༡. པ་ཋ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟ་ནི་དྡེ་སོ
༡༨༤. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི [‘‘བྷ་དྡ་ནྟེ’’ཏི (ཀ.)] ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི’’ [སཾ. ནི. ༥.༤༧༡].
༡༨༥. ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཀ་ཏི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི? ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ནྣ་ར་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨ་སྶ་དྡྷེ པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ, ས་དྡྷེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ, པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ སུ་ཏྟ་ནྟེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ – ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཀུ་སཱི་ཏེ པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ – ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏཱི པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ – ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ, ས་མཱ་ཧི་ཏེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ, ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ – ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. དུ་པྤ་ཉྙེ པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ, པ་ཉྙ་ཝ་ནྟེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ, ག་མྦྷཱི་ར་ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ – ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ, པ་ཉྩ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ, པ་ཉྩ སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀྑ་ནྡྷེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ – ཨི་མེ་ཧི པ་ནྣ་ར་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
ཀ་ཏི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཡ་ནྟི, ཀ་ཏི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི? ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཡ་ནྟི, ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; ཀོ་ས་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཀོ་ས་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; པ་མཱ་དཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ པ་མཱ་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཡ་ནྟི, ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཏི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི? ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ སུ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ; ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཧཱི་ནཾ. ཀོ་ས་ཛྫ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ སུ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ; ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཀོ་ས་ཛྫཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཧཱི་ནཾ. པ་མཱ་ད་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ སུ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ; ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ པ་མཱ་དོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཧཱི་ནོ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ སུ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ; ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཧཱི་ནཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ; པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་ཧཱི་ནཱ. ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི.
༡༨༦. ཀ་ཏི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཡ་ནྟི, ཀ་ཏི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ? ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཡ་ནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཡ་ནྟི; སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཡ་ནྟི; ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཡ་ནྟི; ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཡ་ནྟི; ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ. ཨི་ཏི ཙ་ཏ་སྶོ མ་གྒ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ, ཙ་ཏ་སྶོ ཕ་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ, ཙ་ཏ་སྶོ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ. ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཡ་ནྟི; ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི ཙ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཙ.
ཀ་ཏི་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ; ཀ་ཏི པུ་གྒ་ལཱ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ? ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ; ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ? ས་ཏྟ་ནྣ་ཉྩ སེ་ཀྑཱ་ནཾ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་སྶ ཙ – ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ? ས་ཝ་ནེ་ན བུ་དྡྷོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ, ས་ཡཾ བྷཱུ་ཏ་ཊྛེ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ, ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ – ཨི་མེ ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ; ཨི་མེ ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ.
སུ་ཏྟ་ནྟ་ནི་དྡེ་སོ པ་ཋ་མོ.