༢. ཨི་དྡྷི་ཀ་ཐཱ
༩. ཀཱ ཨི་དྡྷི? ཀ་ཏི ཨི་དྡྷི་ཡོ? ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཀ་ཏི བྷཱུ་མི་ཡོ, ཀ་ཏི པཱ་དཱ, ཀ་ཏི པ་དཱ་ནི, ཀ་ཏི མཱུ་ལཱ་ནི? ཀཱ ཨི་དྡྷཱིཏི? ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི. ཀ་ཏི ཨི་དྡྷི་ཡོཏི? ད་ས ཨི་དྡྷི་ཡོ. ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཀ་ཏི བྷཱུ་མི་ཡོཏི? ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཙ་ཏ་སྶོ བྷཱུ་མི་ཡོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་དཱ, ཨ་ཊྛ པ་དཱ་ནི, སོ་ལ༹་ས མཱུ་ལཱ་ནི.
༡༠. ཀ་ཏ་མཱ ད་ས ཨི་དྡྷི་ཡོ? ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ ཨི་དྡྷི, ཝི་ཀུ་བྦ་ནཱ ཨི་དྡྷི, མ་ནོ་མ་ཡཱ ཨི་དྡྷི, ཉཱ་ཎ་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི, ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི, ཨ་རི་ཡཱ ཨི་དྡྷི, ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ ཨི་དྡྷི, པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཨི་དྡྷི, ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡཱ ཨི་དྡྷི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ པ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ [ས་མྨ་པྤ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ (སྱཱ. ཀ.)] ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི.
ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཀ་ཏ་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ བྷཱུ་མི་ཡོ? ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཱ་བྷཱུ་མི པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ, པཱི་ཏི་སུ་ཁ་བྷཱུ་མི དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁ་བྷཱུ་མི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་བྷཱུ་མི ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ. ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ བྷཱུ་མི་ཡོ ཨི་དྡྷི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ན་ཏཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝི་ས་ཝི་ཏཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི.
ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་དཱ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་དཱ ཨི་དྡྷི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ན་ཏཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝི་ས་ཝི་ཏཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི.
ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ པ་དཱ་ནི? ཚ་ནྡཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་བྷ་ཏི ས་མཱ་དྷིཾ, ལ་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ. ཚ་ནྡོ ན ས་མཱ་དྷི, ས་མཱ་དྷི ན ཚ་ནྡོ. ཨ་ཉྙོ ཚ་ནྡོ, ཨ་ཉྙོ ས་མཱ་དྷི. ཝཱི་རི་ཡཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་བྷ་ཏི ས་མཱ་དྷིཾ, ལ་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ. ཝཱི་རི་ཡཾ ན ས་མཱ་དྷི, ས་མཱ་དྷི ན ཝཱི་རི་ཡཾ. ཨ་ཉྙཾ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཨ་ཉྙོ ས་མཱ་དྷི. ཙི་ཏྟཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་བྷ་ཏི ས་མཱ་དྷིཾ, ལ་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ. ཙི་ཏྟཾ ན ས་མཱ་དྷི, ས་མཱ་དྷི ན ཙི་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙཾ ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙོ ས་མཱ་དྷི. ཝཱི་མཾ་སཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་བྷ་ཏི ས་མཱ་དྷིཾ, ལ་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ. ཝཱི་མཾ་སཱ ན ས་མཱ་དྷི, ས་མཱ་དྷི ན ཝཱི་མཾ་སཱ. ཨ་ཉྙཱ ཝཱི་མཾ་སཱ, ཨ་ཉྙོ ས་མཱ་དྷི. ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ པ་དཱ་ནི ཨི་དྡྷི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ན་ཏཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝི་ས་ཝི་ཏཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི.
ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཀ་ཏ་མཱ་ནི སོ་ལ༹་ས མཱུ་ལཱ་ནི? ཨ་ནོ་ན་ཏཾ [ཨ་ནོ་ཎ་ཏཾ (ཀ.)] ཙི་ཏྟཾ ཀོ་ས་ཛྫེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཨ་ནུ་ནྣ་ཏཾ [(ཨ་ནུ་ཎྞ་ཏཾ (ཀ.)] ཙི་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཨ་ན་བྷི་ན་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ རཱ་གེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཨ་ན་པ་ན་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ བྱཱ་པཱ་དེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཨ་ནི་སྶི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ དི་ཊྛི་ཡཱ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཨ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཙི་ཏྟཾ ཚ་ནྡ་རཱ་གེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་མ་རཱ་གེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ཀི་ལེ་སེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཝི་མ་རི་ཡཱ་དི་ཀ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཀི་ལེ་ས་མ་རི་ཡཱ་དེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཨེ་ཀ་ཏྟ་ག་ཏཾ [ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ (སྱཱ.)] ཙི་ཏྟཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི [ནཱ་ན་ཏྟ་ཀི་ལེ་སེ (སྱཱ.)] ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ས་དྡྷཱ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཝཱི་རི་ཡེ་ན པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཀོ་ས་ཛྫེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ས་ཏི་ཡཱ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ པ་མཱ་དེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ས་མཱ་དྷི་ནཱ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཨོ་བྷཱ་ས་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི – ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨི་མཱ་ནི སོ་ལ༹་ས མཱུ་ལཱ་ནི ཨི་དྡྷི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ན་ཏཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝི་ས་ཝི་ཏཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི.
ད་ས་ཨི་དྡྷི་ནི་དྡེ་སོ
༡༠. ཀ་ཏ་མཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ ཨི་དྡྷི? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི; ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ ཏི་རོ་བྷཱ་ཝཾ; ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ. པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀེ. ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ [ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནོ (ཀ.) དཱི. ནི. ༡.༢༣༨ པ་སྶི་ཏ་བྦཱ] ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ. ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི པ་ལླ་ངྐེ་ན ཀ་མ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ. ཨི་མེ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི པ་རི་མ་ཛྫ་ཏི. ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་དྷཱཏི ཨི་མི་སྶཱ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨི་མི་སྶཱ ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨི་མི་སྶཱ རུ་ཙི་ཡཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཨཱ་དཱ་ཡེ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ན་ཡེ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨི་མ་སྨིཾ པཱ་ཝ་ཙ་ནེ ཨི་མ་སྨིཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི – ‘‘ཨི་དྷཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ སེ་ཁོ ཝཱ ཨ་ར་ཧཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ. ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏཱིཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀོ བ་ཧུ་ཀཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི, ས་ཏཾ ཝཱ ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི – ‘‘བ་ཧུ་ལོ ཧོ་མཱི’’ཏི [ཧོ་ཏཱུ་ཏི (ཀ.)]. བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ [ཙུ་ལླ་པ་ནྠ་ཀོ (སྱཱ.)] ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི. བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ བ་ཧུ་ཀོ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི; ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི – ‘‘ཨེ་ཀོ ཧོ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀོ བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི.
༡༡. ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝནྟི ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནཱ་ཝ་ཊཾ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝི་ཝ་ཊཾ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཏི་རོ་བྷཱ་ཝནྟི ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཝ་ཊཾ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ པི་ཧི་ཏཾ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏཾ. ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི. ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི – ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཨཱ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི. ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ མ་ནུ་སྶཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནཱ་ཝ་ཊེ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ.
པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀེཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི. པ་ཐ་ཝིཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི – ‘‘ཨུ་ད་ཀཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཨུ་ད་ཀཾ ཧོ་ཏི. སོ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡ་ཐཱ མ་ནུ་སྶཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནི་མུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀེ.
ཨུ་ད་ཀེ་པི ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝི་ཡནྟི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི. ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི – ‘‘པ་ཐ་ཝཱི ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. པ་ཐ་ཝཱི ཧོ་ཏི. སོ ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀེ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ མ་ནུ་སྶཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀེ ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ.
ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི པ་ལླ་ངྐེ་ན ཀ་མ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི – ‘‘པ་ཐ་ཝཱི ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. པ་ཐ་ཝཱི ཧོ་ཏི. སོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི་པི ཏི་ཊྛ་ཏི་པི ནི་སཱི་ད་ཏི་པི སེ་ཡྻ་མྤི ཀ་པྤེ་ཏི. ཡ་ཐཱ མ་ནུ་སྶཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནི་དྡྷི་མ་ནྟོ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟི་པི ཏི་ཊྛ་ནྟི་པི ནི་སཱི་ད་ནྟི་པི སེ་ཡྻ་མྤི ཀ་པྤེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི་པི ཏི་ཊྛ་ཏི་པི ནི་སཱི་ད་ཏི་པི སེ་ཡྻ་མྤི ཀ་པྤེ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོ.
༡༢. ཨི་མེ་པི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ པཱ་ཎི་ནཱ པ་རཱ་མ་ས་ཏི པ་རི་མ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨི་དྷ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ནི་སི་ནྣ་ཀོ ཝཱ ནི་པ་ནྣ་ཀོ ཝཱ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི – ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཧོ་ཏི. སོ ནི་སི་ནྣ་ཀོ ཝཱ ནི་པ་ནྣ་ཀོ ཝཱ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ པཱ་ཎི་ནཱ ཨཱ་མ་ས་ཏི པ་རཱ་མ་ས་ཏི པ་རི་མ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ མ་ནུ་སྶཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ རཱུ་པ་ག་ཏཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཨཱ་མ་ས་ནྟི པ་རཱ་མ་ས་ནྟི པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ནི་སི་ནྣ་ཀོ ཝཱ ནི་པ་ནྣ་ཀོ ཝཱ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ པཱ་ཎི་ནཱ ཨཱ་མ་ས་ཏི པ་རཱ་མ་ས་ཏི པ་རི་མ་ཛྫ་ཏི.
ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་པི ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, དཱུ་རེ་པི ས་ནྟི་ཀེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི – ‘‘ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ཏི. ས་ནྟི་ཀེ་པི དཱུ་རེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི – ‘‘དཱུ་རེ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. དཱུ་རེ ཧོ་ཏི. བ་ཧུ་ཀ་མྤི ཐོ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི – ‘‘ཐོ་ཀཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཐོ་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཐོ་ཀ་མྤི བ་ཧུ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི – ‘‘བ་ཧུ་ཀཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. བ་ཧུ་ཀཾ ཧོ་ཏི. དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཏི. དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི. ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཙི་ཏྟཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ, ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ, སུ་ཁ་ས་ཉྙ་ཉྩ ལ་ཧུ་ས་ཉྙ་ཉྩ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ, ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ སུ་ཁ་ས་ཉྙ་ཉྩ ལ་ཧུ་ས་ཉྙ་ཉྩ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ པུ་ར་ཏོ རཱུ་པིཾ [རཱུ་པཾ (སྱཱ. ཀ.) དཱི. ནི. ༡.༢༣༦ པ་སྶི་ཏ་བྦཱ] ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནཱ་ཏི མ་ནོ་མ་ཡཾ ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒིཾ [ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཾ (སྱཱ. ཀ.)] ཨ་ཧཱི་ནི་ནྡྲི་ཡཾ. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ་པི ཏ་ཏྠ ཙ་ངྐ་མ་ཏི. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ་པི ཏ་ཏྠ ཏི་ཊྛ་ཏི. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ་པི ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་ད་ཏི. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ་པི ཏ་ཏྠ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ དྷཱུ་མཱ་ཡ་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ་པི ཏ་ཏྠ དྷཱུ་མཱ་ཡ་ཏི. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ པ་ཛྫ་ལ་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ་པི ཏ་ཏྠ པ་ཛྫ་ལ་ཏི. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ དྷ་མྨཾ བྷཱ་ས་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ་པི ཏ་ཏྠ དྷ་མྨཾ བྷཱ་ས་ཏི. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ་པི ཏ་ཏྠ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ་པི ཏ་ཏྠ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་ས་ཛྫེ་ཏི. ས་ཙེ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཏེ་ན བྲ་ཧྨུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ས་ལླ་པ་ཏི སཱ་ཀ་ཙྪཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནི་མྨི་ཏོ་པི ཏ་ཏྠ ཏེ་ན བྲ་ཧྨུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ས་ལླ་པ་ཏི སཱ་ཀ་ཙྪཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ སོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཧི སོ ནི་མྨི་ཏོ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ ཨི་དྡྷི.
༡༣. ཀ་ཏ་མཱ ཝི་ཀུ་བྦ་ནཱ ཨི་དྡྷི? སི་ཁི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨ་བྷི་བྷཱུ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཋི་ཏོ ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ [ས་ཧ་སྶཱི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ (སྱཱ.) ཝ་ཏྠུ སཾ. ནི. ༡.༡༨༥] ས་རེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པེ་སི. སོ དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན་པི ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི; ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན་པི ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི; དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན་པི ཧེ་ཊྛི་མེ་ན ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན་པི ཨུ་པ་རི་མེ་ན ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན་པི ཨུ་པ་རི་མེ་ན ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀཱ་ཡེ་ན, ཨ་དི་སྶ་མཱ་ནེ་ན་པི ཧེ་ཊྛི་མེ་ན ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སོ པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, ནཱ་ག་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, སུ་པ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, ཡ་ཀྑ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, ཨི་ནྡ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ [ཨ་སུ་ར་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, ཨི་ནྡ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ (སྱཱ.)] ད་སྶེ་ཏི, དེ་ཝ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, བྲ་ཧྨ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, ས་མུ་དྡ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, ཝ་ན་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, སཱི་ཧ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, བྱ་གྒྷ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, དཱི་པི་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, ཧ་ཏྠི་མྤི ད་སྶེ་ཏི, ཨ་སྶ་མྤི ད་སྶེ་ཏི, ར་ཐ་མྤི ད་སྶེ་ཏི, པ་ཏྟི་མྤི ད་སྶེ་ཏི, ཝི་ཝི་དྷ་མྤི སེ་ནཱ་བྱཱུ་ཧཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝི་ཀུ་བྦ་ནཱ ཨི་དྡྷི.
༡༤. ཀ་ཏ་མཱ མ་ནོ་མ་ཡཱ ཨི་དྡྷི? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨི་མ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནཱ་ཏི རཱུ་པིཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒིཾ ཨ་ཧཱི་ནི་ནྡྲི་ཡཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་རི་སོ མུ་ཉྫ་མྷཱ ཨཱི་སི་ཀཾ པ་ཝཱ་ཧེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘‘ཨ་ཡཾ མུ་ཉྫོ, ཨ་ཡཾ ཨཱི་སི་ཀཱ. ཨ་ཉྙོ མུ་ཉྫོ, ཨ་ཉྙཱ ཨཱི་སི་ཀཱ. མུ་ཉྫ་མྷཱ ཏྭེ་ཝ ཨཱི་སི་ཀཱ པ་ཝཱ་ལ༹ྷཱ’’ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ ཝཱ པ་ན པུ་རི་སོ ཨ་སིཾ ཀོ་སི་ཡཱ པ་ཝཱ་ཧེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་སི, ཨ་ཡཾ ཀོ་སི. ཨ་ཉྙོ ཨ་སི, ཨ་ཉྙཱ ཀོ་སི. ཀོ་སི་ཡཱ ཏྭེ་ཝ ཨ་སི པ་ཝཱ་ལ༹ྷོ’’ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ ཝཱ པ་ན པུ་རི་སོ ཨ་ཧིཾ ཀ་ར་ཎྜཱ ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཧི, ཨ་ཡཾ ཀ་ར་ཎྜོ. ཨ་ཉྙོ ཨ་ཧི, ཨ་ཉྙོ ཀ་ར་ཎྜོ. ཀ་ར་ཎྜཱ ཏྭེ་ཝ ཨ་ཧི ཨུ་བྦྷ་ཏོ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ ཨི་མ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནཱ་ཏི རཱུ་པིཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒིཾ ཨ་ཧཱི་ནི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨ་ཡཾ མ་ནོ་མ་ཡཱ ཨི་དྡྷི.
༡༥. ཀ་ཏ་མཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི? ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི – ཉཱ་ཎ་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི. དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ སུ་ཁ་ས་ཉྙཱ་ཡ… ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡ… ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ན་ནྡི་ཡཱ… ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ རཱ་ག་སྶ… ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡ་སྶ… པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་དཱ་ན་སྶ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི – ཉཱ་ཎ་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི. ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བཱ་ཀུ་ལ་སྶ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཾ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བྷཱུ་ཏ་པཱ་ལ་སྶ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི. ཨ་ཡཾ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི.
༡༦. ཀ་ཏ་མཱ ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི? པ་ཋ་མེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི – ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི. དུ་ཏི་ཡེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི – ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི. ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན པཱི་ཏི་ཡཱ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི…པེ… ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ཡ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི…པེ… ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི – ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི. ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ས་ཉྫཱི་ཝ་སྶ ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཁཱ་ཎུ་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་སྶ ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི, སཱ་མཱ་ཝ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི. ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ཝི་པྥཱ་རཱ ཨི་དྡྷི.
༡༧. ཀ་ཏ་མཱ ཨ་རི་ཡཱ ཨི་དྡྷི? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ [མ. ནི. ༣.༤༦༢ པ་སྶི་ཏ་བྦཱ] ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི, ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི, པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི, ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི, པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ‘‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ.
ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི? ཨ་ནི་ཊྛ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི? ཨི་ཊྛ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་སུ་བྷཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི? ཨ་ནི་ཊྛ་སྨི་ཉྩ ཨི་ཊྛ་སྨི་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི? ཨི་ཊྛ་སྨི་ཉྩ ཨ་ནི་ཊྛ་སྨི་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་སུ་བྷཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ནེ་ཝ སུ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན དུ་མྨ་ནོ, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ནེ་ཝ སུ་མ་ནོ ཧོ་ཏི ན དུ་མྨ་ནོ, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ. ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨི་དྡྷི.
༡༨. ཀ་ཏ་མཱ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ ཨི་དྡྷི? ས་བྦེ་སཾ པ་ཀྑཱི་ནཾ, ས་བྦེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ. ཨ་ཡཾ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ ཨི་དྡྷི.
ཀ་ཏ་མཱ པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཨི་དྡྷི? རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི [ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི (སྱཱ.)] ཝེ་ཧཱ་སཾ ག་ཙྪ་ཏི ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་སྶ་བ་ནྡྷ་གོ་པུ་རི་སེ [ཨ་སྶ་བ་ནྡྷ་གོ་པ་ཀེ པུ་རི་སེ (སྱཱ.)] ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཛོ་ཏི་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཨི་དྡྷི, ཛ་ཊི་ལ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཨི་དྡྷི, མེ་ཎྜ་ཀ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཨི་དྡྷི, གྷོ་སི་ཏ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཨི་དྡྷི, པ་ཉྩ་ནྣཾ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ་ནཾ པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཨི་དྡྷི. ཨ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཨི་དྡྷི.
ཀ་ཏ་མཱ ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡཱ ཨི་དྡྷི? ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རཱ ཝི་ཛྫཾ པ་རི་ཛ་པྤེ་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཧ་ཏྠི་མྤི ད་སྶེ་ནྟི, ཨ་སྶ་མྤི ད་སྶེ་ནྟི, ར་ཐ་མྤི ད་སྶེ་ནྟི, པ་ཏྟི་མྤི ད་སྶེ་ནྟི, ཝི་ཝི་དྷ་མྤི སེ་ནཱ་བྱཱུ་ཧཾ ད་སྶེ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡཱ ཨི་དྡྷི.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ པ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི? ནེ་ཀྑ་མྨེ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི – ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ པ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི. ཨ་བྱཱ་པཱ་དེ་ན བྱཱ་པཱ་ད་སྶ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི – ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ པ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཊྛོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི – ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ པ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ པ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི. ཨི་མཱ ད་ས ཨི་དྡྷི་ཡོ.
ཨི་དྡྷི་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.