༡༦. ས་མཱ་རོ་པ་ན་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ
༥༠. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ས་མཱ་རོ་པ་ནོ ཧཱ་རོ? ‘‘ཡེ དྷ་མྨཱ ཡཾ་མཱུ་ལཱ, ཡེ ཙེ་ཀ་ཏྠཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ མུ་ནི་ནཱ’’ཏི.
ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནེ ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནི པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ཏ་ར་ནྟི, ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་མཱ་རོ་པ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ ཧཱ་རེ བ་ཧུ་ཀཱ་ནི པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ, བྷཱ་ཝ་ནཱ, པ་ཧཱ་ན་མི་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ?
‘‘ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ, ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ;
ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་ད་པ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཏ་སྶ ཀིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ? ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི – ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ – ཨི་དཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ; ཏ་ཏྠ ཡཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཉྩ ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་ཉྩ སུ་ཙ་རི་ཏཾ, ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ. མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ ཡཱ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ ཙ, ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ. ཡཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཨ་ཡཾ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨི་དཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ས་མ་ཐོ, པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ཨི་དཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ས་མ་ཐ་སྶ ཕ་ལཾ རཱ་ག་ཝི་རཱ་གཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཕ་ལཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཨི་དཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ཝ་ནཾ ཝ་ན་ཐ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཀི་ཉྩ ཝ་ནཾ? ཀོ ཙ ཝ་ན་ཐོ? ཝ་ནཾ ནཱ་མ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ, ཏ་ཎྷཱ ཝ་ན་ཐོ. ཨི་དཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཝ་ནཾ ནཱ་མ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ ‘‘ཨི་ཏྠཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘པུ་རི་སོ’’ཏི ཝཱ. ཝ་ན་ཐོ ནཱ་མ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧོ ‘‘ཨ་ཧོ ཙ་ཀྑུ, ཨ་ཧོ སོ་ཏཾ, ཨ་ཧོ གྷཱ་ནཾ, ཨ་ཧོ ཛི་ཝ྄ཧཱ, ཨ་ཧོ ཀཱ་ཡོ, ཨི་ཏི. ཨི་དཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཝ་ནཾ ནཱ་མ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི. ཡཾ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ཨ་ཡཾ ཝ་ན་ཐོ. ཨི་དཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཝ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ནུ་ས་ཡོ. ཝ་ན་ཐོ ནཱ་མ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་དཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཚེ་ཏྭཱ ཝ་ན་ཉྩ ཝ་ན་ཐ་ཉྩཱ’’ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ.
༥༡. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ? རཱ་ག་ཝི་རཱ་གཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི སེ་ཀྑ་ཕ་ལཾ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་སེ་ཀྑ་ཕ་ལཾ. ཨི་དཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. རཱ་ག་ཝི་རཱ་གཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི ཨ་གྒ་ཕ་ལཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. རཱ་ག་ཝི་རཱ་གཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཾ; ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ, པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཉཱ་ཎཾ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཏཱི་ར་ཎཱ, ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ, ཧི་རཱི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ, དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎཾ, ས་བྦཾ, ཨི་དཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཡཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ? ཡ་ཐཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་རཱ་ཧི, ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ’’. ཨཱ་ཏཱ་པཱི་ཏི ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ. ས་མྤ་ཛཱ་ནོ་ཏི པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ས་ཏི་མཱ་ཏི ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶ་ནྟི ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན? ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ. ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ཏཱུ་སུ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ་སུ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ་སུ བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ. ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན? ས་བྦེ ཧི བོ་དྷ་ངྒ་མཱ དྷ་མྨཱ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཏེ ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཡཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ པ་ཧཱ་ནེ་ན ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ? ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ‘‘ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ’’ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཙ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་རི་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ བྷ་ཝ་ཏི, ཀཱ་མ་ཡོ་གེ་ན ཙ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠེ་ན ཙ ཝི་པྤ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཀཱ་མཱ་ས་ཝེ་ན ཙ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ བྷ་ཝ་ཏི, ཀཱ་མོ་གྷ་ཉྩ ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ བྷ་ཝ་ཏི, རཱ་ག་ས་ལླེ་ན ཙ ཝི་ས་ལློ བྷ་ཝ་ཏི, རཱུ་པཱུ་པི་ཀཱ [རཱུ་པུ་པི་ཀཱ (ཀ.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི] ཙ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི པ་རི་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི, རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ ཙ་སྶ རཱ་གོ པ་ཧཱི་ནོ བྷ་ཝ་ཏི, ན ཙ ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ‘‘དུ་ཀྑེ སུ་ཁ’’ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཕ་སྶོ ཙ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་རི་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཝཱུ་པཱ་དཱ་ནེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ བྷ་ཝ་ཏི, བྷ་ཝ་ཡོ་གེ་ན ཙ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ བྷ་ཝ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠེ་ན ཙ ཝི་པྤ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, བྷ་ཝཱ་ས་ཝེ་ན ཙ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ བྷ་ཝ་ཏི, བྷ་ཝོ་གྷ་ཉྩ ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ བྷ་ཝ་ཏི, དོ་ས་ས་ལླེ་ན ཙ ཝི་ས་ལློ བྷ་ཝ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱུ་པི་ཀཱ ཙ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི པ་རི་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ ཙ་སྶ རཱ་གོ པ་ཧཱི་ནོ བྷ་ཝ་ཏི, ན ཙ དོ་སཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩེ ནི་ཙྩ’’ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་རི་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ བྷ་ཝ་ཏི, དི་ཊྛི་ཡོ་གེ་ན ཙ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ བྷ་ཝ་ཏི, སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠེ་ན ཙ ཝི་པྤ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, དི་ཊྛཱ་ས་ཝེ་ན ཙ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ བྷ་ཝ་ཏི, དི་ཊྛོ་གྷ་ཉྩ ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ བྷ་ཝ་ཏི, མཱ་ན་ས་ལླེ་ན ཙ ཝི་ས་ལློ བྷ་ཝ་ཏི, ས་ཉྙཱུ་པི་ཀཱ ཙ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི པ་རི་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཉྙཱ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ ཙ་སྶ རཱ་གོ པ་ཧཱི་ནོ བྷ་ཝ་ཏི, ན ཙ བྷ་ཡཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི.
དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ‘‘ཨ་ན་ཏྟ་ནི [ཨ་ན་ཏྟ་ནི་ཡེ (སཱི.) པ་སྶ ཨ. ནི. ༤.༤༩] ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་རི་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གེ་ན ཙ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ བྷ་ཝ་ཏི, ཨི་དཾ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠེ་ན ཙ ཝི་པྤ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝེ་ན ཙ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷ་ཉྩ ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ བྷ་ཝ་ཏི, མོ་ཧ་ས་ལླེ་ན ཙ ཝི་ས་ལློ བྷ་ཝ་ཏི, ས་ངྑཱ་རཱུ་པི་ཀཱ ཙ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི པ་རི་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ངྑཱ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ ཙ་སྶ རཱ་གོ པ་ཧཱི་ནོ བྷ་ཝ་ཏི, ན ཙ མོ་ཧཱ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ས་མཱ་རོ་པ་ནཱ.
ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནོ –
‘‘ཡེ དྷ་མྨཱ ཡཾ མཱུ་ལཱ, ཡེ ཙེ་ཀ་ཏྠཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ མུ་ནི་ནཱ;
ཏེ ས་མཱ་རོ་པ་ཡི་ཏ་བྦཱ, ཨེ་ས ས་མཱ་རོ་པ་ནོ ཧཱ་རོ’’ཏི.
ནི་ཡུ་ཏྟོ ས་མཱ་རོ་པ་ནོ ཧཱ་རོ.
ནི་ཊྛི་ཏོ ཙ ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒོ.