༡. པ་ཋ་མ་ཝ་གྒོ

༡. མཱ་ར་སུ་ཏྟཾ

༡༦༠. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་དྷོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་དྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘‘མཱ་རོ, མཱ་རོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, མཱ་རོ’’ཏི? ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, རཱ་དྷ, ས་ཏི མཱ་རོ ཝཱ ཨ་སྶ མཱ་རེ་ཏཱ ཝཱ ཡོ ཝཱ པ་ན མཱི་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, རཱ་དྷ, རཱུ་པཾ མཱ་རོ་ཏི པ་སྶ, མཱ་རེ་ཏཱ་ཏི པ་སྶ, མཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་སྶ, རོ་གོ་ཏི པ་སྶ, ག་ཎྜོ་ཏི པ་སྶ, ས་ལླ་ནྟི པ་སྶ, ཨ་གྷ་ནྟི པ་སྶ, ཨ་གྷ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི པ་སྶ. ཡེ ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟི ཏེ ས་མྨཱ པ་སྶ་ནྟི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི མཱ་རོ ཝཱ ཨ་སྶ མཱ་རེ་ཏཱ ཝཱ ཡོ ཝཱ པ་ན མཱི་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, རཱ་དྷ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མཱ་རོ་ཏི པ་སྶ, མཱ་རེ་ཏཱ་ཏི པ་སྶ, མཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་སྶ, རོ་གོ་ཏི པ་སྶ, ག་ཎྜོ་ཏི པ་སྶ, ས་ལླ་ནྟི པ་སྶ, ཨ་གྷ་ནྟི པ་སྶ, ཨ་གྷ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི པ་སྶ. ཡེ ནཾ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟི, ཏེ ས་མྨཱ པ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ས་མྨཱ་ད་སྶ་ནཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡ’’ནྟི? ‘‘ས་མྨཱ་ད་སྶ་ནཾ ཁོ, རཱ་དྷ, ནི་བྦི་ད་ཏྠཾ’’. ‘‘ནི་བྦི་དཱ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ནི་བྦི་དཱ ཁོ, རཱ་དྷ, ཝི་རཱ་ག་ཏྠཱ’’. ‘‘ཝི་རཱ་གོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡོ’’ཏི? ‘‘ཝི་རཱ་གོ ཁོ, རཱ་དྷ, ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྠོ’’. ‘‘ཝི་མུ་ཏྟི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཝི་མུ་ཏྟི ཁོ, རཱ་དྷ, ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ’’. ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཙྩ་ཡཱ་སི [ཨ་ཙྩ་ས་རཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་སྶ (པཱི.), ཨ་ཙྩ་ཡཱ (ཀ.)], རཱ་དྷ, པ་ཉྷཾ, ནཱ་ས་ཀྑི པ་ཉྷ་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ག་ཧེ་ཏུཾ. ནི་བྦཱ་ནོ་ག་དྷ་ཉྷི, རཱ་དྷ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་པ་རཱ་ཡ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.

༢. ས་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༡༦༡. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་དྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘ས་ཏྟོ, ས་ཏྟོ’ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, རཱ་དྷ, ཡོ ཚ་ནྡོ ཡོ རཱ་གོ ཡཱ ན་ནྡཱི ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏ་ཏྲ ས་ཏྟོ, ཏ་ཏྲ ཝི་ས་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ས་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ… ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཡོ ཚ་ནྡོ ཡོ རཱ་གོ ཡཱ ན་ནྡཱི ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏ་ཏྲ ས་ཏྟོ, ཏ་ཏྲ ཝི་ས་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ས་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, རཱ་དྷ, ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ ཝཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡོ ཝཱ པཾ་སྭཱ་གཱ་ར་ཀེ་ཧི ཀཱི་ལ༹་ནྟི. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ ཏེ་སུ པཾ་སྭཱ་གཱ་ར་ཀེ་སུ ཨ་ཝི་ག་ཏ་རཱ་གཱ ཧོ་ནྟི ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡཱ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མཱ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སཱ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷཱ, ཏཱ་ཝ ཏཱ་ནི པཾ་སྭཱ་གཱ་ར་ཀཱ་ནི ཨ་ལླཱི་ཡ་ནྟི ཀེ་ལཱ༹་ཡ་ནྟི དྷ་ནཱ་ཡ་ནྟི [མ་ནཱ་ཡ་ནྟི (སཱི. པཱི. ཀ.)] མ་མཱ་ཡ་ནྟི. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, རཱ་དྷ, ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ ཝཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡོ ཝཱ ཏེ་སུ པཾ་སྭཱ་གཱ་ར་ཀེ་སུ ཝི་ག་ཏ་རཱ་གཱ ཧོ་ནྟི ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡཱ ཝི་ག་ཏ་པེ་མཱ ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སཱ ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ་ནི པཾ་སྭཱ་གཱ་ར་ཀཱ་ནི ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ ཝི་ཀི་ར་ནྟི ཝི་དྷ་མ་ནྟི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟི ཝི་ཀཱི་ལ༹་ནི་ཡཾ [ཝི་ཀཱི་ལ༹་ནི་ཀཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, རཱ་དྷ, ཏུ་མྷེ་པི རཱུ་པཾ ཝི་ཀི་ར་ཐ ཝི་དྷ་མ་ཐ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཐ ཝི་ཀཱི་ལ༹་ནི་ཡཾ ཀ་རོ་ཐ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཐ. ཝེ་ད་ནཾ ཝི་ཀི་ར་ཐ ཝི་དྷ་མ་ཐ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཐ ཝི་ཀཱི་ལ༹་ནི་ཡཾ ཀ་རོ་ཐ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཐ. ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ ཝི་ཀི་ར་ཐ ཝི་དྷ་མ་ཐ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཐ ཝི་ཀཱི་ལ༹་ནི་ཡཾ ཀ་རོ་ཐ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཐ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཀི་ར་ཐ ཝི་དྷ་མ་ཐ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཐ ཝི་ཀཱི་ལ༹་ནི་ཡཾ ཀ་རོ་ཐ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཐ. ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཧི, རཱ་དྷ, ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི་སུ་ཏྟཾ

༡༦༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་དྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘‘བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷོ [བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷོ’ཏི [བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)], བྷ་ནྟེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི, ཀ་ཏ་མོ བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི? ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, རཱ་དྷ, ཡོ ཚ་ནྡོ ཡོ རཱ་གོ ཡཱ ན་ནྡཱི ཡཱ ཏ་ཎྷཱ ཡེ ཨུ་པ་ཡུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི. ཏེ་སཾ ནི་རོ་དྷོ [ནི་རོ་དྷཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷོ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ… ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ … ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཡོ ཚ་ནྡོ…པེ… ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི. ཏེ་སཾ ནི་རོ་དྷོ བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ

༡༦༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་དྷོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་དྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘པ་རི་ཉྙེ་ཡྻེ ཙ, རཱ་དྷ, དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི པ་རི་ཉྙ་ཉྩ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝིཾ པུ་གྒ་ལ་ཉྩ. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་དྷོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ, རཱ་དྷ, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ? རཱུ་པཾ ཁོ, རཱ་དྷ, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻོ དྷ་མྨོ, ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻོ དྷ་མྨོ, ས་ཉྙཱ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻོ དྷ་མྨོ, ས་ངྑཱ་རཱ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻོ དྷ་མྨོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻོ དྷ་མྨོ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, རཱ་དྷ, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, རཱ་དྷ, པ་རི་ཉྙཱ? ཡོ ཁོ, རཱ་དྷ, རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱ་དྷ, པ་རི་ཉྙཱ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, རཱ་དྷ, པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝཱི པུ་གྒ་ལོ? ‘ཨ་ར་ཧཱ’ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཡྭཱ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱ་དྷ, པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝཱི པུ་གྒ་ལོ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ས་མ་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༡༦༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་དྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཉྩི་མེ, རཱ་དྷ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝེ་ད་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྙུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ངྑཱ་རུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, རཱ་དྷ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི; ན མེ ཏེ, རཱ་དྷ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཝཱ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ན ཙ པ་ན ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, རཱ་དྷ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི; ཏེ ཁོ མེ, རཱ་དྷ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཙེ་ཝ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ཏེ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. དུ་ཏི་ཡ་ས་མ་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༡༦༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་དྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཉྩི་མེ, རཱ་དྷ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི, རཱ་དྷ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི…པེ… ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༡༦༦. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་དྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཉྩི་མེ, རཱ་དྷ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཡ་ཏོ ཁོ, རཱ་དྷ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱ་དྷ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ནོ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སུ་ཏྟཾ

༡༦༧. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་དྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པ་ཉྩི་མེ, རཱ་དྷ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཡ་ཏོ ཁོ, རཱ་དྷ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱ་དྷ, ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཚ་ནྡ་རཱ་ག་སུ་ཏྟཾ

༡༦༨. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་དྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, རཱ་དྷ, ཡོ ཚ་ནྡོ ཡོ རཱ་གོ ཡཱ ན་ནྡཱི ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ རཱུ་པཾ པ་ཧཱི་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཡོ ཚ་ནྡོ ཡོ རཱ་གོ ཡཱ ན་ནྡཱི ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཨེ་ཝཾ སཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཧཱི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཡོ ཚ་ནྡོ ཡོ རཱ་གོ ཡཱ ན་ནྡཱི ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཧཱི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཡོ ཚ་ནྡོ ཡོ རཱ་གོ ཡཱ ན་ནྡཱི ཡཱ ཏ་ཎྷཱ, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཧཱི་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨ’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཚ་ནྡ་རཱ་ག་སུ་ཏྟཾ

༡༦༩. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ རཱ་དྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, རཱ་དྷ, ཡོ ཚ་ནྡོ ཡོ རཱ་གོ ཡཱ ན་ནྡཱི ཡཱ ཏ་ཎྷཱ ཡེ ཨུ་པ་ཡུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱ, ཏེ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ རཱུ་པཾ པ་ཧཱི་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཡོ ཚ་ནྡོ ཡོ རཱ་གོ ཡཱ ན་ནྡཱི ཡཱ ཏ་ཎྷཱ ཡེ ཨུ་པ་ཡུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱ, ཏེ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཨེ་ཝཾ སཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཧཱི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཡོ ཚ་ནྡོ ཡོ རཱ་གོ ཡཱ ན་ནྡཱི ཡཱ ཏ་ཎྷཱ ཡེ ཨུ་པ་ཡུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱ, ཏེ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཧཱི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཡོ ཚ་ནྡོ ཡོ རཱ་གོ ཡཱ ན་ནྡཱི ཡཱ ཏ་ཎྷཱ ཡེ ཨུ་པ་ཡུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱ, ཏེ པ་ཛ་ཧ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཧཱི་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨ’’ནྟི. ད་ས་མཾ.

རཱ་དྷ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མོ ཝ་གྒོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

མཱ་རོ ས་ཏྟོ བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་མ་ཎཱ དུ་ཝེ;

སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་ར་ཧཱ ཙ, ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ་པ་རེ དུ་ཝེ་ཏི.