(༢.) དུ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༩༡. ཨུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ཏཱིཏི བ་ནྡྷ་ཏི. ཨ-ཀཱ་རོ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, མ་རི་ཡཱ་ད་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཊྛ་པ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ར་ཊྛ་པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཀཱ་རོ མ་རི་ཡཱ་དཱ, ཏཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཋ་པ་ནཱ མ་རི་ཡཱ་ད་ཊྛ་པ་ནཱ. པ་ཀ་ཏི་ཊྛ་པ་ནཱམ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཝི་སེ་ས་ན་ར་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༨༩༢. ནི་ཊྛུ་རི་ཡཾ ཁེ་ལ༹་པཱ་ཏ་ནཾ, ནི་ཊྛུ་རི་ཡཾ ཝི་ཡ ནི་ཊྛུ་རི་ཡཾ. ད་སྶེ་ཏྭཱཏི ད་ནྟེ་ཧི ཚི་ནྡི་ཏྭཱ. ཏེ་ན པ་ན ད་སྶ་ནཾ པ་ལཱ༹་སོཏི ད་སྶེ་ཏི. པ་ལཱ༹་ས་སྶ ཨཱ་ཡ་ནཱཏི ཡུ་ག་གྒཱ་ཧ་པྤ་ཝ་ཏྟི. ས་མ་བྷཱ་ཝ་ད་ཧ་ནཾ ཛ་ཡོ, ཏ་སྶ ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ ཨཱ་ཧཱ་རོ. དྷུ་རཾ ན དེ་ཏཱིཏི པཱ་མོ་ཀྑཾ ན དེ་ཏི.
༨༩༤. ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཱ་དི་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣོ ས་དྡྷོ ཀ་ཐཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནི ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་རེ་སཾ ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ཨ་ཏི་ཙྩཱཏི ཨ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨཱ་ས་ར་ནྟཱིཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, པུ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀོ་ནཱ་མེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝོ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཙྪཱ་ད་ནཱ ཝཱ ཝོ་ཙྪཱ་ད་ནཱ.
ན ས་མྨཱ བྷཱ་སི་ཏཱཏི ཡོ ན ས་མྨཱ བྷཱ་ས་ཏི, སོ ས་ཋོཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀུ་ཙྪི ཝཱ པི་ཊྛི ཝཱ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱཏི ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཀི་རི་ཡོ’’ཏི ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཛོ ཨེ་ཝ ཨ་ཛཱ་མི་གོ. ནེ་ལ་ཀོཏི ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪོ. ཡ་ཐཱ སོ ཡ་ཀྑོ ཏཱ་དི་སཾ རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛཱ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེ ཁཱ་ད་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་ཡ་མྤི ཏཾ་ཏཾ་ས་དི་ས་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནེ་ན ཏེ ཏེ ཝ་ཉྩེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ སཱ་ཋེ་ཡྻཾ མཱ་ཡཱ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཱ ཝ་ཉྩ་ནཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘པ་རི་ཀྑ་ཏྟ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༩༠༨. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་པི ཡཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ བ་ཧི་དྡྷཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཾ བ་ཧི་དྡྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ.
དུ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
(༣.) ཏི་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༠༩. ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནེ་ཝ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཏེ་ཧི ཀ་ཐི་ཏེ་ཧི ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ ཀ་ཐི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཱི་ཧི…པེ… ཀ་ཐི་ཏོ’’ཏི.
༩༡༩. ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོཏི་ཨཱ་དི་ད་སྶ་ན་མེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ མོ་ཀྑ་ས་མྤཱ་པ་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཙ་རི་ཡ་ནྟི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀེ་ཧི ས་མྨ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་ས་མྨ་ཏ་སྶཱ’’ཏི. རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ སཱ་ཏི་ས་ཡོ བྷ་ཝ་རཱ་གོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ན’’ནྟི.
༩༢༠. ཀ་ཐཾ་ཝི་དྷནྟི ཀེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཎྛི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛཱ་ན’’ནྟི. མཱ་ན་ཋ་པ་ནཱཏི སེ་ཡྻཱ་དི་ཝ་སེ་ན མཱ་ནེ་ན ཋ་པ་ནཱ, མཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝཱ ཋ་པ་ནཱ.
༩༢༡. ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་ཏྲཱ་སོ དོ་མ་ན་སྶཾ, དོ་སོ ཝཱ, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ད་ཡོ.
༩༢༢. དེ་ས་ནཱ་སུ་ཁ་ཏཱ་ཡཱཏི ཏི་ཎྞཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ སུ་ཁཱ ‘‘ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི, ན པ་ན ཏ་ཐཱ མོ་ཧེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝ་ཎྞཱ་དི་བྷེ་དཾ སུ་ཏྭཱཏི ཀེ་ཙི ཀི་ར ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛཱི་ཝོ པ་ཎྜུ་ཝ་ཎྞོ. ཀ་སྨཱ? སོ ཧི པུ་བྦ་ཎྷེ ར་མ་ཏི, པུ་བྦ་ཎྷེ ཙ ཚཱ་ཡཱ པ་ཎྜུ་ཝ་ཎྞཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝེ་སྶ་སུ་དྡ་ཛཱི་ཝཱ ཨོ་དཱ་ཏ་པཱི་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཱ. ཏེ ཧི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷ་སཱ་ཡ་ནྷ་ར་ཏྟཱི་སུ ཨོ་དཱ་ཏ་པཱི་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཚཱ་ཡཱ ཀཱ་ལ༹་ཏ་མ་ཀཱ་ལེ་སུ ར་མ་ནྟཱི’’ཏི ཏེ་སཾ ཝ་ཎྞ་བྷེ་དཾ, ‘‘བྱཱ་པཱི པ་རི་མ་ཎྜ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཎྛཱ་ན་བྷེ་ད་ཉྩ སུ་ཏྭཱ.
༩༢༣. པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོཏི པ་ད་དྭ་ཡཾ ཨེ་ཀ་པ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟཱ, པ་ད་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཝཱ ཨི་དཾ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཝཱ པུ་རི་སོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ཨེ་ཝ, ན པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡ་ཡུ་ཏྟོ་ཝཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠ་མྤི ‘‘པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཊྛ་སུ ཨཱ་བཱ་དྷེ་སཱུཏི པི་ཏྟ་སེ་མྷ་ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཨུ་ཏུ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཛ་ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀ་ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཛ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཛ་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་སུ. པུ་བྦེ ཀ་ཏནྟི པུ་རཱ་ཎ་ཏ་ར་ཀ་མྨཾ ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཉྩ ཀི་ར པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟི. ཨཱ་ཎ་ཏྟི་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱཏི ཡོ་པི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷཱ་དི་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཏ་མྤི ཏཾ་མཱུ་ལ་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་མཱུ་ལ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༩༢༤. མོ་ཧ་སྶ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ནཾ དཱ་ཧ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ་པི པ་ན ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་བྷཱུ་ཏོ དུ་ཀྑོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཉཱ་ཎ་སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་དུ་ཀྑཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༥) ཝུ་ཏྟཱ.
༩༢༦. པུ་ཐུ་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ་སཱུཏི སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན པུ་ཐུ་ནི་མི་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ, པུ་ཐུ་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ ཝཱ སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ. ཀོ་ས་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ནི་དྡེ་སཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཏྟེ་པི ཨ་ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ལཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ ཀོ་ས་ཛྫཾ, ས་ཏི་ཝོ་སྶ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་མ་ཛྫ་ནཾ པ་མཱ་དོཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ་ཏི.
༩༣༡. ས་ག་རུ་ཝཱ་སནྟི ས་ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཝཱ་ས་མཱ་ཧ, ས་ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཝཱ་སནྟི ས་ཧི་རི་ཝཱ་སཾ. ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནཱ ཨ་ན་དྡཱ ཨོ་ཝཱ་ད་ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཀྑ་ཀ་ཊྛ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ན་ལླ་ཏཱ, ཨ་མུ་དུ་ཏཱ ཝཱ ཨ་ན་དྡཱ. ཨ་སཱི་ལྱནྟི ཨ་སུ་ཁ་སཱི་ལ་ཏཱ ཨ་མུ་དུ་ཏཱ ཨེ་ཝ.
༩༣༤. ཨུ་པཱ་ར་མྦྷོ དོ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ སི་ཡཱ.
༩༣༦. ‘‘ཨི་དྷ པཱ་སཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཋ་པ་ན་ཏྠེ་པི ཀ་རོ་ཏི-ས་དྡོ ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཋ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙཱ་ཡཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏ་ད་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཀི་ཙྩ་ཏྟཱ ཝཱ.
ཏི་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.