༥. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒོ
༡. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡༩. ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱིཏི ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ ཏཾ་དྭཱ་རི་ཀེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ནྡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ར་མི་སྶ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཀཱ་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཉྷི ཏེ རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏེ ཙ ཏཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི. ཡེ་ན ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལོ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནོ ཧོ་ནྟི, སོ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་བྷཱ་ཝོ པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཛཱ་ན་ནཾ.
ཀ་ཏྠ་ཙི དྭེཏི ‘‘དྭི་ནྣཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི…པེ… ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ. ཡཱ ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ, ཏ་ད་སྶ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡཱ ཧི་སྶ ཨ་རི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟི, ཏ་ད་སྶ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༥.༥༡༦) དྭེ, ‘‘ཏི་ཎྞཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་ཀ་ཏཱ…པེ… ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་སྶཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༥༡༩), ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༤༩༣), ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི…པེ… ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༤༩༢) ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཏཱི་ཎི, ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ནི…པེ… ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༥༡༢), ‘‘པ་ཉྩི…པེ… སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༥༠༡ ཨཱ་ད་ཡོ), ‘‘པ་ཉྩི…པེ… ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༤༨༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟེ དུ་ཀཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎུ་པཱ་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ. ས་བྦཱ་ནི པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནི, ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཙ ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ་ཏི ཨི་དྷ ས་བྦཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ལི་ངྒེ་ཏི ག་མེ་ཏི ཉཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ལི་ངྒཾ, ལི་ངྒཱི་ཡ་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ལི་ངྒཾ, ཀིཾ ལི་ངྒེ་ཏི, ཀི་ཉྩ ཝཱ ལི་ངྒཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི? ཨི་ནྡཾ ཨི་ནྡོ ཝཱ, ཨི་ནྡ་སྶ ལི་ངྒཾ ཨི་ནྡ་ལི་ངྒཾ, ཨི་ནྡ་ལི་ངྒ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨི་ནྡ་ལི་ངྒ་ཊྛོ, ཨི་ནྡ་ལི་ངྒ་མེ་ཝ ཝཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཨི་ནྡ་ལི་ངྒ་ཊྛོ. ས་ཛྫི་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ནྟི སི་ཊྛཾ, ཨི་ནྡེ་ན སི་ཊྛཾ ཨི་ནྡ་སི་ཊྛཾ. ཛུ་ཊྛཾ སེ་ཝི་ཏཾ. ཀ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨི་ནྡ་སྶ ལི་ངྒཱ་ནི, ཏེ་ན ཙ སི་ཊྛཱ་ནཱི་ཏི ཀ་མྨ་ཛཱ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ན ཨ་ཉྙཱ་ནི. ཏེ ཙ དྭེ ཨ་ཏྠཱ ཀ་མྨེ ཨེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ, ཨི་ཏ་རེ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨེ་ཝཱ་ཏི ‘‘ཡ་ཐཱ་ཡོ་ག’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ནཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་མྨ་སྶ ཙ ཨི་ནྡ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ. ཨུ་ལླི་ངྒེ་ནྟི པ་ཀཱ་སེ་ནྟི ཕ་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་པ་ཏྟཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་པ་ཏྟི་ཨ་ཝ་བོ་དྷ་ཏོ. ‘‘སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༩.༣༥) གོ་ཙ་ར་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་ནི་ཙི གོ་ཙ་རཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་སཾ གོ་ཙ་རཱི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏྟེ་པི ‘‘ཀཱ་ནི་ཙཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝི་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ་ནཾ བ་ཧུ་ལཱི་མ་ན་སི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནཱ་སེ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི ཏེ་སུ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཏ་སྶ ཏཾ མ་གྒཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༡༧༠) བྷཱ་ཝ་ནཱ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ་ནི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་ནི་ཙི བྷཱ་ཝ་ནཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ས་ཏི ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཧི ཏཾ་ས་ཧི་ཏ་ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་ཉྙཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཧི ལི་ངྒཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཨི་མ་སྨི་ཉྩ་ཏྠེ ཨི་ནྡ་ནྟི པ་ར་མི་སྶ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཙྩེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ད་སྶི་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཏ་ད་ནུ་ཝ་ཏྟཱི་སུ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ཧེ་ཊྛཱཏི ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནི་ཡཾ. ཨ་མོ་ཧོ ཨེ་ཝ, ན ཝི་སུཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་མོ་ཧ་སྶ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་པ་དེ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི ཏེ་ས་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སེ་སཱ་ནི ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནི་ཡཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི. ན་ནུ ཙ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི? ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏོ ཨེ་ཏེ་ས་མྤི ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཀ་ཐཾ? ཨི་ཊྛ་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨི་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ས་མྦྷོ་ག་ར་སཾ, ཀཱ་ཡི་ཀ་སྶཱ་ད་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ནི་ཊྛ་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་ནི་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ས་མྦྷོ་ག་ར་སཾ, ཀཱ་ཡི་ཀཱ་བཱ་དྷ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ཀཱ་རཱ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ས་མྦྷོ་ག་ར་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ན ཝི་པ་རཱི་ཏེ་པི ཨི་ཊྛཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ནི་ཊྛཱ་ཀཱ་རེ་ན ཙ ས་མྦྷོ་ག་ར་ས་ཏཱ་ཏི.
ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཡ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པ་དྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དྷ་མྨཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་ནྟ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་དེ་ས་ན་ཀྐ་མོ ཝུ་ཏྟོ, སོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཡ་མ་ཀ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་མེ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒེ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་ནྟ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ཀ་ཏྟེ་ན ཏེ་སཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཉྩ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ, ས་བྦཾ ཏཾ དུ་ཀྑཾ. ཡཱ་ཝ ཙ དུ་ཝི་དྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པཱ་ལ་ཀ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི, ཏཱ་ཝ དུ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ཏེ་ན ཙ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏཾ ཉཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ད་སྶ་ནཱ་ན་ནྟ་རཱ ཧི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི.
ས་ཏི་པི པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་དྷེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཀི་ཙྩཾ ‘‘ཀི་ཙྩ’’ནྟི ཨཱ་ཧ ཏ་སྶ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ. པུ་བྦ་ངྒ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱ་པ་ནཾ ཧོ་ཏི, ནཱ་ཉྙེ་སཾ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི་པི ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི སཱ་དྷེ་ཏ་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟི ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཏྟཱ་ཏི. ‘‘ས་བྦ་ཏྠ ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱ་དྷེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནེ ཨ་ནུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ ཙ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ནུ་ཝི་དྷཱ་ནཾ. ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཕ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཙ ཏ་བྦ་སེ་ན སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པཱ་པ་ན’’ནྟི. ཨ་ས་ནྟ་སྶ ཨ་པ་ཎཱི་ཏ་སྶ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏ་བྦི་པཱ་ཀཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པཱ་པ་ནཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཡཾ ཝཱ སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ་ཧི ས་ནྟ་པ་ཎཱི་ཏཱ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པཱ་པ་ན་ཉྩ. པ་ས་ནྣ་པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་ད་སྶ་ནཱ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པཱ་པ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནི, མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཀི་ཙྩཾ ད་སྶི་ཏཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཏཾ་ཏཾ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པ་ཧཱ་ན་ཀི་ཙྩ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ས་བྦ་ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་མ་ཏཱ་བྷི་མུ་ཁ་མེ་ཝ ཏ་བྦྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཝི་ཡ ཀི་ཙྩ་ནྟ་ར་པ་སུ་ཏ་ཉྩ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་མ་ཏཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཙཱ’’ཏི.
༢༢༠. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པཱིཏི ས་ཏི་པི ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟེ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་པ་དཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝཱི་རི་ཡཱ་དཱི་ནི, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་པ་དཱ་དཱི་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི ཀཱ་ལ་པུ་གྒ་ལ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟི་ཙྩེ་ཝ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནི, ན ཡ་སྶཱ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཡཱ་ནི ན ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏེ་སཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཙ ཨ་ཝི་སེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ས་བྦེ་སཾ ས་བྦ་བྷཱུ་མི་ཀ་ཏྟ་ག་ཧ་ཎ་པྤ་ས་ངྒེ ཏཾ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟ་དཱི་པ་ཀཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༣. ཨི་དྷ ཨ་ནཱ་བྷ་ཊྛནྟི ཨེ་ཀ་ནྟཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ. ‘‘རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. ན ཧི ཨ་ཊྛི་ནྡྲི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཨེ་ཀ་དེ་ས་སྶ པ་ན ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཏཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སི་ཡཱ་པ་ཀྑེ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན པ་ན པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཏཱ, རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ཙ ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མི་སྶ་ཀ་སྶ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ན སི་ཡཱ་པ་ཀྑེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ན ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ན ཧི ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ན་ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི. ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ, ས་ཏྟི་ནྡྲི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ན་ཝ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི, ན སཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶེ་ཝ ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ, ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་སྶ ཝཱ སཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཾ. ན ཧི ན་ཝ་ཏྟ་བྦ-ས་དྡོ སཱ་ར་མྨ་ཎེ ནི་རུ་ལ༹ྷོ. ཡ་དི་པི སི་ཡཱ, ‘‘ཏི་སྶོ ཙ ཝེ་ད་ནཱ རཱུ་པ་ཉྩ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ན་ཝ་ཏྟ་བྦཱ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ན ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ཨ་ཐཱ་པི པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ས་མྦ་ནྡྷོ ན་ཝ་ཏྟ་བྦ-ས་དྡོ སཱ་ར་མྨ་ཎེ་སྭེ་ཝ ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘‘དྭཱ་ཡ་ཏ་ནཱ སི་ཡཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སི་ཡཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི, ‘‘དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སི་ཡཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ…པེ… ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི, ‘‘སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. ན ཧི པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ཀེ སཱ་ཝ་སེ་སཱ དེ་ས་ནཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ‘‘ཨ་ཊྛི་ནྡྲི་ཡཱ སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་རཱུ་པ་སྶ རཱུ་པ་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.