༡༤. པོ་སཱ་ལ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ
༨༡. ཡོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི, [ཨི་ཙྩཱ་ཡ་སྨཱ པོ་སཱ་ལོ]
ཨ་ནེ་ཛོ ཚི་ནྣ་སཾ་ས་ཡོ;
པཱ་ར་གུཾ [པཱ་ར་གཱུ (སྱཱ. ཀ.)] ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠི པ་ཉྷེ་ན ཨཱ་ག་མཾ.
ཡོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏཱིཏི. ཡོཏི ཡོ སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཡ་མྦྷཱུ. ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སཱ་མཾ ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི, ཏ་ཏྠ ཙ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ, བ་ལེ་སུ ཙ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏཱིཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་རེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི.
ཀ་ཐཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི? བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི, དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དི་ས་ཏི, པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དི་ས་ཏི, པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དི་ས་ཏི, ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི…པེ… ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི… ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི… ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ… ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ… ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨཱ་དི་ས་ཏི – ‘‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི.
ཀ་ཐཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་རེ་སཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི? བྷ་ག་ཝཱ པ་རེ་སཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི, དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དི་ས་ཏི…པེ… ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨཱ་དི་ས་ཏི – ‘‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དི; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་རེ་སཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི.
བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ ཛཱ་ཏ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི བྷཱ་ས་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་རེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི, མ་ཧཱ་པ་དཱ་ནི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟཾ [མ་ཧཱ་དྷ་ནི་ཡ་སུ་ཏྟཾ (སྱཱ.)] བྷཱ་ས་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་རེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི, མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ནི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟཾ བྷཱ་ས་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་རེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི, མ་ཧཱ་གོ་ཝི་ནྡི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟཾ བྷཱ་ས་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་རེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི, མ་གྷ་དེ་ཝི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟཾ བྷཱ་ས་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་རེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི.
ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཏཱ་ནུ་སཱ་རི་ཉཱ་ཎཾ [ས་ཏཱ་ནུ་སྶ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ (ཀ.) པ་སྶ དཱི. ནི. ༣.༡༨༧] ཧོ་ཏི. སོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཉྩ ཁོ, ཙུ་ནྡ…པེ… པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བོ་དྷི་ཛཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི་དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’’ཏི.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཾ [ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཉཱ་ཎཾ (ཀ.) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ, ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱི་རེ ཉཱ་ཎཾ [ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧི་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ (སྱཱ.)] ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ, མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ, ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ, ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ས་ངྒ་མ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་མ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་རེ་ས་ཉྩ ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་མྤི ཨཱ་དི་ས་ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི དེ་སེ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི་ཏི – ཡོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི.
ཨི་ཙྩཱ་ཡ་སྨཱ པོ་སཱ་ལོཏི. ཨི་ཙྩཱཏི པ་ད་ས་ནྡྷི…པེ… ཨཱ་ཡ་སྨཱཏི པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ…པེ… པོ་སཱ་ལོཏི ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ནཱ་མཾ…པེ… ཨ་བྷི་ལཱ་པོ་ཏི – ཨི་ཙྩཱ་ཡ་སྨཱ པོ་སཱ་ལོ.
ཨ་ནེ་ཛོ ཚི་ནྣ་སཾ་ས་ཡོཏི ཨེ་ཛཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཎྷཱ. ཡོ རཱ་གོ སཱ་རཱ་གོ…པེ… ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. སཱ ཨེ་ཛཱ ཏ་ཎྷཱ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷོ ཨ་ནེ་ཛོ. ཨེ་ཛཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་ནེ་ཛོ. བྷ་ག་ཝཱ ལཱ་བྷེ་པི ན ཨི་ཉྫ་ཏི…པེ… དུ་ཀྑེ་པི ན ཨི་ཉྫ་ཏི ན ཙ་ལ་ཏི ན ཝེ་དྷ་ཏི ན་པྤ་ཝེ་དྷ་ཏི ན ས་མྤ་ཝེ་དྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནེ་ཛོ. ཚི་ནྣ་སཾ་ས་ཡོཏི སཾ་ས་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ. དུ་ཀྑེ ཀ་ངྑཱ…པེ… ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ མ་ནོ་ཝི་ལེ་ཁོ. སོ སཾ་ས་ཡོ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཧཱི་ནོ ཚི་ནྣོ ཨུ་ཙྪི་ནྣོ ས་མུ་ཙྪི་ནྣོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷོ ཨ་བྷ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ ཉཱ་ཎ་གྒི་ནཱ ད་ཌྜྷོ. ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷོ ཚི་ནྣ་སཾ་ས་ཡོ་ཏི – ཨ་ནེ་ཛོ ཚི་ནྣ་སཾ་ས་ཡོ.
པཱ་ར་གུཾ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནནྟི བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ར་གཱུ པ་རི་ཉྙཱ་པཱ་ར་གཱུ པ་ཧཱ་ན་པཱ་ར་གཱུ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་ར་གཱུ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པཱ་ར་གཱུ ས་མཱ་པ་ཏྟི་པཱ་ར་གཱུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ར་གཱུ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ…པེ… ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་སཾ་སཱ་རོ ན་ཏྠི ཏ་སྶ པུ་ན་བྦྷ་ཝོ་ཏི – པཱ་ར་གཱུ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ.
ཨ་ཏྠི པ་ཉྷེ་ན ཨཱ་ག་མནྟི པ་ཉྷེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷི…པེ… ‘‘ཝ་ཧ་སྶེ་ཏཾ བྷཱ་ར’’ནྟི – ཨ་ཏྠི པ་ཉྷེ་ན ཨཱ་ག་མཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ –
‘‘ཡོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་དི་ས་ཏི, [ཨི་ཙྩཱ་ཡ་སྨཱ པོ་སཱ་ལོ]
ཨ་ནེ་ཛོ ཚི་ནྣ་སཾ་ས་ཡོ;
པཱ་ར་གུཾ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠི པ་ཉྷེ་ན ཨཱ་ག་མ’’ནྟི.
༨༢. ཝི་བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་ས་ཉྙི་སྶ, ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཧཱ་ཡི་ནོ;
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ, ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི པ་སྶ་ཏོ;
ཉཱ་ཎཾ ས་ཀྐཱ་ནུ་པུ་ཙྪཱ་མི, ཀ་ཐཾ ནེ་ཡྻོ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ.
ཝི་བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་ས་ཉྙི་སྶཱཏི ཀ་ཏ་མཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ? རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ཝཱ ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ནཱ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏ་ཏྟཾ – ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ. ཝི་བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་ས་ཉྙི་སྶཱཏི ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶ [ལཱ་བྷི་སྶ (སྱཱ.)] རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཝི་ག་ཏཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ་ཏི – ཝི་བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་ས་ཉྙི་སྶ.
ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཧཱ་ཡི་ནོཏི ས་བྦོ ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀོ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ, ཏ་ད་ངྒ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཧཱི་ནོ ཏ་སྶ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ་ཏི – ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཧཱ་ཡི་ནོ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ, ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི པ་སྶ་ཏོཏི. ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱིཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ཏོ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཉྙེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏི, ‘‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’’ཏི པ་སྶ་ཏི – ཏཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི – ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི པ་སྶ་ཏོ.
ཉཱ་ཎཾ ས་ཀྐཱ་ནུ་པུ་ཙྪཱ་མཱིཏི. ས་ཀྐཱཏི – ས་ཀྐོ. བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི་པི ས་ཀྐོ …པེ… པ་ཧཱི་ན་བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝོ ཝི་ག་ཏ་ལོ་མ་ཧཾ་སོ་ཏི་པི ས་ཀྐོ. ཉཱ་ཎཾ ས་ཀྐཱ་ནུ་པུ་ཙྪཱ་མཱིཏི ཏ་སྶ ཉཱ་ཎཾ པུ་ཙྪཱ་མི, པ་ཉྙཾ པུ་ཙྪཱ་མི, ས་མྦུ་དྡྷཾ པུ་ཙྪཱ་མི. ‘‘ཀཱི་དི་སཾ ཀིཾ་ས་ཎྛི་ཏཾ ཀིཾ་པ་ཀཱ་རཾ ཀིཾ་པ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཉཱ་ཎཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ’’ནྟི – ཉཱ་ཎཾ ས་ཀྐཱ་ནུ་པུ་ཙྪཱ་མི.
ཀ་ཐཾ ནེ་ཡྻོ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོཏི ཀ་ཐཾ སོ ནེ་ཏ་བྦོ ཝི་ནེ་ཏ་བྦོ ཨ་ནུ་ནེ་ཏ་བྦོ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦོ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏ་བྦོ པེ་ཀྑེ་ཏ་བྦོ པ་སཱ་དེ་ཏ་བྦོ? ཀ་ཐཾ ཏེ་ན [ཀ་ཐ་མ་སྶ (སྱཱ.)] ཨུ་ཏྟ་རི ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཾ? ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོཏི ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ ཏཱ་དི་སོ ཏ་སྶ་ཎྛི་ཏོ ཏ་པྤ་ཀཱ་རོ ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ ཡོ སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི་ཏི – ཀ་ཐཾ ནེ་ཡྻོ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ. ཏེ་ནཱ་ཧ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ –
‘‘ཝི་བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་ས་ཉྙི་སྶ, ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཧཱ་ཡི་ནོ;
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ, ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི པ་སྶ་ཏོ;
ཉཱ་ཎཾ ས་ཀྐཱ་ནུ་པུ་ཙྪཱ་མི, ཀ་ཐཾ ནེ་ཡྻོ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷོ’’ཏི.
༨༣. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ས་བྦཱ, [པོ་སཱ་ལཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ]
ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ;
ཏི་ཊྛ་ནྟ་མེ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, དྷི་མུ་ཏྟཾ ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎཾ;
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ས་བྦཱཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་ཐཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘རཱུ་པུ་པ་ཡཾ [རཱུ་པཱུ་པཱ་ཡཾ (སྱཱ. ཀ.) པ་སྶ སཾ. ནི. ༣.༥༣] ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ [ཏི་ཊྛ་ཏི (སྱཱ. ཀ.)], རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ རཱུ་པ་པྤ་ཏི་ཊྛཾ ན་ནྡཱུ་པ་སེ་ཙ་ནཾ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཝེ་ད་ནུ་པ་ཡཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ཉྙུ་པ་ཡཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་ངྑཱ་རུ་པ་ཡཾ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ངྑཱ་ར་པྤ་ཏི་ཊྛཾ ན་ནྡཱུ་པ་སེ་ཙ་ནཾ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཀ་ཐཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ཛཱ་ནཱ་ཏི? ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ – སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ དེ་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀཱ. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི དེ་ཝཱ སུ་བྷ་ཀི་ཎྷཱ. ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི [ཙ་ཏུ་ཏྠཱ (སྱཱ.) པ་སྶ ཨ. ནི. ༧.༤༤] ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ, ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མཱི [པ་ཉྩ་མཱ (སྱཱ.)] ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ, ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ. ཨ་ཡཾ ཚ་ཊྛཱི [ཚ་ཊྛོ (སྱཱ.)] ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི.
‘‘ས་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ, ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ. ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་མཱི [ས་ཏྟ་མཱ (སྱཱ.)] ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི’’. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི – ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ས་བྦཱ.
པོ་སཱ་ལཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱཏི. པོ་སཱ་ལཱཏི བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ནཱ་མེ་ན ཨཱ་ལ་པ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱཏི གཱ་ར་ཝཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ…པེ… ས་ཙྪི་ཀཱ པ་ཉྙ་ཏྟི, ཡ་དི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི – པོ་སཱ་ལཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ.
ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི. ཨ་བྷི་ཛཱ་ནནྟི ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟོ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཙེ་པི ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, ན ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, ཏ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཙེ་པི ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, ཏ་ཏྲ ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ. ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི…པེ… པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, ན ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ན་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, ཏ་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ན བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཙེ་པི, ཙུ་ནྡ, ཧོ་ཏི བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཨ་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཾ, ཏ་ཏྲ ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ. ཨི་ཏི ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཡཾ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་མཱ་ར་ཀ་སྶ ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སྶ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཉྩ, ཙུ་ནྡ, ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ བྷཱ་ས་ཏི ལ་པ་ཏི ནི་དྡི་ས་ཏི ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི, ཙུ་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི; ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི. ཨི་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི, ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་དེ་ཝ་ཀེ, ཙུ་ནྡ, ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ་ད་སོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི – ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཏི་ཊྛ་ནྟ་མེ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ་ཏྠ་ཉྙེ་ཝ [ཨི་དྷ་ཊྛ་ཉྙེ་ཝ (སྱཱ.)] ཛཱ་ནཱ་ཏི ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན – ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ་ཏྠ་ཉྙེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན – ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ་ཏྠ་ཉྙེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན – ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ་ཏྠ་ཉྙེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན – ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ་ཏྠ་ཉྙེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན – ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི, ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནིཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ པ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཏ་ཐཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཏ་ཐཱ ཙ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཏ་ཉྩ མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’’ཏི – ཏི་ཊྛ་ནྟ་མེ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.
དྷི་མུ་ཏྟཾ ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎནྟི. དྷི་མུ་ཏྟནྟི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. དྷི་མུ་ཏྟ་ནྟི ཝི་མོ་ཀྑེ་ན དྷི་མུ་ཏྟཾ ཏ་ཏྲཱ་དྷི་མུ་ཏྟཾ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟཾ ཏ་དཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ. ཨ་ཐ ཝཱ, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ རཱུ་པཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ས་དྡཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ག་ནྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ར་སཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཀུ་ལཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ག་ཎཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨཱ་ཝཱ་སཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ལཱ་བྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཡ་སཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ པ་སཾ་སཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ སུ་ཁཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ སུ་ཏྟ་ནྟཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཝི་ན་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་ངྒཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་ངྒཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀ་ངྒཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཁ་ལུ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟི་ཀ་ངྒཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ནེ་ས་ཛྫི་ཀ་ངྒཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཡ་ཐཱ་ས་ནྠ་ཏི་ཀ་ངྒཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ’’ཏི་དྷི་མུ་ཏྟཾ.
ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎནྟི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་ཡཾ ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎཾ ཀ་མྨ་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ ཝི་པཱ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ ཀ་མྨ་ག་རུ་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ག་རུ་ཀཾ. ཨ་ཐ ཝཱ, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ རཱུ་པ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི – དྷི་མུ་ཏྟཾ ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ས་བྦཱ, [པོ་སཱ་ལཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ]
ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ;
ཏི་ཊྛ་ནྟ་མེ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, དྷི་མུ་ཏྟཾ ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎ’’ནྟི.
༨༤. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, ན་ནྡི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨི་ཏི;
ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, ཏ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ཏི;
ཨེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཾ ཏ་སྶ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝུ་སཱི་མ་ཏོ.
ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ས་མྦྷ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཀ་མྨཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ས་མྦྷ་ཝོ་ཏི ཉ་ཏྭཱ, ལ་གྒ་ན་ནྟི ཉ་ཏྭཱ, བ་ནྡྷ་ན་ནྟི ཉ་ཏྭཱ, པ་ལི་བོ་དྷོ་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི – ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ.
ན་ནྡི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨི་ཏཱིཏི ན་ནྡི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་རཱུ་པ་རཱ་གོ. ཨ་རཱུ་པ་རཱ་གེ་ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ལ་གྒཾ ལ་གྒི་ཏཾ པ་ལི་བུ་དྡྷཾ ཨ་རཱུ་པ་རཱ་གཾ ན་ནྡི་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཉ་ཏྭཱ, ལ་གྒ་ན་ནྟི ཉ་ཏྭཱ, བ་ནྡྷ་ན་ནྟི ཉ་ཏྭཱ, པ་ལི་བོ་དྷོ་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨི་ཏཱིཏི པ་ད་ས་ནྡྷི པ་ད་སཾ་ས་གྒོ པ་ད་པཱ་རི་པཱུ་རཱི ཨ་ཀྑ་ར་ས་མ་ཝཱ་ཡོ བྱ་ཉྫ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ པ་དཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏཱ་པེ་ཏཾ ཨི་ཏཱི་ཏི – ན་ནྡི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨི་ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི – ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ.
ཏ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ཏཱིཏི. ཏ་ཏྠཱཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀེ དྷ་མྨེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ཏི, དུ་ཀྑ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ཏི, རོ་ག་ཏོ…པེ… ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ཏི ད་ཀྑ་ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི – ཏ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ཏི.
ཨེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཾ ཏ་སྶཱཏི ཨེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཙྪཾ བྷཱུ་ཏཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཏ་སྶཱ་ཏི – ཨེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཾ ཏ་སྶ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝུ་སཱི་མ་ཏོཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོཏི ས་ཏྟ་ནྣཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བཱ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ…པེ… ཨ་སི་ཏོ ཏཱ་དི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏེ ས བྲ་ཧྨཱ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝུ་སཱི་མ་ཏོཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྟ སེ་ཀྑཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟི སཾ་ཝ་ས་ནྟི ཨཱ་ཝ་ས་ནྟི པ་རི་ཝ་ས་ནྟི; ཨ་ར་ཧཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ; སོ ཝུ་ཏྠ་ཝཱ་སོ ཙི་ཎྞ་ཙ་ར་ཎོ…པེ… ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་སཾ་སཱ་རོ; ན་ཏྠི ཏ་སྶ པུ་ན་བྦྷ་ཝོ་ཏི – བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝུ་སཱི་མ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, ན་ནྡི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨི་ཏི;
ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, ཏ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ཏི;
ཨེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཾ ཏ་སྶ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝུ་སཱི་མ་ཏོ’’ཏི.
ས་ཧ གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ…པེ… ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི.
པོ་སཱ་ལ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ ཙུ་དྡ་ས་མོ.