༡. ར་ཧོ་ག་ཏ་ཝ་གྒོ

༡. པ་ཋ་མ་ར་ཧོ་ག་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༨༩༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝི་ར་དྡྷཱ, ཝི་ར་དྡྷོ ཏེ་སཾ ཨ་རི་ཡོ མ་གྒོ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མཱི. ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ, ཨཱ་ར་དྡྷོ ཏེ་སཾ ཨ་རི་ཡོ མ་གྒོ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ – ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི?

‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡེ ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡེ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡེ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེ ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེ ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཉྩ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ.

‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟེ…པེ… བ་ཧི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟེ…པེ… ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟེ ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟེ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟེ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི…པེ… ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ.

‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨེ་སུ ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨེ་སུ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨེ་སུ ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. དུ་ཏི་ཡ་ར་ཧོ་ག་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༩༠༠. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝི་ར་དྡྷཱ, ཝི་ར་དྡྷོ ཏེ་སཾ ཨ་རི་ཡོ མ་གྒོ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མཱི; ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ, ཨཱ་ར་དྡྷོ ཏེ་སཾ ཨ་རི་ཡོ མ་གྒོ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི?

‘‘ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟེ…པེ… བ་ཧི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟེ…པེ… ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨེ་སུ…པེ… ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. སུ་ཏ་ནུ་སུ་ཏྟཾ

༩༠༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི སུ་ཏ་ནུ་ཏཱི་རེ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཉྙ་ཏཾ པ་ཏྟོ’’ཏི?

‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཉྙ་ཏཾ པ་ཏྟོ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ? ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ – ཨི་མེ་སཾ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཉྙ་ཏཾ པ་ཏྟོ. ཨི་མེ་ས་ཉྩ པ་ནཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཧཱི་ནཾ དྷ་མྨཾ ཧཱི་ན་ཏོ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ དྷ་མྨཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཏོ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, པ་ཎཱི་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཏོ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. པ་ཋ་མ་ཀ་ཎྜ་ཀཱི་སུ་ཏྟཾ

༩༠༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ སཱ་ཀེ་ཏེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཀ་ཎྜ་ཀཱི་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སེ་ཁེ་ནཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི?

‘‘སེ་ཁེ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ …པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ – སེ་ཁེ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. དུ་ཏི་ཡ་ཀ་ཎྜ་ཀཱི་སུ་ཏྟཾ

༩༠༣. སཱ་ཀེ་ཏ་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་སེ་ཁེ་ནཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་སེ་ཁེ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ – ཨ་སེ་ཁེ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་ཎྜ་ཀཱི་སུ་ཏྟཾ

༩༠༤. སཱ་ཀེ་ཏ་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཉྙ་ཏཾ པ་ཏྟོ’’ཏི? ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཉྙ་ཏཾ པ་ཏྟོ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ? ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ – ཨི་མེ་སཾ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཉྙ་ཏཾ པ་ཏྟོ. ཨི་མེ་ས་ཉྩ པ་ནཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༩༠༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ – ཨི་མེ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ས་ལ་ལཱ༹་གཱ་ར་སུ་ཏྟཾ

༩༠༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ལ་ལཱ༹་གཱ་རེ. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི…པེ… ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ག་ངྒཱ ན་དཱི པཱ་ཙཱི་ན་ནི་ནྣཱ པཱ་ཙཱི་ན་པོ་ཎཱ པཱ་ཙཱི་ན་པ་བྦྷཱ་རཱ. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ [ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ (བ་ཧཱུ་སུ)] ཨཱ་དཱ་ཡ – ‘མ་ཡཾ ཨི་མཾ ག་ངྒཱ་ན་དིཾ པ་ཙྪཱ་ནི་ནྣཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ པ་ཙྪཱ་པོ་ཎཾ པ་ཙྪཱ་པ་བྦྷཱ་ར’ནྟི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པི ནུ སོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ག་ངྒཱ་ན་དིཾ པ་ཙྪཱ་ནི་ནྣཾ ཀ་རེ་ཡྻ པ་ཙྪཱ་པོ་ཎཾ པ་ཙྪཱ་པ་བྦྷཱ་ར’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’. ‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ’’? ‘‘ག་ངྒཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན་དཱི པཱ་ཙཱི་ན་ནི་ནྣཱ པཱ་ཙཱི་ན་པོ་ཎཱ པཱ་ཙཱི་ན་པ་བྦྷཱ་རཱ. སཱ ན སུ་ཀ་རཱ པ་ཙྪཱ་ནི་ནྣཾ ཀཱ་ཏུཾ པ་ཙྪཱ་པོ་ཎཾ པ་ཙྪཱ་པ་བྦྷཱ་རཾ. ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ པ་ན སོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶ བྷཱ་གཱི ཨ་སྶཱ’’ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཝེ་ནྟཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཝཱ མི་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་མ་ཙྩཱ ཝཱ ཉཱ་ཏཱི ཝཱ སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ ཝཱ བྷོ་གེ་ཧི ཨ་བྷི་ཧ་ཊྛུཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻུཾ – ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཀིཾ ཏེ ཨི་མེ ཀཱ་སཱ་ཝཱ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ནྟི? ཀིཾ མུ་ཎྜོ ཀ་པཱ་ལ་མ་ནུ་ས་ཉྩ་ར་སི? ཨེ་ཧི ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ བྷོ་གེ ཙ བྷུ་ཉྫ་སྶུ པུ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཀ་རོ་ཧཱི’’’ཏི.

‘‘སོ ཝ་ཏ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟོ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཡ་ཉྷི ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙི་ཏྟཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་ནྣཾ ཝི་ཝེ་ཀ་པོ་ཎཾ ཝི་ཝེ་ཀ་པ་བྦྷཱ་རཾ ཏཾ ཝ་ཏ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཝ་ན་སུ་ཏྟཾ

༩༠༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་མྦ་པཱ་ལི་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ མུ་ཁ་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ. ཀ་ཏ་མེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ? ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ – ཨི་མེ་སུ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ, སོ ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.

‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ! ཡེ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝ ཨ་སྶུ་མྷ ཨཱ་ས་བྷིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་མཱ་ན་སྶཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༩༠༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ནྡྷ་ཝ་ན་སྨིཾ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ དུ་ཀྑི་ཏོ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –

‘‘ཀ་ཏ་མེ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ? ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི…པེ… ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ – ཨི་མེ་སུ ཁོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

ར་ཧོ་ག་ཏ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ར་ཧོ་ག་ཏེ་ན དྭེ ཝུ་ཏྟཱ, སུ་ཏ་ནུ ཀ་ཎྜ་ཀཱི ཏ་ཡོ;

ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡ་ས་ལ་ལཱ༹་གཱ་རཾ, ཨ་མྦ་པཱ་ལི ཙ གི་ལཱ་ན་ནྟི.