༦. ཨོ་པ་མྨ་ཀ་ཐཱ་པ་ཉྷོ
མཱ་ཏི་ཀཱ
བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཀ་ཏི་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི?
ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ –
ག་དྲ་བྷ་སྶ [གྷོ་ར་སྶ་ར་སྶ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
དཱི་པི་ནི་ཡཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
དཱི་པི་ཀ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཀུ་མྨ་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཝཾ་ས་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཙཱ་པ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཝཱ་ཡ་ས་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མ་ཀྐ་ཊ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ག་དྲ་བྷ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
ལཱ་བུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
པ་དུ་མ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
བཱི་ཛ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
སཱ་ལ་ཀ་ལྱཱ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ནཱ་ཝཱ་ཡ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ནཱ་ཝཱ་ལ་གྒ་ན་ཀ་སྶ [ནཱ་ཝཱ་ལ་ག་ན་ཀ་སྶ (སཱི. པཱི.)] དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཀཱུ་པ་སྶ [ཀཱུ་པ་ཀ་སྶ (ཀ.)] ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ནི་ཡཱ་མ་ཀ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ས་མུ་དྡ་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ས་མུ་དྡ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨཱ་པ་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏེ་ཛ་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཝཱ་ཡུ་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
པ་བྦ་ཏ་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨཱ་ཀཱ་ས་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཙ་ནྡ་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
སཱུ་རི་ཡ་སྶ ས་ཏྟ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ས་ཀྐ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
པ་ཐ་ཝཱི་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
བི་ལཱ༹་ར་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨུ་ནྡཱུ་ར་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཝི་ཙྪི་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ན་ཀུ་ལ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཛ་ར་སི་ངྒཱ་ལ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མི་ག་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
གོ་རཱུ་པ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཝ་རཱ་ཧ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཧ་ཏྠི་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
སཱི་ཧ་སྶ ས་ཏྟ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
པེ་ཎཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
གྷ་ར་ཀ་པོ་ཏ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཨུ་ལཱུ་ཀ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ས་ཏ་པ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཝ་གྒུ་ལི་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཛ་ལཱུ་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ས་པྤ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨ་ཛ་ག་ར་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
སཱི་ཧ་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.
པ་ནྠ་མ་ཀྐ་ཊ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཐ་ན་སི་ཏ་དཱ་ར་ཀ་སྶ [ཐ་ན་པཱི་ཏ་དཱ་ར་ཀ་སྶ (སྱཱ.)] ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཙི་ཏྟ་ཀ་དྷ་ར་ཀུ་མྨ་སྶ [ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐ་ལ་ཀུ་མྨ་སྶ (ཀ.)] ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
པ་ཝ་ན་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
རུ་ཀྑ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མེ་གྷ་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མ་ཎི་ར་ཏ་ན་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མཱ་ག་ཝི་ཀ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
བཱ་ལི༹་སི་ཀ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏ་ཙྪ་ཀ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མ་ཀྐ་ཊ་ཝ་གྒོ ཚ་ཊྛོ.
ཀུ་མྦྷ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཀཱ་ལཱ༹་ཡ་ས་སྶ [ཀཱ་ལ༹་ཧཾ་ས་སྶ (ཀ.)] དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཚ་ཏྟ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཁེ་ཏྟ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨ་ག་ད་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
བྷོ་ཛ་ན་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨི་སྶཱ་ས་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཀུ་མྦྷ་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.
ར་ཉྙོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
དོ་ཝཱ་རི་ཀ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ནི་ས་དཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
པ་དཱི་པ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མ་ཡཱུ་ར་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏུ་ར་ངྒ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
སོ་ཎྜི་ཀ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏུ་ལཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཁ་གྒ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མ་ཙྪ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨི་ཎ་གྒཱ་ཧ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
བྱཱ་དྷི་ཏ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མ་ཏ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ན་དི་ཡཱ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨུ་ས་བྷ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
མ་གྒ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
སུ་ངྐ་སཱ་ཡི་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཙོ་ར་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི་ཡཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
སུ་ན་ཁ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཏི་ཀི་ཙྪ་ཀ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ག་བྦྷི་ནི་ཡཱ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཙ་མ་རི་ཡཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཀི་ཀི་ཡཱ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཀ་པོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨེ་ཀ་ན་ཡ་ན་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཀ་སྶ་ཀ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཛ་མྦུ་ཀ་སི་ངྒཱ་ལི་ཡཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཙ་ངྒ་ཝཱ་ར་ཀ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ད་བྦི་ཡཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཨི་ཎ་སཱ་དྷ་ཀ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨ་ནུ་ཝི་ཙི་ན་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
སཱ་ར་ཐི་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
བྷོ་ཛ་ཀ་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཏུ་ནྣ་ཝཱ་ཡ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ནཱ་ཝི་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
བྷ་མ་ར་སྶ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི.
མཱ་ཏི་ཀཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡. ག་དྲ་བྷ་ཝ་གྒོ
༡. ག་དྲ་བྷ་ངྒ་པ་ཉྷོ
༡. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ‘ག་དྲ་བྷ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ’ནྟི ཡཾ ཝ་དེ་སི, ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ག་དྲ་བྷོ ནཱ་མ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊེ་པི ཙ་ཏུ་ཀྐེ་པི སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀེ་པི གཱ་མ་དྭཱ་རེ་པི ཐུ་ས་རཱ་སི་མྷི་པི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ཡ་ཏི, ན ས་ཡ་ན་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གི་ནཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་རེ་པི པ་ཎྞ་ས་ནྠཱ་རེ་པི ཀ་ཊྛ་མ་ཉྩ་ཀེ་པི ཚ་མཱ་ཡ་པི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ཡི་ཏ་བྦཾ, ན ས་ཡ་ན་བ་ཧུ་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ག་དྲ་བྷ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝེ་ན ‘ཀ་ལི་ངྒ་རཱུ་པ་དྷཱ་ནཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་དྷཱ་ན་སྨི’ནྟི. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐེ་རེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ་པི –
‘‘‘པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣ་སྶ, ཛ་ཎྞུ་ཀེ་ནཱ་བྷི་ཝ་སྶ་ཏི;
ཨ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’’ཏི.
ག་དྲ་བྷ་ངྒ་པ་ཉྷོ པ་ཋ་མོ.
༢. ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ངྒ་པ་ཉྷོ
༢. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ‘ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’ཏི ཡཾ ཝ་དེ་སི, ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ཀྐུ་ཊོ ཀཱ་ལེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གི་ནཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ས་མ་ཡེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ ན་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ལེ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སྶ པ་ཋ་མཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ཀྐུ་ཊོ ཀཱ་ལེ་ན ས་མ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གི་ནཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ས་མ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ན་དེ་ཝ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སྶ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ཀྐུ་ཊོ པ་ཐ་ཝིཾ ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གི་ནཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ ‘ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡ ན མ་དཱ་ཡ ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཡཱ་པ་ནཱ་ཡ ཝི་ཧིཾ་སཱུ་པ་ར་ཏི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ, ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མི ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཏྲཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙཱ’ཏི. ཨི་དཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སྶ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝེ་ན –
‘‘‘ཀ་ནྟཱ་རེ པུ་ཏྟ་མཾ་སཾ་ཝ, ཨ་ཀྑ་སྶ་བྦྷ་ཉྫ་ནཾ ཡ་ཐཱ;
ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཧ་རི ཨཱ་ཧཱ་རཾ, ཡཱ་པ་ན་ཏྠ་མ་མུ་ཙྪི་ཏོ’ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ཀྐུ་ཊོ ས་ཙ་ཀྑུ་ཀོ་པི ར་ཏྟིཾ ཨ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གི་ནཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན ཨ་ན་ནྡྷེ་ནེ་ཝ ཨ་ནྡྷེ་ན ཝི་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ར་ཉྙེ་པི གོ་ཙ་ར་གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟེ་ན་པི ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་སུ རཱུ་པ་ས་དྡ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནྡྷེ་ན བ་དྷི་རེ་ན མཱུ་གེ་ན ཝི་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ན ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐེ་རེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནེ་ན –
‘ཙ་ཀྑུ་མཱ་སྶ ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷོ, སོ་ཏ་ཝཱ བ་དྷི་རོ ཡ་ཐཱ;
པ་ཉྙ་ཝཱ་སྶ [ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝ་སྶ (སཱི. པཱི.)] ཡ་ཐཱ མཱུ་གོ, བ་ལ་ཝཱ དུ་བྦ་ལོ་རི་ཝ;
ཨ་ཏྟ་ཨ་ཏྠེ [ཨ་ཐ ཨ་ཏྠེ (སཱི. པཱི.)] ས་མུ་པྤ་ནྣེ, ས་ཡེ་ཐ མ་ཏ་སཱ་ཡི་ཀ’ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ཀྐུ་ཊོ ལེ་ཌྜུ་ད་ཎྜ་ལ་གུ་ལ༹་མུ་གྒ་རེ་ཧི པ་རི་པཱ་ཏི་ཡ་ནྟོ་པི ས་ཀཾ གེ་ཧཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གི་ནཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན་པི ན་ཝ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན་པི ཝ་ཏྟ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན་པི ཨུ་དྡི་ས་ནྟེ་ན་པི ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ནྟེ་ན་པི ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་བྦོ, ས་ཀཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གི་ནོ གེ་ཧཾ, ཡ་དི་དཾ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཨི་དཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སྶ པ་ཉྩ་མཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝེ་ན ‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ གོ་ཙ་རོ ས་ཀོ པེ་ཏྟི་ཀོ ཝི་ས་ཡོ? ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’ཏི. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐེ་རེ་ན སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ་པི –
‘‘‘ཡ་ཐཱ སུ་ད་ནྟོ མཱ་ཏ་ངྒོ, ས་ཀཾ སོ་ཎྜཾ ན མ་དྡ་ཏི;
བྷ་ཀྑཱ་བྷ་ཀྑཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝུ་ཏྟི་ཀ་པྤ་ནཾ.
‘‘‘ཏ་ཐེ་ཝ བུ་དྡྷ་པུ་ཏྟེ་ན, ཨ་པྤ་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ པ་ན;
ཛི་ན་ཝ་ཙ་ནཾ ན མ་དྡི་ཏ་བྦཾ, མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་རུ་ཏྟ་མ’’’ནྟི.
ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ངྒ་པ་ཉྷོ དུ་ཏི་ཡོ.
༣. ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ངྒ་པ་ཉྷོ
༣. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ‘ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ’ནྟི ཡཾ ཝ་དེ་སི, ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ལ་ནྡ་ཀོ པ་ཊི་ས་ཏྟུ་མྷི ཨོ་པ་ཏ་ནྟེ ན་ངྒུ་ཊྛཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ངྒུ་ཊྛ་ལ་གུ་ལེ༹་ན པ་ཊི་ས་ཏྟུཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གི་ནཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན ཀི་ལེ་ས་ས་ཏྟུ་མྷི ཨོ་པ་ཏ་ནྟེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་གུ་ལ༹ཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་གུ་ལེ༹་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཐེ་རེ་ན ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀེ་ན –
‘ཡ་དཱ ཀི་ལེ་སཱ ཨོ་པ་ཏ་ནྟི, སཱ་མ་ཉྙ་གུ་ཎ་དྷཾ་ས་ནཱ;
ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་གུ་ལེ༹་ན, ཧ་ནྟ་བྦཱ ཏེ པུ་ན་པྤུ་ན’’’ནྟི.
ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ངྒ་པ་ཉྷོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. དཱི་པི་ནི་ཡ་ངྒ་པ་ཉྷོ
༤. ‘‘བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ‘དཱི་པི་ནི་ཡཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ’ནྟི ཡཾ ཝ་དེ་སི, ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱི་པི་ནཱི ས་ཀིཾ ཡེ་ཝ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ པུ་རི་སཾ ཨུ་པེ་ཏི? ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ་གི་ནཱ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཾ ཙུ་ཏིཾ བྷེ་དཾ ཁ་ཡཾ ཝི་ནཱ་སཾ སཾ་སཱ་ར་བྷ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ས་མཾ ས་མྤཱི་ལི༹་ཏཾ དི་སྭཱ ‘པུ་ན་བྦྷ་ཝེ ན་པྤ་ཊི་ས་ནྡ་ཧི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ. ཨི་དཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱི་པི་ནི་ཡཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. བྷཱ་སི་ཏ་མྤེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝེ་ན སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏེ དྷ་ནི་ཡ་གོ་པཱ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟེ –
‘‘‘ཨུ་ས་བྷོ་རི་ཝ ཚེ་ཏྭ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི, ནཱ་གོ པཱུ་ཏི་ལ་ཏཾ་ཝ དཱ་ལ་ཡི་ཏྭཱ;
ནཱ་ཧཾ པུ་ནུ་པེ་སྶཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཾ, ཨ་ཐ ཙེ པ་ཏྠ་ཡ་སཱི པ་ཝ་སྶ དེ་ཝཱ’’’ཏི.
དཱི་པི་ནི་ཡ་ངྒ་པ་ཉྷོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.