༣. ཨ་ཡོ་གུ་ལ༹་ཝ་གྒོ

༡. མ་གྒ་སུ་ཏྟཾ

༨༣༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘པུ་བྦེ་ཝ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ མ་གྒོ, ཀཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’ཏི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ཨི་ཏི མེ ཚ་ནྡོ ན ཙ ཨ་ཏི་ལཱི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏི་པྤ་གྒ་ཧི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཾ་ཁི་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. པ་ཙྪཱ་པུ་རེ་ས་ཉྙཱི ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཡ་ཐཱ པུ་རེ ཏ་ཐཱ པ་ཙྪཱ, ཡ་ཐཱ པ་ཙྪཱ ཏ་ཐཱ པུ་རེ; ཡ་ཐཱ ཨ་དྷོ ཏ་ཐཱ ཨུ་དྡྷཾ, ཡ་ཐཱ ཨུ་དྡྷཾ ཏ་ཐཱ ཨ་དྷོ; ཡ་ཐཱ དི་ཝཱ ཏ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ, ཡ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ དི་ཝཱ. ཨི་ཏི ཝི་ཝ་ཊེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་ན ས་པྤ་བྷཱ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ཨི་ཏི མེ ཝཱི་མཾ་སཱ ན ཙ ཨ་ཏི་ལཱི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏི་པྤ་གྒ་ཧི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཾ་ཁི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. པ་ཙྪཱ་པུ་རེ་ས་ཉྙཱི ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཡ་ཐཱ པུ་རེ ཏ་ཐཱ པ་ཙྪཱ, ཡ་ཐཱ པ་ཙྪཱ ཏ་ཐཱ པུ་རེ; ཡ་ཐཱ ཨ་དྷོ ཏ་ཐཱ ཨུ་དྡྷཾ, ཡ་ཐཱ ཨུ་དྡྷཾ ཏ་ཐཱ ཨ་དྷོ; ཡ་ཐཱ དི་ཝཱ ཏ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ ཡ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ དི་ཝཱ’ – ཨི་ཏི ཝི་ཝ་ཊེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་ན ས་པྤ་བྷཱ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ་སུ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏེ་སུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ་སུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ་སུ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏེ་སུ, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

(ཚ་པི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ).

༢. ཨ་ཡོ་གུ་ལ༹་སུ་ཏྟཾ

༨༣༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ མ་ནོ་མ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་ཡཱ མ་ནོ་མ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ཨི་དྡྷི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་མི་ནཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀེ་ན [ཙཱ་ཏུ་མྨ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀེ་ན (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཀཱ་ཡེ་ན ཨི་དྡྷི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ’’ཏི.

‘‘ཡ་ཉྩ ཁོ, ཨོ་མཱ་ཏི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ མ་ནོ་མ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ, ཡ་ཉྩ ཁོ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ཨི་དྡྷི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ, ཏ་ཡི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཨ་བྦྷུ་ཏ་ཉྩཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཙེ་ཝ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཙ, ཨ་བྦྷུ་ཏཱ ཙེ་ཝ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཙ’’.

‘‘ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀཱ་ཡ་མྤི ཙི་ཏྟེ ས་མོ་ད་ཧ་ཏི [ས་མཱ་ད་ཧ་ཏི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཙི་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ཡེ ས་མོ་ད་ཧ་ཏི, སུ་ཁ་ས་ཉྙ་ཉྩ ལ་ཧུ་ས་ཉྙ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཏ་སྨིཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡོ ལ་ཧུ་ཏ་རོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི མུ་དུ་ཏ་རོ ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡ་ཏ་རོ ཙ པ་བྷ་སྶ་ར་ཏ་རོ ཙ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཡོ་གུ་ལོ༹ དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟོ ལ་ཧུ་ཏ་རོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི མུ་དུ་ཏ་རོ ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡ་ཏ་རོ ཙ པ་བྷ་སྶ་ར་ཏ་རོ ཙ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀཱ་ཡ་མྤི ཙི་ཏྟེ ས་མོ་ད་ཧ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ཡེ ས་མོ་ད་ཧ་ཏི, སུ་ཁ་ས་ཉྙ་ཉྩ ལ་ཧུ་ས་ཉྙ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཏ་སྨིཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡོ ལ་ཧུ་ཏ་རོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི མུ་དུ་ཏ་རོ ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡ་ཏ་རོ ཙ པ་བྷ་སྶ་ར་ཏ་རོ ཙ.

‘‘ཡ་སྨིཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀཱ་ཡ་མྤི ཙི་ཏྟེ ས་མོ་ད་ཧ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ཡེ ས་མོ་ད་ཧ་ཏི, སུ་ཁ་ས་ཉྙ་ཉྩ ལ་ཧུ་ས་ཉྙ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཏ་སྨིཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏཱུ་ལ་པི་ཙུ ཝཱ ཀ་པྤཱ་ས་པི་ཙུ ཝཱ ལ་ཧུ་ཀོ ཝཱ་ཏཱུ་པཱ་དཱ་ནོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀཱ་ཡ་མྤི ཙི་ཏྟེ ས་མོ་ད་ཧ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ཡེ ས་མོ་ད་ཧ་ཏི, སུ་ཁ་ས་ཉྙ་ཉྩ ལ་ཧུ་ས་ཉྙ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཏ་སྨིཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡོ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, སོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. བྷི་ཀྑུ་སུ་ཏྟཾ

༨༣༥. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི …པེ… ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. སུ་དྡྷི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༨༣༦. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༨༣༧. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི …པེ… ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ དྭི་ནྣཾ ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཕ་ལཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཱ, ས་ཏི ཝཱ ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཏཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. དུ་ཏི་ཡ་ཕ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༨༣༨. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི …པེ… ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ? དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ [པ་ཊི་ག་ཙྩ (སཱི.), པ་ཊི་ཧ་ཙྩ (པཱི.)] ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི; ཨ་ཐ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི; ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨི་མེ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. པ་ཋ་མ་ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ

༨༣༩. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི, ཀ་ཏ་མོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཀ་ཏ་མཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཀ་ཏ་མཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི’’.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ? ཡོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་གྒོ ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་དྡྷི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. དུ་ཏི་ཡ་ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ

༨༤༠. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི, ཀ་ཏ་མོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཀ་ཏ་མཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཀ་ཏ་མཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ…པེ….

‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ? ཡོ, ཨཱ་ན་ནྡ, མ་གྒོ ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་དྡྷི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱ་ན་ནྡ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. པ་ཋ་མ་བྷི་ཀྑུ་སུ་ཏྟཾ

༨༤༡. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི, ཀ་ཏ་མོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཀ་ཏ་མཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཀ་ཏ་མཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི?

‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ, ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་དྡྷི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. དུ་ཏི་ཡ་བྷི་ཀྑུ་སུ་ཏྟཾ

༨༤༢. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི, ཀ་ཏ་མོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཀ་ཏ་མཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཀ་ཏ་མཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ…པེ….

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ? ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ, ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་དྡྷི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.

༡༡. མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༨༤༣. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཏ་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ…པེ… ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’.

‘‘ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ‘ཨི་ཏི མེ ཚ་ནྡོ ན ཙ ཨ་ཏི་ལཱི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏི་པྤ་གྒ་ཧི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཾ་ཁི་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི’. པ་ཙྪཱ་པུ་རེ་ས་ཉྙཱི ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ པུ་རེ ཏ་ཐཱ པ་ཙྪཱ, ཡ་ཐཱ པ་ཙྪཱ ཏ་ཐཱ པུ་རེ; ཡ་ཐཱ ཨ་དྷོ ཏ་ཐཱ ཨུ་དྡྷཾ, ཡ་ཐཱ ཨུ་དྡྷཾ ཏ་ཐཱ ཨ་དྷོ; ཡ་ཐཱ དི་ཝཱ ཏ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ, ཡ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ དི་ཝཱ’. ཨི་ཏི ཝི་ཝ་ཊེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་ན ས་པྤ་བྷཱ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ‘ཨི་ཏི མེ ཝཱི་མཾ་སཱ ན ཙ ཨ་ཏི་ལཱི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏི་པྤ་གྒ་ཧི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཾ་ཁི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི’…པེ… ཨི་ཏི ཝི་ཝ་ཊེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་ན ས་པྤ་བྷཱ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ.

‘‘ཨི་མེ་ས་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ མོ་གྒ་ལཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨི་མེ་ས་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.

༡༢. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༨༤༤. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཏ་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’.

‘‘ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ‘ཨི་ཏི མེ ཚ་ནྡོ ན ཙ ཨ་ཏི་ལཱི་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏི་པྤ་གྒ་ཧི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཾ་ཁི་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི’. པ་ཙྪཱ་པུ་རེ་ས་ཉྙཱི ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ པུ་རེ ཏ་ཐཱ པ་ཙྪཱ, ཡ་ཐཱ པ་ཙྪཱ ཏ་ཐཱ པུ་རེ; ཡ་ཐཱ ཨ་དྷོ ཏ་ཐཱ ཨུ་དྡྷཾ, ཡ་ཐཱ ཨུ་དྡྷཾ ཏ་ཐཱ ཨ་དྷོ; ཡ་ཐཱ དི་ཝཱ ཏ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ, ཡ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ དི་ཝཱ’. ཨི་ཏི ཝི་ཝ་ཊེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་ན ས་པྤ་བྷཱ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི…པེ… ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ‘ཨི་ཏི མེ ཝཱི་མཾ་སཱ ན ཙ ཨ་ཏི་ལཱི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཏི་པ་གྒ་ཧི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཾ་ཁི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི’. པ་ཙྪཱ་པུ་རེ་ས་ཉྙཱི ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཡ་ཐཱ པུ་རེ ཏ་ཐཱ པ་ཙྪཱ, ཡ་ཐཱ པ་ཙྪཱ ཏ་ཐཱ པུ་རེ; ཡ་ཐཱ ཨ་དྷོ ཏ་ཐཱ ཨུ་དྡྷཾ, ཡ་ཐཱ ཨུ་དྡྷཾ ཏ་ཐཱ ཨ་དྷོ; ཡ་ཐཱ དི་ཝཱ ཏ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ, ཡ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ དི་ཝཱ’. ཨི་ཏི ཝི་ཝ་ཊེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་ན ས་པྤ་བྷཱ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ.

‘‘ཨི་མེ་ས་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨི་མེ་ས་ཉྩ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. དྭཱ་ད་ས་མཾ.

(ཚ་པི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ).

ཨ་ཡོ་གུ་ལ༹་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

མ་གྒོ ཨ་ཡོ་གུ་ལོ༹ བྷི་ཀྑུ, སུ་དྡྷི་ཀ་ཉྩཱ་པི དྭེ ཕ་ལཱ;

དྭེ ཙཱ་ན་ནྡཱ དུ་ཝེ བྷི་ཀྑཱུ, མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི.