༡-༤. ཨཱ་ཀ་ངྑ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༧༡-༧༤. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ སཱི་ལ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན ཨ་ཁ་ཎྜཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་པུ་ཎྞ་སཱི་ལཱ. ས་མཱ་དཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏོ སཱི་ལ་ས་མ་ངྒི་ནོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀི་རཱཏི (ཨ. ནི. ༢.༣༧) ཀི་ར-ས་དྡོ ཨ་རུ་ཙི་སཱུ་ཙ་ན་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་ད་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་རུ་ཙྩ་ན་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱཏི ཨ་ནཱ་མ་ཊྛ་ཝི་སེ་སཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ སཱི་ལ་ས་ངྑེ་པེ་ན ག་ཧི་ཏཾ. ཏ་ཉྩ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ནྟི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཏྠེ་རོ ‘‘ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠཱཏི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ. ཛེ་ཊྛ་ཀ་སཱི་ལནྟི (སཾ. ནི. ༥.༤༡༢) པ་དྷཱ་ན་སཱི་ལཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱཏི ཨུ་དྡེ་ས་ནི་དྡེ་སེ. ཨི་དྷ ནི་དྡེ་སེ ཝི་ཡ ཨུ་དྡེ་སེ་པི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟོ ‘‘ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སཱི་ལ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྷི པཱ་ལི༹་ཡཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ནོ་ལོ་ཀི་ཡོ་ལོ་ཀ་ནེ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ཚ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་པ་རི་བྷོ་གེ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝི་ཧི་ཏཱ་ཏི. ཏཱི་ཎཱིཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཱ་དཱི་ནི. སཱི་ལ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱིཏི སཱི་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏེ་སཾ ཀ་ཏྠ་ཙི སུ་ཏྟེ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཀིཾ ཨ་ཏྠི ཡ་ཐཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་མྨུ་ཁ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ་ཝ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན པུ་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟོ’’ཏི. ཚ་དྭཱ་ར་ར་ཀྑཱ་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝཱཏི ཏ་སྶ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ ཙི་ཏྟཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་མ་ཏྟེ་ན པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ཀནྟི ཕ་ལེ་ན ཧེ་ཏུཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཧི པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི. ཨི་ད་མ་ཏྠནྟི ཨི་དཾ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨི་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི པ་དྷཱ་ན་སྶ སཱི་ལ་སྶ པ་རི་ཝཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་སཱི་ལཱ་ནི ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.

ཨི་དཱ་ནི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སྶེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ ཙ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སོཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ. སེ་སཱ་ནཱིཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཱ་དཱི་ནི. ཏ་སྶེ ཝཱཏི ‘‘ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཡཾ སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྶེ་ཝ. ས་མྤ་ནྣ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱཏི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ…པེ… ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨུ་དྡི་ཊྛཾ སཱི་ལཾ ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༠༨) ནི་དྡི་ཊྛཾ. ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་དྡྷནྟི དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ. སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི པ་ཡོ་ཛ་ན་ནི་དྡེ་སོ. ‘‘སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠ’’ནྟི ཧི ཨེ་ཏྠ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཡཾ སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་ས་སྶ ཨ་ད་སྶ་ནཾ, ཏཾ ཨི་མི་སྶཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ནྟི? ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་ས་སྶ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་པ་ནྣོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. སཱི་ལཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི པ་ན ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ‘‘ཏེ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ནི་སཾ་སོཏི ཨུ་ད་ཡོ. ‘‘སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༣.༣༡༦; ཨ. ནི. ༥.༢༡༣; མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༥) པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཕ་ལ་མྤི ‘‘ཨཱ་ནི་སཾ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀོ ཝི་སེ་སོཏི ཀོ ཕ་ལ་ཝི་སེ་སོ. ཀཱ ཝ་ཌྜྷཱིཏི ཀོ ཨ་བྦྷུ་ད་ཡོ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི གུ་ཎོ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་བྷི་རུ་ཙིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ན ཨ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཀི་ཏྟ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

པི་ཡོཏི པི་ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦོ. པི་ཡ་སྶ ནཱ་མ ད་སྶ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶི་ཏ་བྦོ’’ཏི. པཱི་ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ས་ནྣ་སོ་མྨ་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཉྷི ཙ་ཀྑུ ‘‘པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་སནྟི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. མ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀོཏི པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ པ་རི་བྲཱུ་ཧ་ན་ཏོ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི པཱི་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཀོ. ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡོཏི ག་རུ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཋཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ. ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཨ་ཉྙེ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི ཛཱ་ན་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ན ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་སྶཾ པ་སྶ་ཏཱིཏི ད་སྶ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ པ་སྶ་ཏི, པ་སྶ་ནྟོ ཨེ་ཝ ཝཱ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ པ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ. སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱིཏི སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཨེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་དཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ཨུ་པ་རི་སི་ཀྑཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཕ་ལེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཧི ཨི་དྷ སཱི་ལ་སྶ པཱ་རི་པཱུ་རཱི, ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཁ་ཎྜཱ་དི་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི…པེ… ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་སི་ཀྑཱ་དྭ་ཡཾ སཱི་ལ་སྶ ས་མྦྷཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏ་ནྟི སཱི་ལ་སྶེ་ཝེ་ཏྠ པ་དྷཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎཾ སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. སཱི་ལཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཀཱ ཧི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧཱ. ཨ་ནཱུ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན, ཀ་སྶ་ཙི ཝཱ ཨ་ཧཱ་པ་ནེ་ན ཨུ་པ་པ་ནྣེ་ན. ཨཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཀ་ར་ཎེ་ན ས་མྤཱ་ད་ནེ་ན.

ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོཏི ཝཱ ཨེ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ, ‘‘ས་མ་ཐ’’ནྟི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ཨ་ནཱུ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཡོ་གེ སི་དྡྷ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་མ་ཐེ ཡུ་ཏྟོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ས་མ་ཐེཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ས་མཱ་དྷཱ་ནེ. ཡུ་ཏྟོཏི ཨ་ཝི་ཡུ་ཏྟོ པ་སུ་ཏོ. ཡོ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཛྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, སོ ཏཾ བ་ཧི ནཱི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ཡོ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ས་ངྐོ་ཙཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, སོ ཏཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཨཱི་དི་སོ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, སོ ཨ་ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘བ་ཧི ཨ་ནཱི་ཧ་ཊ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཝི་ནཱ་ས་ཏྠ་ཉྷི ཨི་དཾ ནི་རཱ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ‘‘ཐ་མྦྷཾ ནི་རཾ་ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སུ. ནི. ༣༢༨) ཙ་སྶ པ་ཡོ་གོ ད་ཊྛ་བྦོ.

ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཏྠ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀཾ པ་རི་བྲཱུ་ཧེ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ལོ་ཀཾ སཱ་ས་ན་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ཉྩ ཨུ་པ་སོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནོ གུ་ཎ་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ནེ་ན ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཏཾ བྲཱུ་ཧེ་ནྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ན’’ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཀ་བྷཱུ་མ་ཀཱ་དི་པཱ་སཱ་དེ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ་པི པ་ན ནེ་ཝ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནཾ བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ ཨ་ར་ཉྙ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་དི ས་བྦཾ པ་དྷཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཀྑ་མཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཡ་ཐཱ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་དེ་ས་ནཱ པ་ཋ་མཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷཱ་པི ཏ་ཎྷཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ མཱ་ན་དི་ཊྛཱི་ནཾ མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཡོ ཨོ་ས་རི་ཏྭཱ ཀ་མེ་ན པ་པ་ཉྩ་ཏྟ་ཡ་དེ་ས་ནཱ ཛཱ་ཏཱ, ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ པ་ཋ་མཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷཱ་པི སཱི་ལ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡོ ཨོ་ས་རི་ཏྭཱ ཀ་མེ་ན སི་ཀྑཱ་ཏྟ་ཡ་དེ་ས་ནཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ ཧི ‘‘སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ ཝུ་ཏྟཱ, ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ, ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ. ‘‘བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ཝ་ཌྜྷ་ནེ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭེ་པི སི་ཀྑཱ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནི་རཱ་ཀ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ’’ཏི ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི སཱི་ལཱ་ནུ་ར་ཀྑི་ཀཱ ཨེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན སཱི་ལཱ་ནུ་ར་ཀྑི་ཀོ ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ.

ཀ་ཐཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ སཱི་ལ་མ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི? ཡ་སྶ ཧི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ན་ཏྠི, སོ བྱཱ་དྷི་མྷི ཨུ་པྤ་ནྣེ ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི, སོ བྱཱ་དྷི་ཝི་ཧ་ཏོ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ སཱི་ལཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ་པི བྱཱ་དྷི་ཝཱུ་པ་ས་མཾ ཀ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཏྠི, སོ ཏཾ བྱཱ་དྷི་དུ་ཀྑཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀྑ་ཎེ དུ་ཀྑཾ དཱུ་ར་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ སུ་ཁ་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ སཱི་ལ་མ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི. ཀ་ཐཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ སཱི་ལ་མ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི? ཡ་སྶ ཧི ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ ན་ཏྠི, ཏ་སྶ ‘‘མ་མ རཱུ་པཾ མ་མ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ བ་ལ་ཝ་མ་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, སོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ དུ་བྦྷི་ཀྑ་བྱཱ་དྷི་བྷ་ཡཱ་དཱི་སུ ས་མྤ་ཏྟེ་སུ སཱི་ལཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པོ་སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ བ་ལ་ཝ་མ་མ་ཏྟཾ ཝཱ སི་ནེ་ཧོ ཝཱ ན ཧོ་ཏི, སོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ དུ་བྦྷི་ཀྑ་བྱཱ་དྷི་བྷ་ཡཱ་དཱི་སུ ས་མྤ་ཏྟེ་སུ ས་ཙེ་པི་སྶ ཨ་ནྟཱ་ནི བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ས་ཙེ་པི ཨུ་སྶུ་སྶ་ཏི ཝི་སུ་སྶ་ཏི, ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི ས་ཏ་དྷཱ་པི ས་ཧ་སྶ་དྷཱ་པི, ནེ་ཝ སཱི་ལཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པོ་སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ སཱི་ལཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི.

‘‘བྲཱུ་ཧེ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཏ་སྶེ་ཝ ཨུ་བྷ་ཡ་སྶ བྲཱུ་ཧ་ནཱ ཝ་ཌྜྷ་ནཱ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ ‘‘ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ་སྶཾ…པེ… བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ’’ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ནྟེ་ན ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨཱི་དི་སོ ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ག་རུ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཧེ་ཏཾ –

‘‘སཱི་ལ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ, དྷ་མྨ་ཊྛཾ ས་ཙྩ་ཝེ་དི་ནཾ;

ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨ ཀུ་བྦཱ་ནཾ, ཏཾ ཛ་ནོ ཀུ་རུ་ཏེ པི་ཡ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༢༡༧);

ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ་སྶཾ…པེ… སཱི་ལེ་སྭེ་ཝ་སྶ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི…པེ… སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷཱ་དིཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ན་པི ཨི་ད་མེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ན ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ལཱ་བྷཱི ཨ་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ལཱ་བྷཱི ཨ་སྶནྟི ལཱ་བྷཱ་སཱ་ཡ སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལ་པ་རི་པཱུ་ར་ཎཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཾ. ཀི་མཱི་དི་སཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི? ན བྷ་ག་ཝཱ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱི་དི་སཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ན པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ གྷཱ་སེ་ས་ནཾ ཚི་ནྣ་ཀ་ཐོ, ན ཝཱ་ཙཾ པ་ཡུ་ཏྟཾ བྷ་ཎེཏི ཚི་ནྣ་ཀ་ཐོ མཱུ་གོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨོ་བྷཱ་ས་པ་རི་ཀ་ཐཱ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཡུ་ཏྟཾ གྷཱ་སེ་ས་ནཾ ཝཱ་ཙཾ ན བྷ་ཎེ, ན ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ཡེ་སཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ར་སོ ས་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ར་སཱ་ནི་སཾ་སོ.

པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ན་ཀཱ་རཱཏི ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་རཱ. མ་ཧ་པྥ་ལཱ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མེ་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༥) ཧི ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ས་དྡོ ཕ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་པི ཧོ་ཏི. མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ལོ་ཀི་ཡ་སུ་ཁཾ ཕ་ལ་ནྟི པ་ས་ཝ་ནྟཱི་ཏི མ་ཧ་པྥ་ལཱ, མ་ཧ་ཏོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ལོ་ཀི་ཡ་སུ་ཁེ་ན ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.

པེ་ཙྩ་བྷ་ཝཾ ག་ཏཱཏི པེ་ཏཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ. ཏེ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨི་དྷ ཀ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀ་ཏ་ཛཱི་ཝི་ཏུ་པ་ཙྪེ་དཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ’’ཏི. ས་སྶུ་ས་སུ་རཱ ཙ ཏ་པྤ་ཀྑི་ཀཱ ཙ ས་སྶུ་ས་སུ་ར་པ་ཀྑི་ཀཱ. ཏེ ཉཱ་ཏི་ཡོ་ནི་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ཝཱ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ས་མྦ་དྡྷཱ ཉཱ་ཏཱི. སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱཏི ཡོ་ནི་ས་མྦ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ་བ་དྡྷཱཏི ཨེ་ཀེ་ན ས་མཱ་ནེ་ན ལོ་ཧི་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ས་མྦ་དྡྷཱ. པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོཏི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཀོ. ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ པི་ཏཱ ཝཱ མཱ་ཏཱ ཝཱ པེ་ཏ་ཡོ་ནི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏཱཏི མ་དྡི་ཏཱ. ན ཙ མཾ ཨ་ར་ཏི ས་ཧེ་ཡྻཱཏི མཾ ཙ ཨ་ར་ཏི ན ཨ་བྷི་བྷ་ཝེ་ཡྻ ན མ་དྡེ་ཡྻ ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རེ་ཡྻ. ཨུ་པྤ་ནྣནྟི ཛཱ་ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ. སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ ཧི ཨ་ར་ཏི་ཉྩ ར་ཏི་ཉྩ ས་ཧ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི, མ་དྡི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱི་དི་ས་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན་པི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་སོ བྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཡཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ བྷཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི བྷ་ཡཾ. ཏཾ དུ་ཝི་དྷ་མྤི བྷ་ཡཾ བྷེ་ར་ཝ་ཉྩ ས་ཧ་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝ་ས་ཧོ. སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ ཧི བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝཾ ས་ཧ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི, མ་དྡི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་རི་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡ་ཝཱ་སཱི མ་ཧཱ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ.

ཐེ་རོ ཀི་ར མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཨ་ར་ཉྙཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ་ཛྫ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ དཱ་ར་ཀཱ ཐེ་ར་སྶ སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན ས་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཝི་སྶ་ར་མ་ཀཾ་སུ. དེ་ཝ་ཏཱ་པི ས་ཀ་ལ་རུ་ཀྑཾ ཙཱ་ལེ་སི. ཐེ་རོ ཨ་ཙ་ལོ་ཝ ནི་སཱི་དི. སཱ དེ་ཝ་ཏཱ དྷཱུ་མཱ་ཡི པ་ཛྫ་ལི. ནེ་ཝ ས་ཀྑི ཐེ་རཾ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ. ཏ་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཝ་ཎྞེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ‘‘ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙ. ཏྭཾ ཨེ་ཏེ ཝི་ཀཱ་རེ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི. ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན དཱ་ར་ཀཱ ས་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཝི་སྶ་ར་མ་ཀཾ་སུ, སཱ་ཧཾ ཏུ་མྷེ པ་ལཱ་པེ་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི’’ནྟི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, མཱ ཝ་ས་ཐ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’ནྟི པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ནཱ་ཝ་ཙཱ་སི, ཨི་དཱ་ནི པ་ན མཱ མཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཙ, ‘ཨ་རི་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡ་མ་ཧཱ་ད་ཏྟོ ཨ་མ་ནུ་སྶ་བྷ་ཡེ་ན ག་ཏོ’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ལ་ཛྫཱ་མི, ཏེ་ནཱ་ཧཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སི་སྶཾ, ཏྭཾ པ་ན ཨ་ཛྫེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝ་སཱ་ཧཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝ་ས་ཧོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱི་དི་ས་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན་པི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནི.

ཨཱ་ཀ་ངྑ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.