༣. ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཀ་ཎྜོ
༡. པ་ཋ་མ་ཨ་ནི་ཡ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༤༣. པུ་ཏྟ་ས་དྡེ་ན སཱ་མ་ཉྙ་ནི་དྡེ་ས་ཏོ, ཨེ་ཀ་སེ་ས་ན་ཡེ་ན ཝཱ པུ་ཏྟཱི་པི ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘བ་ཧཱུ དྷཱི་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི. ཏ་ད་ན་ནྟ་རནྟི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ.
༤༤༤-༥. ཏཾ ཀ་མྨནྟི ཏཾ མེ་ཐུ་ནཱ་དི་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་ར་ཀ་མྨཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ’’ཏི ཨི་དཾ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨུ་པ་རི སི་ཀྑཱ་པ་དེ ‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ པ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༤༥༤) ཨེ་ཏ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཝི་ས་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ལ་ཉྩ ཁོ ཧོ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨོ་བྷཱ་སི་ཏུ’’ནྟི ཝི་ས་ཡ་ནྟ་ར་བྷཱུ་ཏ་སོ་ཏ་ར་ཧ་སྶ ཝི་སུཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ, ཨི་དྷ པ་ན ཙ་ཀྑུ་ར་ཧོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ ‘‘པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, ‘‘ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏུ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་རི་ཙྪེ་དོཏི ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཙ་ཀྑུ་ར་ཧེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་ཙེ་པི ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ‘‘པི་ཧི་ཏ་ཀ་ཝཱ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ན སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི་ཧི་ཏ་ཀ་ཝཱ་ཊ་སྶ…པེ… ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི’’ནྟི. ན ཧི ཀ་ཝཱ་ཊ་པི་ད་ཧ་ནེ་ན སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ ཝི་ག་ཙྪ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ ཨེ་ཝ པ་ན ཝི་ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཨ་ནྟོ་དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ་པཱི’’ཏི ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨཱ་ག་ཏ་སོ་ཏ་སྶ ར་ཧེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྦ་ཐཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་ཏོ བ་ཧི ནི་སི་ནྣོ ཧི ཏ་ཏྠ སོ་ཏ་སྶ ར་ཧ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཙ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ‘‘མེ་ཐུ་ན་ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཐཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུ་མེ་ཝ ‘‘དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་དི ཧི ཙ་ཀྑུ་སྶེ་ཝ ར་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དེ་ཡྻ, ‘‘ཨ་ནྟོ་དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ’’ཏི ན ཝ་དེ་ཡྻ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཏ་ཏོ དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣེ་པི ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྨཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ ཀ་པི་མི་དྡྷ་པ་རེ་ཏོ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏི, ཀི་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ནི་མྨཱི་ལེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱཏི ཨ་ནྟི་མ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ནི་ས་ཛྫཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོཏི མེ་ཐུ་ན་ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ན ཨ་པྤ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོཏི ཨ་ལ་ཛྫཱི་པི ཨ་པྤ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ་ཝ. སོ ཧི ཡཱ་ཝ དོ་སཾ ན པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ ‘‘ནེ་ཝ སུ་དྡྷོ, ནཱ་སུ་དྡྷོ’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཝ་ཏྟཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ པ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘པ་ཊི་ཉྙཱ ལ་ཛྫཱི་སུ ཀ་ཏཱ, ཨ་ལ་ཛྫཱི་སུ ཨེ་ཝཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
བ་ཧུ་མྤི ཨ་ལ་ཛྫཱི བྷཱ་སེ་ཡྻ, ཝ་ཏྟཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཡེ’’ཏི. (པ་རི. ༣༥༩);
ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ…པེ… པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ་ཝ ཏེ་ན སོ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་ཛཱ་ན་མཱ་ནོཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ཝ་དཱ་པེ་ཐཱཏི ཏ་སྶ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཝི་ག་ཏཱ་ས་ངྐོ་པི ཏཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཨཱ་ཧ, ཨ་ནུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་དེ་སེ ནི་སི་ནྣཱ ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ ཐེ་རོ ར་ཧོ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ མཱ་དི་སེ་ཧི་པི ཏུ་མྷེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཝ་ཎྞཾ ཝ་དཱ་པེ་ཐ ཀ་ཐཱ་པ་ཡི་ཏྠ, མཱ པུ་ན ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་ཏྠཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སིནྟི ནི་གཱུ་ཧི་ཏ་བྦ་མྤི ཨི་མཾ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཏཾ ས་དྡྷཱ་པེ་ཏུ་མེ་ཝ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ར་ཀྑེ་ཡྻཱ་སི་མནྟི ཨི་མཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ མཱ པ་ཀཱ་ས་ཡི.
༤༥༡. ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ན སོ ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫ་སྶཱ་དཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དི་ནཱ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོ, ནི་དྡཱུ་པ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་སྶཱ་དེ ཨུ་པྤ་ནྣེ’’ཏི. ‘‘ནི་སི་ནྣཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་སཱི་ད་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་སྶཱ་དཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡ་དི ཧི ནི་སཱི་ད་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་སྶཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏེ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡུ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་སཱི་ད་ནེ ཝི་ཡ, ཏ་ཏྠཱ་པི བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཏེ་ན ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་པི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ནི་ཡ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ, ཨ་ན་ནྟ་ར་ཉྩཱ་ཏི དྭེ་པི ཝི་སུཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི ན ཧོ་ནྟི ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ནྟ་རེ་སུ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཏྟཱ. པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི པ་ན ཀེ་ན་ཙི ཙོ་དི་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཝི་ཛྫ་ཀེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎ་ན་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནེ་ཝ ཙ ཡ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་མྤི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཡ ཨ་ལཾ, ཏ་སྨཱ ཏཱ་སཾ ཝི་སུཾ ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ངྒ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཨ་ནི་ཡ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་དྷ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཏི་ཎྞ་མྤི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་དི་ས་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝཱ’’ཏི.
པ་ཋ་མ་ཨ་ནི་ཡ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ནི་ཡ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥༢. ‘‘ན ལ་བྷ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཱ་ཡ…པེ… ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཀོ’’ཏི པ་ཙྩ་ཏྟ་པ་དཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་པ་དེ་ན ན ས་མེ་ཏི, ‘‘ཨེ་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི སཱ་དྷེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
༤༥༣. པ་རི་ཝེ་ཎ་ངྒ་ཎཱ་དཱིཏི པ་རི་ཝེ་ཎ་སྶ མཱ་ལ༹་ཀཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན པཱ་ཀཱ་རཱ་དི་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཙེ་ཏི་ཡ་མཱ་ལ༹་ཀཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ནྟོ་ག་དྷནྟི ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ. ཨི་དྷ ཨི་ཏྠཱི་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་སྨཱ པ་ན ཨི་ཏྠཱི ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ཏི, ན པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ཏི? ཨི་མ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ མེ་ཐུ་ནཾ ཝི་ནཱ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ. མེ་ཐུ་ན་མེ་ཝ ཧི ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ནི་དྡཱུ་པ་ག་ཏ་མྷི བྷི་ཀྑུ་མྷི ཝི་ཡ. དུ་ཊྛུ་ལླཾ པ་ན ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟི, ཏེ་ནེ་ཝ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ‘‘ཡཱ ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཧི་རི་མ་ནཱ, ཏཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་སུ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༢༨༣) ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་ཏྠཱི་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ’’ཏི་པི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ནྟི.
ཀཱ་ཡེ་ནཱ་པི དུ་ཊྛུ་ལློ་བྷཱ་ས་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ, སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ ཙ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ནྡྷོ ཨ་བ་དྷི་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀེ་ཙི པ་ན ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ནཱ་ལཾ ཀ་མྨ་ནི་ཡ་ནྟི ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏུ’ནྟི (པཱ་རཱ. ༤༥༤) ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ‘ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ’ནྟི ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་པི ཋཱ་ནེ ར་ཧོ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ་པི ས་ཀྐཱ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ནྟི ཨ་ནྟོ་དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཋི་ཏོ ཨ་བ་དྷི་རོ་པི ཨ་ནྡྷོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་སྶཱ་པི ས་བྦྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཊྛུ་ལློ་བྷཱ་ས་ན་ས་བྦྷཱ་ཝཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ་པི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་པི པ་རི་ཧཱ་རཱ་ཡ ཨ་ན་ནྡྷོ ཨ་བ་དྷི་རོ་ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཡཾ པ་ན སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ ‘‘ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ནྡྷོ ཝུ་ཏྟོ’’ཏི (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༤༥༣) ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ན ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཊྛུ་ལློ་བྷཱ་ས་ན་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ནཱ་པཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ…པེ… ཀེ་ན་ཙི པ་ན ‘དྭེ་པི ར་ཧཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧཱ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ ‘‘ན ཧི ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཏི་དཱུ་ར་ཏ་རེ ཋི་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཨོ་བྷཱ་ས་ན་མྤི ཧ་ཏྠ་གྒཱ་ཧཱ་དཱི་ནི་པི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘ཨ་ན་ནྡྷོ བ་དྷི་རོ་ཏི ཙ ཨ་ནྡྷོ ཝཱ ཨ་བ་དྷི་རོ་པི ན ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ དྭེ་པི ར་ཧཱ ཨི་དྷ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཨ་ནྟོ་དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ སོ་ཏ་སྶ ར་ཧོ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣོ་ཏི ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་སྶ ར་ཧོ པ་ན ཡ་ཏྠ ཋི་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. བ་དྷི་རོ པ་ན ཙ་ཀྑུ་མཱ་པཱིཏི དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱཏི པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་ཝ་སེ་ན དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟི ཙ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ན པ་ན དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་སྶཱ་པི ཨི་དྷ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཉྩ པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ‘‘ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ཉྩཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ.
ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི པ་ན པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨཱ་ག་ཏེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་སྶ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒཱ་དཱི་ན་མྤི པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཨི་དྷ པ་ན ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི, ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ནི་ཡ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ.