི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. སྭཱ་ཡཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ཡ་སྨཱ ཚ་ནྡཱ་དི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་དྷ་མྨེ དྷུ་རེ ཛེ་ཊྛ་ཀེ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ’’ཏི.
པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ཀོ་ས་ཛྫཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎེ, པ་མཱ་དཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ, ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎེ, ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ.
ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ ཐི་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ བ་ལཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱཏི བོ་དྷི་ཡཱ, བོ་དྷི་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒཱ་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ཡཱ ཧི ཨེ་སཱ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒཱི, ཡཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཝཱི་རི་ཡ་པཱི་ཏི་པ་སྶ་དྡྷི་ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཀི་ལེ་ས་ནི་དྡཱ་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཝཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཝཱ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ‘‘བོ་དྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶཱ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ བོ་དྷི་ཡཱ ཨ་ངྒཱ་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཛྷཱ་ན་ངྒ་མ་གྒ་ངྒཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཡོ་པེ་ས ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ‘‘བོ་དྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ བོ་དྷི་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒཱ་ཏི་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ སེ་ན་ངྒ་ར་ཐ་ངྒཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ ‘‘བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༥.༡༨༢; ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༤༦༦; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༢༥), ‘‘བོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༢.༡༧) ན་ཡེ་ན་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོཏི ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀ་ར་ཏྟཱ ཙ ཨ་རི་ཡོ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི ཨ་སྶ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ. མཱ་རེ་ནྟོ ཀི་ལེ་སེ ག་ཙྪ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཝཱ མ་གྒཱི་ཡ་ཏི, ས་ཡཾ ཝཱ ནི་བྦཱ་ནཾ མ་གྒ་ཏཱི་ཏི མ་གྒོཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སོ་ཏཱ་པ་ནྣོཏི མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སོ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཊྛོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་སྶ ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཊྛོ, ཡོ ཨ་ཊྛ་མ་ཀོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱིཏི ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་མ་ན་སཱི་ལོ དུ་ཏི་ཡ་ཕ་ལ་ཊྛོ. ཨ་ནཱ་གཱ་མཱིཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་མ་ལོ་ཀཾ ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་སཱི་ལོ ཏ་ཏི་ཡ་ཕ་ལ་ཊྛོ. ཡོ པ་ན ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀོ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་གོ, སོ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ བྷེ་དོ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ མ་ཏ་ཀུ་ཎ་པ་ས་དི་སེ་ན དུ་སྶཱི་ལ་པུ་གྒ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཨི་མཾ ཨ་སཾ་ཝཱ་སཱ་ར་ཧ་སཾ་ཝཱ་སཱ་ར་ཧ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཚ་ནྣ་མ་ཏི་ཝ་སྶ་ཏཱིཏི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟོ ཨ་ཉྙཾ ན་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ
ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་པ་ར་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སྶཾ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སྶཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝ་སྶ་ཏི. ཝི་ཝ་ཊཾ ནཱ་ཏི་ཝ་སྶ་ཏཱིཏི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་ན་ཡཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ནྟོ དེ་སེ་ནྟོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཉྙཾ ན་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ཏཾ ཝི་ཝ་ཊཾ པུ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སྶཾ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སྶཾ ན ཝ་སྶ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཚ་ནྣཾ ཚཱ་དི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཝི་ཝ་རེ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ནཱ་ཏི་ཝ་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སྶ་ནེ་ན ན ཝ་སྶ་ཏི ན ཏེ་མེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སོ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏོ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཊྛ་ཙྪ་རི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ས་ཝ་ནཱ་ར་ཧ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༦. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་དཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨ་བྦུ་དོ ཛཱ་ཏོ, ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ པུ་གྒ་ལཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་དྡི་ས་ཏི, ཨ་ནུ་དྡི་ས་ནྟེ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐོ པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཡ་ནྣཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྙེ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ’’ནྟི, ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྙེ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ན་དཱ་ནཱ་ཧནྟི ན ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཧཾ. ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ན ཀ་རི་སྶཱ་མི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ན ཨུ་དྡི་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་ཙྩེ་ཀཾ ན-ཀཱ་རེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ. དུ་ཝི་དྷཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨཱ་ཎཱ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨོ་ཝཱ་ད་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ནྟི. ཏེ་སུ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཎཱ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ, ཏཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ཝ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ན བུ་དྡྷཱ, ཡཾ ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཨུ་དྡི་སཱི་ཡ་ཏི. ‘‘ཁ་ནྟཱི པ་ར་མཾ…པེ… ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ…པེ… ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་དོ ཨ་ནུ་པ་གྷཱ་ཏོ…པེ… ཨེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ན’’ནྟི (དཱི. ནི. ༢.༩༠; དྷ. པ. ༡༨༣-༡༨༥) ཨི་མཱ པ་ན ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨོ་ཝཱ་ད་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ནཱ་མ, ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ཝ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ན སཱ་ཝ་ཀཱ. ཚ་ནྣ་མྤི ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་དྡི་ས་ནྟི. དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི དྷ་ར་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཡ་མེ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ, ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ་ཡེ་ཝ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨི་ཏ་རོ, ཏ་ཉྩ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཝ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ན བུ་དྡྷཱ. ཏ་སྨཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་མ་ཏྟཾ ཨི་མཾ ཨོ་ཝཱ་ད་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ན ཨུ་དྡི་སི.
ཨ་ཊྛཱ་ནནྟི ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི ཏི་ཊྛ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཕ་ལཾ ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ‘‘ཋཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ཝ་ཀཱ་སོ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡནྟི ཀི་རི་ཡཱ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་པ་ཏྟི་ཀེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ སོ་ཏ་བྦནྟི་ཨཱ་དི པ་ད་ཏྠ་ཏོ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ པུ་རེ ཝཱ པ་ཙྪཱ ཝཱཏི ཉ་ཏྟི་ཏོ པུ་བྦེ ཝཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ.
དྷ་མྨི་ཀཱ་དྷ་མྨི་ཀ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༧. ཀ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩ ཨུ་བྷ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ཡ་སྶ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཀ་ཏཱ་པི ཨ་ཏྠི, ཨ་ཀ་ཏཱ་པི ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ.
དྷ་མྨི་ཀ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༩. པ་རི་སཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཋ་པི་ཏཾ, ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི.
༣༩༣. པ་ཙྩཱ་དི་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཏི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ‘‘ཨ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་ན ཨཱ་ར་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཏྟཱ་དཱ་ན་ཨ་ངྒ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༨. པ་རཾ ཙོ་དེ་ཏུཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨཱ་དཱ་ཏ་བྦཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྟཱ་དཱ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སཱ་ས་ནཾ སོ་དྷེ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝ་སྶཱ་ར་ཏྟོཏི ཝ་སྶ་ཀཱ་ལོ.
ཙོ་ད་ཀེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༩. པ་ཊི་མཱ་སི་ཏུནྟི པ་རཱ་མ་སི་ཏུཾ. པ་ལི་བོ་དྷེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ…པེ… ཨ་དྷི་ག་ཏཾ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཾ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཧ་ཏཱ་གྷཱ་ཏ’’ནྟི.
ཙོ་ད་ཀེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༠. ནོ དོ་ས་ནྟ་རོཏི ཨེ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨ་ནྟ་ར-ས་དྡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཙོ་ད་ཀ་ཙུ་དི་ཏ་ཀ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༡. ཀ་རུ་ཎནྟི ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཾ ཀ་རུ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. ཀ་རུ་ཎཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གནྟི པ་རི་ཀ་མྨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རུ་ཎཾ. མེ་ཏྟ་ཉྩ མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.