༡. པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡཱ་ནི སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑེ་ན, སེ་ཁི་ཡཱ་ནཱིཏི ཏཱ་དི་ནཱ;
བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི ཨ་ཡཾ དཱ་ནི, ཏེ་ས་མྤི ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མོ.
༥༧༦. ཏ་ཏྠ པ་རི་མ་ཎྜ་ལནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ མ་ཎྜ་ལཾ. ནཱ་བྷི་མ་ཎྜ་ལཾ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལནྟི ཨུ་དྡྷཾ ནཱ་བྷི་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་དྷོ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟེ་ན ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཛ་ངྒྷ་ཊྛི་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ; ཨེ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ པ་ན ནི་ཝཱ་ས་ནཾ པ་མཱ་ཎི་ཀཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ – དཱི་གྷ་ཏོ མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀཾ, ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠཾ. ཏཱ་དི་ས་སྶ པ་ན ཨ་ལཱ་བྷེ ཏི་རི་ཡཾ དྭི་ཧ་ཏྠ་པ་མཱ་ཎ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཾ, ནཱ་བྷི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ནཱ་པི ས་ཀྐཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་པ་ཊྚ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨེ་ཝཾ ནི་ཝ་ཏྠ་མྤི ནི་ཝ་ཏྠ་ཊྛཱ་ནེ ན ཏི་ཊྛ་ཏི, དུ་པ་ཊྚཾ པ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི.
ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟོ ནི་ཝཱ་སེ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ན ཀེ་ཝ་ལཾ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ ཨོ་ལ་མྦེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཡེ པ་ན་ཉྙེ ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ གི་ཧི་ནི་ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟི ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜ་ཀཾ མ་ཙྪ་ཝཱ་ལ་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཎྞ་ཀཾ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཀཾ ས་ཏ་ཝ་ལི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༠) ན་ཡེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཀེ ནི་ཝཱ་ས་ན་དོ་སཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶཱ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཏེ ས་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ ན ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩཱཏི པུ་ར་ཏོ ཝཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ ཨོ་ལ་མྦེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ; ཨ་ཐ ཁོ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ་ཡེ་ཝ ནི་ཝཱ་སེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་སྶ་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་སྶཱ་པི ཏ་ཐཱ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ མོ་ཀྑོ ན་ཏྠི. ནི་ཝཱ་ས་ན་ཝ་ཏྟ་ཉྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ་སྶ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ. ཏཾ པ་ན ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྟོ་པི ཡོ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨོ་རུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡོ པ་ན སུ་ཀྑ་ཛ་ངྒྷོ ཝཱ མ་ཧཱ་པི་ཎྜི་ཀ་མཾ་སོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ སཱ་རུ་པྤ་ཏྠཱ་ཡ ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀ་མྤི ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
གི་ལཱ་ན་སྶཱཏི ཛ་ངྒྷཱ་ཡ ཝཱ པཱ་དེ ཝཱ ཝ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཱ་པ་དཱ་སཱུཏི ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ ཝཱ ཙོ་རཱ ཝཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་སུ ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི. ཕུ་སྶ་དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ ‘‘ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨུ་པ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
༥༧༧. པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ པཱ་རུ་པི་ཏ་བྦནྟི ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ གི་ཧི་པཱ་རུ་ཏཾ པཱ་རུ་པ་ནྟཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༠) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ གི་ཧི་པཱ་རུ་པ་ནཾ ཨ་པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞེ ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པ་ན་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ནྟེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ པཱ་རུ་པི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མཱ་ནི ཙ དྭེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཝི་ཧཱ་རེ་པི ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ་པི པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་མེ་ཝ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦ་ཉྩ པཱ་རུ་པི་ཏ་བྦ་ཉྩཱ་ཏི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི ས་དྡྷིཾ ཐེ་ར་ཝཱ་དེ་ན.
༥༧༨. ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱཏི ཛ་ཏྟུ་མྤི ཨུ་ར་མྤི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ. སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ནཱཏི ན ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་ཏེ་ན; ཨ་ཐ ཁོ ག་ཎྛི་ཀཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏ་ནྟེ་ན གཱི་ཝཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞེ ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ མ་ཎི་བ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ག་ནྟ་བྦཾ. དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ – ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱི་སཾ མ་ཎི་བ་ནྡྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ པི་ཎྜི་ཀ་མཾ་ས་ཏོ ཙ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་དེ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ.
༥༧༩. ཝཱ་སཱུ་པ་ག་ཏ་སྶཱཏི ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཝཱ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གེ ཝཱ ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ་པི ནི་སཱི་ད་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༥༨༠. སུ་སཾ་ཝུ་ཏོཏི ཧ་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་དཾ ཝཱ ཨ་ཀཱི་ལཱ༹་པེ་ནྟོ; སུ་ཝི་ནཱི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༥༨༢. ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑཱུཏི ཧེ་ཊྛཱ ཁི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ ཧུ་ཏྭཱ. ཡུ་ག་མ་ཏྟཾ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོཏི ཡུ་ག་ཡུ་ཏྟ་ཀོ ཧི ད་ནྟོ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻོ ཡུ་ག་མ་ཏྟཾ པེ་ཀྑ་ཏི, པུ་ར་ཏོ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎཾ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ; ཨི་མི་ནཱ་པི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པེ་ཀྑ་ནྟེ་ན ག་ནྟ་བྦཾ. ཡོ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོཏི ཡོ ཏཾ་ཏཾ་དི་སཱ་བྷཱ་གཾ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་པ་རི་སྶ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ནི་སཱི་ད་ནྟེ་ནཱ་པི ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ.
༥༨༤. ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཀྑེ་པེ་ན; ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཏོ ཝཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟོ་ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན ཨེ་ཝཾ ག་ནྟ་བྦཾ. ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ པ་ན དྷ་མ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱི་ཧ་ར་ནྟེ་ནཱ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་ཝ ནཱི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི.
པ་ཋ་མོ ཝ་གྒོ.