༩. པོ་ཊྛ་པཱ་ད་སུ་ཏྟཾ
པོ་ཊྛ་པཱ་ད་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཝ་ཏྠུ
༤༠༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པོ་ཊྛ་པཱ་དོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ས་མ་ཡ་པྤ་ཝཱ་ད་ཀེ ཏི་ནྡུ་ཀཱ་ཙཱི་རེ ཨེ་ཀ་སཱ་ལ་ཀེ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་རཱ་མེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི.
༤༠༧. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་པྤ་གོ ཁོ ཏཱ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཡེ་ན ས་མ་ཡ་པྤ་ཝཱ་ད་ཀོ ཏི་ནྡུ་ཀཱ་ཙཱི་རོ ཨེ་ཀ་སཱ་ལ་ཀོ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་རཱ་མོ, ཡེ་ན པོ་ཊྛ་པཱ་དོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ས་མ་ཡ་པྤ་ཝཱ་ད་ཀོ ཏི་ནྡུ་ཀཱ་ཙཱི་རོ ཨེ་ཀ་སཱ་ལ་ཀོ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
༤༠༨. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན པོ་ཊྛ་པཱ་དོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨུ་ནྣཱ་དི་ནི་ཡཱ ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡ་མ་ཧཱ་ས་དྡཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི་ཡཱ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – རཱ་ཛ་ཀ་ཐཾ ཙོ་ར་ཀ་ཐཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ སེ་ནཱ་ཀ་ཐཾ བྷ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཡུ་དྡྷ་ཀ་ཐཾ ཨ་ནྣ་ཀ་ཐཾ པཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ས་ཡ་ན་ཀ་ཐཾ མཱ་ལཱ་ཀ་ཐཾ ག་ནྡྷ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཡཱ་ན་ཀ་ཐཾ གཱ་མ་ཀ་ཐཾ ནི་ག་མ་ཀ་ཐཾ ན་ག་ར་ཀ་ཐཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཾ སཱུ་ར་ཀ་ཐཾ ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཾ ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཾ པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཾ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཾ ཨི་ཏི ཝཱ.
༤༠༩. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ པོ་ཊྛ་པཱ་དོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ; དི་སྭཱ་ན ས་ཀཾ པ་རི་སཾ ས་ཎྛ་པེ་སི – ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡཱ བྷོ་ནྟོ ཧོ་ནྟུ, མཱ བྷོ་ནྟོ ས་དྡ་མ་ཀ་ཏྠ. ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཀཱ་མོ ཁོ སོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་པྤ་ས་དྡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱི. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ པ་རི་སཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ.
༤༡༠. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན པོ་ཊྛ་པཱ་དོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ པོ་ཊྛ་པཱ་དོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ. སྭཱ་ག་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ. ཙི་ར་སྶཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི, ཡ་དི་དཾ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ. ནི་སཱི་ད་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, ཨི་དཾ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི.
ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. པོ་ཊྛ་པཱ་དོ་པི ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ཙཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ པོ་ཊྛ་པཱ་དཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ [ཀཱ་ཡ ནོ་ཏྠ (སྱཱ. ཀ.)], པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ, ཀཱ ཙ པ་ན ཝོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ’’ཏི?
ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷ་ཀ་ཐཱ
༤༡༡. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པོ་ཊྛ་པཱ་དོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཱ, ཡཱ་ཡ མ་ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ. ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཐཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དུ་ལླ་བྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ཙྪཱ་པི ས་ཝ་ནཱ་ཡ. པུ་རི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, དི་ཝ་སཱ་ནི པུ་རི་མ་ཏ་རཱ་ནི, ནཱ་ནཱ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་སཱ་ལཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷེ ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷོ, ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’ཏི? ཏ་ཏྲེ་ཀ་ཙྩེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི་པི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་པི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ས་ཉྙཱི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨ་ས་ཉྙཱི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏཱི’ཏི. ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི.
‘‘ཏ་མ་ཉྙོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ན ཁོ པ་ན མེ་ཏཾ [ན ཁོ ནཱ་མེ་ཏཾ (སཱི. པཱི.)], བྷོ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཉྙཱ ཧི, བྷོ, པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྟཱ. སཱ ཙ ཁོ ཨུ་པེ་ཏི་པི ཨ་པེ་ཏི་པི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་པེ་ཏི, ས་ཉྙཱི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་པེ་ཏི, ཨ་ས་ཉྙཱི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏཱི’ཏི. ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི.
‘‘ཏ་མ་ཉྙོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ན ཁོ པ་ན མེ་ཏཾ, བྷོ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ནྟི ཧི, བྷོ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ. ཏེ ཨི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ས་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི་པི ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི་པི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི, ས་ཉྙཱི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི, ཨ་ས་ཉྙཱི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏཱི’ཏི. ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི.
‘‘ཏ་མ་ཉྙོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ན ཁོ པ་ན མེ་ཏཾ, བྷོ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ནྟི ཧི, བྷོ, དེ་ཝ་ཏཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ. ཏཱ ཨི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ས་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི་པི ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི་པི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི, ས་ཉྙཱི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི, ཨ་ས་ཉྙཱི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏཱི’ཏི. ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཨ་ཧོ ནཱུ་ན བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཧོ ནཱུ་ན སུ་ག་ཏོ, ཡོ ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཀུ་ས་ལོ’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ས་ལོ, བྷ་ག་ཝཱ པ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷ་སྶ. ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི?
ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ས་ཉྙུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཀ་ཐཱ
༤༡༢. ‘‘ཏ་ཏྲ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘ཨ་ཧེ་ཏཱུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི་པི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་པཱི’ཏི, ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཏེ་སཾ ཨ་པ་ར་དྡྷཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ས་ཧེ་ཏཱུ ཧི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི་པི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་པི. སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི’’.
༤༡༣. ‘‘ཀཱ ཙ སི་ཀྑཱ’’ཏི? བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ…པེ… (ཡ་ཐཱ ༡༩༠-༢༡༢ ཨ་ནུ་ཙྪེ་དེ་སུ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ). ཨེ་ཝཾ ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི…པེ… ཏ་སྶི་མེ པ་ཉྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱི་ནེ ཨ་ཏྟ་ནི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཛཱ་ཡ་ཏི, པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དེ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. སོ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི, ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི, ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཡཱ པུ་རི་མཱ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ, སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི, ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་སུ་ཁུ་མ-ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱི་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ སི་ཀྑཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཡཱ པུ་རི་མཱ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ས་མཱ་དྷི་ཛ་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ཛ་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱི་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི སི་ཀྑཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’’ཏི, ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཡཱ པུ་རི་མཱ ས་མཱ་དྷི་ཛ་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁ་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁ་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱི་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི སི་ཀྑཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, བྷི་ཀྑུ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཡཱ པུ་རི་མཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་སུ་ཁ་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱི་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི སི་ཀྑཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཡཱ པུ་རི་མཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ [པུ་རི་མ་ས་ཉྙཱ (ཀ.)], སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱི་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི སི་ཀྑཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཡཱ པུ་རི་མཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱི་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི སི་ཀྑཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, བྷི་ཀྑུ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཡཱ པུ་རི་མཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཁུ་མ་ས་ཙྩ་ས་ཉྙཱི་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི སི་ཀྑཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ.
༤༡༤. ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, བྷི་ཀྑུ ཨི་དྷ ས་ཀ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི, སོ ཏ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཏ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ས་ཉྙ་གྒཾ ཕུ་ས་ཏི. ཏ་སྶ ས་ཉྙ་གྒེ ཋི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཙེ་ཏ་ཡ་མཱ་ན་སྶ མེ པཱ་པི་ཡོ, ཨ་ཙེ་ཏ་ཡ་མཱ་ན་སྶ མེ སེ་ཡྻོ. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཙེ་ཏེ་ཡྻཾ, ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རེ་ཡྻཾ, ཨི་མཱ ཙ མེ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ, ཨ་ཉྙཱ ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ; ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ན ཙེ་ཝ ཙེ་ཏེ་ཡྻཾ ན ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ན ཙེ་ཝ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཙེ་ཏ་ཡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏོ ཏཱ ཙེ་ཝ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ས་ཉྙཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. སོ ནི་རོ་དྷཾ ཕུ་ས་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ནུ་པུ་བྦཱ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷ-ས་མྤ་ཛཱ་ན-ས་མཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་པི ནུ ཏེ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦཱ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷ-ས་མྤ་ཛཱ་ན-ས་མཱ་པ་ཏྟི སུ་ཏ་པུ་བྦཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ. ཨེ་ཝཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ཡ་ཏོ ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, བྷི་ཀྑུ ཨི་དྷ ས་ཀ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི, སོ ཏ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཏ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ས་ཉྙ་གྒཾ ཕུ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ས་ཉྙ་གྒེ ཋི་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཙེ་ཏ་ཡ་མཱ་ན་སྶ མེ པཱ་པི་ཡོ, ཨ་ཙེ་ཏ་ཡ་མཱ་ན་སྶ མེ སེ་ཡྻོ. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཙེ་ཏེ་ཡྻཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རེ་ཡྻཾ, ཨི་མཱ ཙ མེ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ, ཨ་ཉྙཱ ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ; ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ན ཙེ་ཝ ཙེ་ཏེ་ཡྻཾ, ན ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. སོ ན ཙེ་ཝ ཙེ་ཏེ་ཏི, ན ཙཱ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ཙེ་ཏ་ཡ་ཏོ ཨ་ན་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏོ ཏཱ ཙེ་ཝ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ས་ཉྙཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. སོ ནི་རོ་དྷཾ ཕུ་ས་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ནུ་པུ་བྦཱ་བྷི་ས་ཉྙཱ་ནི་རོ་དྷ-ས་མྤ་ཛཱ་ན-ས་མཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་དཱ’’ཏི.
༤༡༥. ‘‘ཨེ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ཉྙ་གྒཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ པུ་ཐཱུ་པི ས་ཉྙ་གྒེ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཀ་མྤི ཁོ ཨ་ཧཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ས་ཉྙ་གྒཾ པ་ཉྙ་པེ་མི, པུ་ཐཱུ་པི ས་ཉྙ་གྒེ པ་ཉྙ་པེ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་མྤི ས་ཉྙ་གྒཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, པུ་ཐཱུ་པི ས་ཉྙ་གྒེ པ་ཉྙ་པེ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ནི་རོ་དྷཾ ཕུ་ས་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ་ཧཾ ས་ཉྙ་གྒཾ པ་ཉྙ་པེ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨེ་ཀ་མྤི ས་ཉྙ་གྒཾ པ་ཉྙ་པེ་མི, པུ་ཐཱུ་པི ས་ཉྙ་གྒེ པ་ཉྙ་པེ་མཱི’’ཏི.
༤༡༦. ‘‘ས་ཉྙཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཉཱ་ཎཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཉཱ་ཎཾ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་ཙྪཱ ས་ཉྙཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ས་ཉྙཱ ཙ ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཉྙཱ ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཉཱ་ཎཾ, ས་ཉྙུ་པྤཱ་དཱ ཙ པ་ན ཉཱ་ཎུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཀི་ར མེ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཁོ ཨེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཡ་ཐཱ ས་ཉྙཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཉཱ་ཎཾ, ས་ཉྙུ་པྤཱ་དཱ ཙ པ་ན ཉཱ་ཎུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ས་ཉྙཱ་ཨ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ
༤༡༧. ‘‘ས་ཉྙཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྟཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི? ‘‘ཀཾ པ་ན ཏྭཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་མི རཱུ་པིཾ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀཾ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑ’’ནྟི [ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་ར་བྷ་ཀྑ་ནྟི (སྱཱ. ཀ.)]. ‘‘ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཙ ཧི ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ རཱུ་པཱི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑོ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟཾ ཁོ ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ. ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཝ སཱ་ཡཾ [ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཝཱ་ཡཾ (སཱི. པཱི.)], པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟཱ རཱུ་པཱི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑོ, ཨ་ཐ ཨི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཉྙཱ ཙ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ ཙ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ཁོ ཨེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི.
༤༡༨. ‘‘མ་ནོ་མ་ཡཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་མི ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒིཾ ཨ་ཧཱི་ནི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི. ‘‘མ་ནོ་མ་ཡོ ཙ ཧི ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱི ཨ་ཧཱི་ནི་ནྡྲི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟ་མྤི ཁོ ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ. ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཝ སཱ་ཡཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟཱ ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱི ཨ་ཧཱི་ནི་ནྡྲི་ཡོ, ཨ་ཐ ཨི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཉྙཱ ཙ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ ཙ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི.
༤༡༩. ‘‘ཨ་རཱུ་པིཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་མི ས་ཉྙཱ་མ་ཡ’’ནྟི. ‘‘ཨ་རཱུ་པཱི ཙ ཧི ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ས་ཉྙཱ་མ་ཡོ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟ་མྤི ཁོ ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ. ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཝ སཱ་ཡཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ་མ་ཡོ, ཨ་ཐ ཨི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཉྙཱ ཙ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ ཙ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ་པི ཁོ ཨེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི.
༤༢༠. ‘‘ས་ཀྐཱ པ་ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡཱ ཉཱ་ཏུཾ – ‘ས་ཉྙཱ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཝཱ’ཏི? ‘‘དུ་ཛྫཱ་ནཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ [ཨེ་ཝཾ (ཀ.)], པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཏ་ཡཱ ཨ་ཉྙ་དི་ཊྛི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་ཁ་ནྟི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་རུ་ཙི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་ཡོ་གེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀེ་ན – ‘ས་ཉྙཱ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཝཱ’’’ཏི.
‘‘ས་ཙེ ཏཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡཱ དུ་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་དི་ཊྛི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་ཁ་ནྟི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་རུ་ཙི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་ཡོ་གེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀེ་ན – ‘ས་ཉྙཱ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཱ་ཝ ས་ཉྙཱ ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཝཱ; ‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི? ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཁོ ཨེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’ནྟི.
‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ – ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.
‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ…པེ… ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ … ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ… ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ… ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ… ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ… ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཏ་མྤི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ – ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’’ནྟི.
‘‘ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི? ‘‘ན ཧེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ན དྷ་མྨ་སཾ་ཧི་ཏཾ ནཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ, ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ མ་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི.
‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི.
‘‘ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཏ་ཉྷི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ཨེ་ཏཾ དྷ་མྨ་སཾ་ཧི་ཏཾ, ཨེ་ཏཾ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ, ཨེ་ཏཾ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ མ་ཡཱ བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, བྷ་ག་ཝཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སུ་ག་ཏ. ཡ་སྶ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི.
༤༢༡. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པོ་ཊྛ་པཱ་དཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ [ཝཱ་ཙཱ་ཡ (སྱཱ. ཀ.)] ས་ནྣི་ཏོ་ད་ཀེ་ན ས་ཉྫྷ་བྦྷ་རི་མ་ཀཾ་སུ – ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ནཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པོ་ཊྛ་པཱ་དོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ བྷཱ་ས་ཏི, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, སུ་ག་ཏཱ’ཏི. ན ཁོ པ་ན མ་ཡཾ ཀི་ཉྩི [ཀ་ཉྩི (པཱི.)] ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ, ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ, ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ, ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པོ་ཊྛ་པཱ་དོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྷོ, ན ཀི་ཉྩི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ, ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི ཝཱ…པེ… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཝཱ; ཨ་པི ཙ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཏ་ཐཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཾ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཾ. བྷཱུ་ཏཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཙྪཾ ཏ་ཐཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟ་སྶ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཾ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཾ, ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ མཱ་དི་སོ ཝི་ཉྙཱུ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་བྷཱ་སི་ཏ་ཏོ ནཱ་བྦྷ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི?
ཙི་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་པོ་ཊྛ་པཱ་ད་ཝ་ཏྠུ
༤༢༢. ཨ་ཐ ཁོ དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟོ ཙ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པོ་ཊྛ་པཱ་དོ ཙ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. པོ་ཊྛ་པཱ་དོ པ་ན པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ པོ་ཊྛ་པཱ་དོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏ་དཱ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝཱ་ཙཱ་ས་ནྣི་ཏོ་ད་ཀེ་ན ས་ཉྫྷ་བྦྷ་རི་མ་ཀཾ་སུ – ‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ནཱ་ཡཾ བྷ་ཝཾ པོ་ཊྛ་པཱ་དོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ བྷཱ་ས་ཏི, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ཏི – ‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ སུ་ག་ཏཱ’’ཏི. ན ཁོ པ་ན མ་ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ – ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’’ནྟི ཝཱ, ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’’ནྟི ཝཱ, ‘‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ, བྷོ, ན ཀི་ཉྩི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀཾ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི – ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི ཝཱ…པེ… ‘‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝཱ; ཨ་པི ཙ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ཏ་ཐཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཾ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཾ. བྷཱུ་ཏཾ ཁོ པ་ན ཏ་ཙྪཾ ཏ་ཐཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟ་སྶ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཾ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཾ, ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ མཱ་དི་སོ ཝི་ཉྙཱུ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་བྷཱ་སི་ཏ་ཏོ ནཱ་བྦྷ་ནུ་མོ་དེ་ཡྻཱ’’ཏི?
༤༢༣. ‘‘ས་བྦེ་ཝ ཁོ ཨེ་ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨ་ནྡྷཱ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ; ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ནེ་སཾ ཨེ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་མཱ. ཨེ་ཀཾ་སི་ཀཱ་པི ཧི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ དྷ་མྨཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ; ཨ་ནེ་ཀཾ་སི་ཀཱ་པི ཧི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ དྷ་མྨཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ? ‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི [ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ (སཱི. ཀ.)] ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀཾ་སི་ཀོ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟོ; ‘ཨ་ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’ཏི [ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ (སཱི. ཀ.)] ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀཾ་སི་ཀོ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟོ; ‘ཨ་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི [ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ (སཱི. ཀ.)] ཁོ པོ་ཊྛ་པཱ་ད…པེ… ‘ཨ་ན་ནྟ་ཝཱ ལོ་ཀོ’ཏི [ལོ་ཀོ་ཏི ཝཱ (སཱི. ཀ.)] ཁོ པོ་ཊྛ་པཱ་ད… ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཁོ པོ་ཊྛ་པཱ་ད… ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཁོ པོ་ཊྛ་པཱ་ད… ‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ པོ་ཊྛ་པཱ་ད… ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ པོ་ཊྛ་པཱ་ད… ‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཙ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ པོ་ཊྛ་པཱ་ད… ‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀཾ་སི་ཀོ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟོ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ? ན ཧེ་ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ ན དྷ་མྨ་སཾ་ཧི་ཏཱ ན ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ ན ནི་བྦི་དཱ་ཡ ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ མ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ’’.
ཨེ་ཀཾ་སི་ཀ་དྷ་མྨོ
༤༢༤. ‘‘ཀ་ཏ་མེ ཙ ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ? ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀོ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟོ. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀོ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟོ. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀོ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟོ. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀོ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟོ.
‘‘ཀ་སྨཱ ཙ ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, མ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ? ཨེ་ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ, ཨེ་ཏེ དྷ་མྨ་སཾ་ཧི་ཏཱ, ཨེ་ཏེ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ ཨེ་ཏེ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ མ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ དེ་སི་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ.
༤༢༥. ‘‘ས་ནྟི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི? ཏེ ཙེ མེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
‘‘ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དི་ཝ་སཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཝཱ དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཐཱ’ཏི [ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ཐཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀ.)]? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཐ – ‘‘ཨ་ཡཾ མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
‘‘ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཡཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ, ཏཱ་སཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཐ – ‘‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ་ཏྠ, མཱ་རི་སཱ, ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ་ཏྠ, མཱ་རི་སཱ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ; མ་ཡ་མྤི ཧི, མཱ་རི་སཱ, ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ན་ནུ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
༤༢༦. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པུ་རི་སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཧཾ ཡཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི, ཏཾ ཨི་ཙྪཱ་མི ཏཾ ཀཱ་མེ་མཱི’ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཏྭཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎིཾ ཨི་ཙྪ་སི ཀཱ་མེ་སི, ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎིཾ ཁ་ཏྟི་ཡཱི ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཝཱ ཝེ་སྶཱི ཝཱ སུ་དྡཱི ཝཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ‘ནོ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཏྭཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎིཾ ཨི་ཙྪ་སི ཀཱ་མེ་སི, ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མཱ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟཱ་ཏི ཝཱ, དཱི་གྷཱ ཝཱ ར་སྶཱ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཝཱ ཀཱ་ལཱི༹ ཝཱ སཱ་མཱ ཝཱ མ་ངྒུ་ར་ཙྪ་ཝཱི ཝཱ་ཏི, ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝཱ ནི་ག་མེ ཝཱ ན་ག་རེ ཝཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ‘ནོ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཏྭཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི ན པ་སྶ་སི, ཏཾ ཏྭཾ ཨི་ཙྪ་སི ཀཱ་མེ་སཱི’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ན་ནུ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’’ཏི? ཏེ ཙེ མེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
‘‘ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དི་ཝ་སཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཝཱ དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཐཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཐ – ‘‘ཨ་ཡཾ མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
‘‘ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཡཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ, ཏཱ་སཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཐ – ‘‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ་ཏྠ, མཱ་རི་སཱ, ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ་ཏྠ, མཱ་རི་སཱ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ; མ་ཡ་མྤི ཧི, མཱ་རི་སཱ, ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’’’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ན་ནུ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
༤༢༧. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པུ་རི་སོ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ ནི་སྶེ་ཎིཾ ཀ་རེ་ཡྻ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་ཎཱ་ཡ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡ་སྶ ཏྭཾ [ཡཾ ཏྭཾ (སཱི. ཀ.)] པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་ཎཱ་ཡ ནི་སྶེ་ཎིཾ ཀ་རོ་སི, ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ པཱ་སཱ་དཾ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ ཝཱ དི་སཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཝཱ དི་སཱ་ཡ པ་ཙྪི་མཱ་ཡ ཝཱ དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཝཱ དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཙྩོ ཝཱ ནཱི་ཙོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཝཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ‘ནོ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཏྭཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི ན པ་སྶ་སི, ཏ་སྶ ཏྭཾ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་ཎཱ་ཡ ནི་སྶེ་ཎིཾ ཀ་རོ་སཱི’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛོ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ན་ནུ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ནོ – ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’ཏི? ཏེ ཙེ མེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ‘ཨཱ་མཱ’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
‘‘ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དི་ཝ་སཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཝཱ དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཐཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཐ ཨ་ཡཾ མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
‘‘ཏྱཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི – ‘ཨ་པི པ་ན ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཡཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཐ- ‘‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ་ཏྠ, མཱ་རི་སཱ, ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱ་ཏྠ, མཱ་རི་སཱ, ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ; མ་ཡ་མྤི ཧི, མཱ་རི་སཱ, ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི? ཨི་ཏི པུ་ཊྛཱ ‘‘ནོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ན་ནུ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏེ་སཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ
༤༢༨. ‘‘ཏ་ཡོ ཁོ མེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ – ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ? རཱུ་པཱི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑོ [ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་ར་བྷ་ཀྑོ (སྱཱ. ཀ.)], ཨ་ཡཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ. ཀ་ཏ་མོ མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ? རཱུ་པཱི མ་ནོ་མ་ཡོ ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱི ཨ་ཧཱི་ནི་ནྡྲི་ཡོ, ཨ་ཡཾ མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ. ཀ་ཏ་མོ ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ? ཨ་རཱུ་པཱི ས་ཉྙཱ་མ་ཡོ, ཨ་ཡཾ ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ.
༤༢༩. ‘‘ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སྶ་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི – ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ་ཏི. སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, དུ་ཀྑོ ཙ ཁོ ཝི་ཧཱ་རོ་ཏི, ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ ཙ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, པཱ་མུ་ཛྫཾ ཙེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པཱི་ཏི ཙ པ་སྶ་དྡྷི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ སུ་ཁོ ཙ ཝི་ཧཱ་རོ.
༤༣༠. ‘‘མ་ནོ་མ་ཡ་སྶ་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ་ཏི. སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, དུ་ཀྑོ ཙ ཁོ ཝི་ཧཱ་རོ’ཏི, ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ ཙ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, པཱ་མུ་ཛྫཾ ཙེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པཱི་ཏི ཙ པ་སྶ་དྡྷི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ སུ་ཁོ ཙ ཝི་ཧཱ་རོ.
༤༣༡. ‘‘ཨ་རཱུ་པ་སྶ་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ་ཏི. སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨེ་ཝ་མ་སྶ – ‘སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, དུ་ཀྑོ ཙ ཁོ ཝི་ཧཱ་རོ’ཏི, ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ ཙ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, པཱ་མུ་ཛྫཾ ཙེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པཱི་ཏི ཙ པ་སྶ་དྡྷི ཙ ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ སུ་ཁོ ཙ ཝི་ཧཱ་རོ.
༤༣༢. ‘‘པ་རེ ཙེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་མྷེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྶ ཏུ་མྷེ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཐ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི, ཏེ་སཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ – ‘ཨ་ཡཾ ཝཱ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྶ མ་ཡཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི.
༤༣༣. ‘‘པ་རེ ཙེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་མྷེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྶ ཏུ་མྷེ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཐ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི? ཏེ་སཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ – ‘ཨ་ཡཾ ཝཱ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་སྶ མ་ཡཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི.
༤༣༤. ‘‘པ་རེ ཙེ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་མྷེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྶ ཏུ་མྷེ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཐ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི, ཏེ་སཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ – ‘ཨ་ཡཾ ཝཱ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་སྶ མ་ཡཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ན་ནུ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
༤༣༥. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པུ་རི་སོ ནི་སྶེ་ཎིཾ ཀ་རེ་ཡྻ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་ཎཱ་ཡ ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཧེ་ཊྛཱ. ཏ་མེ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡ་སྶ ཏྭཾ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་ཎཱ་ཡ ནི་སྶེ་ཎིཾ ཀ་རོ་སི, ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ པཱ་སཱ་དཾ, པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ ཝཱ དི་སཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཝཱ དི་སཱ་ཡ པ་ཙྪི་མཱ་ཡ ཝཱ དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཝཱ དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཙྩོ ཝཱ ནཱི་ཙོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཝཱ’ཏི? སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་ཡཾ ཝཱ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པཱ་སཱ་དོ, ཡ་སྶཱ་ཧཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ཎཱ་ཡ ནི་སྶེ་ཎིཾ ཀ་རོ་མི, ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཧེ་ཊྛཱ’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ན་ནུ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
༤༣༦. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, པ་རེ ཙེ ཨ་མྷེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ…པེ… ཀ་ཏ་མོ པ་ན སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ…པེ… ཀ་ཏ་མོ པ་ན སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྶ ཏུ་མྷེ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཐ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི, ཏེ་སཾ མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ – ‘ཨ་ཡཾ ཝཱ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཡ་སྶ མ་ཡཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མ, ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝོ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཝོ་དཱ་ནི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝེ་པུ་ལླ་ཏྟ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱ’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ན་ནུ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀ་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
༤༣༧. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡ་སྨིཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཡེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, མོ་གྷ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, མོ་གྷོ ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི; ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཝཱ་སྶ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཙྩོ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨིཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཡེ མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, མོ་གྷ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, མོ་གྷོ ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི; མ་ནོ་མ་ཡོ ཝཱ་སྶ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཙྩོ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨིཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མ་ཡེ ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, མོ་གྷ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, མོ་གྷོ མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི; ཨ་རཱུ་པོ ཝཱ་སྶ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཙྩོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡ་སྨིཾ, ཙི་ཏྟ, ས་མ་ཡེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི; ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏྭེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཙི་ཏྟ, ས་མ་ཡེ མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི; མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏྭེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཙི་ཏྟ, ས་མ་ཡེ ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི; ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏྭེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
༤༣༨. ‘‘ས་ཙེ ཏཾ, ཙི་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ཧོ་སི ཏྭཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ན ཏྭཾ ནཱ་ཧོ་སི; བྷ་ཝི་སྶ་སི ཏྭཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ན ཏྭཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་སི; ཨ་ཏྠི ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི, ན ཏྭཾ ན་ཏྠཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, ཙི་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི?
‘‘ས་ཙེ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཨ་ཧོ་སི ཏྭཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ན ཏྭཾ ན ཨ་ཧོ་སི; བྷ་ཝི་སྶ་སི ཏྭཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ན ཏྭཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་སི; ཨ་ཏྠི ཏྭཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི, ན ཏྭཾ ན་ཏྠཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཨ་ཧོ་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ནཱ་ཧཾ ན ཨ་ཧོ་སིཾ; བྷ་ཝི་སྶཱ་མ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ནཱ་ཧཾ ན བྷ་ཝི་སྶཱ་མི; ཨ་ཏྠཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི, ནཱ་ཧཾ ན་ཏྠཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.
‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏཾ, ཙི་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཡོ ཏེ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, སོ་ཝ [སྭེ་ཝ (སཱི. པཱི.), སོ་ཡེ་ཝ (སྱཱ.)] ཏེ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ས་ཙྩོ, མོ་གྷོ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ, མོ་གྷོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ? ཡོ [ཡོ ཝཱ (པཱི.)] ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, སོ་ཝ ཏེ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ས་ཙྩོ, མོ་གྷོ ཨ་ཏཱི་ཏོ, མོ་གྷོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ? ཡོ [ཡོ ཝཱ (པཱི.)] ཏེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, སོ་ཝ [སོ ཙ (ཀ.)] ཏེ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ས་ཙྩོ, མོ་གྷོ ཨ་ཏཱི་ཏོ, མོ་གྷོ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཏྭཾ, ཙི་ཏྟ, ཀི་ནྟི བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི?
‘‘ས་ཙེ པ་ན མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཡོ ཏེ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, སོ་ཝ ཏེ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ས་ཙྩོ, མོ་གྷོ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ, མོ་གྷོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ. ཡོ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, སོ་ཝ ཏེ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ས་ཙྩོ, མོ་གྷོ ཨ་ཏཱི་ཏོ, མོ་གྷོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ. ཡོ ཏེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, སོ་ཝ ཏེ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ས་ཙྩོ, མོ་གྷོ ཨ་ཏཱི་ཏོ, མོ་གྷོ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ – ‘ཡོ མེ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཏཱི་ཏོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, སོ་ཝ མེ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཙྩོ ཨ་ཧོ་སི, མོ་གྷོ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ, མོ་གྷོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ. ཡོ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, སོ་ཝ མེ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཙྩོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མོ་གྷོ ཨ་ཏཱི་ཏོ, མོ་གྷོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ. ཡོ མེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, སོ་ཝ མེ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ས་ཙྩོ, མོ་གྷོ ཨ་ཏཱི་ཏོ, མོ་གྷོ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི.
༤༣༩. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཙི་ཏྟ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཏྭེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྨིཾ, ཙི་ཏྟ, ས་མ་ཡེ མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡ་སྨིཾ, ཙི་ཏྟ, ས་མ་ཡེ ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི; ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཏྭེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
༤༤༠. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཙི་ཏྟ, ག་ཝཱ ཁཱི་རཾ, ཁཱི་ར་མྷཱ ད་དྷི, ད་དྷི་མྷཱ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ, ན་ཝ་ནཱི་ཏ་མྷཱ ས་པྤི, ས་པྤི་མྷཱ ས་པྤི་མ་ཎྜོ. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཁཱི་རཾ ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ད་དྷཱི་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ནྟི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན ས་པྤཱི་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན ས་པྤི་མ་ཎྜོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི; ཁཱི་རཾ ཏྭེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ད་དྷི ཧོ་ཏི…པེ… ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཧོ་ཏི… ས་པྤི ཧོ་ཏི… ས་པྤི་མ་ཎྜོ ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཁཱི་ར་ནྟི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན ད་དྷཱི་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན ན་ཝ་ནཱི་ཏ་ནྟི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན ས་པྤཱི་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི; ས་པྤི་མ་ཎྜོ ཏྭེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཙི་ཏྟ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡ་སྨིཾ, ཙི་ཏྟ, ས་མ་ཡེ མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡ་སྨིཾ, ཙི་ཏྟ, ས་མ་ཡེ ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན མ་ནོ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི; ཨ་རཱུ་པོ ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཏྭེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་མཱ ཁོ ཙི་ཏྟ, ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙཱ ལོ་ཀ་ནི་རུ་ཏྟི་ཡོ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་རཱ ལོ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ, ཡཱ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝོ་ཧ་ར་ཏི ཨ་པ་རཱ་མ་ས’’ནྟི.
༤༤༡. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ, པོ་ཊྛ་པཱ་དོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ! ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ‘ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.
ཙི་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ
༤༤༢. ཙི་ཏྟོ པ་ན ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ; ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷ་ནྟེ! སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ – ‘ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ. ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི.
༤༤༣. ཨ་ལ་ཏྠ ཁོ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨ་ལ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. ཨ་ཙི་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི – ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
པོ་ཊྛ་པཱ་ད་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ན་ཝ་མཾ.