༧. ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་ཝ་གྒོ

༡. ས་ཉྩི་ཙྩ་པཱ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༨༢. ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ – ཨི་སྶཱ་སོ ཧོ་ཏཱིཏི གི་ཧི་ཀཱ་ལེ དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཙ་རི་ཡོ ཧོ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པི་ཏཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝི་ཡོ་ཛི་ཏཱ.

སི་ཀྑཱ་པ་དེ་པི ཝོ་རོ་པེ་ཡྻཱཏི ཝི་ཡོ་ཛེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏཾ; ན ཧེ་ཏྠ ཀི་ཉྩི ཝི་ཡོ་ཛི་ཏེ སཱི་སཱ་ལ་ངྐཱ་རེ སཱི་སཾ ཝི་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པི་ཏེ པཱ་ཎེ་པི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱ་མ ཝི་སུཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ་ཡེ་ཝ ‘‘པཱ་ཎོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏཾ ཁུ་དྡ་ཀ་མྤི མ་ཧ་ནྟ་མྤི མཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི. མ་ཧ་ནྟེ པ་ན ཨུ་པ་ཀྐ་མ་མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མ་ཧ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎེ པཱ་ཎ་ས་ཉྙཱིཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ སོ་དྷེ་ནྟོ མ་ངྒུ་ལ་བཱི་ཛ་ཀེ་པི པཱ་ཎ་ས་ཉྙཱི ནི་ཀྐཱ་རུ་ཎི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཏཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ ཨ་པ་ནེ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟེ་ན ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ས་དྡྷིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི.

ས་ཉྩི་ཙྩ་པཱ་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཋ་མཾ.

༢. ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༨༧. དུ་ཏི་ཡེ – ས་པྤཱ་ཎ་ཀནྟི ཡེ པཱ་ཎ་ཀཱ པ་རི་བྷོ་གེ་ན མ་ར་ནྟི, ཏེ་ཧི པཱ་ཎ་ཀེ་ཧི ས་པྤཱ་ཎ་ཀཾ, ཏཱ་དི་ས་ཉྷི ཛཱ་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏོ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. པ་ཏྟ་པཱུ་ར་མྤི ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན པི་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི. ཏཱ་དི་སེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན སཱ་མི་སཾ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཝི་ཉྪི་ཏྭཱ དྷོ་ཝ་ཏོ་པི ཏཱ་དི་སེ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ཎྷ་ཡཱ་གུ་པ་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་པ་ཡ་ཏོ་པི ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ ཨུ་ལུ༹་ངྐེ་ན ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡ་ཏོ་པི པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨུ་ད་ཀ་སོ་ཎྜིཾ ཝཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བ་ཧི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱི་ཙིཾ ཨུ་ཊྛཱ་པ་ཡ་ཏོ་པི. སོ་ཎྜིཾ ཝཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཝཱ སོ་དྷེ་ནྟེ་ཧི ཏ་ཏོ ག་ཧི་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ད་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ. ས་མཱི་པ་མྷི ཨུ་ད་ཀེ ཨ་ས་ཏི ཀ་པྤི་ཡ་ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ གྷ་ཊེ ཨུ་ད་ཀ་ས་ཎྛཱ་ན་ཀ་པྤ་དེ་སེ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ. ‘‘པ་ཝ་ཊྚི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ཎྷ་པཱ་སཱ་ཎེ ཨུ་ད་ཀཾ ནཱ་སི་ཉྩི་ཏ་བྦཾ. ཀ་པྤི་ཡ་ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་ན པཱ་སཱ་ཎཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.

ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ,

ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ཊ་ངྒ་པཱ་ཎ་ཀཱ་ནཾ པ་ཏ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ་པི སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ དཱི་པ་ཛཱ་ལ་ནེ ཝི་ཡ ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ་པི ཨུ་ད་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏོ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི.

ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༩༢. ཏ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ – ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ནྟཱིཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟཱ ཨུ་ཙྩཱ་ལེ་ནྟི; ཡ་ཐཱ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན དེ་ནྟི.

༣༩༣. ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨནྟི ཡོ ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨོ ཝུ་ཏྟོ, ཏེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཧ་ཏཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི ནི་ཧ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ; ས་ཏྠཱ་རཱ ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

༣༩༥. དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱིཏི ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏཾ, ཏ་ཉྩེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མྤི དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཡ་དི ཨུ་ཀྐོ་ཊེ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན སེ་ས་པ་དཱ་ནི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཏཾ ས་བྦཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ་ཏྠོ ཝ་ཎྞི་ཏོ. མ་ཡཾ པ་ན ཏཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. ཨི་དྷ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝ་ཎྞི་ཡ་མཱ་ནེ ཧི སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ས་མྨོ་ཧོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ན ཝ་ཎྞ་ཡི་མྷ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.

ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. དུ་ཊྛུ་ལླ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༩༩. ཙ་ཏུ་ཏྠེ – དུ་ཊྛུ་ལླཱ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ད་སྶི་ཏཱ་ནི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་པ་ཏྟི པ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཏཾ ཚཱ་དེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེཏི དྷུ་རེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ. ས་ཙེ་པི དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ན ར་ཀྑ་ཏི; དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཝཾ དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, སོ་པི ཨ་ཉྙ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་མ་ཎ་ས་ཏ་མྤི ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ ཏཱ་ཝ, ཡཱ་ཝ ཀོ་ཊི ན ཚི་ཛྫ་ཏི. ཀ་དཱ པ་ན ཀོ་ཊི ཚི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? མ་ཧཱ་སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཏཱ་ཝ ཝ་ད་ཏི – ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, སོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཀོ་ཊི ཚི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡ་ཉྷི ཝ་ཏྠུ་པུ་གྒ་ལོ་ཡེ་ཝ. ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ པ་ན ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, སོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཡེ་ན་སྶ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ, ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏི་ཡེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ ཀོ་ཊི ཚི་ནྣཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

༤༠༠. ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཏྟིནྟི ཨ་ཝ་སེ་སེ པ་ཉྩཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ སུ་ཀྐ་ཝི་སྶ་ཊྛི ཙ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཡཾ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི. དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.

དུ་ཊྛུ་ལླ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༠༢. པ་ཉྩ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ – ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ དུ་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ལི་ཁ་ནྟ་སྶ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ དུ་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་སུཾ. ཨུ་ར་སྶ དུ་ཀྑོཏི ག་ཎ་ནཾ སི་ཀྑ་ནྟེ་ན བ་ཧུཾ ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ཨུ་རོ དུ་ཀྑོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙིཾ་སུ. ཨ་ཀྑཱི་ནི དུ་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི རཱུ་པ་སུ་ཏྟཾ སི་ཀྑ་ནྟེ་ན ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་སྶི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནི དུ་ཀྑཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི མ་ཉྙིཾ་སུ. ཌཾ་སཱ་དཱི་སུ ཌཾ་སཱཏི པི་ངྒ་ལ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡོ. དུ་ཀྑཱ་ནནྟི དུ་ཀྑ་མཱ་ནཾ. ཏི་བྦཱ་ནནྟི བ་ཧ་ལཱ་ནཾ. ཁ་རཱ་ནནྟི ཏི་ཁི་ཎཱ་ནཾ. ཀ་ཊུ་ཀཱ་ནནྟི ཕ་རུ་སཱ་ནཾ; ཨ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀ་ཊུ་ཀ་ར་ས་ས་དི་སཱ་ནཾ. ཨ་སཱ་ཏཱ་ནནྟི ཨ་མ་དྷུ་རཱ་ནཾ. པཱ་ཎ་ཧ་རཱ་ནནྟི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧ་རཱ་ནཾ.

༤༠༤. སཱི་མཾ ས་མྨ་ནྣ་ཏཱིཏི ན་ཝཾ སཱི་མཾ བ་ནྡྷ་ཏི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ཨུ་ད་ཀུ་ཀྑེ་པ་པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ནེ་པི དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ; ག་བྦྷ་ཝཱི་སོ་པི ཧི པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱེ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ ག་བྦྷ་ཝཱི་སོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ན ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩ་མྷི ག་བྦྷ་ཝཱི་སོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ནུ་ཁོ་མྷི, ན་ནུ ཁོ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཡཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཋ་མཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, པ་ཋ་མཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་སྶ ཛཱ་ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ག་བྦྷ་ཝཱི་སཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༤).

ཏ་ཏྠ ཡོ དྭཱ་ད་ས་མཱ་སེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ཝ་སི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཛཱ་ཏོ, སོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་མེ ཝ་སྶེ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ, ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པཱ་ཊི་པ་དེ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཧཱ་ཡ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་རཱ པ་ན ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ སཱ་མ་ཎེ་རཾ ནི་ཀྑ་མ་ནཱི་ཡ་པུ་ཎྞ་མཱ་སིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟི, ཏཾ ཀ་སྨཱ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་སྶེ ཚ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀ་ཨུ་པོ་ས་ཐཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི. རཱ་ཛཱ་ནོ ཏ་ཏི་ཡེ ཏ་ཏི་ཡེ ཝ་སྶེ ཝ་སྶཾ ཨུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་སུ ཝ་སྶེ་སུ ཚ མཱ་སཱ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཧཱི་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ དྭེ མཱ་སཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ དྭེ མཱ་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ནི་ཀྐ་ངྑཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ནཱི་ཡ་པུ་ཎྞ་མཱ་སིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པཱ་ཊི་པ་དེ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡོ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཡོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ དྭཱ་ད་ས་མཱ་སེ ཝ་སི, སོ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ ཧོ་ཏི. ཡོ ས་ཏྟ་མཱ་སེ ཝ་སི, སོ ས་ཏྟ་མཱ་སཱ་དྷི་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ. ཚ་མཱ་ས་ཛཱ་ཏོ པ་ན ན ཛཱི་ཝ་ཏི.

༤༠༦. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཉྙཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, པུ་གྒ་ལོ པ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སོ ད་ས་ཝ་སྶ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ཏ་ཉྩེ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ག་ཎོ པཱུ་ར་ཏི, སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ. སོ་པི ཙ ཡཱ་ཝ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ་སྶ ནེ་ཝ ས་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡོ ན མོ་ཀྑ་ནྟ་རཱ་ཡོ, ཉ་ཏྭཱ པ་ན པུ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.

ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ,

ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.

ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༠༧. ཚ་ཊྛེ – པ་ཊི་ཡཱ་ལོ་ཀནྟི སཱུ་རི་ཡཱ་ལོ་ཀ་སྶ པ་ཊི་མུ་ཁཾ; པ་ཙྪི་མ་དི་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨི་ཡཱཏི སུ་ངྐ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་མྨི་ཀཱ.

༤༠༩. རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཐེ་ཡྻཾ ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཐེ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟ་ཀཾ ཀི་ཉྩི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ན ཏ་སྶ ད་སྶཱ་མཱ་ཏི ག་ཙྪ་ནྟི.

༤༡༡. ཝི་ས་ངྐེ་ཏེ་ནཱཏི ཀཱ་ལ་ཝི་ས་ངྐེ་ཏེ་ན དི་ཝ་ས་ཝི་ས་ངྐེ་ཏེ་ན ཙ ག་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. མ་གྒ་ཝི་ས་ངྐེ་ཏེ་ན པ་ན ཨ་ཊ་ཝི་ཝི་ས་ངྐེ་ཏེ་ན ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. སེ་ས་མེ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝ་གྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.

ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཚ་ཊྛཾ.

༧. སཾ་ཝི་དྷཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༡༢. ས་ཏྟ་མེ – པ་དྷཱུ་པེ་ནྟོ ནི་སཱི་དཱིཏི པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ནཱ་ཡྻོ སོ བྷི་ཀྑུ མཾ ནི་པྤཱ་ཏེ་སཱིཏི ཨ་ཡྻོ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ མཾ ན ནི་ཀྑཱ་མེ་སི; ན མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ས་དྡྷིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི.

སཾ་ཝི་དྷཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཨ་རི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༡༧. ཨ་ཊྛ་མེ – ག་དྡྷེ བཱ་དྷ་ཡིཾ་སཱུ་ཏི ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་ནོ; ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་ནོ པུ་བྦ་པུ་རི་སཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦོ, ཏ་སྶ ག་དྡྷ་བཱ་དྷི་པུ་བྦ་སྶ གི་ཛ྄ཛྷ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཀུ་ལ་པྤ་སུ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ས་གྒ་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ. ཏེ ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཨཱ་ཎཱ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཱ ཀ་མྨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨཾ, ཏཾ པ་ན མོ་ཀྑ་སྶེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ན ས་གྒ་སྶ. ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་དྷ་མྨཱ ཀི་ལེ་ས་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ. པ་ཎྜ་ཀ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དྷ་མྨཱ ཝི་པཱ་ཀ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ, ཏེ པ་ན ཡཱ་ཝ ཨ་རི་ཡེ ན ཁ་མཱ་པེ་ནྟི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ. ས་ཉྩི་ཙྩ ཨཱ་པ་ནྣཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་ཎཱ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ, ཏཱ་པི ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཝཱ ན དེ་སེ་ཏི ཝཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ སེ་ས་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་ན་ཡེ པ་ན ཨ་ཀོ་ཝི་ད་ཏྟཱ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ར་ཧོ་ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ ཨཱ་གཱ་རི་ཀཱ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་པི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ཧོ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་པི མ་ནཱ་པི་ཀཱ་ནི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ནྟི…པེ… ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ ཕོ་ཊྛ་བྦེ ཕུ་ས་ནྟི, མུ་དུ་ཀཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཨེ་ཏཾ ས་བྦཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཱ…པེ… ཨི་ཏྠི་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཨེ་ཏེ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ར་སེ་ན ར་སཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་ཉྩ ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་ཉྩ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཐཱུ་ལ་ཝཱ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏི་སུ་ཁུ་མ་སུ་ཏྟཾ གྷ་ཊེ་ནྟོ ཝི་ཡ སཱ་ས་པེ་ན ས་དྡྷིཾ སི་ནེ་རུཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ བ་ནྡྷ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ དོ་སོ’’ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཛི་ན་སྶ ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐེ པ་ཧཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཐཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.

ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱཏི་ཨཱ་དི་མྷི ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཨ་པྤ་སྶཱ་ད་ཊྛེ་ན. མཾ་ས་པེ་སཱུ་པ་མཱ བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན. ཏི་ཎུ་ཀྐཱུ་པ་མཱ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན. ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་མཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན. སུ་པི་ན་ཀཱུ་པ་མཱ ཨི་ཏྟ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན. ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀཱུ་པ་མཱ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཊྛེ་ན. རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱུ་པ་མཱ ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་པ་ལི་བྷ་ཉྫ་ན་ཊྛེ་ན. ཨ་སི་སཱུ་ནཱུ་པ་མཱ ཨ་དྷི་ཀུ་ཊྚ་ན་ཊྛེ་ན. ས་ཏྟི་སཱུ་ལཱུ་པ་མཱ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན. ས་པྤ་སི་རཱུ་པ་མཱ སཱ་ས་ངྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (མ. ནི. ༡.༢༣༤ ཨཱ་ད་ཡོ; ༢.༤༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཁོཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཡ ཁོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.

ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.

ཨ་རི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ས་མྦྷོ་ག་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༢༤-༥. ན་ཝ་མེ – ཨ་ཀ་ཊཱ་ནུ་དྷ་མྨེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་དྷ་མྨོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨེ ཝཱ པཱ་པི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ ཝཱ དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཀ་ཏཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ; སོ ཨོ་སཱ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ནུ་དྷ་མྨོ ཡ་སྶ ན ཀ་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཀ་ཊཱ་ནུ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ, ཏཱ་དི་སེ་ན ས་དྡྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཨ་ཀ་ཊཱ་ནུ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནོ་སཱ་རི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.

དེ་ཏི ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི ཝཱཏི ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན བ་ཧུ་མྤི ད་ད་ཏོ ཝཱ ག་ཎྷ་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ དེ་ནྟ་སྶ ཙ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཙ པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ – ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.

ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ས་མྦྷོ་ག་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ཀ་ཎྚ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༢༨. ད་ས་མེ – དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣནྟི ཨ་རི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཡ ཨེ་ཏ་སྶཱ་པི ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ནཱ་སེ་ཏཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཏི་ཝི་དྷཱ ནཱ་ས་ནཱ – སཾ་ཝཱ་ས་ནཱ་ས་ནཱ, ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཱ, ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ནཱ་ས་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱ སཾ་ཝཱ་ས་ནཱ་ས་ནཱ ནཱ་མ. ‘‘དཱུ་ས་ཀོ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ (པཱ་རཱ. ༦༦) མེ་ཏྟི་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ནཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༨༤) ཨ་ཡཾ ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཱ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ ཏེ ཨཱ་ཝུ་སོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་ས ན ཙེ་ཝ སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྠཱ ཨ་པ་དི་སི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨ་ཡཾ ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ནཱ་ས་ནཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ནཱ་སེ་ཏ་བྦོ…པེ… ཝི་ན་སྶཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ་རཱཏི ག་ཙྪ. པི་རེཏི པ་ར ཨ་མཱ་མ་ཀ. ཝི་ན་སྶཱཏི ན་སྶ; ཡ་ཏྠ ཏེ ན པ་སྶཱ་མ, ཏ་ཏྠ ག་ཙྪཱ་ཏི.

༤༢༩. ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ཡྻཱཏི ས་ངྒ་ཎྷེ་ཡྻ. ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻཱཏི ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻ. སེ་སཾ ཨ་རི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ས་དྡྷིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི.

ཀ་ཎྚ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ད་ས་མཾ.

ས་མ་ཏྟོ ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མེ་ན ས་པྤཱ་ཎ་ཀ་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.