༩. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཨི་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཏོ པ་རཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་མ་ན་ཊྛེ་ན ས་མ་ཐས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ, ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝི་ཝི་དྷཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱས་ངྑཱ་ཏཱ་ན་ཉྩ དྭི་ནྣཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནཾ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ དུ་ཝི་དྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨུ་ཏྟ་རུ་ཏྟ་ར་ཡོ་ག་ཀ་མྨ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝཱི་ཐི་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་ཝ་ཀྑཱ་མཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ས་མ་ཐ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ
ཙ་རི་ཏ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣. རཱ་གོ ཝ ཙ་རི་ཏཱ པ་ཀ་ཏཱི་ཏི རཱ་ག་ཙ་རི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ དོ་ས་ཙ་རི་ཏཱད་ཡོ་པི. ཙ་རི་ཏ་ས་ངྒ་ཧོཏི མཱུ་ལ་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལ་ས་ངྒ་ཧོ, སཾ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཏེ་ས་ཊྛི ཙ་རི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི –
‘‘རཱ་གཱ་དི་ཀེ ཏི་ཀེ ས་ཏྟ, ས་ཏྟ ས་དྡྷཱ་དི་ཀེ ཏི་ཀེ;
ཨེ་ཀ་དྭི་ཏི་ཀ་མཱུ་ལ་མྷི, མི་སྶ་ཏོ ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ཀ’’ནྟི.
ཨེ་ཏྠ ཧི རཱ་ག་ཙ་རི་ཏཱ དོ་ས་ཙ་རི་ཏཱ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏཱ རཱ་ག་དོ་ས་ཙ་རི་ཏཱ རཱ་ག་མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏཱ དོ་ས་མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ རཱ་གཱ་དི་ཀེ ཏི་ཀེ ས་ཏྟ་ཀ་མེ་ཀཾ. ཏ་ཐཱ ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏཱ ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ བུ་དྡྷི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ་ཏི ས་དྡྷཱ་དི་ཀེ་པི ཏི་ཀེ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དྭེ ཏི་ཀེ ཨ་མི་སྶེ་ཏྭཱ ཙུ་དྡ་ས ཙ་རི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. རཱ་གཱ་དི་ཏི་ཀེ པ་ན ཨེ་ཀ་དྭི་ཏི་ཀ་མཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་དྡྷཱ་དི་ཏི་ཀེ་ན ས་ཧ ཡོ་ཛི་ཏེ རཱ་ག་ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ རཱ་ག་བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏཱ རཱ་ག་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ རཱ་ག་ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏཱ རཱ་ག་ས་དྡྷཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ རཱ་ག་བུ་དྡྷི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ རཱ་ག་ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ་ཏི རཱ་ག་མཱུ་ལ་ན་ཡེ ཨེ་ཀཾ ས་ཏྟ་ཀཾ, ཏ་ཐཱ ‘‘དོ་ས་ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ དོ་ས་བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏཱ དོ་ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ དོ་ས་མཱུ་ལ་ན་ཡེ་པི ཨེ་ཀཾ, ‘‘མོ་ཧ་ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ མོ་ཧ་མཱུ་ལ་ན་ཡེ་པི ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ན་ཡེ ས་ཏྟ་ཀ་ཏྟ་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ དྭི་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡེ་པི ‘‘རཱ་ག་དོ་ས་ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ རཱ་ག་དོ་ས་བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏཱ རཱ་ག་དོ་ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ ས་ཏྟ་ཀ་ཏྟ་ཡཾ. ཏི་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡེ པ་ན ‘‘རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཀཾ ས་ཏྟ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ མི་སྶ་ཏོ ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ཙ་རི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས, པུ་རི་མཱ ཙ ཙུ་དྡ་སཱ་ཏི ཏེ་ས་ཊྛི ཙ་རི་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཀེ་ཙི པ་ན དི་ཊྛི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ‘‘ཙ་ཏུ་ས་ཊྛཱི’’ཏི ཝ་ཎྞེ་ནྟི.
ཙ་རི་ཏ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ར་ཀ་མྨ་བྷཱུ་ཏཱ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨ་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་རི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ. ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གོ་ཏྲ་བྷཱུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ. ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ས་མཱི་པ་ཙཱ་རི་ཏྟཱ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. མ་ཧ་གྒ་ཏ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་མུ་ཁ་ཏྟཱ. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་པྤེ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་པྤ་ནཱ. ཏ་ཐཱ ཧི སོ ‘‘ཨ་པྤ་ནཱ བྱ་པྤ་ནཱ’’ཏི (དྷ. ས. ༧) ནི་དྡི་ཊྛོ. ཏ་པྤ་མུ་ཁ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན པ་ན ས་བྦེ་པི མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་ར་ཛྷཱ་ན་དྷ་མྨཱ ‘‘ཨ་པྤ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་མི་ཏྟ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥. པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ་ཏི པ་རི་ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཀ་སི་ཎ་མ་ཎྜ་ལཱ་དི. ཏ་དེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་ཊྛཾ ཝི་ཡ མ་ན་སཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ ནི་མི་ཏྟཾ, ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཝཱ ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་ཀ་སི་ཎ་དོ་ས་ར་ཧི་ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ་ཏི པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ.
༦. པ་ཐ་ཝཱི་ཡེ་ཝ ཀ་སི་ཎཾ ཨེ་ཀ་དེ་སེ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཨ་ན་ནྟ་སྶ ཕ་རི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཾ, ཀ་སི་ཎ་མ་ཎྜ་ལཾ. པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཛྷཱ་ནཾ ‘པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཱདཱི་སུ་པི. ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི བྷཱུ་ཏ་ཀ་སི་ཎཱ་ནི. ནཱི་ལཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎཱ་ནི, པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཀཱ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎཾ, ཙ་ནྡཱ་དི་ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཀ་སི་ཎ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༧. ཨུ་དྡྷཾ དྷུ་མཱ་ཏཾ སཱུ་ནཾ ཚ་ཝ་ས་རཱི་རཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝ ཀུ་ཙྪི་ཏ་ཊྛེ་ནཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. སེ་ཏ་ར་ཏྟཱ་དི་ནཱ ཝི་མི་སྶི་ཏཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཾ ཚ་ཝ་ས་རཱི་རཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ ཝི་སེ་ས་ཏོ ནཱི་ལ་ཀ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ. ཝི་སྶ་ཝ་ནྟ་པུ་བྦ་ཀཾ ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ. མ་ཛ྄ཛྷེ དྭི་དྷཱ ཚི་ནྣཾ ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀཾ. སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཝི་དྷཱ་ཀཱ་རེ་ན ཁཱ་ཡི་ཏཾ ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཀཾ. སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཝི་དྷེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཁ་ཎྜི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཁི་ཏྟཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ. ཀཱ་ཀ་པ་དཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཏྠེ་ན ཧ་ནི་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷཾ ཁི་ཏྟཾ ཧ་ཏ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ. ལོ་ཧི་ཏ་པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ. ཀི་མི་ཀུ་ལ་པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀཾ པུ་ལ༹་ཝ་ཀཾ. ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨེ་ཀ་མྤི ཨ་ཊྛི ཨ་ཊྛི་ཀཾ.
༨. ཨ་ནུ ཨ་ནུ ས་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏཱ་དི་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི. སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ་དི་དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏི. སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་ཏཱ་དི་སཾ་གྷ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི སཾ་གྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ཨ་ཁ་ཎྜ་ཏཱ་དི་ནཱ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལ་གུ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ སཱི་ལཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་ར་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་གཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ཙཱ་གཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ‘‘ཡེ་ཧི ས་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ དེ་ཝཱ དེ་ཝ་ཏྟཾ ག་ཏཱ, ཏཱ་དི་སཱ གུ་ཎཱ མ་ཡི ས་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ཀྑི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ས་བྦ་དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་ད་བྷཱུ་ཏ་སྶ མ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ མ་ར་ཎཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ཀེ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ག་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཏི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི. ཨཱ་ན་ཉྩ ཨ་པཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནཾ, ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ ས་ཏི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི.
༩. མི་ཛྫ་ཏི སི་ནི་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི མེ་ཏྟཱ, མི་ཏྟེ་སུ བྷ་ཝཱ་ཏི ཝཱ མེ་ཏྟཱ, སཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཱུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ. པ་ར་དུ་ཀྑཱ་པ་ན་ཡ་ན་ཀཱ་མ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀ་རུ་ཎཱ. པ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་པ་མོ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ མུ་དི་ཏཱ. ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ. ཨུ་ཏྟ་མ་ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨུ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ.
༡༠. ག་མ་ན་པ་རི་ཡེ་ས་ན་པ་རི་བྷོ་གཱ་དི་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱ.
༡༡. པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཀེ་སཱ་དི་ས་ས་མྦྷཱ་རཱ་དི་ཏོ ཙ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ.
༡༢. ཨ་རཱུ་པེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨཱ་རུ་པྤཱ.
ནི་མི་ཏྟ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་པྤཱ་ཡ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙ་རི་ཏཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་རི་ཏཱ་སུ པ་ནཱ’’ཏྱཱ་དི་མཱ་ཧ. རཱ་གོ ཝ ཙ་རི་ཏཾ པ་ཀ་ཏི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ, རཱ་ག་བ་ཧུ་ལོ པུ་གྒ་ལོ, རཱ་ག་སྶ ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་སུ་བྷ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནཾ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཙ ས་པྤཱ་ཡཾ བུ་དྡྷི་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན མོ་ཧ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ནྡྷཱ་ཝ་ན་སྶ ནི་ཝཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཙ. ཚ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཱ ས་དྡྷཱ་ཝུ་དྡྷི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
༡༧. མ་ར་ཎ་ཨུ་པ་ས་མ་ས་ཉྙཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་ནི བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ བུ་དྡྷི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ.
༡༨. སེ་སཱ་ནཱིཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་བྷཱུ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ཨཱ་ཀཱ་ས་ཨཱ་ལོ་ཀ་ཀ་སི་ཎ་ཨཱ་རུ་པྤ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ད་ས་ཝི་དྷཱ་ནི. ཏ་ཏྠཱ་པཱིཏི ཏེ་སུ ད་ས་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ. པུ་ཐུ་ལཾ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ ས་མྦཱ་དྷེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཙི་ཏྟ་སྶ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ན་ཏོ. ཁུ་དྡ་ཀཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ མ་ཧ་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ནྡྷཱ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ. ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཙེ་ཝ ཨ་ཏི་ས་པྤཱ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཀཱ, ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རི་ཀཱ ཀ་སི་ཎཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ས་པྤཱ་ཡ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩. ས་བྦ་ཏྠཱ་པཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ་པི ན་ཏྠི ཨ་པྤ་ནཱ, བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ར་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀ་སྶ་པི ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ད་ས་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་དྷི་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མཱ་དྷི, པ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་རུ་པྤ་ས་མཱ་དྷི ཙ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨེ་པི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཝི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་རུ་པྤ་ས་མཱ་དྷི. ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཧི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི་ནོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༢༡. པ་ཉྩ་པི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨེ་ཏེ་ས་མ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ནི་ཡུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ནི.
༢༢. ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཙ་ཎྜ་སོ་ཏཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨ་རི་ཏྟ་བ་ལེ་ན ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ ཝི་ཏ་ཀྐ་བ་ལེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་སུ་བྷ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ‘‘པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༣. མེ་ཏྟཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ་ནཾ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ན་བྷི་ར་ཏཱི་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ དོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན སོ་མ་ན་སྶེ་ནེ་ཝ ས་ཧ་ག་ཏ་ཏཱ ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ‘‘མེ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
༢༤. ‘‘ས་བྦེ ས་ཏྟཱ སུ་ཁི་ཏཱ ཧོ་ནྟུ, དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩ་ནྟུ, ལ་དྡྷ་སུ་ཁ་ས་མྤ་ཏྟི་ཏོ མཱ ཝི་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི མེ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟ་བྱཱ་པཱ་ར་ཏྟ་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ཏྟེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་ཏ་ར་ཏྟཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
གོ་ཙ་ར་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦. ཡ་ཐཱ་ར་ཧནྟི ཏཾ་ཏཾ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ. ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་པ་རི་བྱ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ‘‘པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༧. ཀ་སི་ཎཱ་སུ་བྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏཱི་སྭེ་ཝ ཧི པ་རི་བྱ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝོ་ཏི.
༢༨. པ་ཐ་ཝཱི་མ་ཎྜ་ལཱ་དཱི་སུ ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶཱཏི ཨཱ་དི་མྷི ཏཱ་ཝ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ད་ས་ཝི་དྷཾ པ་ལི་བོ་དྷཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པི་ཡ་ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷཾ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པ་ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཀེ་ས་ན་ཁ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ལི་བོ་དྷུ་པ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎ་མ་ཎྜ་ལཱ་དཱི་ནི པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་དཱི་སུ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘པ་ཐ་ཝཱི པ་ཐ་ཝཱི’’ཏྱཱ་དི་ནཱ ཏཾ་ཏཾ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་སུ ཏཾ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་ཏོ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༥༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཧི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨི་དྷ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ད་ཏྠ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡེ ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཏི་པྤ་པ་ཉྩོ སི་ཡཱ་ཏི མ་ཡ་མྤི ཏཾ ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་སྶཱ་མ. ཡ་དཱ པ་ན ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟེ་ན ས་མུ་གྒ་ཧི་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནུ་པུ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཡ་དཱ ཏཾ པ་རི་ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟེ་ན ས་མྨཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི. མ་ནོ་དྭཱ་ར་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཏནྟི ཙ་ཀྑུཾ ནི་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཝཱ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀ་སི་ཎ་མ་ཎྜ་ལ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི.
༢༩. ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱིཏི ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
༣༠. ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལོ་པི ས་མཱ་ཧི་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཐཱ ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶཱ’’ཏི. ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གནྟི ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟ་ས་དི་སཾ, ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཏཾ ‘‘པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ པ་ན ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཏི་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. ཝ་ཏྠུ་དྷ་མྨ་ཝི་མུ་ཙྩི་ཏནྟི པ་ར་མ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཝ་ཏྠུ་དྷ་མྨ་ཏོ ཝཱ ཀ་སི་ཎ་མ་ཎྜ་ལ་ག་ཏ་ཀ་སི་ཎ་དོ་ས་ཏོ ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ. ས་མ་པྤི་ཏནྟི སུ་ཊྛུ ཨ་པྤི་ཏཾ.
༣༡. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ.
༣༣. པ་ཉྩ་སུ ཛྷཱ་ན་ངྒེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཛ་ཝ་ན་ཀ་ཏི་པ་ཡ་བྷ་ཝ་ངྒ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སི་ཏཱ ནཱ་མ. ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ན་ནྟ་རཾ ཀ་ཏི་པ་ཡ་བྷ་ཝ་ངྒ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་སི་ཏཱ ནཱ་མ. སེ་ཏུ ཝི་ཡ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཨོ་གྷཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝེ་གཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལཾ ཛྷཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ བྷ་ཝ་ངྒ་པཱ་ཏ་ཏོ ར་ཀྑ་ཎ་ཡོ་གྱ་ཏཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སི་ཏཱ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སི་ཏཱ ནཱ་མ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ག་ནྟུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཋ་པ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སི་ཏཱ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ ཨ་ནྟོ ཨ་ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སི་ཏཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ལ་མ་ཏི་པྤ་པ་ཉྩེ་ན. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སི་ཏཱ པ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ སི་དྡྷཱ. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་ཛ་ཝ་ནཱ་ནེ་ཝ ཧི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ནཱ་མ. ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ངྒཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ངྒཱ་ནཾ ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡ. པ་ད་ཧ་ཏོཏི པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. ཏ་སྶ པ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནི་པྥ་ནྣཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་སུ ནི་ཀ་ནྟི་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ར་ཧནྟི ཏཾ་ཏཾ་ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་རཱུ་པཾ.
༣༦. ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎ་སྶ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་ས་ཝ་ཛྫི་ཏེ་སཱུ’’ཏི. ཀ་སི་ཎནྟི ཀ་སི་ཎ་པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ. ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱཏི ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ. ཨ་ན་ནྟ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱཏི ‘‘ཨ་ན་ནྟཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ, ཨ་ན་ནྟཾ ཨཱ་ཀཱ་ས’’ནྟི ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ན པ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ ‘‘ཨ་ན་ནྟཾ ཨ་ན་ནྟ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ་པི. ‘‘ཨ་ན་ནྟ’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ་པི ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སོ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༢༧༦), ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༢༨༡) མ་ན་སི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ.
༣༩. ‘‘ས་ནྟ་མེ་ཏཾ, པ་ཎཱི་ཏ་མེ་ཏ’’ནྟི པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ, ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏ’’ནྟི བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ.
༤༠. ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ཙཱཏི ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་ཧི ས་ཧ ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་ཧ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛ་སུ, ས་ཉྙཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་སུ ཙཱ་ཏི ད་ས་སུ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ. པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱཏི ‘‘སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཏི་པི ཨ་ར་ཧཾ, ཨི་ཏི་པི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༢༤) ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ནེ་ན པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ. སཱ་དྷུ་ཀ་མུ་གྒ་ཧི་ཏེཏི བུ་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎ་ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏེ. པ་རི་ཀ་མྨ་ཉྩ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱིཏི པ་རི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ ནི་པྥ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་པ་ཙཱ་རོ ཙ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
༤༡. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནནྟི ཨ་བྷི་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་དི་པ་ཉྩ་ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀ་པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱཏི ཀ་སི་ཎཱ་ནུ་ལོ་མཱ་དཱི་ཧི ཙུ་དྡ་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༣༦༥) ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ད་མེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀྑ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡོ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཙ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཐ་ཝཱ་དི་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ, ཏཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ. ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཡྻཱ་དི་ཀ་མཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱཏི ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀཱ་ལེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ ཝི་ཀུ་བྦ་ནཱི་ཡཾ ས་ཏཱ་དི་ཀཾ ཀོ་མཱ་ར་རཱུ་པཱ་དི་ཀཾ, དི་བྦ་སོ་ཏ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀཱ་ལེ ཐཱུ་ལ་སུ་ཁུ་མ་བྷེ་དཾ ས་དྡཾ, ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀཱ་ལེ པ་ར་སྶ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་རཱ་གཱ་དི་བྷེ་དཾ ཙི་ཏྟཾ, པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་ས་མ་ཡེ པུ་རི་མ་བྷ་ཝེ་སུ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཱ་དི་བྷེ་དཾ པུ་བྦེ ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷཾ, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་ས་མ་ཡེ ཨོ་བྷཱ་ས་ཕ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ག་ཏཾ རཱུ་པཾ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ.
པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱཏི ‘‘ས་ཏཾ ཧོ་མི, ས་ཧ་སྶཾ ཧོ་མཱི’’ཏྱཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. རཱུ་པཱ་དཱི་སཱུཏི པ་རི་ཀ་མྨ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་སུ རཱུ་པ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་དྡ་པ་ར་ཙི་ཏྟ་པུ་བྦེ་ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཏཱ་ཝ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡོ, རཱུ་པཱ་དི་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཙཱ་ཏི ཚ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཏ་ཏྠ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མེ་ཝ, ཀཱ་ཡོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ, ཨི་ཏ་རཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་མ་ནཱ་ག་ཏཾ ཝཱ. དི་བྦ་སོ་ཏ་སྶ པ་ན ས་དྡོ་ཡེ་ཝ, སོ ཙ ཁོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ. པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏེ ས་ཏྟ་དི་ཝ་སེ་སུ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏྟ་དི་ཝ་སེ་སུ ཙ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་རི་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཏི་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༤༡༦; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༤༣༤).
ས་ངྒ་ཧ་ཀཱ་རཱ པ་ན ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༤༣༤) ཝ་ད་ནྟི, ཀ་ཐཾ པ་ན་སྶཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ, ན་ནུ ཙ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཨི་དྡྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཙི་ཏྟ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ་ཡ ཏཾ་ས་མ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟ་མྤི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ན སི་ཡཱ, མ་གྒ་ཕ་ལ་ཝཱི་ཐི་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ ཀ་ཐ་ཉྩ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི? ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༤༡༦; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༤༣༤) ཏཱ་ཝ ས་ནྟ་ཏི་ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཡོ་ཛི་ཏཱ. ཨཱ་ན་ནྡཱ་ཙ་རི་ཡོ (དྷ. ས. མཱུ་ལ་ཊཱི. ༡༤༣༤ ཐོ་ཀ ཝི་ས་དི་སཾ) པ་ན བྷ་ཎ་ཏི ‘‘པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ‘ཨི་མ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་མི’ཙྩེ་ཝ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན་པི པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏི་ཎྞཾ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝཱ པ་རི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི རཱུ་པཾ ཝི་ཡ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ. པ་ཙྪཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟེ་ན ས་རཱ་གཱ་དི་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་མྤི ཀ་རོ་ཏི ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཝི་ཡ. ཏཱ་ནི ཙ ས་བྦཱ་ནི ཨ་བྷི་མུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནེ་ཝ, ཨ་ནི་ཊྛེ ཙ ཋཱ་ནེ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་དོ་སོ ན་ཏྠི ཨ་བྷི་ནྣཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ’’ཏི. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎ་སྶ པུ་བྦེ ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷཱ, ཁ་ནྡྷ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ནི ཙ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི, ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་སྶ པ་ན རཱུ་པ་མེ་ཝ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་བྷཱ་གོ. ཡ་ཐཱ་ར་ཧ་མ་པྤེ་ཏཱིཏི ཏཾ་ཏཾ་པ་རི་ཀ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཨ་པྤེ་ཏི.
༤༢. ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ བྷེ་དེ་ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ’’ཏྱཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་དི ཨི་དྡྷི་པྤ་བྷེ་དོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ. དི་བྦཱ་ནཾ སོ་ཏ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ, དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཙ དི་བྦ་ཉྩ ཏཾ སོ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི དི་བྦ་སོ་ཏཾ. པ་རེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ནི་ཝུ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ གོ་ཙ་ར་ནི་ཝཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཙ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དི་བྦ་ཉྩ ཏཾ ཙ་ཀྑུ ཙཱ་ཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ. ‘ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎ’ནྟི པ་ན དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཱ་ནི་པི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ན ཧི ཏེ་སཾ ཝི་སུཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶ ཏཱ་ཝ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་རཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཾ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀ་ཉྩ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཉྷི ས་ཝི་ས་ཡེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཀ་མྨཱུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཝཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
གོ་ཙ་ར་ཝ་སེ་ན བྷེ་དོ གོ་ཙ་ར་བྷེ་དོ.
གོ་ཙ་ར་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་མ་ཐ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ
ཝི་སུ་དྡྷི་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝི་དྷཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཀཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙཱ. ཏ་སྶཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, སཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་སྨིཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏྟ་ཝི་དྷེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་ས་ངྒ་ཧོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༤. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ ལ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ལ་ཀྑཱི་ཡ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. པ་ར་པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏཱ, ཏ་དེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
༤༥. ཏི་ཎྞཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནུ ཨ་ནུ པ་སྶ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱདི་ཀཱ.
༤༦. ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ལཱ་པ་ཏོ ས་མྨ་ས་ན་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎཾ. ཨུ་པྤཱ་ད་བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ. ཨུ་ད་ཡཾ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཝ་ཡེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ བྷ་ངྒ་ཉཱ་ཎཾ. ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ བྷ་ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ བྷ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ, དི་ཊྛ་བྷ་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ པེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉཱ་ཎཾ, དི་ཊྛཱ་དཱི་ན་ཝེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ན་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎཾ. ནི་བྦི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ་ཧི མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ. མུ་ཙྩ་ན་སྶ ཨུ་པཱ་ཡ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏྠཾ པུ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཉཱ་ཎཾ. པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ བྷ་ཡ་ན་ནྡཱི་ཝི་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ. པུ་རི་མཱ་ནཾ ན་ཝ་ནྣཾ ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ, ཨུ་པ་རི ཙ ས་ཏྟ་ཏིཾ་སཱ་ཡ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཾ.
༤༧. ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ སུ་ཉྙ་ཏོ. སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་མོ་ཀྑོ. ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ. པ་ཎི་ཧི་ཏ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཎི་དྷི་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ.
༤༩. ཡོ ནཾ པཱ་ཏི, ཏཾ མོ་ཀྑེ་ཏི ཨ་པཱ་ཡཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧཱི་ཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ, ཏ་དེ་ཝ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ཧི སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ སཾ་ཝ་རོ, ས་མཱ་དྷཱ་ནོ་པ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན སཱི་ལ་ཉྩཱ་ཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ. མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ སཱི་ལཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ. མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ ཝི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ པ་རི་སུ་དྡྷི་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. པ་ཙྩ་ཡེ ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཏེ་སཾ ཨི་ད་མ་ཏྠི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་སཱི་ལཾ པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སཱི་ལཾ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ་སཾ་ཝ་ར་པ་རི་ཡེ་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན, པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཙ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ནཱ་མ.
༥༠. ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏོ, ཙི་ཏྟ་སཱི་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛ་ཏྟཱ, ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ཝཱ ཀ་ཏྭཱ.
༥༡. ‘‘དྷ་མྨཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝོ ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཀི་ཙྩ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ར་སོ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རོ, ཕ་ལ་ཉྩ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ‘‘ཕུ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཕ་སྶོ, ཀ་ཀྑ་ལ༹་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཐ་ཝཱི’’ཏྱཱ་དི་ནཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ, ‘‘ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མཾ, རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ རཱུ་པ’’ནྟྱཱ་དི་ནཱ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཙ པ་རི་གྒ་ཧོ པ་ཙྩ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ག་ཧ་ཎཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏོ དི་ཊྛི ཙ ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་མ་ལ་ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏོ ཝི་སུ་དྡྷི ཙཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ.
༥༢. པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧོཏི ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་ཉྩ རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟ་ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན, ནཱ་མ་ཉྩ ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དི་ནི་སྶ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན, ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཾ, ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝ་ངྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཀི་རི་ཡ་ཛ་ཝ་ནཾ, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཉྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་སུ ཨ་དྡྷཱ་སུ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་དི་སི་དྡྷ་སྶ ཀ་མྨཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ‘‘ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧ་མ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’’ནྟྱཱ་དི་ཀཱ་ཡ (མ. ནི. ༡.༡༨; སཾ. ནི. ༢.༢༠) སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཱ་ཡ, ‘‘ས་ཏྠ་རི་ཀ་ངྑ་ཏཱི’’ཏྱཱ་དི་ཀཱ་ཡ (དྷ. ས. ༡༡༢༣; ཝི་བྷ. ༩༡༥) ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཙ ཀ་ངྑཱ་ཡ ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་ས་མ་ཧེ་ཏུ་དི་ཊྛི་མ་ལ་ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏོ ཝི་སུ་དྡྷི ཙཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ.
༥༣. ཏ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཏོ པ་རཾ ཏ་ཐཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ པ་ཙྩ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝ་སེ་ན, པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཛྫེ་སུ ཏི་བྷཱུ་མི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་སུ ནཱ་མ་རཱུ་པེ་སུ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ན་ཡ་མཱ་ར་བྦྷ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཚ་དྭཱ་ར་ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎ་ཚ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ན་ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ལཱ་པ་ཝ་སེ་ན པི་ཎྜ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཛཱ་ཏཾ རཱུ་པཾ, ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཾ. ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ བྷཱ་ཝི རཱུ་པཾ, ཏ་མྤི ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི. ཡཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷ་སུ་ཁུ་མ་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏ་རཱུ་པཱ་ད་ཡོ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ ཨ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན ཨི་ཙྩཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟ་བྦཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ན ཁ་ཡ་ག་མ་ན་ཏོ, དུ་ཀྑཾ བྷ་ཡ་ཊྛེ་ན བྷ་ཡ་ཀ་ར་ཏྟཱ, ཨ་ན་ཏྟཱ ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ན ཨ་ཏྟ་སཱ་རཱ་དི་ཨ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ…པེ… མ་ནོ. རཱུ་པཾ…པེ… དྷ་མྨཱ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༡.༤༨) ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཨ་དྡྷཱ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎེ་ན ཧུ་ཏྭཱ་ཨ་བྷཱ་ཝ་ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡ་ས་མྨ་ས་ན་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡཾ ས་མྨ་ས་ནྟ་སྶ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟ་སྶ.
ས་མྨ་ས་ན་ཉཱ་ཎེ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣེ པུ་ན ཏེ་སྭེ་ཝ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་ཎྷཱ་ཀ་མྨ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ, ཏ་ཎྷཱ་ཀ་མྨ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༥༠) ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ་པི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ’’ཏི ཙ ཨེ་ཝཾ ཕ་སྶཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷེ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ’’ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་སེ་ན, པ་ཙྩ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཙ, པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟ་སྶ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟ་སྶ ཙ ད་སྶ་ནེ་ན ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཁ་ནྡྷེ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ, ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་དྷཱ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་དྷཱ ཨུ་ད་ཡཾ, པ་ཉྩ་དྷཱ ཝ་ཡ་ནྟི ད་ས་ད་ས་ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཡོ་གི་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ ས་རཱི་ར་ཏོ ནི་ཙྪ་ར་ཎ་ཀ་ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་སོ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཁུ་དྡི་ཀཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡ དྷ་མྨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར ཛྷཱ་ན་ངྒ་རཱ་སི་ཝ་ཎྞ་ནཱ) པཱི་ཏི, ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ པ་སྶ་དྡྷི, བ་ལ་ཝ་ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ཀོ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་ངྑཱ་ཏོ པ་གྒ་ཧོ, ཨ་ཏི་པ་ཎཱི་ཏཾ སུ་ཁཾ, ཨི་ནྡ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ཝ་ཛི་ར་ས་དི་སཾ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ཙི་ར་ཀ་ཏཱ་དི་ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ས་ཏི, ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་བྷཱུ་ཏཱ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ, མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཙཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ་པི ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ‘‘ན ཝ་ཏ མེ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦོ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༧༣༣) ན་ཡེ་ན ཏ་ཏྠ ཨཱ་ལ་ཡཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ སུ་ཁུ་མ་ཏ་ཎྷཱ རཱུ་པནི་ཀ་ནྟིཙཱ་ཏི ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ད་ས་སུ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ‘‘ན ཝ་ཏ མེ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨོ་བྷཱ་སཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཱ ཨ་དྡྷཱ མ་གྒ་པྤ་ཏྟོ་སྨི, ཕ་ལ་པྤ་ཏྟོ་སྨཱི’’ཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༧༣༣) ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཨོ་བྷཱ་སཱ་ད་ཡོ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ ན མ་གྒོ, ཨ་ཐ ཁོ ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཨེ་ཝ, ཏ་བྦི་ནི་མུ་ཏྟཾ པ་ན ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པ་ནྣཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ མ་གྒོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ མ་གྒཱ་མ་གྒ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ནི་ཙྪ་ཡ་ནཾ མ་གྒཱ་མ་གྒ་སྶ ཛཱ་ན་ན་ཏོ, ད་སྶ་ན་ཏོ, ཨ་མ་གྒེ མ་གྒ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏོ ཙ མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ.
༥༤. ཡཱ་ཝཱ་ནུ་ལོ་མཱཏི ཡཱ་ཝ ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཱ. ན་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནཱིཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༧༣༧ ཨཱ་ད་ཡོ) ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་ཉྩ ཝ་ཡ་ཉྩ ཛཱ་ན་ན་ཀཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ, ཨུ་ད་ཡཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ བྷ་ངྒ་མ་ཏྟཱ་ནུ་པེ་ཀྑ་ཀཾ བྷ་ངྒ་ཉཱ་ཎཾ, བྷ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ སཱི་ཧཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པེ་ཀྑ་ཀཾ བྷ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཐཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཏྟ་གྷ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པེ་ཀྑ་ཀཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉཱ་ཎཾ, དི་ཊྛཱ་དཱི་ན་ཝེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ནི་བྦི་དཱ་ཉཱ་ཎཾ, ཛཱ་ལཱ་དི་ཏོ མ་ཙྪཱ་དི་ཀཱ ཝི་ཡ ཏེ་ཧི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ, མུ་ཙྩ་ནུ་པཱ་ཡ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ དི་ཊྛཱ་དཱི་ན་ཝེ་སུ་པི ས་མུ་དྡ་ས་ཀུ་ཎཱི ཝི་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་མྨ་ས་ན་ཝ་ས་པྤ་ཏྟཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ, ཙ་ཏྟ་བྷ་རི་ཡོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ དི་ཊྛཱ་དཱི་ན་ཝེ་སུ ཏེ་སུ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ན་ཏཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ, ཨུ་དྡྷཾ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ མ་གྒ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཏོ པུ་བྦེ པ་ཝ་ཏྟཾ ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ན་ཝ་མཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎནྟི ཨི་མཱ་ནི ན་ཝ ཉཱ་ཎཱ་ནི ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན, པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན, པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཙ པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ.
༥༥. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་རི་པཱ་ཀོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་པཱ་ཀོ, ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཏཾ ཨཱ་ག་མྨ པ་ཊི་ཙྩ. ཨི་དཱ་ནི ཨ་པྤ་ནཱ་ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨ་པྤ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཀྑ་ཎེ. ཡཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ག་ཧི་ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཨེ་ཀཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི.
༥༦. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཱ. ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎ་ས་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ སཱ་ནུ་ལོ་མཱ. སཱ ཨེ་ཝ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་དཱ་སཱི་ན་ཏྟཱ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ. ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་པཱ་ཡཱ་དི་ཏོ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཙ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི.
༥༧. ཨ་བྷི་ས་མྦྷོ་ནྟནྟི པཱ་པུ་ཎ་ནྟཾ.
༥༨. པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ན ཨི་ཏོ ཨཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ’’ནྟི པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ཛཱ་ན་ནྟོ. ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་རོ་ནྟོ. མ་གྒ་ས་ཙྩཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱཏི མ་གྒ་ས་ཙྩ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ས་ཙྩ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ནཾ པ་དཱི་པཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཊྚི་དཱ་ཧཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ཏོ, ‘‘ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏྱཱ་དི (སཾ. ནི. ༥.༡༡༠༠; ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༨༣༩) ཨཱ་ག་མ་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ.
༥༩. དྭེ ཏཱི་ཎི ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱཏི མ་གྒུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨ་པ་ནཱི་ཏ་གྒི་མྷི ཋཱ་ནེ ཨུ་ཎྷ་ཏྟ་ནི་བྦཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ གྷ་ཊེ་ཧི ཨ་བྷི་སི་ཉྩ་མཱ་ན་མུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཀི་ལེ་སེ་པི ས་ནྟཱ་ནེ ད་ར་ཐ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཀཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ, ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནཱིཏི མ་གྒ་ཕ་ལཱ་དི་ཝི་ས་ཡཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཉཱ་ཎཱ་ནི, ཡཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༣) ཝུ་ཏྟཾ.
༦༠. ཨི་དཱ་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ བྷཱུ་མིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘མ་གྒཾ ཕ་ལ་ཉྩཱ’’ཏྱཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཝ་ཏཱ་ཧཾ མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི མ་གྒཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏོ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ མེ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ལ་དྡྷོ’’ཏི ཏ་སྶ ཕ་ལཾ, ཏ་ཏོ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ མེ དྷ་མྨོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ’’ཏི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ པ་ཎྜི་ཏོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏོ ‘‘ཨི་མེ ནཱ་མ མེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ’’ཏི པ་ཧཱི་ནེ ཀི་ལེ་སེ, ‘‘ཨི་མེ ནཱ་མ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཱ’’ཏི ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་སེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི ཝཱ, ན ཝཱ. ཀོ་ཙི སེ་ཀྑོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཀོ་ཙི ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མ་ཙཱ་རོ་ཏྱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཐཱ ཧི མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ‘‘ཀོ སུ ནཱ་མ མེ དྷ་མྨོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༧༥; ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༨༡༢) ཨ་པྤ་ཧཱི་ནེ ཀི་ལེ་སེ པུ་ཙྪི. ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ན ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ ན་ཏྠི ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཏི་ཎྞཾ སེ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ནྣ་ར་ས ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཚ་བྦི་སུ་དྡྷི་ཀ་མེ་ནཱཏི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༦༦༢ ཨཱ་ད་ཡོ) སཱི་ལ་ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ, དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་རཱི་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་སཾ ཚ་ནྣཾ ཝི་སུ་དྡྷཱི་ནཾ ཀ་མེ་ན. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ན་ཏཱ, པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ, ཀི་ལེ་ས་མ་ལེ་ཧི ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཙ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ.
ཨེ་ཏྠཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ.
ཝི་སུ་དྡྷི་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝི་མོ་ཀྑ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡. ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ ཨུ་དྡེ་སེ. ས་ངྑཱ་རེ་སུ ‘‘ཡོ ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཀ་མྨ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ ཕ་ལ་སྶ ཙ ཝེ་ད་ཀོ ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ད་ལ༹ྷ་གྒཱ་ཧོ, ཏཾ མུ་ཉྩ་ནྟཱི ‘‘ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝི་མོ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ མ་གྒ་ཕ་ལ་སྶ དྭཱ་རཾ ཧོ་ཏི.
༦༢. ས་ངྑཱ་རེ་སུ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩེ ‘‘ནི་ཙྩ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༤.༤༩; པ་ཊི. མ. ༡.༢༣༦; ཝི་བྷ. ༩༣༩) པ་ཝ་ཏྟཾ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝི་པ་ལླཱ་ས་ནི་མི་ཏྟཾ མུ་ཉྩ་ནྟཱི པ་ཛ་ཧ་ནྟཱི ཝི་པ་ལླཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༦༣. ‘‘དུ་ཀྑ’’ནྟི པ་ཝ་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་ཏཾ སུ་ཁ’’ནྟྱཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཎི་དྷིཾ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཏྠ་ནཾ མུ་ཉྩ་ནྟཱི དུ་ཀྑཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟཱི པ་ཎི་དྷི་ར་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ.
༦༤. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏཱ་སཾ ཏི་སྶ་ནྣཾ ཨེ་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི ནཱ་མཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཡ་དི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ཏི. མ་གྒོ སུ་ཉྙ་ཏོ ནཱ་མ ཝི་མོ་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་ཏྟཱ.
༦༦. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན མ་གྒོ, ཕ་ལ་ཉྩཱ་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒོ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ནཱ་མ.
༦༧. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན. ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཕ་ལ་མུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་མྤཱིཏི ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷ་མ་གྒ་སྶ ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི མ་གྒཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏཱི་ཎི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཏ་དཱ མ་གྒ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཱ་ཡོ་ག་ཏོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་སུ་ཉྙ་ཏ་ཏྟཱ, ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟ་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ཏ་ཎྷཱ་པ་ཎི་དྷི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཙ སུ་ཉྙ་ཏ་ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་ཝ་ནྟཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན. ས་ར་ས་ཝ་སེ་ནཱཏི རཱ་གཱ་དི་སུ་ཉྙ་ཏ་ཏྟཱ, རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ཀི་ལེ་ས་པ་ཎི་དྷི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན. ས་བྦ་ཏྠཱཏི མ་གྒ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝཱི་ཐི་ཡ་ཉྩ. ས་བྦེ་ས་མྤཱིཏི མ་གྒ་སྶ, ཕ་ལ་སྶ་པི.
ཝི་མོ་ཀྑ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པུ་གྒ་ལ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༨. ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ ས་ཏྟ་སུ ཝཱ་རེ་སུ ཀཱ་མ་སུ་ག་ཏི་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎཾ པ་ར་མཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ ན པ་ན ཨ་ཊྛ་མཱ་དི་ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་གཱ་མཱི་ཏྱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཏེ བྷ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་མ་མཱ་དི་ཡ་ནྟཱི’’ཏི (ཁུ. པཱ. ༦.༩; སུ. ནི. ༢༣༢; ནེ་ཏྟི. ༡༡༥). རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝཾ པ་ན ས་ཏྟ་ཝཱ་ར་ཏོ པ་ར་མྤི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ.
༦༩. རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནནྟི མོ་ཧ་གྒ་ཧ་ཎཾ རཱ་ག་དོ་སེ་ཀ་ཊྛ་མོ་ཧཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༧༠. ཁཱི་ཎཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ. ད་ཀྑི་ཎཱ་ར་ཧེ་སུ ཨ་གྒ་ཏྟཱ ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ.
པུ་གྒ་ལ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་མཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༢. ས་བྦེ་ས་མྤཱིཏི ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ.
༧༣. ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ནི་རོ་དྷ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི, དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཙི་ཏྟ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཎཾ. ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ན་ཉྩཱཏི ཀཱ་མ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི་ན་མེ་ཝ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ནཾ, ཏ་ཐཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ན་ཉྩ. ཏ་ཏྠཱཏི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ. ཡཱ་ཝ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ག་ནྟྭཱཏི ཨེ་ཝཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཝ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཏཱ་ཝ ག་ནྟྭཱ. ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཡྻཱ་དི་ཀནྟི ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཋ་པི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་རི་ཀྑཱ་ར་གེ་ཧཱ་དཱི་ནཾ ཨ་གྒི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཝི་ནཱ་ས་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, སཾ་གྷ་པ་ཊི་མཱ་ན་ན་ས་ཏྠུ་པ་ཀྐོ་ས་ནཱ་ནཾ པུ་རེ་ཏ་རཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ས་ཏྟཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཀཾ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ.
ས་མཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༥. པ་ཊི་པ་ཏྟི་ར་ས་སྶཱ་དནྟི ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ཕ་ལ་སུ་ཁཱ་དི་བྷེ་དཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ར་ས་སྶཱ་དཾ.
ཨི་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནི་ཡཱ ནཱ་མ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ག་མ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
(ཀ) ཙཱ་རི་ཏྟེ་ན ཀུ་ལཱ་ཙཱ་རེ་ན སོ་བྷི་ཏེ ཝི་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཨུ་ད་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟི ཡ་སྶ, ཏེ་ན, ཀ་མྨཱ་དི་ཝི་ས་ཡཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཝུ་དྡྷོ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཙ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡོ ཡ་སྶ, ཏེ་ན, ན་མྤ་ཝ྄ཧ་ཡེ་ན ན་མྤ་ནཱ་མ་ཀེ་ན, པ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤཾ སཱ་ས་ནེ སུ་ཁོ་ཏ་ར་ཎ་པ་རི་པཱ་ཙ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་རཱ་ནུ་གྒ་ཧཾ, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཡཾ པ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཏྠི་ཏཾ ཨ་བྷི་ཡཱ་ཙི་ཏཾ, ཏཾ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
(ཁ) ཏེ་ན པ་ཀ་ར་ཎ་པྤ་སུ་ཏེ་ན ཝི་པུ་ལེ་ན པུ་ཉྙེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝ་དཱ་ཏེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ན སོ་བྷི་ཏཱ. ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ལ་ཛྫི་ནོ བྷི་ཀྑཱུ, དྷ་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་བྷཱུ་ཏཾ, ཨུ་དི་ཏོ་དི་ཏཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་པྤ་སི་དྡྷཾ, མཱུ་ལ་སོ་མཾ ནཱ་མ ཝི་ཧཱ་རཾ, པུ་ཉྙ་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ ཨུ་ད་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ མ་ངྒ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཡུ་ཀ་ནྟཾ མ་ཉྙ་ནྟུ, ཏ་ཏྠ ནི་ཝཱ་སི་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱི་དི་སཱ ཧོ་ནྟཱུ་ཏྱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ནི་ག་མ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱི ནཱ་མ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧ་ཊཱི་ཀཱ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ
༡. ར་མྨེ པུ་ལ་ཏྠིན་ག་རེ ན་ག་རཱ་དྷི་རཱ་ཛེ,
ར་ཉྙཱ པ་ར་ཀྐ་མབྷུ་ཛེ་ན མ་ཧཱ་བྷུ་ཛེ་ན;
ཀཱ་རཱ་པི་ཏེ ཝ་ས་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧཱ་རེ;
ཡོ ར་མྨ་ཧ་མྨི་ཡ་ཝ་རཱུ་པ་ཝ་ནཱ་བྷི་རཱ་མེ.
༢. ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལ་ད་མ་སཾ་ཡ་མ་ཏོ་སི་ཏེ་ཧི,
ས་མྨཱ་ནི་ཏོ ཝ་སི་ག་ཎེ་ཧི གུ་ཎཱ་ཀ་རེ་ཧི;
པ་ཏྟོ མུ་ནི་ནྡ་ཝ་ཙ་ནཱ་དི་སུ ནེ་ཀ་ག་ནྠ-
ཛཱ་ཏེ་སུ ཙཱ་ཙ་རི་ཡ་ཏཾ མ་ཧི་ཏཾ ཝི་དཱུ་ཧི.
༣. ཉཱ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་མི་ཧ ཡ་སྶ ཙ སཱུ་ཙ་ཡ་ནྟཱི,
སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་དི་ཀཱ་ནཾ;
སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་མུ་ཁཱ མ་དྷུ་ར་ཏྠ་སཱ་ར-
ས་ནྡཱི་པ་ནེ་ན སུ་ཛ་ནཾ པ་རི་ཏོ་ས་ཡ་ནྟཱི.
༤. ཏ་སྶཱ་ནུ་ཀ་མྤ་མ་ཝ་ལ་མྦི་ཡ སཱ་རི་པུ་ཏྟ-
ཏྠེ་ར་སྶ ཐཱ་མ་ག་ཏ་སཱ་ར་གུ་ཎཱ་ཀ་ར་སྶ;
ཡོ ནེ་ཀ་ག་ནྠ་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཊུ་ཏཾ ཨ་ལ་ཏྠཾ,
ཏ་སྶེ་ས ཉཱ་ཎ་ཝི་བྷ་ཝོ ཝི་བྷ་ཝེ་ཀ་ཧེ་ཏུ.
༥. སོ་ཧ་མེ་ཏ་སྶ སཾ་སུ་དྡྷ-ཝཱ་ཡཱ་མ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨ་དྡྷཱ་སཱ་ས་ན་དཱ་ཡཱ་དོ, ཧེ་སྶཾ མེ་ཏྟེ་ཡྻ་ས་ཏྠུ་ནོ.
༦. ཛོ་ཏ་ཡ་ནྟཾ ཏ་དཱ ཏ་སྶ, སཱ་ས་ནཾ སུ་དྡྷ་མཱ་ན་སཾ.
པ་སྶེ་ཡྻཾ ས་ཀྐ་རེ་ཡྻ་ཉྩ, ག་རུཾ མེ སཱ་རི་ས་མྦྷ་ཝཾ.
༧. དི་ནེ་ཧི ཙ་ཏུ་ཝཱི་སེ་ཧི, ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཡ་ཐཱ.
ཏ་ཐཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ངྐ་པྤཱ, སཱི་གྷཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ པཱ་ཎི་ན་ནྟི.
ཨི་ཏི བྷ་ད་ནྟ་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ སི་སྶེ་ན ར་ཙི་ཏཱ
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱི ནཱ་མ
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧ་ཊཱི་ཀཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.