༤. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ

༡. སུ་དྡྷི་ཀ་ཝ་གྒོ

༡. སུ་དྡྷི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༤༧༡. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. པ་ཋ་མ་སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༤༧༢. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ [ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.) སཾ. ནི. ༢.༡༧༥] ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. དུ་ཏི་ཡ་སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༤༧༣. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. པ་ཋ་མ་ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སུ་ཏྟཾ

༤༧༤. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ [ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.) སཾ. ནི. ༢.༡༧༥] ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སུ་ཏྟཾ

༤༧༥. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. པ་ཋ་མ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༤༧༦. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ན མེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཝཱ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ན ཙ པ་ནེ་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི [ཡེ ཙ ཁོ ཏེ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) སཾ. ནི. ༢.༡༧༤], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཙེ་ཝ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ; ཏེ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. དུ་ཏི་ཡ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༤༧༧. ‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི; ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི…པེ… ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི …པེ… ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ན མེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཝཱ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ན ཙ པ་ནེ་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི; ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི; ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི…པེ… ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཙེ་ཝ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ཏེ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ད་ཊྛ་བྦ་སུ་ཏྟཾ

༤༧༨. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒེ་སུ – ཨེ་ཏྠ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ་སུ – ཨེ་ཏྠ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ – ཨེ་ཏྠ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ – ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཏྠ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ? ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ – ཨེ་ཏྠ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. པ་ཋ་མ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ

༤༧༩. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ས་དྡ་ཧ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷིཾ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ཏི་མཱ ཧོ་ཏི པ་ར་མེ་ན ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤི ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ས་རི་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝོ་སྶ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ལ་བྷ་ཏི ས་མཱ་དྷིཾ, ལ་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ.

༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ

༤༨༠. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ས་དྡ་ཧ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷིཾ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. སོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ [ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི པ་ད་ཧ་ཏི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ཏི་མཱ ཧོ་ཏི པ་ར་མེ་ན ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤི ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ས་རི་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ. སོ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝོ་སྶ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ལ་བྷ་ཏི ས་མཱ་དྷིཾ, ལ་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ. སོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ, ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ. སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

སུ་དྡྷི་ཀ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

སུ་དྡྷི་ཀ་ཉྩེ་ཝ དྭེ སོ་ཏཱ, ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ ཨ་པ་རེ དུ་ཝེ;

ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཝི་བྷ་ངྒཱ ཨ་པ་རེ དུ་ཝེ་ཏི.

༢. མུ་དུ་ཏ་ར་ཝ་གྒོ

༡. པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སུ་ཏྟཾ

༤༨༡. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ…. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ས་དྡ་ཧ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷིཾ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ? ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཝཱི་རི་ཡཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ? ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. པ་ཋ་མ་སཾ་ཁི་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༤༨༢. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏྟཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. དུ་ཏི་ཡ་སཾ་ཁི་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༤༨༣. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏྟཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཕ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཕ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ པུ་གྒ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཏ་ཏི་ཡ་སཾ་ཁི་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༤༨༤. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏྟཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་པཱུ་རཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, པ་དེ་སཾ པ་དེ་ས་ཀཱ་རཱི ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ‘ཨ་ཝ་ཉྫྷཱ་ནི ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’ཏི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. པ་ཋ་མ་ཝི་ཏྠཱ་ར་སུ་ཏྟཾ

༤༨༥. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏྟཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཏྠཱ་ར་སུ་ཏྟཾ

༤༨༦. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏྟཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཕ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཕ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ པུ་གྒ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ཏ་ཏི་ཡ་ཝི་ཏྠཱ་ར་སུ་ཏྟཾ

༤༨༧. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏྟཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་པཱུ་རཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, པ་དེ་སཾ པ་དེ་ས་ཀཱ་རཱི ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ‘ཨ་ཝ་ཉྫྷཱ་ནི ཏྭེ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’ཏི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. པ་ཊི་པ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༤༨༨. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏྟཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦཾ ན་ཏྠི, ཏ་མ་ཧཾ ‘བཱ་ཧི་རོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་པ་ཀྑེ ཋི་ཏོ’ཏི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ས་མྤ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༤༨༩. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑུ, བྷི་ཀྑུ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨུ་པ་ས་མ་གཱ་མིཾ ས་མྦོ་དྷ་གཱ་མིཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨུ་པ་ས་མ་གཱ་མིཾ ས་མྦོ་དྷ་གཱ་མིཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨུ་པ་ས་མ་གཱ་མིཾ ས་མྦོ་དྷ་གཱ་མིཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨུ་པ་ས་མ་གཱ་མིཾ ས་མྦོ་དྷ་གཱ་མིཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨུ་པ་ས་མ་གཱ་མིཾ ས་མྦོ་དྷ་གཱ་མིཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, བྷི་ཀྑུ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༤༩༠. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

མུ་དུ་ཏ་ར་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཏ་ཡོ སཾ་ཁི་ཏྟཱ, ཝི་ཏྠཱ་རཱ ཨ་པ་རེ ཏ་ཡོ;

པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ ས་མྤ་ནྣོ [པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙཱུ་པ་ས་མོ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)], ད་ས་མཾ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ནྟི.

༣. ཚ་ལི༹་ནྡྲི་ཡ་ཝ་གྒོ

༡. པུ་ན་བྦྷ་ཝ་སུ་ཏྟཾ

༤༩༡. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ནཱ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ནེ་ཝ ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ [ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)]. ཡ་ཏོ ཙ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཝི་མུ་ཏྟི [ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི (སཱི. པཱི. ཀ.)], ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི་དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༤༩༢. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ, པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༤༩༣. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི་སུ་ཏྟཾ

༤༩༤. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏྟཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི [ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི (ཀ.)] ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མུ་དུ་ཏ་རེ་ཧི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. སུ་དྡྷ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༤༩༥. ‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༤༩༦. ‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་མེ་སཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སུ་ཏྟཾ

༤༩༧. ‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མེ་སཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ’’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ས་མྦུ་དྡྷ་སུ་ཏྟཾ

༤༩༨. ‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ནཱ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ནེ་ཝ ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཝི་མུ་ཏྟི, ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི་དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. པ་ཋ་མ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༤༩༩. ‘‘ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཚ? ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ, ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མེ་སཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ན མེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཝཱ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ན ཙ པ་ནེ་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི’’. ‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མེ་སཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཙེ་ཝ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ཏེ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༥༠༠. ‘‘ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི; སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི. ན མེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཙེ་ཝ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ཏེ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

ཚ་ལི༹་ནྡྲི་ཡ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

པུ་ན་བྦྷ་ཝོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྙཱ་ཡ, ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ཙ སུ་དྡྷ་ཀཾ;

སོ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ས་མྦུ་དྡྷོ, དྭེ ཙ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི.

༤. སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་གྒོ

༡. སུ་དྡྷི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༥༠༡. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༥༠༢. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སུ་ཏྟཾ

༥༠༣. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. པ་ཋ་མ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༥༠༤. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ན མེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཝཱ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ན ཙ པ་ནེ་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཙེ་ཝ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ཏེ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. དུ་ཏི་ཡ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༥༠༥. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི; དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི…པེ… སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི…པེ… དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི …པེ… ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི; ན མེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཝཱ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ན ཙ པ་ནེ་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི; དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི…པེ… སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི… དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི… ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཙ ཁོ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཙེ་ཝ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ཏེ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. པ་ཋ་མ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ

༥༠༦. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ? ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ སུ་ཁཾ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ སཱ་ཏཾ, ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ? ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཨ་སཱ་ཏཾ, ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ? ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སུ་ཁཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སཱ་ཏཾ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ སུ་ཁཾ སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ? ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཨ་སཱ་ཏཾ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ? ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཝཱ ནེ་ཝ་སཱ་ཏཾ ནཱ་སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. དུ་ཏི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ

༥༠༧. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ? ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཝཱ ནེ་ཝ་སཱ་ཏཾ ནཱ་སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཉྩ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ ཡ་ཉྩ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, སུ་ཁཱ སཱ ཝེ་ད་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཉྩ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཡ་ཉྩ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑཱ སཱ ཝེ་ད་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དི་དཾ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ སཱ ཝེ་ད་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཏ་ཏི་ཡ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ

༥༠༨. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ? ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཝཱ ནེ་ཝ སཱ་ཏཾ ནཱ་སཱ་ཏཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ.

‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཉྩ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ ཡ་ཉྩ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, སུ་ཁཱ སཱ ཝེ་ད་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་ཉྩ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཡ་ཉྩ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑཱ སཱ ཝེ་ད་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དི་དཾ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ སཱ ཝེ་ད་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཉྩ ཧུ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ཧོ་ནྟི, ཏཱི་ཎི ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཧོ་ནྟི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཀ་ཊྛོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ

༥༠༩. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ སུ་ཁི་ཏོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ‘སུ་ཁི་ཏོ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ‘ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ ཏཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ དུ་ཀྑི་ཏོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ‘དུ་ཀྑི་ཏོ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ‘ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཏཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ སུ་མ་ནོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ‘སུ་མ་ནོ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ‘ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཏཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ དུ་མྨ་ནོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ‘དུ་མྨ་ནོ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ‘ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཏཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ‘ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཏཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭི་ནྣཾ ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ས་མོ་དྷཱ་ནཱ [སཾ་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ས་མོ་དྷཱ་ནཱ (པཱི. ཀ.), སཾ་གྷ་ཊ་ན་ས་མོ་དྷཱ་ནཱ (སྱཱ. ཀཾ.)] ཨུ་སྨཱ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཏེ་ཛོ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི; ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཝི་ནི་ཀྑེ་པཱ ཡཱ [ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནི་ཀྑེ་པཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ཏ་ཛྫཱ ཨུ་སྨཱ སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི སཱ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ སུ་ཁི་ཏོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ‘སུ་ཁི་ཏོ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ‘ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ ཏཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ…པེ… སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ…པེ… དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ་སྨཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནི་ཡ་སྶ ཕ་སྶ་སྶ ནི་རོ་དྷཱ ‘ཡཾ ཏ་ཛྫཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནི་ཡཾ ཕ་སྶཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཏཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༥༡༠. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཁོ མེ ཨི་དཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ས་ནི་མི་ཏྟཾ ས་ནི་དཱ་ནཾ ས་ས་ངྑཱ་རཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ. ཏ་ཉྩ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི’. སོ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཱ་སི དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཾ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི’’’.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཁོ མེ ཨི་དཾ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ས་ནི་མི་ཏྟཾ ས་ནི་དཱ་ནཾ ས་ས་ངྑཱ་རཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ. ཏ་ཉྩ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི’. སོ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཱ་སི དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཾ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི’’’.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཁོ མེ ཨི་དཾ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ས་ནི་མི་ཏྟཾ ས་ནི་དཱ་ནཾ ས་ས་ངྑཱ་རཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ. ཏ་ཉྩ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི’. སོ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི ‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཱ་སི སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཾ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི’’’.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཁོ མེ ཨི་དཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ས་ནི་མི་ཏྟཾ ས་ནི་དཱ་ནཾ ས་ས་ངྑཱ་རཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ. ཏ་ཉྩ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི’. སོ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཱ་སི སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཾ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི’’’.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཁོ མེ ཨི་དཾ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ས་ནི་མི་ཏྟཾ ས་ནི་དཱ་ནཾ ས་ས་ངྑཱ་རཾ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ. ཏ་ཉྩ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི – ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི’. སོ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨེ་ཏྠ ཙུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་པ་རི་སེ་སཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཱ་སི ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཾ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱི’’’ཏི. ད་ས་མཾ.

སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

སུ་དྡྷི་ཀ་ཉྩ སོ་ཏོ ཨ་ར་ཧཱ, དུ་ཝེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ;

ཝི་བྷ་ངྒེ་ན ཏ་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ, ཀ་ཊྛོ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཀ་ནྟི.

༥. ཛ་རཱ་ཝ་གྒོ

༡. ཛ་རཱ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཾ

༥༡༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པུ་བྦཱ་རཱ་མེ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ པ་ཙྪཱ་ཏ་པེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པི་ཊྛིཾ ཨོ་ཏཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ.

ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཎི་ནཱ ཨ་ནོ་མ་ཛྫ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ན ཙེ་ཝཾ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏཱ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ, སི་ཐི་ལཱ་ནི ཙ ག་ཏྟཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ཝ་ལི་ཡ་ཛཱ་ཏཱ་ནི, པུ་ར་ཏོ པ་བྦྷཱ་རོ ཙ ཀཱ་ཡོ, དི་སྶ་ཏི ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ – ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སྶ སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ གྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཛི་ཝ྄ཧི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཀཱ་ཡི་ནྡྲི་ཡ་སྶཱ’’ཏི.