༡༢. ཛྷཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒོ
༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ
མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠༨. ཛྷཱ་ན་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ས་མྤ་དཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཱ་དི. ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཙ ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར-གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷཱིཏི (མ. ནི. ༡.༡༣༩; ཨ. ནི. ༤.༢༤༡) ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ས་མྤ་དཱ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཙ་ནཱ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན སི་ཀྑི་ཏ་བྦེ་སུ, ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཝི་ར་ཏི་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཝཱ སི་ཀྑཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན སི་ཀྑི་ཏ་བྦེ་སུ སཱ སཱ བྷི་ཀྑུ་སི་ཀྑཱ་དི་ཀཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུ་ཏི ཨི་ད་མ་སྶ སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་པ་རི་དཱི་པ་ན’’ནྟི.
ས་ནྟོ་སཱ་དིཝ་སེ་ན ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ས་ནྟོ་སཾ, ཏ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དི་ཏཾ, ཨ་ལ་དྡྷཱ ཙ ཨ་པ་རི་ཏ་སྶ་ནཾ, ལ་དྡྷཱ ཙ ཨ་ག་དྷི་ཏ་པ་རི་བྷོ་ག་ནྟི ཨེ་ཏེ གུ་ཎེ ད་སྶེ་ཏི. ཛྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཀོ་ཏི པ་རི་དཱི་པ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཨ་ར་ཉྙནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ པ་བྷེ་དཾ, ཨ་པྤ་ས་དྡནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་རཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏཾ, པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤནྟི ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ དཱི་པེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སེ་ནཱ་ས་ན་པྤ་བྷེ་དེ…པེ… པ་རི་དཱི་པ་ན’’ནྟི.
མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠༩. ཀ་མྨ་ཏྠེ་ཧི དི་ཊྛི-ས་དྡཱ་དཱི་ཧི སཱ་ས་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ‘‘དི་ཊྛ་ཏྟཱ དི་ཊྛཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཊྛེ་ན. སི་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ནི ཝི་ནེ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཝི་ན་ཡོ’’ཏི, ཝི་ན་ཡོ ཝཱ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི, ཁ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝི་ན་ཡོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཝི་ན་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ས་ཏྠུ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ན་དཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་སི་ཊྛི་དཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི.
ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ. ཏི་སྶོ ཧི སི་ཀྑཱ སི་ཀྑ་ནྟ་སྶ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི པ་རི་པཱུ་ར་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་དི་མེ་ཝ ཝི་སོ་དྷེ་ཧི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཀོ ཙཱ་དི ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ? སཱི་ལ་ཉྩ སུ་ཝི་སུ་དྡྷཾ དི་ཊྛི ཙ ཨུ་ཛུ་ཀཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༦༩) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡཾ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྩ ཨ་ཏྠ་དྭ་ཡེ ཕ་ལ་ཀཱ་ར་ཎོ་པ་ཙཱ་རེ་ཧི སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡཾ ‘‘དི་ཊྛཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ན་ཡ་ན་ཀི་རི་ཡ་ཏྟཱ ཝི་ན་ཡོ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡཾ, ཏཾ པ་ན ཝི་ན་ཡ་ནཾ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨ་ཝི་ས་མ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན, དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨེ་ན ཝཱ པ་ཝ་ཏྟཾ, ན ད་ཎྜཱ་དི་ནཱ་ཏི ‘‘དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨ་ཏྠནྟི པ་ར་མཱ་ན་ཝ་ཛྫ་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཾ, ཨ་ཀུ་པྤ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཨ་ཏྠཾ ཝཱ. དྷ་མྨེ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ནྟི ཏཾ ‘‘དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨི་མི་སྶཱ ཨི་མ་སྨི’’ནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ནི་ཡ་མ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ-ས་དྡ་ལོ་པོ ཝཱ ཀ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་ཡ་མོ ཀ་ཏོ’’ཏི.
༥༡༠. བྷི་ཀྑུ་ཀོཏི ཨ་ན་ཉྙ་ཏྠེ་ན ཀ-ཀཱ་རེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ནྟི ‘‘བྷི་ཀྑ་ན་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཏྠ་མཱ་ཧ. བྷི་ཀྑ་ཀོཏི པ་ན པཱ་ཋེ བྷི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི བྷི་ཀྑ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛ་ལླི་ཀཾ ར་ཛ་མི་སྶཾ མ་ལཾ, ཨ་མི་སྶཾ མ་ལ་མེ་ཝ. བྷི་ནྣ་པ་ཊ་དྷ་རོཏི ནི་བྦ་ཙ་ནཾ བྷི་ནྣ་པ་ཊ་དྷ་རེ བྷི་ཀྑུ-ས་དྡ་སྶ ནི་རུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ཡ་སྶ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ ཙ ཨོ་དྷི ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ ཨ་ཏྠི, སོ ཨོ་དྷི་སོ, ཨ་ར་ཧཱ པ་ན ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱ ཨོ་དྷི་ར་ཧི་ཏོ་ཏི ‘‘ཨ་ནོ་དྷི་སོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨོ་དྷི-ས་དྡོ ཝཱ ཨེ་ཀ་དེ་སེ ནི་རུ་ལ༹ྷོ་ཏི ས་བྦ་མ་གྒཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཙ ‘‘ཨོ་དྷཱི’’ཏི ན ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པ་ཧཱ་ནཱཏི ཨི་ད་ཉྩ ནི་བྦ་ཙ་ནཾ བྷེ་ད་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
སེ་ཀྑོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྷི་ཀྑུ-ས་དྡེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ པ་ན ‘‘ས་མ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་བྦ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶི་ཏོ.
སེ་ཀྑོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ས་ཏྟ སེ་ཀྑཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, བྷི་ནྣ་ཏྟཱ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ…པེ… བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོཏི ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ ‘‘སེ་ཀྑོ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ ཨ་རི་ཡཱ, བྷི་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཕ་ལ་ཊྛཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ དྭ་ཡེ་ན ན ས་མེ་ཏི, ཏ་དི་དཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ད་སྶ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘སེ་ས་ཊྛཱ་ནེ་སུ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀཱ་ད་ཡོ ཀ་ཐི་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་སཱི་ལོ་པི ཝུ་ཏྟོ་ཏི? ཝུ་ཏྟོ, ན པ་ན ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ.
བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཋཱ་ནཾ, ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ ཋཱ་ནཱ་ར་ཧཾ, ཨ་ནཱུ་ན་ཉ་ཏྟི་ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཙ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༥༡༡. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དཱ་ན་ཝི་ར་ཏི་ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཝི་ར་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སཱི་ལ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་སཱི་ལ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ན་ག་ར་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཝ་ཏྠུ་ཝི་ཛྫཱ་ཙ་རི་ཡོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཨ་སི་ཏཱ་དཱི་ནི, བྷ་ཀྑི་ཏ་བྦ་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ལེ་ཧི་ཏ་བྦ་ཙུ་བི་ཏ་བྦཱ་ནི ཝཱ.
པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ པི་ཧི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ ཧོ་ཏི ཏི་ཎྞཾ སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཱ་ཧཱ་ར་ཏྟཱ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ ཝཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རེ་ན པི་ཧི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘སཾ་ཝུ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ པི་ཧི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠ་མཱ་ཧ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ་ན ཙ སཾ་ཝ་རེ་ན ཙཱཏི ཨི་དཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ སཱི་ལཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. དུ་ཏི་ཡོ པ་ན་ཏྠོ དྭི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ.
༥༡༣. ས་བྦ་མྤི དུ་སྶཱི་ལྱནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཙ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘མ་ན་སཱ་པི ཨཱ་ཙ་ར་ཏི ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི. ཏ་ཏྠཱཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རེ་སུ. ག་རུ་བྷ་ཎྜ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་རོ་པི་མོཏི ས་ངྒྷི་ཀ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨུ་ཊྛི་ཏོ ཝུ་ཏྟོ. ཕཱ་ཏི་ཀ་མྨནྟི ག་རུ་བྷ་ཎྜ་ནྟ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་མྨཾ. ད་ཎྜ་ཀ་མྨནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་མཱ་ཧ. སི་ནཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི སི་ནཱ་ནཾ, ཙུ་ཎྞཱ་དི.
ས་ཙྩཱ་ལཱི་ཀེ་ན པི་ཡ་ཝཱ་དཱི ‘‘ཙཱ་ཊཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཙཱ་ཊུཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཙཱ་ཊུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཙཱ་ཊུ་ཀ་མྱ་ཏཱ. མུ་གྒ་སཱུ་པ་སྶ ཨ་པྤ་ཝི་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི ས་བྦཱ་ཧཱ་རེ་ཧི ཨ་ཝི་རུ་དྡྷ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་རི་བྷ་ཊ་ཏི དྷཱ་རེ་ཏི, པོ་སེ་ཏི ཝཱ་ཏི པ་རི་བྷ་ཊོ, ཨ་ཐ ཝཱ པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ བྷ་ཊོ སེ་ཝ་ཀོ པ་རི་བྷ་ཊོ.
བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨཾ གི་ཧཱི་ནཾ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. པི་ཎྜ་ཏྠཾ པ་ཊི་པི་ཎྜ་དཱ་ནཾ, པི་ཎྜཾ ད་ཏྭཱ པ་ཊི་པི་ཎྜ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝཱ པི་ཎྜ་པ་ཊི་པི་ཎྜཾ. ས་ངྒྷ་བྷོ་ག་ཙེ་ཏི་ཡ་བྷོ་གཱ་ནཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཾ ས་ངྒྷུ་པྤཱ་ད་ཙེ་ཏི་ཡུ་པྤཱ་ད་པ་ཊྛ་པ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀེ ཝི་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ནྟི ཀེ་ཙི.
༥༡༤. གཱ་ཝོ ཙ་ར་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི གོ་ཙ་རོ, གོ་ཙ་རོ ཝི་ཡཱ་ཏི གོ་ཙ་རོ, ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཙ་རི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ. གཱ་ཝོ ཝཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཏེ་ཧི ཙ་རི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ གོ་ཙ་རོ. ཨ་ཡུ་ཏྟོ གོ་ཙ་རོ ཨ་གོ་ཙ་རོཏི ཏ་ད་ཉྙོ ཡུ་ཏྟོ ‘‘གོ་ཙ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
ཝཱ-ས་དྡོ ཝི་དྷུ་ན་ན་ཏྠོ་པི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ནི་དྡྷུ་ཏ་ཀི་བྦི་སཱ་ནི ཝཱ’’ཏི.
༥༡༥. ཨ་ཝ་རཱ པ་ཙྪི་མཱ མ་ཏྟཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀཱ་ནི. སཾ་ཡ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་སཾ་ཡ་མ་མ་ཏྟེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦ་པ་ཊི་ཀ་མྨཱ་ནི, ཝི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ་ནི ཝཱ. ‘‘པུ་ན ན ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟེ་ན སཾ་ཝ་ར་མ་ཏྟེ་ན, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རེ་ནེ་ཝ ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི སཾ་ཝ་ར་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི. དི་ཝི་ཝི་ཧཱ་ར་ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སཱི དི་ཝི་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི. མ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ. དེ་ས་ནཱ ཨི་དྷ ‘‘ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཝི་ཀ་མྨ’’ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ག་མ་ནཱི་ཡཱ་ནི ཝ་ཛྫཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་སྶཱཏི ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་ད་པ་རཱ་ནུ་ཝཱ་ད་ད་ཎྜ་དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡ་སྶ.
༥༡༦. ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘སེ་ས་སི་ཀྑཱ པ་ན ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན སི་ཀྑཱ-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷི་ཀྑུ་གྒ་ཧ་ཎཾ པ་ན ཨ་གྒ་པ་རི་སཱ་མུ་ཁེ་ན ས་བྦ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི པ་རི་སཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཏཾ. གུ་ཎ་ཏོ ཝཱ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ས་བྦཱ་པི སི་ཀྑཱ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ས་བྦེ་ན སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ནེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡེ་ན ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན ས་བྦཱ་པི སི་ཀྑཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཏཾ ཨེ་ཀ་མྤི ས་བྦ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ནེ་ཀེ་སུ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ས་བྦེ་ན སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་དེ་ས་ནཱ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཏྟ་ཙ་ར་ཎཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ན སེ་ས་སྶ་པི ནི་སྶེ་ས་ཏཱ་ཀ་ར་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘བྷི་ནྣ་སྶ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༥༡༩. ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི ཙི་ཏྟ་པ་རི་སོ་དྷ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷཱ་ཝ་ན’’ནྟི. སུ་པྤ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀནྟི ‘‘སུ་པྤ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀཾ ནཱ་མ ཨི་དཾ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨི་ཏོ པ་ར་ཉྩ ན་ཏྠི, ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀཾ.
༥༢༠-༥༢༡. ཡུ་ཏྟོཏི ཨཱ་ར་མྦྷ་མཱ་ནོ. སཱ་ཏ་ཙྩཾ ནེ་པ་ཀྐ་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་མཱ་ནོ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷཾ ད་སྶེ་ཏི.
༥༢༢. ལོ་ཀི་ཡཱ་ཡ་པི…པེ… ཨཱ་ཧཱཏི ཨི་དཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཧ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནི་པི ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལཱ་ནི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སྭེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི. པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཧི ཏ་དུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ས་དྡྷཱ་བ་ལ་ཉྩ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ‘‘ས་དྡྷཱུ་པ་ནི་སཾ པཱ་མོ་ཛྫ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༢༣) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་ཉྩེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༥༢༣. ས་མ་ནྟ་ཏོ, ས་མྨཱ, ས་མཾ ཝཱ སཱ་ཏྠ་ཀཱ་དི་པ་ཛཱ་ན་ནཾ ས་མྤ་ཛཱ་ནཾ, ཏ་དེ་ཝ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཏེ་ནཱཏི ས་ཏི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨུ་དྡེ་སེ ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་པི ས་ཏི ནི་དྡེ་སེ ‘‘ས་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
སཱ་ཏྠ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་དཱི་ནཾ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ནཾ སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཨེ་ཝཾ ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་དཱི་སུ པ་ན བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི ཙ པ་ཝ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ གོ་ཙ་རེ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ན་མེ་ཝ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ.
དྭེ ཀ་ཐཱཏི ཝ་ཙ་ན་ཀ་ར་ཎཱ་ཀ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ ན ཀ་ཐི་ཏ་པུ་བྦཱ. ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་མི ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ སུ་བྦ་ཙ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ དེ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སཱི་སེ་ནེ་ཝཱཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་གྒེ་ནེ་ཝ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ‘‘པ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཙེ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཏ་སྨཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ‘‘དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ. བྷ་ཡེཏི པ་ར་ཙ་ཀྐཱ་དི་བྷ་ཡེ.
ཨ་ཝ་སེ་ས་ཊྛཱ་ནེཏི ཡཱ་གུ་ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ. ཋཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་ན་མེ་ཝཱཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ན བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་སྶཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ་པི པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན.
ཐེ་རོ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡོ –
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ, བཱ་ཧི་ཡ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. དི་ཊྛེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སུ་ཏེ མུ་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཏེ. ཡ་ཏོ ཁོ ཏེ, བཱ་ཧི་ཡ, དི་ཊྛེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སུ་ཏེ མུ་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏྭཾ, བཱ་ཧི་ཡ, ན ཏེ་ན, ཡ་ཏོ ཏྭཾ, བཱ་ཧི་ཡ, ན ཏེ་ན. ཏ་ཏོ ཏྭཾ, བཱ་ཧི་ཡ, ན ཏ་ཏྠ, ཡ་ཏོ ཏྭཾ, བཱ་ཧི་ཡ, ན ཏ་ཏྠ. ཏ་ཏོ ཏྭཾ, བཱ་ཧི་ཡ, ནེ་ཝི་དྷ ན ཧུ་རཾ ན ཨུ་བྷ་ཡ་མ་ནྟ་རེ་ན. ཨེ་སེ་ཝ་ནྟོ དུ་ཀྑ་སྶཱ’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༡༠) –
ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སི.
ཁཱ་ཎུ་ཨཱ་དི་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ, པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པཱ་ད་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝཱ པ་སྶེ་ན ཧ་ར་ཎཾ ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཎནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཡཱ་ཝ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པཱ་དོ, ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཧ་ར་ཎཾ ཨ་ཏི་ཧ་ར་ཎཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཧ་ར་ཎཾ ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཎནྟི ཨ་ཡཾ ཝཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ. ཨ་ཝཱི་ཙིནྟི ནི་ར་ནྟ་རཾ.
པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ནེ་པི…པེ… ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སོ་ཏི ར་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཝ་སེ་ན ཨི་ཊྛེ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཱ་དི་མྷི ལོ་བྷོ, ཨ་ནི་ཊྛེ ཙ པ་ཊི་གྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ན ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སོ་ཏི ར་ཛྫ་ནཱ་དི ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ནཾ མཱུ་ལཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཝཱ ས་བྦཾ བྷ་ཝ་ངྒཱ་དི. ཨེ་ཝཾ མ་ནོ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ན་སྶ མཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན མཱུ་ལ་པ་རི་ཉྙཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏཱ པ་ན པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་པུ་བྦ་ཏི་ཏྟ་ར་ཏཱ་ཝ་སེ་ན. མ་ཎི་ས་པྤོ སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཱ ས་པྤ་ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཙ་ལ་ནནྟི ཀ་མྤ་ནཾ.
ཨ་ཏི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཡཱ་ཝ མུ་ཁཱ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི. ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཏ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཀུ་ཙྪི, ཏཱ་ཝ ཧ་ར་ཏི, ཀུ་ཙྪི་ག་ཏཾ ཝཱ པ་སྶ་ཏོ ཧ་ར་ཏི. ཨ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ནུ་པཱ་ལེ་ཏཱིཏི ཝཱ་ཡུ་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཏི་ཝི་སོ་ས་ནཾ ཡ་ཐཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ པཱ་ལེ་ཏི. ཨཱ་བྷུ་ཛ་ཏཱིཏི པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཛི་ཎྞཱ་ཛི་ཎྞ་ཏཱ་དིཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏི, ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ་ཏཾ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ནི་པྥཱ་ད་ཀོ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ཡོ་གོ ‘‘ས་མྨཱ་པ་ཡོ་གོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་མཱ་ག་མྨ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཀོ་ཙི བྷུ་ཛ་ན་ཀོ ན་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཛཱ་ན་ནཾ ཨཱ་བྷུ་ཛ་ནཾ.
ཨ་ཊྛཱ་ནེཏི མ་ནུ་སྶཱ་མ་ནུ་སྶ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ ཨ་ཡུ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ཁེ་ཏྟ་དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ཀེ. ཏུ་མྦ་ཏོ ཝེ་ལུ༹་ནཱ་ལི༹་ཨཱ་དི་ཨུ་ད་ཀ་བྷཱ་ཛ་ན་ཏོ. ཏནྟི ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ.
ག་ཏེ་ཏི ག་མ་ནེཏི པུ་བྦེ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་པ་ཊི་ཀྐ་མ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་མ་ནེ་པི པུ་ར་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཏི་ཧ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨི་དྷ ག་མ་ན་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཝ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཝཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ.
ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ པ་ན སུ་ཏྟེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཙ་ངྐ་མ་ན་ཊྛཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་སུ ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ སུ་ཏྟེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀཱ་ཡཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་མ་ཡ་ཏྟཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཛ་ཝ་ནཾ, ས་བྦ་མྤི ཝཱ ཚ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀི་རི་ཡཱ་མ་ཡ་པ་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མ, དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ར་ཧཱ ‘‘ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༥༢༦. ཨུ་པཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནནྟི ཨི་སྶཱ་སཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་པཱ་ས་ན་སྶ སི་ཀྑཱ་ཡོ་ག་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཨུ་པཱ་ས་ན་སྶ ཋཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་མེ་ཝ ཧི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡོ་ག་པ་ཐ’’ནྟི ཨཱ་ཧཱ་ཏི. སཱི་སཾ དྷོ་ཝ་ཏཱིཏི ཨི་ཙྪཱ་དཱ་ས་བྱཱ བྷུ་ཛི་སྶ་ཏཾ ཉཱ་པ་ཡ་ཏི, མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣེ་ཧི ཝཱ པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཨ་ཡ་ས་ར་ཛཾ དྷོ་ཝ་ཏི.
༥༢༩. ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ཨཱ་ག་ཏཾ. སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ‘‘པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏི་ཀཾ པ་ཙྪི་མ’’ནྟི ཨཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. ན ཧི སོ ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡི་ཀེ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ན་ཏོ ‘‘ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀོ པ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནོ’’ཏི སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟོ་ཏི.
༥༣༠. ‘‘ནི་ཏུ་མྦ’’ནྟི་པི ‘‘ན་དཱི་ཀུ་ཉྫ’’ནྟི་པི ཡཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཀ་ནྡ་ར་ནྟི ཨ་པ་བྦ་ཏ་པ་དེ་སེ་པི ཝི་དུ་གྒ་ན་དཱི་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་པ་དེ་སཾ ཀ་ནྡ་རནྟི ད་སྶེ་ཏི.
༥༣༡. བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏནྟི ཨེ་ཏེ་ན བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་ཏཾ ཨ་ནྟེ ནི་དྡེ་ས་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི.
༥༣༣. ར་ཧ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ར་ཧ་སྶཾ, ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི ཏ་སྶ ཡོ་གྒ་ནྟི རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཾ. ཝི་ཙི་ཏྟཱ ཧི ཏ་དྡྷི་ཏཱ་ཏི. ར་ཧ་སི ཝཱ སཱ་དྷུ ར་ཧ་སྶཾ, ཏ་སྶ ཡོ་གྒཾ རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཾ.
༥༣༦. པ་ཎི་ཧི་ཏོཏི སུ་ཊྛུ ཋ་པི་ཏོ.
༥༣༧. པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ནི་ཡྻཱ་ནནྟི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ནི་ཡྻཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ, ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ སུ་ཊྛུ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཉཱ་ཎཾ ཝཱ པ་རི་གྒ་ཧོ, ཏཾ-ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༥༤༢-༥༤༣. ཝི་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟི་ཡཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཀཱ་རཱ་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏ་ས་བྦ་ཀོ་དྷ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་སེ་ན. ས་བྦ་ས་ངྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ན་སྶ་པི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༥༤༦. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི ‘‘དྭེ དྷ་མྨཱ’’ཏི ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ‘‘ཐི་ན་མི་དྡྷ’’ནྟི ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ་པི ནི་དྡེ་སེ ‘‘ས་ནྟཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་བྷེ་དོ, བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ནི་རོ་དྷ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡཱཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ, ས་བྷཱ་ཝ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ས་ནྟ་ཏཱ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ.
༥༥༠. ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཝི་ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧཱ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ ཨཱ་ལོ་ཀཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
༥༥༣. ‘‘ཝ་ནྟ་ཏྟཱ མུ་ཏྟ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི, ‘‘ཨཱ་ལོ་ཀཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ ‘‘ཙ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཝཱ དྭི་ནྣ་མྤི ནི་དྡེ་ས་པ་དཱ་ནི ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ནི ཡེ་སཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི, ཏཱ་ནེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་ན སཱ་ར་མྦྷཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ནི་རཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་བྷུ་ཛ་ཏི ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ནི་རཱ་ཝ་ར་ཎཱ་བྷོ་གཱ, ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཝི་ཝ་ཊཱ.
༥༥༦. ‘‘ཝི་ཀཱ་ལོ ནུ ཁོ, ན ནུ ཁོ’’ཏི ཨ་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཝ་ཏྠུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ཀཱ་ར་ཎ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
༥༦༢. ཀི་ལི་སྶ་ནྟཱིཏི ཀི་ལེ་སེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི, ས་ད་ར་ཐ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ ཀི་ལི་སྶ་ནྟི. ན ཧི ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཀི་ལེ་ས་ར་ཧི་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི.
༥༦༤. ཨི་དྷེ་ཝ ཙ ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
༥༨༨. ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ནཱཏི ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ? ཡཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན. ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི པ་ཊི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ནཱཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ…པེ… ཨི་མཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན པུ་གྒ་ལོ ནི་དྡི་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ‘‘ས་མུ་པེ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཊི་ནི་དྡི་ཊྛོ. ཡཱ་ཝ ཝཱ ‘‘ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི པ་དཾ, ཏཱ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛོ, ‘‘ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་ནི་དྡི་ཊྛོ་ཏི ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ནི་དྡེ་ས་པ་ཊི་ནི་དྡེ་སཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. པ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་དྷ་མྨ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ‘‘ཨུ་པེ་ཏོ ས་མུ་པེ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་པུ་གྒ་ལ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཙ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཋ་པེ་ནྟོ པ་ཊྛ་པེ་ནྟི. ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ནཱ’’ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨུ་པེ་ཀྑ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཧི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨུ་པེ་ཏོ ས་མུ་པེ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ‘‘ཨུ་པཱ་ག་ཏོ ས་མུ་པཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཀཱ་ར་ཎནྟི ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ཏ་སྶ་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟཱ ཝི་ཝ་ར་ནྟི, ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ’’ཏི ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟཱ. ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ནཱ ས་མུ་པེ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ནྟཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི. ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀ-ས་དྡ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཏ་སྶེ་ཝ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀ-ས་དྡ་སྶ ཝི་སུཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ཡཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་བྷཱ་གོ. ས་བྦ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཏཱ ནི་ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཀེ་ན་ཙི པ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏེ་པི ནི་ར་ཝ་སེ་ས་པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝོ.
༦༠༢. ཨུ་པ་རི་བྷཱུ་མི་པྤ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨི་དཾ ‘‘རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་རི་བྷཱུ་མི་ཡོ་ཏི ས་བྦ་ཏྠཱ་པི ན ན ཡུ་ཛྫ་ཏི.
༦༡༠. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཕུ་ཊཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་ནྟཾ ཕ་ར་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ནཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཕུ་ཊཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀི་ར ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཝཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ – ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཕུ་ཊཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ ཡུ་ཏྟོ – ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཕུ་ཊཾ ཏེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་རཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ནྟཾ ཕ་ར་ཏཱི་ཏི. ཡ་ཉྷི ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ས་མ་ངྒཱི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཨ་ན་ནྟཾ ཕ་ར་ཏི, ཏཾ ཕ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ས་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་ས་མ་ངྒཱི ཨ་ན་ནྟཾ ཕ་ར་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
༦༡༥. ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཡཾ པུ་བྦེ ‘‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི མ་ན་སི ཀ་ཏཾ, ཏཾ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶེ་ཝ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཋ་མེ་ན ཝི་ཡ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཾ ཏ་ཏི་ཡེ་ནཱ་རུ་པྤེ་ན ཨ་བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི.
ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༢༣. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡ་ད་སྶ་ནེ ‘‘པ་ཉྩ ཛྷཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཙ, ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ན’’ནྟི ཙ ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ. ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཋ་མ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏོ, དུ་ཏི་ཡ་སྶེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏོ ཙ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༤༠. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་པ་ནེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཏཱི་སུ་ཛྷཱ་ནེ་སུ ‘‘ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ སི་ཡཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀོ་ཊྛཱ་སི་ཀཱ པ་ན མ་གྒ་ཀཱ་ལེ, ཕ་ལ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎཱ་ལོ་ཀ་ཀ་སི་ཎཱ་ནཱ་པཱ་ན་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ནི ས་བྦ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི.
བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ཡིཾ་སུ, ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་རིཾ་སཱུཏི, བྷཱ་ཝེ་སྶ་ནྟི ས་ཙྪི་ཀ་རི་སྶ་ནྟཱིཏི ཙ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཏེ་ར་ས་སུ ཧི ཙ་ཏུ་ཏྠེ་སུ ཨ་ཡཾ ཀ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟཱ, ན ཙ ཀུ་ས་ལ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ད་ཊྛུཾ ས་ཀྐོ་ཏི.
‘‘ཀི་རི་ཡ་ཏོ ཏེ་ར་ས་ནྣ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཀི་རི་ཡཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ‘‘དྭཱ་ད་ས་ནྣ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཝཱ ཏེ་ར་ས་སུ སེ་ཀྑ་ཕ་ལ་ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀི་རི་ཡ་ཏོ ཏེ་ར་ས་ནྣ’’ནྟི ཨ་སེ་ཀྑ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ས་ཧ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀ་ཉྩེ་ཏྠ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཡཱ་ནི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་དཱི་ནི ས་ནྟི, ཏེ་སཾ ས་བྦེ་སཾ པཱ་ད་ཀ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ན ཧི ཏེ་སཾ ཝ་ཊྚཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཝཱ ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀ་ས་མཱ་ན་ཏྟཱ ས་བྦ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ.
མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཱ ནཱ་མ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཝཱ ཁ་ནྡྷཱ. ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ནི་མི་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ དྷ་མྨོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༢.༢༠.༢༨) ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་ག་ཉཱ་ཎཾ པ་ར་ས་ནྟཱ་ན་ག་ཏ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་ས་ནྟཱ་ན་ག་ཏ་མྤི པ་ན ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ རཱུ་པཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཝི་ཡ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་མྨཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ’’ཏི.
པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཛྷཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.