༦. མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟཾ
བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏ་ཝ་ཏྠུ
༣༥༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀོ་ས་ལ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ ཏེ ཀོ་ས་ལ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ – ‘‘ས་མ་ཎོ ཁ་ལུ, བྷོ, གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ས་ཀྱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏཾ ཁོ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’. སོ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ས་མཱ་ར་ཀཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཾ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ པ་ཛཾ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ཏི. སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. སཱ་དྷུ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
༣༦༠. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཀོ་ས་ལ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་གི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཀོ་ས་ལ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་གི་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་གི་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ, བྷོ ནཱ་གི་ཏ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི སོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཝི་ཧ་ར་ཏི? ད་སྶ་ན་ཀཱ་མཱ ཧི མ་ཡཾ ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཀོ་ས་ལ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ – ‘‘དི་སྭཱ་ཝ མ་ཡཾ ཏཾ བྷ་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏ་མཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨོ་ཊྛ་དྡྷ་ལི་ཙྪ་ཝཱི་ཝ་ཏྠུ
༣༦༡. ཨོ་ཊྛ་དྡྷོ་པི ལི་ཙྪ་ཝཱི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་གི་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་གི་ཏཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ ཨོ་ཊྛ་དྡྷོ་པི ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་གི་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་གི་ཏ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ད་སྶ་ན་ཀཱ་མཱ ཧི མ་ཡཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ཨོ་ཊྛ་དྡྷོ་པི ལི་ཙྪ་ཝཱི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི – ‘‘དི་སྭཱ་ཝ ཨ་ཧཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ག་མི་སྶཱ་མི ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ’’ནྟི.
༣༦༢. ཨ་ཐ ཁོ སཱི་ཧོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ནཱ་གི་ཏོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་གི་ཏཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སཱི་ཧོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ནཱ་གི་ཏཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏེ, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀོ་ས་ལ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ ཨི་དྷཱུ་པ་ས་ངྐ་ནྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ; ཨོ་ཊྛ་དྡྷོ་པི ལི་ཙྪ་ཝཱི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨི་དྷཱུ་པ་ས་ངྐ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ ཀ་སྶ་པ, ལ་བྷ་ཏཾ ཨེ་སཱ ཛ་ན་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཧི, སཱི་ཧ, ཏྭ་ཉྙེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སཱི་ཧོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ནཱ་གི་ཏ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཁོ སཱི་ཧོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏེ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀོ་ས་ལ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ ཨི་དྷཱུ་པ་ས་ངྐ་ནྟཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ཨོ་ཊྛ་དྡྷོ་པི ལི་ཙྪ་ཝཱི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨི་དྷཱུ་པ་ས་ངྐ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷ་ཏཾ ཨེ་སཱ ཛ་ན་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, སཱི་ཧ, ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ སཱི་ཧོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི.
༣༦༣. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མྨ ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཀོ་ས་ལ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨོ་ཊྛ་དྡྷོ་པི ལི་ཙྪ་ཝཱི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.
༣༦༤. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨོ་ཊྛ་དྡྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པུ་རི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, དི་ཝ་སཱ་ནི པུ་རི་མ་ཏ་རཱ་ནི སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཡ་ད་གྒེ ཨ་ཧཾ, མ་ཧཱ་ལི, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ན ཙི་རཾ ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནི, དི་བྦཱ་ནི ཧི ཁོ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶཱ་མི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནི ས་དྡཱ་ནི སུ་ཎཱ་མི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཱི’ཏི. ས་ནྟཱ་ནེ་ཝ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ དི་བྦཱ་ནི ས་དྡཱ་ནི ནཱ་སྶོ་སི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ས་ནྟཱ་ནཱི’’ཏི?
ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏ་ས་མཱ་དྷི
༣༦༥. ‘‘ས་ནྟཱ་ནེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ དི་བྦཱ་ནི ས་དྡཱ་ནི ནཱ་སྶོ་སི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, ནོ ཨ་ས་ནྟཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ས་ནྟཱ་ནེ་ཝ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ དི་བྦཱ་ནི ས་དྡཱ་ནི ནཱ་སྶོ་སི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, ནོ ཨ་ས་ནྟཱ་ནཱི’’ཏི?
༣༦༦. ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. སོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ དི་བྦཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནི ས་དྡཱ་ནི སུ་ཎཱ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་ལི, ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ.
༣༦༧. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ…པེ… པ་ཙྪི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ … ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ… ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. སོ ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ དི་བྦཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནི ས་དྡཱ་ནི སུ་ཎཱ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་ལི, ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ.
༣༦༨. ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. སོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ དི་བྦཱ་ནི ས་དྡཱ་ནི སུ་ཎཱ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་ལི, ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ.
༣༦༩. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ…པེ… པ་ཙྪི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ… ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ… ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. སོ ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ དི་བྦཱ་ནི ས་དྡཱ་ནི སུ་ཎཱ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་ལི, ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, ནོ ཙ ཁོ དི་བྦཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ.
༣༧༠. ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི དི་བྦཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དི་བྦཱ་ན་ཉྩ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. སོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, དི་བྦཱ་ན་ཉྩ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ དི་བྦཱ་ནི ཙ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, དི་བྦཱ་ནི ཙ ས་དྡཱ་ནི སུ་ཎཱ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་ལི, ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དི་བྦཱ་ན་ཉྩ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ.
༣༧༡. ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ…པེ… པ་ཙྪི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ… ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ… ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི དི་བྦཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, དི་བྦཱ་ན་ཉྩ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. སོ ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དི་བྦཱ་ན་ཉྩ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ དི་བྦཱ་ནི ཙ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, དི་བྦཱ་ནི ཙ ས་དྡཱ་ནི སུ་ཎཱ་ཏི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་ལི, ཧོ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་དྡྷ་མ་དྷོ ཏི་རི་ཡཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏེ ས་མཱ་དྷི་མྷི དི་བྦཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ, དི་བྦཱ་ན་ཉྩ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ. ཨ་ཡཾ ཁོ མ་ཧཱ་ལི, ཧེ་ཏུ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ས་ནྟཱ་ནེ་ཝ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ལི་ཙྪ་ཝི་པུ་ཏྟོ དི་བྦཱ་ནི ས་དྡཱ་ནི ནཱ་སྶོ་སི པི་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, ནོ ཨ་ས་ནྟཱ་ནཱི’’ཏི.
༣༧༢. ‘‘ཨེ་ཏཱ་སཾ ནཱུ་ན, བྷ་ནྟེ, ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ན ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཨེ་ཏཱ་སཾ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཡི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི. ཨ་ཏྠི ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, ཨ་ཉྙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཱ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཙ, ཡེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཡི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི.
ཙ་ཏུ་ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཾ
༣༧༣. ‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ན ཏེ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཱ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཙ, ཡེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, དྷ་མྨོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙ, ཡ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཡི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ས་ཀི་དེ་ཝ [ས་ཀིཾ་དེ་ཝ (ཀ.)] ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, དྷ་མྨོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙ, ཡ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཡི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, དྷ་མྨོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙ, ཡ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཡི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ལི, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, དྷ་མྨོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙ, ཡ་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཡི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟི. ཨི་མེ ཁོ ཏེ, མ་ཧཱ་ལི, དྷ་མྨཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཱ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཙ, ཡེ་སཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཡི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་རི་ཡ་ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒོ
༣༧༤. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན, བྷ་ནྟེ, མ་གྒོ ཨ་ཏྠི པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, མ་གྒོ ཨ་ཏྠི པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི.
༣༧༥. ‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, མ་གྒོ ཀ་ཏ་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་མྨཱ་ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ཨ་ཡཾ ཁོ, མ་ཧཱ་ལི, མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ.
དྭེ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཝ་ཏྠུ
༣༧༦. ‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་ལི, ས་མ་ཡཾ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ དྭེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ – མུ་ཎྜི་ཡོ ཙ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཛཱ་ལི་ཡོ ཙ དཱ་རུ་པ་ཏྟི་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཏེ དྭེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ གོ་ཏ་མ, ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི?
༣༧༧. ‘‘‘ཏེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཎཱ་ཐ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཁོ ཏེ དྭེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ མ་མ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ – ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ…པེ… (ཡ་ཐཱ ༡༩༠-༢༡༢ ཨ་ནུ་ཙྪེ་དེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ). ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་ལླཾ ནུ ཁོ ཏ་སྶེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ་ཏི? ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་ལླཾ ཏ་སྶེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ, ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ་ཏི. ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་མི ཨེ་ཝཾ པ་སྶཱ་མི. ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ…པེ… དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་ལླཾ ནུ ཁོ ཏ་སྶེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ་ཏི? ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་ལླཾ ཏ་སྶེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ་ཏི. ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་མི ཨེ་ཝཾ པ་སྶཱ་མི. ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ…པེ… ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི…པེ… ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་ལླཾ ནུ ཁོ ཏ་སྶེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ་ཏི? ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་ལླཾ [ན ཀ་ལླཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཏ་སྶེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ་ཏི. ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་མི ཨེ་ཝཾ པ་སྶཱ་མི. ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་ལླཾ ནུ ཁོ ཏ་སྶེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ་ཏི? ཡོ སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི ན ཀ་ལླཾ ཏ་སྶེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ་ཏི. ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་མི ཨེ་ཝཾ པ་སྶཱ་མི. ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ་ཧཾ ན ཝ་དཱ་མི – ‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཝཱ’’ཏི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨོ་ཊྛ་དྡྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི.
མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ ཚ་ཊྛཾ.