སེ་ཁི་ཡ་ཀ་ཎྜོ
༡. པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སེ་ཁི་ཡེ་སུ པ་ཋ་མེ པ་རི་མ་ཎྜ་ལནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ མ་ཎྜ་ལཾ. སི་ཀྑཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་རཱ་མེ་པི ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ་པི ས་བྦ་ཏྠ སི་ཀྑཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་སྨཱ ཝ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཏྟཱ་ནི་པི སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ སེ་ཁི་ཡཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ པ་རི་ཙྪེ་དོ ན ཀ་ཏོ. ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝི་ན་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ ‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟོ ནི་ཝཱ་སེ་ཡྻ, དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནཱ་མེ་ན ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘སི་ཀྑཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ པཱ་ལི༹ ཨཱ་རོ་པི་ཏཱ, པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ (པཱ་ཙི. ༥༧༦) པ་ན ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎེ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི པ་རི་མ་ཎྜ་ལནྟི ཨེ་ཏྠ ནཱ་བྷི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཛ་ངྒྷ་ཊྛི་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝ་ཏྠཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡེ་ན པུ་ར་ཏོ ཝཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ ཨོ་ལ་མྦེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏ་སྶེ་ཝ, ཡེ ཙ་ཉྙེ ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ གི་ཧི་ནི་ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟི, ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜ་ཀཾ མ་ཙྪ་ཝཱ་ལ་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཎྞ་ཀཾ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཀཾ ས་ཏ་ཝ་ལི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟི, སཾ་ཝ་ལླི་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟཱི’’ཏི ཁ་ནྡྷ་ཀེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༠) ནི་ཝཱ་ས་ན་དོ་སཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ.
ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜ་ཀཾ ནཱ་མ ནཱ་བྷི་མཱུ་ལ་ཏོ ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཨོ་ལ་མྦ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠཾ ཙོ་ལི༹་ཀ་ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་ཡ. མ་ཙྪ་ཝཱ་ལ་ཀཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ཏོ་ད་ས་ནྟཾ ཨེ་ཀ་ཏོ པཱ་ས་ནྟཾ ཨོ་ལ་མྦེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠཾ. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཎྞ་ཀཾ ནཱ་མ ཨུ་པ་རི དྭེ, ཧེ་ཊྛ་ཏོ དྭེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་ཎྞེ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠཾ. ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཀཾ ནཱ་མ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཱ་ཀཱ་རེ་ན སཱ་ཊ་ཀཾ ཨོ་ལ་མྦེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠཾ. ས་ཏ་ཝ་ལི་ཀཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་སཱ་ཊ་ཀཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨོ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ནི་ཝ་ཏྠཾ, ཝཱ་མ་ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་སུ ཝཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཝ་ལི་ཡོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠཾ. ས་ཙེ པ་ན ཛཱ་ཎུ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀཱ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཝ་ལི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. སཾ་ཝ་ལླི་ཡནྟི མ་ལླ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ ཀ་ཙྪཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠཾ. ཨེ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ གི་ལཱ་ན་སྶཱ་པི མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་མྤི མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཀ་ཎྞེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀ་སྶ ཨུ་པ་རི ལ་གྒ་ནྟི, ཨ་ནྟོ ཝཱ ཨེ་ཀཾ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ཏ་ཐཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ བ་ཧི ཨ་པ་རཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟི, ས་བྦཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
གི་ལཱ་ནོ པ་ན ཨ་ནྟོ་ཀཱ་སཱ་ཝ་སྶ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཾ ཨུ་པ་རི ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན དྭེ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟེ་ན ས་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨི་ཏི ཨི་མཾ ཁ་ནྡྷ་ཀེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཉྩ ཨོ་ལ་མྦ་ཀ་ཉྩ ས་བྦཾ ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ ནི་བྦི་ཀཱ་རཾ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ.
‘‘ནི་དཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་ཏྠུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀེ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ) པ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ སུ་རུ་སུ་རུ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་མི་སེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་ནཱི་ཡ་ཐཱ་ལ་ཀ་ས་སི་ཏྠ་ཀ་པ་ཏྟ་དྷོ་ཝ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་དྭ་ཡཾ བྷ་གྒེ་སུ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ, སེ་སཱ་ནི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨོ་ལ་མྦེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི. སཱུ་པོ་ད་ན་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་དཱི་སུ ཙ གི་ལཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ས་བྦཱ་ནི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཱ་ནི, ས་བྦེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ, ཨ་ཉྙོ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ན་ཏྠི, ཝི་པ་ཏྟི་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ, ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མ. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ པ་ན ཨ་ངྒ་ཉྩ ས་བྦ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་ཡི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ ཏཱ་ཝ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ, ཨ་སྶ་ཏི་ཡཱ, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ, གི་ལཱ་ན་སྶ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱཏི ‘‘ཨ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ་ཡེ་ཝ ནི་ཝཱ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་སྶ་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ཉྙཱ་ཝི་ཧི་ཏ་སྶཱ་པི ཏ་ཐཱ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱཏི པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨ་པི་ཙ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ན སུ་ཀྑ་ཛ་ངྒྷོ ཝཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་པི་ཎྜི་ཀ་མཾ་སོ ཝཱ, ཏ་སྶ སཱ་རུ་པྤ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀ་མྤི ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. གི་ལཱ་ན་སྶཱཏི ཡ་སྶ ཛ་ངྒྷཱ་ཡ ཝཱ པཱ་དེ ཝཱ ཝ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་པ་དཱ་སཱུཏི ཝཱ་ལཱ༹ ཝཱ ཙོ་རཱ ཝཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་སུ ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ནི་ཝཱ་ས་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ པུ་རི་མཱ་ནི དྭེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨི་ཏོ པ་རཾ ཏཱ་ནི་པི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཀྑཱ་མཱ་ཏི.
༢. དུ་ཏི་ཡ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་ཏི་ཡེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ཧི་པཱ་རུ་ཏཾ པཱ་རུ་པི་ཏ་བྦ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༠) ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ གི་ཧི་པཱ་རུ་ཏཾ ཨ་པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞེ ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པ་ནཾ པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་པཱ་རུ་པ་ནཾ ནཱ་མ, ཏ་ཏྠ ཡཾ་ཀི་ཉྩི སེ་ཏ་པ་ཊ་པཱ་རུ་ཏཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པཱ་རུ་ཏཾ ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀ་པཱ་རུ་ཏཾ སུ་རཱ་སོ་ཎྜ་པཱ་རུ་ཏཾ ཨ་ནྟེ་པུ་རི་ཀ་པཱ་རུ་ཏཾ མ་ཧཱ་ཛེ་ཊྛ་པཱ་རུ་ཏཾ ཀུ་ཊི་པྤ་ཝེ་ས་ཀ་པཱ་རུ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པཱ་རུ་ཏཾ པཱ་ལི༹་ཀཱ་ར་ཀ་པཱ་རུ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ པཱ་རུ་ཏཾ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ གི་ཧི་པཱ་རུ་ཏཾ ནཱ་མ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ སེ་ཏ་པ་ཊཱ ཨ་ཌྜྷ་པཱ་ལ་ཀ་ནི་ག་ཎྛཱ པཱ་རུ་པ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨུ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ དྭཱི་སུ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ་སུ པཱ་ཝུ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ནི་ཝ་ཏྠ་སཱ་ཊ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ནྟེ་ན པི་ཊྛིཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞེ ཨུ་བྷོ་སུ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ་སུ ཋ་པེ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཙ སུ་རཱ་སོ་ཎྜཱ་ད་ཡོ སཱ་ཊ་ཀེ་ན གཱི་ཝཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨུ་རེ ཝཱ ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟི, པི་ཊྛི་ཡཾ ཝཱ ཁི་པ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ནྟེ་པུ་རི་ཀཱ་ཡོ ཨ་ཀྑི་ཏཱ་ར་ཀ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏཾ པཱ་རུ་པ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཙ མ་ཧཱ་ཛེ་ཊྛཱ དཱི་གྷ་སཱ་ཊ་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཨེ་ཀེ་ན་ནྟེ་ན ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པཱ་རུ་པ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཙ ཀ་སྶ་ཀཱ ཁེ་ཏྟ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱ སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ལི་ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀ་ཙྪ་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཨེ་ཀེ་ན་ནྟེ་ན ས་རཱི་རཾ པཱ་རུ་པ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨུ་པ་ཀ་ཙྪ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ་སུ པ་ཀྑི་པ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཙ པཱ་ལི༹་ཀཱ་ར་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀཾ་ས་པཱ་རུ་པ་ནེ་ན པཱ་རུ་ཏཾ ཝཱ་མ་བཱ་ཧུཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི ཨེ་ཏེ, ཨ་ཉྙེ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ པཱ་རུ་པ་ན་དོ་སེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་བྦི་ཀཱ་རཾ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ པཱ་རུ་པི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཨ་པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨཱ་རཱ་མེ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ཝཱ ཨ་ནཱ་ད་རེ་ན ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི པུ་རི་མ་ས་དི་སཱ་ཡེ་ཝ, ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ. ཡ་ཏྠ པ་ན ཝི་སེ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝ་ཀྑཱ་མཱ་ཏི.
༣-༤. སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏི་ཡེ སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣོཏི སུ་ཊྛུ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ, ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏ་ནྟེ་ན གཱི་ཝཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞེ ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ མ་ཎི་བ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་ན ཛཱ་ཎུཾ ཝཱ ཨུ་རཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠེ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱི་སཾ, མ་ཎི་བ་ནྡྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ, པི་ཎྜི་ཀ་མཾ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་དེ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ སེ་སཾ ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝཱ་སཱུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༥-༦. སུ་སཾ་ཝུ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་མེ སུ་སཾ་ཝུ་ཏོཏི ཧ་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་དཾ ཝཱ ཨ་ཀཱི་ལཱ༹་པེ་ནྟོ སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཚ་ཊྛེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༧-༨. ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་མེ ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑཱུཏི ཧེ་ཊྛཱ ཁི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཡུ་ག་མ་ཏྟཾ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་པ་རི་སྶ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༩-༡༠. ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་མེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཀྑེ་པེ་ན, ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཏོ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཏོ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨ་ནྟོ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ན ག་ནྟ་བྦཾ.
ད་ས་མེ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ དྷ་མ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱི་ཧ་ར་ནྟེ་ནཱ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་ཝ ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ, ཝཱ་སཱུ་པ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༡༡-༡༢. ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀཱ་ཡཱཏི མ་ཧཱ་ཧ་སི་ཏཾ ཧ་ས་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྷཱ་པི ཧི ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ.
དྭཱ་ད་ས་མེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཧ་ས་ནཱི་ཡ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མི་ཧི་ཏ་མ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༡༣-༡༤. ཨུ་ཙྩ་ས་དྡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏེ་ར་ས་མེ ཨ་པྤ་ས་དྡོཏི ན ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡོ ཧུ་ཏྭཱ. ཙུ་དྡ་ས་མེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཏཱ་པ་རི་ཙྪེ་དོ – ས་ཙེ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ གེ་ཧེ ཨཱ་དི་མྷི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ, མ་ཛ྄ཛྷེ དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རོ, ཨ་ནྟེ ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ནི་སི་ནྣེ་སུ ཡཾ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རོ ཙ ཏ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཀ་ཐ་ཉྩ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རོ པ་ན ས་དྡ་མེ་ཝ སུ་ཎཱ་ཏི, ཀ་ཐཾ ན ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་པྤ་ས་དྡོ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རོ ཀ་ཐ་ཉྩ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི, མ་ཧཱ་ས་དྡོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
༡༥…པེ…༢༠. ཀཱ་ཡ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀཱ་དི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ ཚ་སུ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཙཱ་ལ་ཀནྟི ཀཱ་ཡཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ, ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཏ་སྨཱ ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ནི པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཙྩ་ལཱ་ནི ཨུ་ཛུ་ཀཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦ་ཉྩེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦ་ཉྩ, ནི་སཱི་ད་ན་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཏཱི་སུ ཝཱ་སཱུ་པ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༢༡-༢༢. ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་དྭཱ་ཝཱི་སེ་སུ ཁ་མྦྷ་ཀ་ཏོཏི ཀ་ཊི་ཡཾ ཧ་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཁ་མྦྷོ.
༢༣-༢༤. ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏེ་ཝཱི་ས་ཙ་ཏུ་ཝཱི་སེ་སུ ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏོཏི ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་ཏོ.
༢༥. ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་ཝཱི་སེ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཎྷི་ཡོ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་པཱ་དེ་ཧེ་ཝ, ཨ་གྒ་པཱ་དེ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཎྷཱི་ཧི་ཡེ་ཝ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཕུ་ས་ནྟ་སྶ ག་མ་ནཾ, ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ.
༢༦. པ་ལླ་ཏྠི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་བྦཱི་སེ ན པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ་ཡཱཏི ཧ་ཏྠ་པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ་ཡ ཝཱ དུ་སྶ་པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ན ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནཱ་ད་རེ་ན ནི་སཱི་ད་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཝཱ་སཱུ་པ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཨི་དྷཱ་པི པུ་རི་མེ་སུ ཙ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཙ་ཏུ་ཝཱི་སེ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཚ་བྦཱི་ས་ཏི་སཱ་རུ་པྤ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢༧. ས་ཀྐ་ཙྩ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
བྷོ་ཛ་ན་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ པ་ཋ་མེ ས་ཀྐ་ཙྩནྟི ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ.
༢༨. པ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་ཏི་ཡེ པ་ཏྟེ ས་ཉྙཱ པ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, སཱ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཛ་ནེ ཨུ་པ་ནི་བ་དྡྷ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༩. ས་མ་སཱུ་པ་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏི་ཡེ ས་མ་སཱུ་པ་ཀོ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ མུ་གྒ་མཱ་སེ་ཧི ཝཱ ཀུ་ལ་ཏྠཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཀ་ཏོ ཧ་ཏྠ་ཧཱ་རི་ཡོ སཱུ་པོ བྷ་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ག་པྤ་མཱ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཧི ཨ་དྷི་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན སཱུ་པཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་བྦཱ་པི སཱུ་པེ་ཡྻ་བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་ཀ་ཏི ར་ས་ར་སོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ར་ས་ར་སེ, ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ནེ་ན ཝཱ ཨི་དྷ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༣༠…པེ…༣༢. ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀནྟི ས་མ་པུ་ཎྞཾ ས་མ་བྷ་རི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་ག་པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནྟོ་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ལེ་ཁཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ར་ཙི་ཏཾ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གེ པ་ན ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་དཱི་ནི ཙ ཡ་ཏྠ་ཀ་ཏྠ་ཙི ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏཱ་ནི་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཡཾ པ་ན དྭཱི་སུ པ་ཏྟེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཧ་ར་ཏི, ཡཾ ཝཱ པ་ཀྑི་པི་ཡ་མཱ་ནཾ པཱུ་ཝ་ཨུ་ཙྪུ་ཀྑ་ཎྜ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་དི ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་རོ་ཧ་ཏི, ཏ་ཀྐོ་ལ་ཝ་ཊཾ་ས་ཀཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཨུ་པ་རི ཋ་པེ་ཏྭཱ དི་ཡྻ་ནྟི, ཡ་ཉྩ པ་ཎྞེ ཝཱ ཐཱ་ལ་ཀེ ཝཱ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མ་ཏྠ་ཀེ ཋ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ན ཏཾ ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏཾ ནཱ་མ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ས་བྦཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན གི་ལཱ་ན་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན་པི ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀོ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ས་བྦ་ཏྠ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུ་མེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པ་ན སུ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛཱ་ནི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝ.
༣༣-༣༤. ས་པ་དཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་མེ ས་པ་དཱ་ནནྟི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨོ་དྷིཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ. ཡོ པ་ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ དེ་ནྟོ, ཨ་ཉྙ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝཱ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟོ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨོ་མ་ས་ཏི, ཏ་སྶ, ཨུ་ཏྟ་རི་བྷ་ངྒ་ཉྩ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨི་དྷ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
༣༥. ཐཱུ་པ་ཀ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་མེ ཐཱུ་པ་ཀ་ཏོཏི མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ པ་ན པ་རི་ཏྟ་ཀེ སེ་སེ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨོ་མ་དྡི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༣༦. ཨོ་ད་ན་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ས་མེ ཡ་སྶ བྷ་ཏྟ་སཱ་མི་ཀཱ མཱ་གྷཱ་ཏ་ས་མ་ཡཱ་དཱི་སུ བྱ་ཉྫ་ནཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཡོ ཙ ན བྷི་ཡྻོ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི, ཏེ་སཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, གི་ལཱ་ན་སྶ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
༣༧. སཱུ་པོ་ད་ན་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨི་དཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཀཾ.
༣༨. ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙཱི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དྭཱ་ད་ས་མེ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ས་ཉྙཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙཱ, སཱ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙཱི. ཨི་དྷཱ་པི གི་ལཱ་ནོ ན མུ་ཙྩ་ཏི, ‘‘ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ, ‘‘དཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ པ་ན, ན ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙི་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༣༩. ཀ་བ་ལ༹་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏེ་ར་ས་མེ ནཱ་ཏི་མ་ཧ་ནྟནྟི མ་ཡཱུ་ར་ཎྜཾ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཾ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཎྜཾ ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀཾ, ཏེ་སཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་མཱ་ཎཾ. མཱུ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དི་བྷེ་དེ པ་ན ས་བྦ་ཁ་ཛྫ་ཀེ ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༤༠. ཨཱ་ལོ་པ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙུ་དྡ་ས་མེ པ་རི་མ་ཎྜ་ལནྟི ཨ་དཱི་གྷཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཁ་ཛྫ་ཀ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཏྟ་རི་བྷ་ངྒེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༤༡-༤༢. ཨ་ནཱ་ཧ་ཊ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ནྣ་ར་ས་མེ ཨ་ནཱ་ཧ་ཊེཏི ཨ་ནཱ་ཧ་རི་ཏེ, མུ་ཁ་དྭཱ་རཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ་ལ༹་ས་མེ ས་བྦ་ཧ་ཏྠནྟི ས་ཀ་ལཾ ཧ་ཏྠཾ.
༤༣. ས་ཀ་བ་ལ༹་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་ར་ས་མེ ས་ཀ་བ་ལེ༹་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ ས་ཏི ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཡོ པ་ན དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཧ་རི་ཊ་ཀཱ་དཱི་ནི མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི, ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ མུ་ཁ་མྷི ས་ཏི ཝ་ཊྚ་ཏི.
༤༤. པི་ཎྜུ་ཀྑེ་པ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མེ པི་ཎྜུ་ཀྑེ་པ་ཀནྟི པི་ཎྜཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ཨི་དྷཱ་པི ཁ་ཛྫ་ཀ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༤༥. ཀ་བ་ལཱ༹་ཝ་ཙྪེ་ད་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་མེ ཀ་བ་ལཱ༹་ཝ་ཙྪེ་ད་ཀནྟི ཀ་བ་ལ༹ཾ ཨ་ཝ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ, ཨི་དྷ ཁ་ཛྫ་ཀ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཏྟ་རི་བྷ་ངྒེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༤༦. ཨ་ཝ་ག་ཎྜ་ཀཱ་ར་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝཱི་ས་ཏི་མེ ཨ་ཝ་ག་ཎྜ་ཀཱ་ར་ཀནྟི མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ ག་ཎྜེ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཏྭཱ, ཨི་དྷ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་མ་ཏྟ་ཀེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༤༧. ཧ་ཏྠ་ནི་དྡྷུ་ན་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་མེ ཧ་ཏྠ་ནི་དྡྷུ་ན་ཀནྟི ཧ་ཏྠཾ ནི་དྡྷུ་ནི་ཏྭཱ ནི་དྡྷུ་ནི་ཏྭཱ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཚ་ཌྜེ་ནྟོ ཧ་ཏྠཾ ནི་དྡྷུ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༦༢༣) ཨི་དཾ ཨ་དྷི་ཀཾ.
༤༨. སི་ཏྠཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་མེ སི་ཏྠཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཀནྟི སི་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཝ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཀི་རི་ཏྭཱ, ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཚ་ཌྜེ་ནྟོ སི་ཏྠཾ ཚ་ཌྜ་ཡ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༦༢༣) ཨི་དཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཀཾ.
༤༩. ཛི་ཝ྄ཧཱ་ནི་ཙྪཱ་ར་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ནི་ཙྪཱ་ར་ཀནྟི ཛི་ཝ྄ཧཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏྭཱ.
༥༠-༥༡. ཙ་པུ་ཙ་པུ་ཀཱ་ར་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་མེ ཙ་པུ་ཙ་པུ་ཀཱ་ར་ཀནྟི ཙ་པུ ཙ་པཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཏྭཱ. པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་མེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༥༢…པེ…༥༤. ཧ་ཏྠ་ནི་ལླེ་ཧ་ཀཱ་དི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་བྦཱི་ས་ཏི་མེ ཧ་ཏྠ་ནི་ལླེ་ཧ་ཀནྟི ཧ་ཏྠཾ ནི་ལླེ་ཧི་ཏྭཱ ནི་ལླེ་ཧི་ཏྭཱ. བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ན ཧི ཨ་ངྒུ་ལི་མ་ཏྟ་མྤི ནི་ལླེ་ཧི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. གྷ་ན་ཡཱ་གུ་ཕཱ་ཎི་ཏ་པཱ་ཡཱ་སཱ་དི་ཀེ པ་ན ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ མུ་ཁེ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་མ་ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་མེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལི་ཡཱ་པི པ་ཏྟོ ན ནི་ལླེ་ཧི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཀ་ཨོ་ཊྛོ་པི ཙ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ན ནི་ལླེ་ཧི་ཏ་བྦོ, ཨོ་ཊྛ་མཾ་སེ་ཧི ཨེ་ཝ པ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༥༥. སཱ་མི་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་ཏི་མེ ན སཱ་མི་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཏཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ས་ངྒྷི་ཀ་མྤི པུ་གྒ་ལི་ཀ་མྤི གི་ཧི་ས་ནྟ་ཀ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་མྤི ས་ངྑོ་པི ས་རཱ་ཝ་ཀ་མྤི ཐཱ་ལ་ཀ་མྤི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ པ་ན ཧ་ཏྠ་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སོ ཨཱ་མི་ས་མ་ཀྑི་ཏོ ན ཧོ་ཏི, ཏེ་ན པ་དེ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དྷ ‘‘དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ, དྷོ་ཝཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༦༣༡) ཨི་དཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཀཾ.
༥༦. ས་སི་ཏྠ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏིཾ་ས་ཏི་མེ ‘‘ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ ཝཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཚ་ཌྜེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཀཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝཱཏི སི་ཏྠཱ་ནི ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏི. བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱཏི སི་ཏྠཱ་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ག་ཏི་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧེ ཝཱཏི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ ཚ་ཌྜེ་ཏི. ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱཏི བ་ཧི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཚ་ཌྜེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ཏིཾ་ས་བྷོ་ཛ་ན་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥༧. ཚ་ཏྟ་པཱ་ཎི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ པ་ཋ་མེ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཚ་ཏྟཾ པཱ་ཎི་མྷི ཨ་སྶཱ་ཏི ཚ་ཏྟ་པཱ་ཎི. སོ ཏཾ ཚ་ཏྟཾ ཡ་ཏྠ་ཀ་ཏྠ་ཙི ས་རཱི་རཱ་ཝ་ཡ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱ་པི ཡཱ་ཝ ཧ་ཏྠེ་ན ན མུ་ཉྩ་ཏི, ཏཱ་ཝ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཨ་ཉྙོ ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏི, པ་སྶེ ཝཱ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏ་མ་ཏྟེ ཚ་ཏྟ་པཱ་ཎི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ དེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཙེ་ཏྠ པ་ད་སོ་དྷ་མྨེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥༨-༥༩. ད་ཎྜ་པཱ་ཎི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་ཏི་ཡེ ད་ཎྜོ ནཱ་མ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎོ, ད་ཎྜ་པཱ་ཎི་བྷཱ་ཝོ པ་ན་སྶ ཚ་ཏྟ་པཱ་ཎི་མྷི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་སིཾ ས་ནྣ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་པི ཧི ས་ཏྠ་པཱ་ཎི་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི.
༦༠. ཨཱ་ཝུ་དྷ་པཱ་ཎི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་བྦཱ་པི དྷ་ནུ་ཝི་ཀ་ཏི ས་དྡྷིཾ ས་ར་ཝི་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ཝུ་དྷནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྨཱ ས་དྡྷིཾ ཝཱ ས་རེ་ན དྷ་ནུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, སུ་དྡྷ་དྷ་ནུཾ ཝཱ སུ་དྡྷ་ས་རཾ ཝཱ ས་ཛི་ཡ་དྷ་ནུཾ ཝཱ ནི་ཛྫི་ཡ་དྷ་ནུཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ ཝཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན་སྶ དྷ་ནུ ཁ་ནྡྷེ་པི པ་ཊི་མུ་ཀྐཾ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༦༡-༦༢. པཱ་དུ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་མེ པཱ་དུ་ཀཱ་རུ་ལ༹ྷ་སྶཱཏི ཚ་ཏྟ་ད་ཎྜ་ཀེ ཨ་ངྒུ་ལ་ནྟ་རི་ཀཾ ཨ་པྤ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཀྐ་ནྟ་སྶ ཝཱ, པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་མུ་ཀྐ་སྶ ཝཱ. ཚ་ཊྛེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་དྷ པ་ན ཡྭཱ་ཡཾ པ་ཎྷི་ཀ་བ་ནྡྷཾ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨོ་མུ་ཀྐོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶཱ་པི ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
༦༣. ཡཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་མེ ས་ཙེ་པི དྭཱི་ཧི ཛ་ནེ་ཧི ཧ་ཏྠ་ས་ངྒྷཱ་ཊེ་ན ག་ཧི་ཏོ, སཱ་ཊ་ཀེ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཾ་སེ་ན ཝ་ཡ྄ཧ་ཏི, ཨ་ཡུ་ཏྟེ ཝཱ ཝ་ཡ྄ཧཱ་དི་ཀེ ཡཱ་ནེ ཝི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཋ་པི་ཏེ ཙ་ཀྐ་མ་ཏྟེ་པི ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཡཱ་ན་ག་ཏོཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན དྭེ་པི ཨེ་ཀ་ཡཱ་ནེ ནི་སི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་སུཾ ནི་སི་ནྣེ་སུ་པི ཨུ་ཙྩེ ཡཱ་ནེ ནི་སི་ནྣེ་ན ནཱི་ཙེ ནི་སི་ནྣ་སྶ དེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་མ་པྤ་མཱ་ཎེ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཐཱ པུ་རི་མེ ནི་སི་ནྣེ་ན པ་ཙྪི་མེ ནི་སི་ནྣ་སྶ. པ་ཙྪི་མེ པ་ན ཨུ་ཙྩ་ཏ་རེ་པི ནི་སི་ནྣེ་ན དེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
༦༤. ས་ཡ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཡ་ན་ག་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀེ་པི པ་ཀ་ཏི་བྷཱུ་མི་ཡ་མྤི ནི་པ་ནྣ་སྶ ཨུ་ཙྩེ་པི མ་ཉྩེ ཝཱ པཱི་ཋེ ཝཱ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སེ ཝཱ ཋི་ཏེ་ན ནི་སི་ནྣེ་ན ཝཱ དེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཡ་ན་ག་ཏེ་ན པ་ན ས་ཡ་ན་ག་ཏ་སྶ ཨུ་ཙྩ་ཏ་རེ ཝཱ ས་མ་པྤ་མཱ་ཎེ ཝཱ ནི་པ་ནྣེ་ན དེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ནི་པ་ནྣེ་ན པ་ན ཋི་ཏ་སྶ ཝཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཝཱ ནི་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ, ནི་སི་ནྣེ་ན ཙ ཋི་ཏ་སྶ ཝཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཝཱ, ཋི་ཏེ་ན ཋི་ཏ་སྶེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༦༥. པ་ལླ་ཏྠི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་མེ ཧ་ཏྠ་པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི ནི་སི་ནྣ་སྶ དེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
༦༦. ཝེ་ཋི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ས་མེ ཝེ་ཋི་ཏ་སཱི་ས་སྶཱཏི དུ་སྶ་ཝེ་ཋེ་ན ཝཱ མོ་ལི༹་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཡ་ཐཱ ཀེ་ས་ནྟོ ན དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝེ་ཋི་ཏ་སཱི་ས་སྶ, ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ‘‘ཀེ་ས་ནྟཾ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༦༤༣) ཝུ་ཏྟཾ.
༦༧. ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏ་སཱི་ས་སྶཱཏི ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་ཏ་སྶ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘སཱི་སཾ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༦༤༤) ཨ་དྷི་ཀཾ.
༦༨. ཚ་མཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དྭཱ་ད་ས་མེ ཚ་མཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ. ཨཱ་ས་ནེཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཝ་ཏྠ་མྤི ཏི་ཎཱ་ནི་པི ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ.
༦༩. ནཱི་ཙཱ་ས་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏེ་ར་ས་མེ ཨུ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ནེཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སེ་པི ཨུ་ནྣ་ཏ་པྤ་དེ་སེ ནི་སི་ནྣ་སྶ.
༧༠. ཋི་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙུ་དྡ་ས་མེ ན ཋི་ཏོ ནི་སི་ནྣ་སྶཱཏི ས་ཙེ ཐེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཋི་ཏཾ ད་ཧ་རཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. གཱ་ར་ཝེ་ན པ་ན ཐེ་རཾ ‘‘ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ཙྪཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་སྶེ ཋི་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༧༡. པ་ཙྪ་ཏོ་ག་མ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ནྣ་ར་ས་མེ ས་ཙེ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཙྪི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ས་དྡྷིཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་དྷ་མྨཾ པ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏུཾ, ས་མ་དྷུ་རེ་ན ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༧༢. ཨུ་པྤ་ཐེ་ན་ག་མ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སོ་ལ༹་ས་མེ ན ཨུ་པྤ་ཐེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ དྭེ་པི ས་ཀ་ཊ་མ་གྒ་སྨིཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་པ་ཐེ་ན ཝཱ ཨུ་པྤ་ཐེ་ན ཝཱ ས་མ་དྷུ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི.
༧༣. ཋི་ཏོ་ཨུ་ཙྩཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་ར་ས་མེ ‘‘ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱ’’ཏི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ས་ཙེ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ས་ཧ་སཱ ཨུ་ཙྩཱ་རོ ཝཱ པ་སྶཱ་ཝོ ཝཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཀ་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
༧༤. ཧ་རི་ཏེ་ཨུ་ཙྩཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མེ ཡ་མྤི ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་རུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ དི་སྶ་མཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, སཱ་ཁཱ ཝཱ བྷཱུ་མི་ལ་གྒཱ ག་ཙྪ་ཏི, ས་བྦཾ ཧ་རི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏ་མེ་ཝ. ཁ་ནྡྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ན ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པཱ་ཏེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ས་ཧ་སཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, གི་ལཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེ ཀ་ཏོ ཧ་རི་ཏཾ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༦༥༢) ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཀཾ. ཏ་ཏྠ ས་ཙེ་པི ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན ཏི་ཎ་ཎྜུ་པ་ཀཾ ཝཱ པ་ལ་ལ་ཎྜུ་པ་ཀཾ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ པ་ཙྪཱ ཧ་རི་ཏཾ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཁེ་ལེ༹་ན ཙེ་ཏྠ སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ.
༧༥. ཨུ་ད་ཀེ་ཨུ་ཙྩཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་མེ ན ཨུ་ད་ཀེཏི ཨེ་ཏཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཨུ་ད་ཀ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ས་མུ་དྡཱ་དི་ཨུ་ད་ཀེ་སུ པ་ན ཨ་པ་རི་བྷོ་གེ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཀོ་གྷེ ཛཱ་ཏེ ཨ་ནུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན ཨུ་ད་ཀེ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ཐ་ལེ ཀ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་ཏྠ་ར་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༦༥༤) ཨི་དཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཀཾ, སེ་སཾ ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་དཱི་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ནེ་ཏྠ ཨི་དཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ – ཨུ་ཛྫ་གྒྷི་ཀ་ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི, ས་ཀ་བ་ལེ༹་ན མུ་ཁེ་ན བྱཱ་ཧ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀཾ, ཚ་མཱ་ནཱི་ཙཱ་ས་ན་ནི་སི་ནྣ་ཋི་ཏ་པ་ཙྪ་ཏོ་ག་མ་ན་ཨུ་པྤ་ཐ་ག་མ་ན་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི པ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ད་ས སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཨེ་ཀེ་ཀ་མེ་ཏྠ ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ. སཱུ་པོ་ད་ན་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ. ཚ་ཏྟ་པཱ་ཎི་ད་ཎྜ་པཱ་ཎི་ས་ཏྠ་པཱ་ཎི་ཨཱ་ཝུ་དྷ་པཱ་ཎི་པཱ་དུ་ཀཱ་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཡཱ་ན་ས་ཡ་ན་པ་ལླ་ཏྠི་ཀ་ཝེ་ཋི་ཏ་ཨོ་གུ་ཎྛི་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཱ་ནི, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཱ་ནི, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ནི, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཱ་ནི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་ནི, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ནི. སེ་སཱ་ནི ཏེ་པ་ཎྞཱ་ས པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མ་ཨུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་བྷེ་དཱ་ནཱི་ཏི.
ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎི་ཡཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
སེ་ཁི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐེ་སུ ས་ཏྟཱཏི ཏེ་སཾ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ས་མེ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐཱ. ཨུ་དྡེ་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་སུ ཙ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་སུ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་སུ པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཱ་ནནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནནྟི ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ. ས་མ་ཐཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡཱཏི ས་མ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠ་ཉྩ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ…པེ… ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ་ཏི ཨི་མེ ས་ཏྟ ས་མ་ཐཱ དཱ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཏཱ་ཝ ‘‘དྷ་མྨོ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡོ ཝི་ཝཱ་དོ, ཨི་དཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་དི་ཊྛི་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ ཡོ ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ཨུ་པ་ཝ་ད་ནཱ ཙེ་ཝ ཙོ་ད་ནཱ ཙ, ཨི་དཾ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ པ་ཉྩ, ཝི་བྷ་ངྒེ དྭེ་ཏི ས་ཏྟ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ནཱ་མ. ཡཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎཾ, ཨི་དཾ ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༢༨) དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ, ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་མྨ་མཱ་ནཾ ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཝཱ, ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷེ་ན ཝཱ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ཏ་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ཝཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ས་མྨ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་མཱ་ནེ ཙ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཡཱ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ ཨ་ཡཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཙ ཀཱ་ར་ཀ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒི་ཝ་སེ་ན ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ས་མེ་ཏ་བྦ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ནོ བྷཱུ་ཏ་ཏཱ དྷ་མྨ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་མེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཐེ་ཝ་སྶ ས་མ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, ཡོ ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཡེ་ན ཙ ཝི་ཝ་ད་ཏི, ཏེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ. ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མ་ནེ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་མྨ་ཏི.
ས་ཙེ པ་ནེ་ཝ་མྤི ན ས་མྨ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ན མ་ཡཾ ས་ཀྐོ་མ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུ’’ནྟི ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟི, ཏ་ཏོ ས་ངྒྷོ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀཾ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ ཏེ་ན གུ་ལ༹ྷ་ཀ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀེ་སུ ཏཱི་སུ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཐཱ ཏེ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ ཨེ་ཝ, ཡཾ པ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎཾ. ཨ་ཡཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ དྭཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི.
ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༣༦) ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ. ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་མྨ་མཱ་ནཾ ཡོ ཙ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ཏི, ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ཏི, ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཙེ ཀཱ་ཙི ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ཏྠི, ཨུ་བྷོ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ, ས་ཙེ ཨ་ཏྠི, ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཡ་དཱ པ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་མཱུ་ལི་ཀཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏ་སྶ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙ་མཱ་ན་སྶ ས་ངྒྷོ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨེ་ན ས་ཏི་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི, ཏ་དཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི, དི་ནྣེ པ་ན ས་ཏི་ཝི་ན་ཡེ པུ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ན རུ་ཧ་ཏི. ཡ་དཱ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨུ་མྨཱ་ད་ཝ་སེ་ན ག་ཏེ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རེ ‘‘ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟི’’ནྟི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏཾ ཀ་ཏཾ, ནཱ་ཧཾ ཏཾ ས་རཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟོ་པི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ པུ་ན ཨ་ཙོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ས་ངྒྷོ ཙ་སྶ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ དེ་ཏི. ཏ་དཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི, དི་ནྣེ པ་ན ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡེ པུ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཀ་སྶ་ཙི ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ན རུ་ཧ་ཏི.
ཡ་དཱ པ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟེ་ན ཝཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཉྙེ་ན་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙ་ར་ཏོ པཱ་པུ་སྶ་ནྣ་ཏཱ་ཡ པཱ་པི་ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ‘‘ས་ཙཱ་ཡཾ ཨ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི, ས་ཙེ ཚི་ནྣ་མཱུ་ལོ, ས་ཡ་མེ་ཝ་སྶ ནཱ་ས་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ས་ངྒྷོ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཡ ཙ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི.
ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༣༩) ཏཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཙ. ཏ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མོ ན་ཏྠི, ཡ་དཱ པ་ན ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ, ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ་སུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ ལ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དེ་སེ་ཏི, ཏ་དཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ ཏཱ་ཝ ཡོ ཙ དེ་སེ་ཏི, ཡ་སྶ ཙ དེ་སེ་ཏི, ཏེ་སཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོ པུ་གྒ་ལ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ, སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙ ག་ཎ་སྶ ཙ དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ ས་ངྒྷ་ས་མྨུ་ཁ་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི.
ཡཱ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཙ, ‘‘པ་སྶ་སཱི’’ཏི, ‘‘ཨཱ་མ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ པ་ཊི་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ པ་རི་ཝཱ་སཱ་དི་ཡཱ་ཙ་ནཱ པ་ཊི་ཉྙཱ, པ་རི་ཝཱ་སཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. དྭེ་པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏཱ པ་ན བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུཾ ཨ་སྶཱ་མ་ཎ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ལ་ཛྫི་དྷ་མྨེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ‘‘ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་མཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, སི་ཡཱ་པི ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རཱ་པ་ནེ དོ་སཾ དི་སྭཱ ཡ་དཱ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་དཱ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཙ ས་མྨ་ཏི. ཏ་ཏྲ ཧི ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཱུ་པ་ག་ཏཱ ‘‘ན མེ་ཏཾ ཁ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡ་མྤི ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ ཧོ་ནྟི, ས་བྦེ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫ་ཉྩ གི་ཧི་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ ས་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཏཱི་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ཏི.
ཀི་ཙྩཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༤༢) ཨེ་ཀེ་ན ས་མ་ཐེ་ན ས་མྨ་ཏི ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡེ་ནེ་ཝ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ས་མ་ཐེ་ཧི ས་མྨ་ནྟི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་མ་ཐཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡོ དཱ་ཏ་བྦོ…པེ… ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ’’ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཨཱ་ག་ཏོ་ཡེ་ཝ, ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་པི་སྶ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ.
ཏ་ཏྠཱ་ཡ་སྨ་ནྟེ པུ་ཙྪཱ་མི, ཀ་ཙྩི་ཏྠ པ་རི་སུ་དྡྷཱཏི ཏེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐེ་སུ ཀ་ཙྩི་ཏྠ པ་རི་སུ་དྡྷཱ, ན་ཏྠི ཝོ ཀི་ཉྩི ས་མ་ཐེ་ཧི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦ་ནྟི པུ་ཙྪཱ་མི, ཨེ་ཏེ་ན ས་བྦཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ པུ་ཙྪི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཨུ་དྡི་ཊྛཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ནི་དཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏྟ་ཀནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. སུ་ཏྟཱ་ག་ཏནྟི སུ་ཏྟེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཨཱ་ག་ཏཾ. སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣནྟི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ. ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཨུ་དྡེ་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ས་མ་གྒེ་ཧཱིཏི ཀཱ་ཡ་སཱ་མ་གྒི་ཝ་སེ་ན ས་མ་གྒེ་ཧི. ས་མྨོ་ད་མཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཙི་ཏྟ་སཱ་མ་གྒི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ སུ་ཊྛུ མོ་ད་མཱ་ནེ་ཧི. ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་སུ ཝི་ཝཱ་ད་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནེ་ཧི. སི་ཀྑི་ཏ་བྦནྟི ཏཾ ཏཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟེ་ཧི ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ པ་ན ཡཾ ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ས་བྦཾ པུ་རི་མེ པུ་རི་མེ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི.
ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎི་ཡཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
བྷི་ཀྑུ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ