༤. ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཾ
ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ
༡༨༦-༡༨༧. ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ – ‘‘ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པུ་གྒ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཚ མཱ་ཏི་ཀཱ་པ་དཱ་ནི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨ་ཝཱ་དིཾ པུ་གྒ་ལཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏཱིཏི ཀཱ་ར་ཎ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྭཱ པ་རི་ཏོ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏི. ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ སོ ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. པེ་ཀྑ་ཏི ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ སོ ཏཾ ཨ་ཏྠཾ པེ་ཀྑ་ཏི ཙེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ན་ཉྩ པེ་ཀྑ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. ད་སྶེ་ཏི ཨ་ནུ་ད་སྶེ་ཏཱིཏི ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱིཏི ཡ་སྨཱ སོ ཨ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ‘‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མོ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི ནཱ་མ.
༡༨༨. དྷ་མྨེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱིཏི ཡ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་མེ་ཝ ‘‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་མོ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི, ཏ་སྨཱ དྷ་མྨེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི ནཱ་མ.
ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ
༡༩༥. པ་ཉྩི་མཱ་ནི བྷི་ཀྑ་ཝེ དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་སྶ དཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ སུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ དཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ, ཨ་ནུ་ཝ་དི་ཏ་སྶ དཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ, ཡཱ་ཙི་ཏ་སྶ དཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ, ས་ངྒྷེ་ན དཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ, དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒ་དཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ. ཨེ་ཏཱ་ནི པ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་ཨ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ན ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏཾ, པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ པ་ན ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་དཱ་ནཾ དྷ་མྨི་ཀ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ནྟཱིཏི ཙོ་དེ་ནྟི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ན ས་ཏི་ཝི་ན་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦོ ན ཨ་ཉྙ་སྶ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་པི. སོ ཙ ཁོ ཨ་ཉྙེ་ན ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ན་སྶེ་ཝ, ན ཨ་ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ན་སྶ. དི་ནྣེ ཙ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཙོ་ད་ཀ་སྶ ཀ་ཐཱ ན རུ་ཧ་ཏི. ཙོ་དེ་ནྟོ་པི ‘‘ཨ་ཡཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་ལ་དྡྷོ, ཀོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཐཾ ག་ཧེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་པ་སཱ་དེ་ཏ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ས་ཏི་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ
༡༩༦. བྷཱ་སི་ཏ་པ་རི་ཀྐ་ནྟནྟི ཝཱ་ཙཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ ཀཱ་ཡེ་ན པ་རི་ཀྐ་ནྟཾ; པ་རི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་ར་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ར་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ; ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཋ་མཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ར་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ་ཏི.
ཨ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ
༢༠༢. ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྶཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ བ་ཧུ་ཏ་རཱ, ཨེ་སཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ ནཱ་མ.
༢༠༤. ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་སུ ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀནྟི པ་རི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ བྷ་ཎྜ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ན ཙ ག་ཏི་ག་ཏནྟི དྭེ ཏ་ཡོ ཨཱ་ཝཱ་སེ ན ག་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝཱ དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ. ན ཙ ས་རི་ཏ་སཱ་རི་ཏནྟི དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་ཡཾ ས་རི་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ ན ཧོ་ཏི. ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘‘ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧུ་ཏ་རཱ’’ཏི. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མཱཏི ཨི་མི་ནཱ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ གཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ‘‘ཨ་པི ནཱ་མ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཨ་སྶཱུ’’ཏི ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་པ་རེ་སུ་པི དྭཱི་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་དྷ་མྨེ་ན ག་ཎྷ་ནྟཱིཏི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ‘‘ཨེ་ཝཾ མ་ཡཾ བ་ཧཱུ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི དྭེ དྭེ ས་ལཱ་ཀཱ་ཡོ ག་ཎྷ་ནྟི. ཝ་གྒཱ ག་ཎྷ་ནྟཱིཏི དྭེ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟི ‘‘ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ན བ་ཧཱུ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ. ན ཙ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ག་ཎྷ་ནྟཱིཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘བ་ལ་ཝ་པ་ཀྑཾ བྷ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟི. དྷ་མྨི་ཀ་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་སུ ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཙེ བ་ཧུ་ཏ་རཱ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཧོ་ནྟི; ཡ་ཐཱ ཏེ ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན པ་ར་ཏོ་པི ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི.
ཡེ་བྷུ་ཡྻ་སི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ
༢༠༧. ཨ་སུ་ཙཱིཏི ཨ་སུ་ཙཱི་ཧི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ལ་ཛྫཱིཏི ས་ཉྩི་ཙྩ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནཱ་དི་ནཱ ཨ་ལ་ཛྫི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སཱ་ནུ་ཝཱ་དོཏི ས་ཨུ་པ་ཝཱ་དོ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི ཀ་ར་ཎཱ་ནི, ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ར་ཎཾ, དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒེ་ན ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཙ དྭེ་ཏི པ་ཉྩ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཨི་ད་ཉྷི ཡོ པཱ་པུ་སྶ་ནྣ་ཏཱ་ཡ པཱ་པི་ཡོ པུ་གྒ་ལོ, ཏ་སྶ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ ‘‘ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀཱ་དི་ཀ་ཐཱ
༢༡༢. ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཀ་ཀྑ་ལ༹་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཝཱ་ལ༹་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཙ. བྷེ་དཱ་ཡཱཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་ཡ. ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷནྟི ཀ་སྶ་ཙི ཚ་ནྡཾ ཨ་ནཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ གི་ལཱ་ནེ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦཾ. ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ‘‘ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཧི གཱུ་ཐཾ ཝཱ མུ་ཏྟཾ ཝཱ གྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནཾ དུ་གྒ་ནྡྷ་ཏཱ་ཡ བཱ་དྷ་ཏི, ཏི་ཎེ་ཧི ཨ་ཝ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ སུ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏ་སྶ པ་ན་སྶ སོ ག་ནྡྷོ ན བཱ་དྷ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ མཱུ་ལཱ་ནུ་མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཝཱུ་པ་ས་མི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་ཏྟཱ་ཡ བྷེ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྨེ་ན ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ སུ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ‘‘ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༡༣. ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫནྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཉྩེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཉྩ. གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟནྟི གི་ཧཱི་ནཾ ཧཱི་ནེ་ན ཁུཾ་ས་ན་ཝ་མྦྷ་ན་དྷ་མྨི་ཀ་པ་ཊི་སྶ་ཝེ་སུ ཨཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ.
༢༡༤. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཝུ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ སུ་ཏྟཱ་པི ས་མཱ་པ་ནྣཱ་པི ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏཱ་པི ས་བྦེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཐུ་ལླ་ཝ་ཛྫ་ཉྩ གི་ཧི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ནྣཱ, ས་བྦཱ་ཧི ཏཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཝུ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཡེ པ་ན ‘‘ན མེ་ཏཾ ཁ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ་ཧི ཝཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་པི ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ, ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དཱི་སུ ནི་སི་ནྣཱ, ཏེ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ན ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ དི་ཊྛཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡེ ན ཏ་ཏྠ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.
ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀཱ་དི་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ
༢༡༥. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ. ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ དུ་ཊྛ་དོ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཝོ་ཧཱ་རོཏི ཙི་ཏྟ་དུ་ཀྑ་ཏྠཾ ཝོ་ཧཱ་རོ; ཕ་རུ་ས་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡོ ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཝཱ་དོཏི ཡོ ཏེ་སུ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ནྟེ་སུ ཨུ་པ་ཝཱ་དོ. ཨ་ནུ་ཝ་ད་ནཱཏི ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་ད་སྶ་ན་མེ་ཏཾ; ཨུ་པ་ཝ་ད་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་ལླ་པ་ནཱ ཨ་ནུ་བྷ་ཎ་ནཱཏི ཨུ་བྷ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ན་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ནུ་ས་མྤ་ཝ་ངྐ་ཏཱཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་མྤ་ཝ་ངྐ་ཏཱ; ཨ་ནུ་ཝ་ད་ན་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྦྷུ་སྶ་ཧ་ན་ཏཱཏི ‘‘ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ན ཨུ་པ་ཝ་དི་སྶཱ་མི, ཨུ་པ་ཝ་དི་སྶཱ་མི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ནཱ. ཨ་ནུ་བ་ལ་པྤ་དཱ་ནནྟི པུ་རི་མ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཙ་ནེ་ན བ་ལ་པྤ་དཱ་ནཾ.
ཀི་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཙྩ་མེ་ཝ ཀི་ཙྩ་ཡཾ, ཀི་ཙྩ་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཀི་ཙྩ་ཡ་ཏཱ, ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ; ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨ་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨནྟི་ཨཱ་དི པ་ན ཏ་སྶེ་ཝ པ་བྷེ་ད་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་མ་གྒ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ. ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་མ་གྒ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ. ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་མ་གྒ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ. ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་མ་གྒ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱི་ཧི ཙ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཧཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ཧི ཏཱི་ཧི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ.
ཏ་ཏྠ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་མྤི ཨེ་ཀཾ ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ན ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་མྤི ཨ་ཏྠི. ཏ་ཏྠ སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི སཱི་མཱ་ས་མཱུ་ཧ་ན་ནཾ ཀ་ཐི་ན་དཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ནུ་བྦྷཱ་རོ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཚ ཀ་མྨཱ་ནི ག་རུ་ཀཱ་ནི, ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏེ་ར་ས ས་མྨུ་ཏི་ཡོ སེ་ནཱ་ས་ན་གྒཱ་ཧ་ཀ་མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ནཱ་དི་ས་མྨུ་ཏི་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ལ་ཧུ་ཀ་ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་པི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ན ན ཀཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཉ་ཏྟི་ཉྩ ཏི་སྶོ ཙ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡོ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ.
ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་མྨཱ་ནི ‘‘ཀ་ཏི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་པ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་རི་ཝཱ་རཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཀ་མྨ་ཝ་གྒེ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཨཱ་ག་ཏོ་ཡེ་ཝ. ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཾ, ཏཾ ཀ་མྨ་ཝ་གྒེ་ཡེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ན ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་ཎྞ་ནཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༢༡༦. ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཀིཾ མཱུ་ལནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༢༢༠. ‘‘ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ སི་ཡཱ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཝི་ཝ་ད་ནྟི, སོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཝི་ཝཱ་དོ, ས་མ་ཐེ་ཧི ཙ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༢༢༢. ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ སི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ སི་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀུ་ས་ལནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྨི་ཉྷི པ་ཐ་ཝི་ཁ་ཎ་ནཱ་དི་ཀེ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ངྒཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ ‘‘ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི, ཏ་སྨཱ ན་ཡི་དཾ ཨ་ངྒ་པྤ་ཧོ་ན་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ, ཏ་ཏྠ ‘‘སི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཝི་ཀ་པྤོ ན་ཏྠི. ཡཾ པ་ན པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཏཾ ཡ་སྨཱ ས་ཉྩི་ཙྩ ‘‘ཨི་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ་མཱི’’ཏི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ པ་ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ས་ཉྩི་ཙྩཱ་ས་ཉྩི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨི་མཾ ཝི་ཀ་པྤ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ སི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, སི་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ, ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.
ས་ཙེ པ་ན ‘‘ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ཝ་དེ་ཡྻ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ པ་ན ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་པ་ད་སོ་དྷ་མྨཱ་དི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་མྤི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ན ཙ ཏ་ཏྠ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ངྒཾ. ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཙ་ལི་ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཨ་ངྒཾ, ཏ་ཉྩ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནྟི.
ཡཾ ཛཱ་ན་ནྟོཏི་ཨཱ་དི་མྷི པ་ན ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ངྒཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཝ་ཏྠུཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཨི་དཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ་མཱི’’ཏི ཙ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ པ་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན མ་དྡ་ནྟོ ཨ་བྷི་ཝི་ཏ་རི་ཏྭཱ ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཙི་ཏྟཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ ཡོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ’’ནྟི.
ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝཱ་རེ་པི ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ངྒཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཀཱ་རེ་ན ཙ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཨ་ངྒ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ ས་ཉྩི་ཙྩ མ་དྡ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་བྷི་ཝི་ཏ་རི་ཏྭཱ ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་པེ་སེ་ཏྭཱ ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ ཡོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟི.
༢༢༤. ཨ་ཡཾ ཝི་ཝཱ་དོ ནོ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མ་ཐེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནོ་ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ས་མ་ཐ་ཀ་ཐཱ
༢༢༨. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎེ ཀ་མྨེ ཙ་ཏྟཱ་རོ, པ་ཉྩ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎེ པ་ཉྩ, ད་ས་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎེ ད་ས, ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎེ ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢༣༠. སུ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏནྟི སུ་ཊྛུ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ‘‘ཨ་ཛྫ བྷ་ཎྜ་ཀཾ དྷོ་ཝཱ་མ, ཨ་ཛྫ པ་ཏྟཾ པ་ཙཱ་མ, ཨ་ཛྫེ་ཀོ པ་ལི་བོ་དྷོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི མཱ་ན་ནི་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏ་བྦཾ.
༢༣༡. ཨ་ན་ནྟཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ‘‘བྷཱ་སཱ་ནཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོཏི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཝཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ པ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ ཝཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ཏེ་ཧི པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝི་སུཾ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ པ་རི་སཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་ས་མྨ་ཏེ་ཧི ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ’’ནྟི སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ.
༢༣༣. ཏ་ཏྲཱ་སྶཱཏི ཏ་སྶཾ པ་རི་ས་ཏི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ནེ་ཝ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཏནྟི ན མཱ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ནོ སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒོཏི ཝི་ན་ཡོ་པི ན པ་གུ་ཎོ. བྱ་ཉྫ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏཱིཏི བྱ་ཉྫ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏི. ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི་སུ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་རེ་ཐ, ‘ན་ནུ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟེ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨ་པ་རོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ སུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨོ་ལ་མྦེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་རོ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ རོ་པེ་ཐ, ‘ན་ནུ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་སྶཱ་མཱི་ཏི སི་ཀྑཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ’ཏི ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑཱ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི.
༢༣༤. ཡ་ཐཱ བ་ཧུ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ན་པི ཨ་དྷི་ཀཱ བ་ཧུ་ཏ་རཱ་ཝ ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧཱི་ཏི.
ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ས་མ་ཐ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏི་ཝི་དྷ་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཐཱ
༢༣༥. ས་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱཏི ས་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ. གཱུ་ལ༹ྷ་ཀནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ལ་ཛྫུ་སྶ་ནྣཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ གཱུ་ལ༹ྷ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ལ་ཛྫུ་སྶ་ནྣཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཝ་ཊ་ཀོ, བཱ་ལུ་སྶ་ནྣཱ་ཡ ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀོ. ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞཱ་ཡོ ཀ་ཏྭཱཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ན་ཉྩ ས་ལཱ་ཀཱ་ཡོ ནི་མི་ཏྟ་ས་ཉྙཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏོ ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཙཱི་ཝ་ར་བྷོ་གེ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན གཱ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. དུ་གྒ་ཧོ་ཏི པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏ་བྦནྟི ‘‘དུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་ལཱ་ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. སུ་གྒ་ཧོ་ཏི སཱ་ཝེ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་མྷི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཛཱ་ཏེ ‘‘སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་ལཱ་ཀཱ་ཡོ’’ཏི སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ཝ་ད་ནྟི ཏ་ཐཱ ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨ་ཐ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཛྫ ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ, སྭེ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ལ་ཛྫཱི་ནཾ པ་ཀྑ་བྷེ་ད་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་པ་ཀྑཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ གཱུ་ལ༹ྷ་ཀོ ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧོ.
ས་ཀ་ཎྞ་ཛ་པྤ་ཀེ པ་ན ག་ཧི་ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦོཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་བོ་དྷེ་ཏ་བྦོ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ མ་ཧ་ལླ་ཀཱ ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, ཨ་ཡཾ པ་ན དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ས་ལཱ་ཀཱ’’ཏི ཨ་སྶ ཨི་ཏ་རཱ ས་ལཱ་ཀཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ སོ ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, དཱ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཐ ནེ་ཝ ཨ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘མཱ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཝི་ཝ་ཊ་ཀོ ཝི་ཝ་ཊ་ཏྠོ་ཡེ་ཝ.
ཏི་ཝི་དྷ་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ
༢༣༨. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་སཱ་མ་ནྟཾ ནཱ་མ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ནི་བྦེ་ཋེ་ནྟནྟི ‘‘ན ས་རཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ནི་བྦེ་ཋ་ཡ་མཱ་ནཾ. ཨ་ཏི་ཝེ་ཋེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་ངྒྷཱ་ཡ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཨ་ཏི་ཝེ་ཋི་ཡ་ཏི. ས་རཱ་མི ཁོ ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཝུ་སོཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་ན ཏེ་ན ཨ་ཏི་ཝེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ས་རཱ་མི ཁོ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི མཾ ནཱ་སེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི བྷ་ཡེ་ན ‘‘ད་ཝཱ་ཡ མེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏ་སྶ ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སཱི་ལ་ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཝ་ཏྟཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷིཾ ལ་བྷ་ཏི, ནོ ཙེ ཏ་ཐཱ ནཱ་སི་ཏ་ཀོ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཏ་སྶ་པཱ་པི་ཡ་སི་ཀཱ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་མ་ཐ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.