༢-༡༠. ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧༠-༢༧༨. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡནྟི ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ. དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡནྟི དྷ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཀཱ་ཡི་ཀཱ ཙ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀཱ་པི. སུ་ཁཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ན་ཏྠི, སེ་སཱ་སུ ཏཱི་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ ལ་བྦྷ་ནྟི, དུ་ཀྑཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ཝ, ཨི་ཏ་རཱ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀཱ. པ་ཉྩ་ཀེ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནེ་ཝ, སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཾ, ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཾ. ཚ་ཀྐེ པ་ཉྩ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཝེ་ད་ནཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ཝ, མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀཱ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀེ ཚ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ སོ་མ་ན་སྶེ་ན ས་ཧ ཨུ་པ་ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི སོ་མ་ན་སྶཱུ་པ་ཝི་ཙཱ་རཱ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཝི་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན སོ་མ་ན་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨི་དྷ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཚ གེ་ཧ་སི་ཏཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པཱ་ནཾ མ་ནོ་ར་མཱ་ནཾ ལོ་ཀཱ་མི་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཝཱ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ པུ་བྦེ ཝཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནི་རུ་དྡྷཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ. ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི གེ་ཧ་སི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༣༠༦). ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ཚ གེ་ཧ་སི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ནཱ་མ.
‘‘རཱུ་པཱ་ནཾ ཏྭེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཾ ‘པུ་བྦེ ཙེ་ཝ རཱུ་པཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ, ས་བྦེ ཏེ རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ. ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཾ སོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༣༠༦) ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨུ་སྶུ་ཀྐི་ཏཱ མེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’’ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་སོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ནཱ་མ.
‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནཱ་པཱ་ནཾ མ་ནོ་ར་མཱ་ནཾ ལོ་ཀཱ་མི་ས་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ པུ་བྦེ ཝཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནི་རུ་དྡྷཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ. ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དོ་མ་ན་སྶཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི གེ་ཧ་སི་ཏཾ དོ་མ་ན་སྶ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ‘‘ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནཱ་ནུ་བྷ་ཝཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ནི་སྶི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ཚ གེ་ཧ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ནཱ་མ.
‘‘རཱུ་པཱ་ནཾ ཏྭེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཾ ‘པུ་བྦེ ཙེ་ཝ རཱུ་པཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ, ས་བྦེ ཏེ རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་སུ ཝི་མོ་ཀྑེ་སུ པི་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱ་ཧཾ ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི, ཡ་ད་རི་ཡཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་སུ ཝི་མོ་ཀྑེ་སུ པི་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པ་ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པི་ཧ་པ་ཙྩ་ཡཱ དོ་མ་ན་སྶཾ. ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དོ་མ་ན་སྶཾ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཾ དོ་མ་ན་སྶ་ནྟི; ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་དྷ་མྨེ་སུ པི་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ད་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨི་མ་མྤི པ་ཀྑཾ ཨི་མ་མྤི མཱ་སཾ ཨི་མ་མྤི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི’’ནྟི ཨ་ནུ་སོ་ཙ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ཚ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནི ནཱ་མ.
‘‘ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ བཱ་ལ་སྶ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ནོ་དྷི་ཛི་ན་སྶ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛི་ན་སྶ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ. ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, རཱུ་པཾ སཱ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ གེ་ཧ་སི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི; ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ གུ་ལ༹་པི་ཎྜ་ཀེ ནི་ལཱི་ན་མ་ཀྑི་ཀཱ ཝི་ཡ རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ལ་གྒཱ ལ་གྒི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ནི་སྶི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཚ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནཱ་མ.
‘‘རཱུ་པཱ་ནཾ ཏྭེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཾ པུ་བྦེ ཙེ་ཝ རཱུ་པཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ, ‘ས་བྦེ ཏེ རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ. ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, རཱུ་པཾ སཱ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི; ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨི་ཊྛེ ཨ་ར་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ནི་ཊྛེ ཨ་དུ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ནེ ཨ་མུ་ཡ྄ཧ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་སི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནཱ་མ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.