༡༥. དི་ཊྛི་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༠. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ’’ནྟི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཏི…པེ… ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ’’ནྟི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨེ་ཏཾ་མ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༡. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ …པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’…པེ… ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ བྷ་ནྟེ’’…པེ… ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ..པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. སོ་ཨ་ཏྟཱ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘སོ ཨ་ཏྟཱ, སོ ལོ་ཀོ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ…. ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘སོ ཨ་ཏྟཱ, སོ ལོ་ཀོ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ…པེ… ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ …པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘སོ ཨ་ཏྟཱ, སོ ལོ་ཀོ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘སོ ཨ་ཏྟཱ, སོ ལོ་ཀོ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘སོ ཨ་ཏྟཱ སོ ལོ་ཀོ, སོ པེ་ཙྩ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནི་ཙྩོ དྷུ་ཝོ ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ནོ་ཙ་མེ་སི་ཡཱ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶཾ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ནཱ་བྷ་ཝི་སྶ, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶཾ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ནཱ་བྷ་ཝི་སྶ, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ, ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶཾ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ནཱ་བྷ་ཝི་སྶ, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ནོ ཙ་སྶཾ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ནཱ་བྷ་ཝི་སྶ, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ – ‘ནོ ཙ་སྶཾ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ནཱ་བྷ་ཝི་སྶ, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟཾ
༡༥༤. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཏི… མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ…པེ… ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.‘པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟཾ
༡༥༥. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ…པེ… ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ…པེ… ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟཾ
༡༥༦. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ…པེ… ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ…པེ… ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སུ་ཏྟཾ
༡༥༧. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ’’ཏི? བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ…པེ… ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’…པེ… ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སུ་ཏྟཾ
༡༥༨. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཀིཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ’’ཏི? [ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ་ཏི (སཱི. ཀ.)] བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི, རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཏི … ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཏི… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ…པེ… ཨ་པི ནུ ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’…པེ… ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༡༥༩. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ…པེ… བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ, ཡ་མ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨཱ་ན་ནྡ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཝེ་ད་ནཱ… ས་ཉྙཱ… ས་ངྑཱ་རཱ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’ [ནོ ཧེ་ཏཾ བྷ་ནྟེ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ད་ཊྛ་བྦཾ. (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.
དི་ཊྛི་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་ད་ས་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ ཨེ་ཏཾ་མ་མ, སོ་ཨ་ཏྟཱ ནོ་ཙ་མེ་སི་ཡཱ;
མི་ཙྪཱ་ས་ཀྐཱ་ཡ་ཏྟཱ་ནུ དྭེ, ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ནཱ་ཏི.
ཨུ་པ་རི་པ་ཎྞཱ་ས་ཀོ ས་མ་ཏྟོ.
ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི་པ་ཎྞཱ་ས་ཀ་སྶ ཝ་གྒུ་དྡཱ་ནཾ –
ཨ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ ཝི་ཛྫཱ, ཀུ་ཀྐུ་ལ༹ཾ དི་ཊྛི་པ་ཉྩ་མཾ;
ཏ་ཏི་ཡོ པ་ཎྞཱ་ས་ཀོ ཝུ་ཏྟོ, ནི་པཱ་ཏོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི [ནི་པཱ་ཏོ ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)].
ཁ་ནྡྷ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཏྟཾ.