༥. ཀ་སྶ་པ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ
༡. ས་ནྟུ་ཊྛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༤. ཀ་སྶ་པ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་ནྟུ་ཊྛཱ་ཡནྟི ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨ་ཡཾ. ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ནཱཏི ན ཐཱུ་ལ་སུ་ཁུ་མ་ལཱུ་ཁ་པ་ཎཱི་ཏ་ཐི་ར་ཛི་ཎྞཱ་ནཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི, ཨ་ཐ ཁོ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙཱི་ཝ་ར་སྨི་ཉྷི ཏ་ཡོ ས་ནྟོ་སཱ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ་ཏི. པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏེ་སཾ ཨ་ཡཾ པ་བྷེ་ད་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཙཱི་ཝ་རཾ ལ་བྷ་ཏི སུ་ནྡ་རཾ ཝཱ ཨ་སུ་ནྡ་རཾ ཝཱ, སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་ཐ པ་ན པ་ཀ་ཏི་དུ་བྦ་ལོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷ་ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཝཱ, ག་རུ་ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པ་ནྟོ ཀི་ལ་མ་ཏི, སོ ས་བྷཱ་གེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཏཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ལ་ཧུ་ཀེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི, སོ པ་ཊྚ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ཧ་གྒྷ་ཙཱི་ཝ་རཾ བ་ཧཱུ་ནི ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ – ‘‘ཨི་དཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ, ཨི་དཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ, ཨི་དཾ གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཨ་པྤ་ལཱ་བྷཱི་ནཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ་དི་ཏོ ཝཱ པ་ན ན་ནྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀ་ཏི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ བྱཱ་དྷི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, ཡེ་ན་སྶ པ་རི་བྷུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, སོ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ས་པྤཱ་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ བ་ཧུཾ པ་ཎཱི་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཡ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ-བ་ཧུ་སྶུ་ཏ-ཨ་པྤ་ལཱ་བྷ་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ, ཏེ་སཾ ཝཱ སེ་ས་ཀཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཝཱ ཙ་རི་ཏྭཱ མི་སྶ་ཀཱ་ཧཱ་རཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ཏི མ་ནཱ་པཾ ཝཱ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཝཱ, སོ ཏེ་ན ནེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶཾ ན པ་ཊི་གྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ་ནཱ་པི ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷེ་ནེ་ཝ ཏུ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀ་ཏི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ བྱཱ་དྷི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཡ་ཏྠ་སྶ ཝ་ས་ཏོ ཨ་ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, སོ ཏཾ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ལེ་ཎ་མ་ཎྜ་པ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་དཱི་ནི བ་ཧཱུ་ནི པ་ཎཱི་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཨ་པྤ་ལཱ་བྷ་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ་པི ‘‘ཨུ་ཏྟ་མ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ནི་དྡཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ པཱ་པ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་ཏྭཱ ཏཱ་དི་སཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཏྟ་མྤི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, སོ ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ཝ་ས་ནྟོ ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷེ་ས་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, སོ ཡཾ ལ་བྷ་ཏི ཏེ་ནེ་ཝ ཏུ་སྶ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཏེ་ལེ་ན་ཏྠི་ཀོ ཕཱ་ཎི་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཾ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཏེ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཝཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ བ་ཧུཾ ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དི་པ་ཎཱི་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཡ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ-བ་ཧུ་སྶུ་ཏ-ཨ་པྤ་ལཱ་བྷ་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་བྷ་ཏེ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཡཱ་པེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རཾ ‘‘ག་ཎྷ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་ཙྪ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་ཙ་སྶ ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན་པི རོ་གོ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཨ་ཐ ‘‘མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ ནཱ་མ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཎྞི་ཏ’’ནྟི ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀེ་ན བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ར་མ་ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ. ཨི་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ ས་ནྟོ་སེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་ནྟུ་ཊྛཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་སྶ་པོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱིཏི ཨེ་ཀོ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ས་ནྟོ་ས་སྶ ཝ་ཎྞཾ ན ཀ་ཐེ་ཏི. ཨེ་ཀོ ན ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ས་ནྟོ་ས་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨེ་ཀོ ནེ་ཝ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ན ས་ནྟོ་ས་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨེ་ཀོ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཙ ཧོ་ཏི, ས་ནྟོ་ས་སྶ ཙ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་དི་སོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཝ་ཎྞ་ཝཱ་དཱིཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནེ་ས་ནནྟི དཱུ་ཏེ་ཡྻ་པ་ཧི་ཎ་ག་མ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་པྤ་བྷེ་དཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་ནེ་ས་ནཾ. ཨ་ལ་དྡྷཱཏི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཀ་ཙྩོ ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཙཱི་ཝ་རཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཀོ་ཧ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨུ་ཏྟ་ས་ཏི པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ལ་དྡྷཱ ཙ ཙཱི་ཝ་རཾ ན པ་རི་ཏ་སྶ་ཏི. ལ་དྡྷཱ ཙཱཏི དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ལ་བྷི་ཏྭཱ. ཨ་ག་དྷི་ཏོཏི ཝི་ག་ཏ་ལོ་བྷ་གེ་དྷོ. ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོཏི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ མུ་ཙྪཾ ཨ་ནཱ་པ་ནྣོ. ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་ནོ་ཏྠ་ཊོ ཨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷོ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱིཏི ཨ་ནེ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ཉྩ ག་དྷི་ཏ་པ་རི་བྷོ་གེ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་སྶ་མཱ་ནོ. ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོཏི, ‘‘ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ སཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནི་སྶ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན, ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི སེ་ནཱ་ས་ནེ་ན, ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཀ་སྶ་པེ་ན ཝཱ ཧི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་ཝ་དི་སྶཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཏཱི་ཧི ས་ནྟོ་སེ་ཧི ས་ནྟུ་ཊྛོ, ཏུ་མྷེ་པི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ བྷ་ཝ་ཐཱ་ཏི ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཀ་སྶ་པེ་ན ཨོ་ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ཡོ ཝཱ པ་ན་སྶ ཀ་སྶ་པ་ས་དི་སོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཡོ ཝཱ པ་ན་ཉྙོ་པི ཀ་སྶ་པ་ས་དི་སོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཏཱི་ཧི ས་ནྟོ་སེ་ཧི ས་ནྟུ་ཊྛོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏུ་མྷེ་པི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ བྷ་ཝ་ཐཱ་ཏི ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་ས་དི་སེ་ན ཨོ་ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦནྟི ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨི་མཱ་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ ས་ནྟུ་ཊྛི་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ས་ལླེ་ཁཱ་ཙཱ་ར་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཐ་ནཾ ནཱ་མ བྷཱ་རོ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པཱུ་ར་ཎཾ བྷཱ་རོ་ཡེ་ཝ, ཨཱ་ག་ཏོ ཁོ པ་ན བྷཱ་རོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ མ་ཡཱ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཏུ་མྷེ་ཧི་པི པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ནྟི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༥. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ནཱ་ཏཱ་པཱིཏི ཡཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀི་ལེ་སེ ཨཱ་ཏ་པ་ཏི, ཏེ་ན ར་ཧི་ཏོ. ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱིཏི ནི་བྦྷ་ཡོ ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཀུ་ས་ལཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཙ བྷ་ཡ་ར་ཧི་ཏོ. ས་མྦོ་དྷཱ་ཡཱཏི ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡཱཏི ནི་བྦཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་སྶ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཏ་ཉྷི ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ཉྩེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མཾ.
ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དིཾ ཝཱ པ་ཙྩ་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ-ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏོ མ་ནུ་ཉྙ་ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ སུ་བྷཾ སུ་ཁ་ནྟི ཨ་ཡོ་ནི་སོ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ པ་ན ཨ་ན་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཧི ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ནཱ་མ པཱ་པ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ན་ཏྠི. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦེ་པི ཙ ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝཱ ཡ་སྶ པ་ཀ་ཏི་བུ་དྡྷི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ན་ཝ་ཀ་མྨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན པུ་བྦེ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཏཱ་དི་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཧ་སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨི་མེ་པི ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ པ་ན ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ན་པྤ་ཧཱི་ཡ་ནྟི ནཱ་མ, ཏེ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནུ་པྤ་ནྣ་བྷེ་དོ ཙ པ་ཧཱ་ན་པྤ་ཧཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ནི་དྡེ་སེ ཀ་ཐི་ཏཾ.
ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱཏི ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་པི སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨཱ. ཨུ་པྤ་ནྣཱཏི ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ. ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུནྟི ཏེ སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཝ་སེ་ན པུ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ལོ་ཀི་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ནི ན་ཏྠཱི་ཏི. ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ པ་ན ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་སྶ ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ. དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒོ ཝཱ སཱི་གྷཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ, པ་ཋ་མ་མ་གྒོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཙ་ནྡཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༦. ཏ་ཏི་ཡེ ཙ་ནྡཱུ་པ་མཱཏི ཙ་ནྡ་ས་དི་སཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཀིཾ པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ཏཱ་ཡ? ནོ, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ ཙ་ནྡོ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ པ་ཀྑ་ནྡ་མཱ་ནོ ན ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ས་ནྠ་ཝཾ ཝཱ སི་ནེ་ཧཾ ཝཱ ཨཱ་ལ་ཡཾ ཝཱ ནི་ཀ་ནྟིཾ ཝཱ པ་ཏྠ་ནཾ ཝཱ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ན ཙ ན ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པི་ཡོ མ་ནཱ་པོ, ཏུ་མྷེ་པི ཨེ་ཝཾ ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ས་ནྠ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎེ་ན བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ ཙ་ནྡཱུ་པ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ཡ་ཐཱ ཙ་ནྡོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཕ་ར་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྷ་མ་ནེ་ན ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀ་ཕ་ར་ཎེ་ན ཙཱ་པི ཙ་ནྡཱུ་པ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི་པི ན་ཡེ་ཧི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟནྟི ཏེ་ནེ་ཝ ས་ནྠ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཀཱ་ཡ་ཉྩ ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཨ་པ་ཀ་སྶི་ཏྭཱ, ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ ཧི བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙེ་པི ན ཝ་ས་ཏི, ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ་པི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨ་པ་ཀ་སྶ་ཏི, ན ཙི་ཏྟཾ. ཡོ ཧི ཨ་ར་ཉྙེ་པི ཁོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ པ་ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་པ་ཀ་སྶ་ཏི, ན ཙི་ཏྟཾ. ཡོ གཱ་མ་ནྟེ ཝ་ས་ཏི, ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ་པི ཁོ ན ཙ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་པ་ཀ་སྶ་ཏི, ན ཀཱ་ཡཾ. ཡོ པ་ན ཨ་ར་ཉྙེ ཙེ་ཝ ཝ་ས་ཏི, ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཙ ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་པ་ཀ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཧུ་ཏྭཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟོ ‘‘ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀཱཏི ནི་ཙྩཾ ན་ཝ་ཀཱ་ཝ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ས་དི་སཱ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་མྤ་ཏྟ་གེ་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཙེ ནཾ གྷ་ར་སཱ་མི་ཀཱ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཏ་རོ ཝི་པྤ་ཝཱ་སཾ ག་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙ་རིཾ་སཱུ’’ཏི ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་ནྟི, བྷུ་ཏྟ་མ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བྷཱ་ཛ་ནཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ན ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ནྠ་ཝཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ན ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཝཱ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷེ་པི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་མྤ་ཏྟ་གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཡཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ པ་ས་ནྣཱ མ་ནུ་སྶཱ དེ་ནྟི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཚི་ནྣ་ས་ནྠ་ཝཱ, ཏེ་སཾ ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ཐཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
ཨི་མ་སྶ པ་ན ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ དྭེ་བྷཱ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ – ཝ་སཱ་ལ༹་ན་ག་ར་གཱ་མ་ཏོ ཀི་ར དྭེ བྷཱ་ཏི་ཀཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཏེ ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཙ མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཙཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. ཏེ ཙི་ཏྟ་ལ་པ་བྦ་ཏེ ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ ‘‘མཱ་ཏ་རཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་སཱ་ལ༹་ན་ག་ར་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སིཾ་སུ. མཱ་ཏཱ་པི ཏེ་སཾ ཨུ་ལུ༹་ངྐེ་ན ཡཱ་གུཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་རི. ཏ་སྶཱ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ པུ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ, མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ནཱ་གོ’’ཏི. ཐེ་རོ ‘‘པ་ཙྪི་མཾ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪ ཨུ་པཱ་སི་ཀེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. པ་ཙྪི་མ་ཐེ་ར་སྶ་པི ཡཱ་གུཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་གོ’’ཏི པུ་ཙྪི? ཐེ་རོ ‘‘ཀིཾ, ཨུ་པཱ་སི་ཀེ, པུ་རི་མཾ ཐེ་རཾ ན པུ་ཙྪ་སཱི’’ཏི? ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏ་རཱ་པི ས་དྡྷིཾ ཚི་ནྣ་ས་ནྠ་ཝོ བྷི་ཀྑུ ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨ་པྤ་ག་བྦྷཱཏི ན པ་ག་བྦྷཱ, ཨ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཀཱ་ཡ་པཱ་ག་བྦྷི་ཡེ་ན, ཙ་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝ་ཙཱི་པཱ་ག་བྦྷི་ཡེ་ན, ཨ་ནེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་ན མ་ནོ་པཱ་ག་བྦྷི་ཡེ་ན ཙ ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་པཱ་ག་བྦྷི་ཡཾ ནཱ་མ ས་ངྒྷ་ག་ཎ་པུ་གྒ་ལ-བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ-ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ན་ཧཱ་ན་ཏི་ཏྠ-བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒ-ཨ་ནྟ་ར་གྷ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ་སུ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨཱ་དྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི (མ་ཧཱ་ནི. ༡༦༥). ཏ་ཐཱ ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ. ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེཏི ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ཝཱ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་ག་ཎཱ་དི་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ཝཱ. ཏ་ཐཱ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རེ པུ་གྒ་ལེ. བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ པ་ན ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ནཾ ན དེ་ཏི, ན་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ. ཝུ་ཌྜྷེ ཙེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཨ་གྒི་ཛ་ལ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི. ནྷཱ་ན་ཏི་ཏྠེ ཙ ཡ་དི་དཾ ‘‘ད་ཧ་རོ ཝུ་ཌྜྷོ་ཏི པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ནྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནྟོ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷེ ཙ ན་ཝེ ཙ བཱ་དྷ་ཏི. བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒེ པ་ན ཨ་གྒཱ་ས་ན་ཨ་གྒོ་ད་ཀ་ཨ་གྒ་པི་ཎྜཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི བཱ་ཧཱ་ཡ བཱ་ཧཾ པ་ཧ་ར་ནྟོ. ཨ་ནྟ་ར་གྷ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ ཝུ་ཌྜྷེ་ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ད་ཧ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀཱ་ཡ་ཀཱི་ལ༹་ན་ཀཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི.
ཙ་ཏུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་ཙཱི་པཱ་ག་བྦྷི་ཡཾ ནཱ་མ ས་ངྒྷ་ག་ཎ་པུ་གྒ་ལ་ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ་སུ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཝཱ་ཙཱ་ནི་ཙྪཱ་ར་ཎཾ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ དྷ་མྨཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཏ་ཐཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ག་ཎ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙ ས་ནྟི་ཀེ, ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ་ཧི པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝུ་ཌྜྷ་ཏ་རཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ པ་ན ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མེ ཀིཾ ཨ་ཏྠི? ཀིཾ ཡཱ་གུ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ? ཀིཾ མེ ད་སྶ་སི? ཀིཾ ཨ་ཛྫ ཁཱ་དི་སྶཱ་མ? ཀིཾ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མ? ཀིཾ པི་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི བྷཱ་ས་ཏི.
ཨ་ནེ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ནོ་པཱ་ག་བྦྷི་ཡཾ ནཱ་མ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་པི མ་ན་སཱ་ཝ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ནཾ. ཨ་པི་ཙ དུ་སྶཱི་ལ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ‘‘སཱི་ལ་ཝཱ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ་པི མ་ནོ་པཱ་ག་བྦྷི་ཡཾ. ཨི་ཏི ས་བྦེ་ས་མྤི ཨི་མེ་སཾ པཱ་ག་བྦྷི་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་ག་བྦྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཛ་རུ་ད་པཱ་ནནྟི ཛི་ཎྞ་ཀཱུ་པཾ. པ་བྦ་ཏ་ཝི་ས་མནྟི པ་བྦ་ཏེ ཝི་ས་མཾ པ་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ. ན་དཱི་ཝི་དུ་གྒནྟི ན་དི་ཡཱ ཝི་དུ་གྒཾ ཚི་ནྣ་ཏ་ཊ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡནྟི ཏཱ་དི་སཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི ཡོ ཁི་ཌྜཱ་དི་པ་སུ་ཏོ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ན་པ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏོ་བྷཱ་རི་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཝཱ་ཡུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ ཨ་གྒཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་མྤི ཨ་ན་པ་ཀ་སྶ ‘‘ཨེ་ཏྠ པ་ཏི་ཏོ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་བྷ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་བྦེ་ཛེ་ཏྭཱ ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, སོ པ་ཏི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་བྷ་ཉྫ་ནཱ་དི་ཨ་ན་ཏྠཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨུ་ད་ཀ་ཏྠི་ཀོ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཀི་ཙྩེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀཱ་ཡཾ ཨ་པ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ཡུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ, ཙི་ཏྟ་མྤི ཨ་པ་ཀ་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, སོ ན པ་ཏ་ཏི, ཡ་ཐཱ་རུ་ཙིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ སུ་ཁཱི ཡེ་ན་ཀཱ་མཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཛ་རུ་ད་པཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀུ་ལཱ་ནི, ཨོ་ལོ་ཀ་ན་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ. ཡ་ཐཱ ཨ་ན་པ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟོ ཏཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པུ་རི་སོ ཏ་ཏྠ པ་ཏ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ཧི ཀཱ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ཀུ་ལེ་སུ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཏོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ སཱི་ལ་པཱ་ད་བྷ་ཉྫ་ནཱ་དི་ཨ་ན་ཏྠཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་པ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟོ པུ་རི་སོ ཏ་ཏྠ ན པ་ཏ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ར་ཀྑི་ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན ར་ཀྑི་ཏེ་ཧི ཙི་ཏྟེ་ཧི ར་ཀྑི་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སུ་པྤ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་པ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ཀུ་ལེ་སུ ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཡ་ཐཱ ཏ་ཏྠ ཨ་པ་ཏི་ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ, ན པཱ་དཱ བྷ་ཉྫ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ སཱི་ལ་པཱ་དོ ན བྷི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧ་ཏྠཱ ན བྷ་ཉྫ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ་ཧ་ཏྠོ ན བྷི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀུ་ཙྪི ན བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་དྷི་ཀུ་ཙྪི ན བྷི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ སཱི་སཾ ན བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎ་སཱི་སཾ ན བྷི་ཛྫ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ད་ཡོ ན ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མི་མཾ རཱ་ག་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ད་ཡོ ན ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཡ་ཐཱ སོ ནི་རུ་པ་དྡ་ཝོ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ སུ་ཁཱི ཡེ་ན་ཀཱ་མཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ ཀུ་ལཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སུ་ཁེ་ན སུ་ཁི་ཏོ ཡེ་ན་ཀཱ་མཾ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦཾ ནི་བྦཱ་ན་དི་སཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཡོ ཧཱི་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀོ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ‘ཏི་ཝི་དྷཾ པཱ་ག་བྦྷི་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀ་ཏྟེ་ན ཙ་ནྡཱུ་པ་མཱ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐཱ’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི, ཨ་ས་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི, ཡཾ ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུཾ ཏཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི, ཏ་སྶ ཝཱ་ད་པ་ཐཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘ས་ཀྐཱ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཨ་ཏྠི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཀ་སྶ་པོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨཱ་ཀཱ་སེ པཱ་ཎིཾ ཙཱ་ལེ་སཱིཏི ནཱི་ལེ ག་ག་ན་ནྟ་རེ ཡ་མ་ཀ་ཝི་ཛྫུ་ཏཾ ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གཾ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་སྶེ་སུ པཱ་ཎིཾ ས་ཉྩཱ་རེ་སི. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན ཏེ་པི་ཊ་ཀེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་པ་དཾ ནཱ་མ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོཏི ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ས་ཀ་མ་ནོ, ན དོ་མ་ན་སྶེ་ན པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་མ་ནོ. ཀ་སྶ་པ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨི་ད་མྤི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ར་ཝཱ་དཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻུནྟི ཙཱི་ཝ་རཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡེ ད་དེ་ཡྻུཾ. ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻུནྟི སཱི་ལ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ སཱི་ལཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ, ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་མྤཱ་ད་ཡ་མཱ་ནཱ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻུཾ. ཨ་ནུ་ད་ཡནྟི ར་ཀྑ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་ནུ་ཀ་མྤནྟི མུ་དུ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཉྩེ་ཏཾ ཀཱ་རུ་ཉྙ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀ་སྶ་པོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨི་ད་མྤི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ར་ཝཱ་དཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སྶ་པེ་ན ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ནྡོ་པ་མཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༧. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོཏི ཀུ་ལ་གྷ་རཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ནྟཱ. དེ་ནྟུ་ཡེ་ཝ མེཏི ད་ད་ནྟུ་ཡེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ. ས་ནྡཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི པཱི་ལི༹་ཡ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཛི་ཎྞ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༨. པ་ཉྩ་མེ ཛི་ཎྞོཏི ཐེ་རོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ. ག་རུ་ཀཱ་ནཱིཏི ཏཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཱ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ སུ་ཏྟ་སཾ་སི་བྦ་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་གྒ་ལ༹་དཱ་ནེ་ན ཙ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི པ་ཊ་ལཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི. ནི་བྦ་ས་ནཱ་ནཱིཏི པུ་བྦེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ནཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ནི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཏྭཾ ཛི་ཎྞོ ཙེ་ཝ ག་རུ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལོ ཙ. ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱིཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ག་ཧ་པ་ཏཱི་ཧི དི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ནི་མ་ནྟ་ནཱ་ནཱིཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ངྒཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ནི་མ་ནྟ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫཱ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. མ་མ ཙ ས་ནྟི་ཀེཏི ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ་ཡེ་ཝ ཝ་སཱ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ན་ནུ ཙ ཡ་ཐཱ རཱ་ཛཱ སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ རཱ་ཛཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་རཱ་དྷེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ད་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧ་སྶ ཙ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་རེ བ་ཧུ་པུ་ཏྟ་ཀ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སི་ནྣོ ཏཱི་ཧི ཨོ་ཝཱ་དེ་ཧི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་ངྒ་ཉྩེ་ཝ ཛཱ་ཏི་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒ་ཉྩ ཨ་ཀཱ་སི, སོ ཏ་སྨིཾ ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡེ་ན ས་ཏྠུ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ནྟ་སྶེ་ཝ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་དཱི་ནི ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི་སུ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི. ན ཀ་རོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏྟཱ. ན ཧི ས་ཏྠཱ དྷུ་ཏ་ངྒཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་གྷ་ཊྚི་ཏཱ བྷེ་རི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་དྡཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་གྷ་ཊྚི་ཏཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པུ་གྒ་ལཱ ན སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟཱི་ཏི ན་དཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཐེ་རོ་པི ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཙེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི.
དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རནྟི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ནོ གཱ་མ་ནྟ་ཝཱ་སི་ནོ. གཱ་མ་ནྟ་སྨི་ཉྷི ཝ་ས་ནྟོ དཱ་ར་ཀ་ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི, ཨ་ས་པྤཱ་ཡེ ས་དྡེ སུ་ཎཱ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ པ་ན གཱ་ཝུ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟོ དཱི་པི་བྱ་གྒྷ་སཱི་ཧཱ་དཱི་ནཾ ས་དྡེ སུ་ཎཱ་ཏི, ཡེ་སཾ ས་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་མཱ་ནུ་སི་ཀཱ་ས་ཝ་ན་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛ་སྶ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ཨ་མཱ་ནུ་སཱི ར་ཏཱི ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ དྷ་མྨཾ ཝི་པ་སྶ་ཏོ.
‘‘ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ལ་བྷ་ཏཱི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་མ་ཏཾ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏཾ. (དྷ. པ. ༣༧༣-༣༧༤);
‘‘པུ་ར་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ཝཱ་པི, ཨ་པ་རོ ཙེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཏ་ཏྠེ་ཝ ཕཱ་སུ བྷ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྶ ར་མ་ཏོ ཝ་ནེ’’ཏི.
ཏ་ཐཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་སྶེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ནོ ཨ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་སྶ. ཨ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧི ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, པ་ལི་བུ་དྡྷོ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཙ བ་ཧུ་སཾ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི. པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ པ་ན ན ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ན ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷོ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཙ ན བ་ཧུ་སཾ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ? ཨ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧི གཱ་མ་ཏོ དཱུ་ར་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་མཱ་ནོ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ‘‘ཡཱ་གུཾ ཝཱ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ལ་ཙྪཱ་མི, ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ པ་ན ཨུ་དྡེ་ས་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཀྐ་ཊ་ཀ་སུ་ཏྟཱ་ནི ཚི་ནྡ་ནྟོ ས་ཡི་ཏ་གོ་རཱུ་པཱ་ནི ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ པཱ་ཏོ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི. མ་ནུ་སྶེ ཁེ་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ གེ་ཧཱ ནི་ཀྑ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ མི་གཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ཝེ་གེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨ་ནྟ་རཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཝཱ ཨ་སུ་ཀ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝཱ གེ་ཧེ, ནོ གེ་ཧེ’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, ‘‘ནོ གེ་ཧེ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཏོ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི? ཨ་གྒི་ད་ཌྜྷོ ཝི་ཡ པ་ཝེ་དྷ་ཏི, ས་ཡཾ པ་ཙྪི་མ་དི་སཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་ཡ ས་ལཱ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ པ་ཙྪི་མ་དི་སཱ་ཡ ལ་དྡྷ་ས་ལཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧཾ པ་ཙྪི་མ་དི་སཾ ག་མི་སྶཱ་མི, མ་མ ས་ལཱ་ཀཾ ཏུ་མྷེ ག་ཎྷ་ཐ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ལཱ་ཀཾ མ་ཡ྄ཧཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ས་ལཱ་ཀཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཀཾ ཝཱ པ་ན ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ‘‘ཨ་པ་ར་སྶཱ་པི ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟ་སྶ པ་ཏྟཾ དེ་ཐཱ’’ཏི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟཾ དེ་ཐ, ཨ་ཧཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྟེ བྷ་ཏྟཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙ་སྶ པ་ཏྟཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟེ ཨཱ་ཧ་ཊེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་དེ་ནྟོ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི ནཱ་མ. ཝི་ཧཱ་རེ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ད་ཡོ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ དེ་ནྟི, ཨི་མི་ནཱ ཙ བྷི་ཡྻོ དཱུ་ར་གཱ་མེ ས་ལཱ་ཀཱ ལ་དྡྷཱ, ཏ་ཏྠ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟོ པུ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཾ ས་ལཱ་ཀཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ལཱ་བྷ་བྷ་ཡེ་ན ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟོ པ་ལི་བུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི ནཱ་མ. ཡ་སྶ ཙེ་ས ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དི་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཏཾ ད་སྶ་ནྟི ནུ ཁོ མེ, ཨུ་དཱ་ཧུ ན ད་སྶ་ནྟི, པ་ཎཱི་ཏཾ ནུ ཁོ ད་སྶ་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ ལཱུ་ཁཾ, ཐོ་ཀཾ ནུ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཧུ བ་ཧུ་ཀཾ, སཱི་ཏ་ལཾ ནུ ཁོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨུ་ཎྷ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཙ བ་ཧུ་སཾ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི.
པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ པ་ན ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨུ་ལུ༹་ངྐ་བྷི་ཀྑཱ་དཱི་ནི དཱ་ཏུཾ པ་ཧོ་ན་ཀ་ཀཱ་ལེ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ན ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ཀཾ པ་ད་ཝཱ་རཾ ཚ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ན ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ག་རུ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཨ་སུ་ཀོ གེ་ཧེ, ན གེ་ཧེ’’ཏི ན པུ་ཙྪ་ཏི, ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི་ཡེ་ཝ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ ཀིཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སྶ་ཏི? ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་ལི་བུ་དྡྷོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ ཝི་ཡ ན བ་ཧུ་སཾ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝཱ ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཙ་ར་ཏི. ཏ་སྨི་མྤི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཙ་ར་ནྟོ མི་སྶ་ཀོ་ད་ནཾ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཾ ཝི་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི.
པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་སྶེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ནོ ཨ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་སྶ. ཨ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཧི ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཙ་ར་ཏི, ན སེ་ནཱ་ས་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ པ་ན ན ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཙ་ར་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ན་ས་པྤཱ་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་སྶེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨ་ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ ཧི བ་ཧུ་བྷ་ཎྜོ བ་ཧུ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ན་ཏྠི. ཨ་པྤི་ཙྪཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རེ་ས་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཨོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༩. ཚ་ཊྛེ ཨ་ཧཾ ཝཱཏི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཧ? ཐེ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ནེ ཋ་པ་ན་ཏྠཾ. ཀིཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ན་ཏྠཱི་ཏི? ཨ་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ པ་ན་སྶ ཨ་ཧོ་སི ‘‘ཨི་མེ ན ཙི་རཾ ཋ་སྶ་ནྟི, ཀ་སྶ་པོ པ་ན ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀོ, སོ མ་ཡི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་ཏྟ་པ་ཎྞི་གུ་ཧཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ མ་མ སཱ་ས་ནཾ པ་ཉྩ་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་མཱ་ཎ་ཀཱ་ལ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཏཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་མི, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་སྶ་པ་སྶ སུ་སྶཱུ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. དུ་བྦ་ཙཱཏི དུ་ཀྑེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧཱིཏི དུ་བྦ་ཙ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི. ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧི་ནོཏི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ སུ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ན ག་ཎྷ་ནྟི ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱ ཝཱ་མ་གཱ་ཧི་ནོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཙྩཱ་ཝ་ད་ནྟེཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཝ་ད་ནྟེ, སུ་ཏ་པ་རི་ཡ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝཱ་དཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀོ བ་ཧུ་ཏ་རཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏཱིཏི དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཀོ བ་ཧུཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི, ཀིཾ ཏྭཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཧ་ནྟི? ཀོ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རནྟི, ཨེ་ཀོ བ་ཧུཾ བྷཱ་ས་ནྟོ ཨ་ས་ཧི་ཏཾ ཨ་མ་དྷུ་རཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨེ་ཀོ ས་ཧི་ཏཾ མ་དྷུ་རཾ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཀོ སུ་ནྡ་ར་ཏ་ར’’ནྟི? ཨེ་ཀོ པ་ན བ་ཧུ་ཉྩ སུ་ནྡ་ར་ཉྩ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཙི་རཾ ན བྷཱ་ས་ཏི, ལ་ཧུ་ཉྙེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པཱ་པེ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཀོ ཙི་ར་ཏ་ར’’ནྟི? ཚ་ཊྛཾ.
༧. དུ་ཏི་ཡ་ཨོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༠. ས་ཏྟ་མེ ས་དྡྷཱཏི ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ས་དྡྷཱ. ཝཱི་རི་ཡནྟི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཝཱི་རི་ཡཾ. པ་ཉྙཱཏི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ན་ན་པ་ཉྙཱ. ན ས་ནྟི བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱཏི ཨི་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཀཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, པ་རི་ཧཱ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཏ་ཏི་ཡ་ཨོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༡. ཨ་ཊྛ་མེ ཏ་ཐཱ ཧི པ་ནཱཏི པུ་བྦེ སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་པ་ཊྛ་པ་ནེ ནི་པཱ་ཏོ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ ཐེ་རེ་སུ. ཀོ ནཱ་མཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུཏི ཀོ ནཱ་མོ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ? ཀིཾ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཀིཾ ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ་ཏི? ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཝཾ ས་ཀྐཱ་རེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ. ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ, ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ཀཱ་མོཏི ‘‘ཨི་མེ མཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མེ་ཏི ཨི་ཙྪ་ཏི པ་ཏྠེ་ཏཱི་ཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ཀཱ་མོ. ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ. བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རུ་པ་དྡ་ཝེ་ནཱཏི ཡོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཙྪ་ནྡ་རཱ་གོ ཨུ་པ་དྡ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏེ་ན ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ. ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ནཱཏི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པ་ཏྠ་ནཱ. བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ནེ་ནཱཏི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པ་ཏྠ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༢. ན་ཝ་མེ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མཱིཏི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨི་ཙྪཱ་མི. ཡཱ་ནི པ་ན ཨི་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི, ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཉྩ ལོ་ཀི་ཀཱ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ནུ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཝ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནེ་ན ཙ ས་དྡྷིཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༦༩) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་ཡ པ་ན ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡེ་ན. ཨ་ནཱ་ས་ཝནྟི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷིཾ. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་པ་ཉྙཾ. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཨུ་པ་སྶ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༣. ད་ས་མེ ཨཱ་ཡཱ་མ, བྷ་ནྟེཏི ཀ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཨུ་པ་སྶ་ཡ་ག་མ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི? ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་ཧེ་ཏུ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏྠི་ཀཱ པ་ནེ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨ་ཏྠི, ཏཱ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི. ན་ནུ ཙ སོ ས་ཡ་མྤི ཏེ་པི་ཊ་ཀོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ, ཀིཾ ས་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི? ནོ ན ས་ཀྐོ་ཏི. བུ་དྡྷ་པ་ཊི་བྷཱ་ག་སྶ པ་ན སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཀ་ཐཾ ས་དྡྷཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི. བ་ཧུ་ཀི་ཙྩོ ཏྭཾ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོཏི ཀིཾ ཐེ་རོ ན་ཝ་ཀ་མྨཱ་དི་པ་སུ་ཏོ, ཡེ་ན ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་ཏི? ནོ, ས་ཏྠ་རི པ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཙ་ཏ་སྶོ པ་རི་སཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་དཱ་ནི ཀ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཐ, ཀ་སྶ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫ་ཐ, ཀ་སྶ མུ་ཁོ་ད་ཀཾ དེ་ཐཱ’’ཏི རོ་ད་ནྟི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི. ཐེ་རོ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ཝུ་དྡྷ་ས་རཱི་རེ་པི ནི་ལླ་ཛྫོ་ཝ མ་ཙྩུ་རཱ་ཛཱ པ་ཧ་རི. ཨེ་སཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏཱ, མཱ སོ་ཙི་ཏྠ, མཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྠཱ’’ཏི པ་རི་སཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ བ་ཧུ་ཀི་ཙྩཾ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཐེ་རོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ས་ནྡ་སྶེ་སཱིཏི པ་ཊི་པ་ཏྟི་གུ་ཎཾ ད་སྶེ་སི. ས་མཱ་ད་པེ་སཱིཏི ག་ཎྷཱ་པེ་སི. ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་སཱིཏི ས་མུ་སྶཱ་ཧེ་སི. ས་མྤ་ཧཾ་སེ་སཱིཏི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎེ་ན མོ་དཱ་པེ་སི.
ཐུ་ལླ་ཏི་སྶཱཏི ས་རཱི་རེ་ན ཐཱུ་ལཱ, ནཱ་མེ་ན ཏི་སྶཱ. ཝེ་དེ་ཧ་མུ་ནི་ནོཏི པ་ཎྜི་ཏ་མུ་ནི་ནོ. པ་ཎྜི་ཏོ ཧི ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝེ་དེ་ན ཨཱི་ཧ་ཏི ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝེ་དེ་ཧོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝེ་དེ་ཧོ ཙ སོ མུ་ནི ཙཱ་ཏི, ཝེ་དེ་ཧ་མུ་ནི. དྷ་མྨཾ བྷཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཏཱིཏི ཏི་པི་ཊ་ཀ་དྷ་ར་སྶ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ས་མྨུ་ཁེ ས་ཡཾ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སཱི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ས་མཱ་ནོ ‘‘དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཨ་ཧ’’ནྟི དྷ་མྨཾ བྷཱ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཏི. ཨི་དཾ ཀིཾ པ་ན, ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཏི? ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ བྷ་ཎ་ཏི. ཨ་སྶོ་སཱིཏི ཨ་ཉྙེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་སྶོ་སི. ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི ཏི་ཊྛ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ. མཱ ཏེ ས་ངྒྷོ ཨུ་ཏྟ་རི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱིཏི མཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཨོ་ཀཱ་སེ ཏཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱི་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡེ་ན བུ་དྡྷ་པ་ཊི་བྷཱ་གོ སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ་རི་ཏོ, ཨེ་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ན ཝཱ་རི་ཏཱ, ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ས་ནྠ་ཝོ ཝཱ སི་ནེ་ཧོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མཱ ཏཾ ས་ངྒྷོ ཨེ་ཝཾ ཨ་མ་ཉྙཱི་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་པ་ཊི་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ནྟོ ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཨཱ་ཝུ་སོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ? ས་ཏྟ་ར་ཏ་ནནྟི ས་ཏྟ་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ནཱ་གནྟི ཧ་ཏྠིཾ. ཨ་ཌྜྷ་ཊྛ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱཏི ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏ་ནེ་ན ཨཱུ་ན་ཨ་ཊྛ་ར་ཏ་ནཾ, པུ་རི་མ་པཱ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཀུ་མྦྷཱ ཝི་ད་ཏྠཱ་དྷི་ཀ་ས་ཏྟ་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ་ལ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ཡཱཏི ཏ་རུ་ཎ་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞེ་ན. ཙ་ཝི་ཏྠཱཏི ཙུ་ཏཱ, ན མ་ཏཱ ཝཱ ན་ཊྛཱ ཝཱ, བུ་དྡྷ་པ་ཊི་བྷཱ་ག་སྶ པ་ན སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ཝཱ་དཾ ཝ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རེ ཚ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟེ ཏ་སྶཱ ཀཱ་སཱ་ཝཱ་ནི ཀ་ཎྚ་ཀ་སཱ་ཁཱ ཝི་ཡ ཀ་ཙྪུ་སཱ་ཁཱ ཝི་ཡ ཙ ས་རཱི་རཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཧཱ་རེ་ཏྭཱ སེ་ཏ་ཀཱ་ནི ནི་ཝ་ཏྠ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ་སྶཱ ཙི་ཏྟ་སྶཱ་དོ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི. ད་ས་མཾ.
༡༡. ཙཱི་ཝ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༤. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི་སྨིནྟི རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ གི་རི་ནོ ད་ཀྑི་ཎ་བྷཱ་གེ ཛ་ན་པ་དོ ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི ནཱ་མ, ཏ་སྨིཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙཱ་རི་ཀཱ ཙ ནཱ་མ དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཙ ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨེ་ཀཾ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཾ་སེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཚ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་རཱི་ར་ཏོ སེ་དེ་ཧི པ་གྒྷ་ར་ནྟེ་ཧི དི་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ཊྛ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི, ཡཾ ཝཱ པ་ན བུ་དྡྷཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མྤི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཁ་ཎེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་སཱ ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ. དེ་ཝ་སི་ཀཾ པ་ན གཱ་ཝུ་ཏཾ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་མ་ནྟ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ཡ་ཏོ ཛ་ན་ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ཏོ ག་མ་ནཾ, ཨེ་སཱ ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
ན་ནུ ཙ ཐེ་རོ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶཱ་ནི ཚཱ་ཡཱ ཝི་ཡ ད་ས་བ་ལ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི, ‘‘ཀ་ཧཾ ཨཱ་ན་ནྡོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨོ་ཀཱ་ས་མེ་ཝ ན ཨ་དཱ་སི, སོ ཀི་སྨིཾ ཀཱ་ལེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི? ས་ཏྠུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཀི་ར ས་ཏྠ་རི མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ས་ཏྠུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒཱ་ཡ་ན་ཏྠཾ པ་ཉྩ་ས་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡཾ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ས་ངྒཱ་ཡི་སྶཱ་མ, ཏུ་མྷེ པུ་རེ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ལི་བོ་དྷཾ ཨུ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ས་ནྣི་པ་ཏ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ཏོ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི་སྨིཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀུ་མཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱཏི ཡེ ཏེ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟཱ ནཱ་མ, ཏེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ ད་ཧ་རཱ ཏ་རུ་ཎཱ ཨེ་ཀ་ཝ་སྶི་ཀ་དྭེ་ཝ་སྶི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ ཙ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཀ་སྨཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི? ཏེ་སཾ ཀི་ར མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ས་ཏྠུ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཨ་ཊྛ ཝ་རེ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ར་ཀེ ཨེ་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦཱ་ཛེ་མ, སོ ས་ཏྠཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ག་ཏེ མ་ཡཾ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནེ་སཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཏེ པ་བྦཱ་ཛེ་སུཾ. ས་ཏྠ་རི པ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཏེ་སཾ སཱ པ་ཏྠ་ནཱ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣཱ, ཨ་ཐ ཏེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་བྦཱ་ཛེ་སུཾ.
ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟནྟི ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན. ཏི་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟནྟི, ཨི་དཾ ‘‘ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ནེ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ༢༡༡). ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཏི་ཎྞཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ནི་མ་ནྟ་ནཾ སཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ་ན་མྤི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏི་ཀ་བྷོ་ཛ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི དུ་སྶཱི་ལ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ. པེ་ས་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱཏི དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ ནི་གྒ་ཧེ་ནེ་ཝ པེ་ས་ལཱ་ནཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི, ས་མ་གྒ་ཝཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏེ་སཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ. མཱ པཱ་པི་ཙྪཱ པ་ཀྑཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻུནྟི ཡ་ཐཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ས་པ་རི་སོ ཀུ་ལེ་སུ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ པཱ་པི་ཙྪེ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙེ་པི པཱ་པི་ཙྪཱ ག་ཎ་བ་ནྡྷེ་ན ཀུ་ལེ་སུ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ ག་ཎཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཀྑཾ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻུ་ནྟི, ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ལཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙཱཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་གྒ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟེ མ་ནུ་སྶཱ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ད་ཏྭཱ ས་གྒ་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཀུ་ལཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ས་སྶ་གྷཱ་ཏཾ མ་ཉྙེ ཙ་ར་སཱིཏི ས་སྶཾ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་སི. ཀུ་ལཱུ་པ་གྷཱ་ཏཾ མ་ཉྙེ ཙ་ར་སཱིཏི ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་སི. ཨོ་ལུ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཝི་སེ་སེ་ན པ་ལུ་ཛྫ་ཏི བྷི་ཛྫ་ཏི. པ་ལུ་ཛྫ་ནྟི ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན་ཝ་པྤཱ་ཡཱཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏེ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པཱ་ཡེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ན་ཝ་ཀཱ ཨེ་ཀ་ཝ་སྶི་ཀ་དུ་ཝ་སྶི་ཀཱ ད་ཧ་རཱ ཙེ་ཝ སཱ་མ་ཎེ་རཱ ཙ པ་ལུ་ཛྫ་ནྟི བྷི་ཛྫ་ནྟི. ན ཝཱ་ཡཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀོ མ་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་སཱིཏི ཨ་ཡཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཐེ་རཾ ཏ་ཛྫེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ.
ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཝཱ་དཱ ན མུ་ཙྩཱ་མཱཏི ཀུ་མཱ་ར་ཀ་ཝཱ་ད་ཏོ ན མུ་ཙྩཱ་མ. ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན ཏྭནྟི ཨི་ད་མ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་སྨཱ ཏྭཾ ཨི་མེ་ཧི ན་ཝེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ར་ཧི་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཙ་ར་སི, ཏ་སྨཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཀུ་མཱ་ར་ཀོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་སཱི་ཏི.
ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ ས་མཱ་ནོཏི ཨི་དཾ ཡ་སྨཱ ཐེ་ར་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ནེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ས་ཡཾ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་རོ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ཧ.
ས་ཧ་སཱཏི ཨེ་ཏྠ རཱ་ག་མོ་ཧ་ཙཱ་རོ་པི ས་ཧ་སཱ་ཙཱ་རོ, ཨི་དཾ པ་ན དོ་ས་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱཏི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ, ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྦ་ཛྫཾ སོ་དྷེ་ནྟོ ཡ་ཏྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུནྟི ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཉྙཾ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི. ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཙེ་པི ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠེ གྷ་རེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ནྟ་རེ་པི ཝཱ དྭེ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ ཝ་ས་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ཏེ་སཾ ས་ཀི་ཉྩ་ན་ས་པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛེ་ན གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ས་མྦཱ་དྷོ་ཡེ་ཝ. ར་ཛཱ་པ་ཐོཏི རཱ་ག་ར་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨཱ་ག་མ་ན་པ་ཐོ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ལ་གྒ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ. པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧི ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ར་ཏ་ན་མ་ཡ་པཱ་སཱ་ད་དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཱ་དཱི་སུ པི་ཧི་ཏ་དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་སུ ཝ་ས་ནྟོ་པི ནེ་ཝ ལ་གྒ་ཏི ན ས་ཛྫ་ཏི ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི. ཨ་པི་ཙ ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ར་ཛཱ་པ་ཐོ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏ་ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ར་ཛཱ་ནཾ, ཀི་ལེ་ས་ར་ཛཱ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཡ་ཐཱ སུ་ཁཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ.
ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ…པེ… པ་བྦ་ཛེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཀ་ཐཱ – ཡ་དེ་ཏཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨེ་ཀ་མྤི དི་ཝ་སཾ ཨ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཙ ཀི་ལེ་ས་མ་ལེ་ན ཨ་མ་ལཱི་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ ལི་ཁི་ཏ་ས་ངྑ་ས་དི་སཾ དྷོ་ཏ་ས་ངྑ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ, ཨི་དཾ ན སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ…པེ… ཙ་རི་ཏུཾ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་སཱ་ཡ་ར་ས་པཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫེ་ཡྻ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་སྨཱ ཨ་གཱ་ར་སྶ ཧི་ཏཾ ཀ་སི་ཝ་ཎི་ཛྫཱ་དི་ཀ་མྨཾ ཨ་གཱ་རི་ཡནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཱ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཱ, ཏཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ. པ་བྦ་ཛེ་ཡྻནྟི པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ.
པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ནནྟི ཛི་ཎྞ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཏེ་ར་ས་ཧ་ཏྠོ་པི ཧི ན་ཝ་སཱ་ཊ་ཀོ ད་སཱ་ནཾ ཚི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏི མ་ཧཱ་ར་ཧཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་གྒོ ཨ་དྡྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, དཱི་གྷ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཨེ་ས པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨི་མ་སྶ་ཏྠ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ – ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཏ་སྨིཾ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཝེ་དེ་ཧོ ནཱ་མ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ན་ཝི་བྷ་ཝོ པཱ་ཏོ་ཝ སུ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཏྠཱ མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རཾ ནཱ་མ ཏ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཾ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ནི་ས་བྷོ’’ཏི ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཏེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, སྭེ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ ཁོ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་ཏི. ཀི་ཏྟ་ཀོ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ནྟི. བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཾ སཱ་མ་ཎེ་ར་མྤི ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐཱ་ཏི. ས་ཏྠཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ས་ཏྠུ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ས་ཏྠུ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ བྷ་ཏྟ་ཝི་སྶ་གྒཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་པི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི.
ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཏ་མེ་ཝ ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ དི་སྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏྟཾ, བྷ་ནྟེ, ནོ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི. བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཐ, ས་ཏྠཱ་པི གེ་ཧེ ནི་སི་ནྣོ་ཏི. ན ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ ཐེ་རཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རོ ‘ས་ཏྠཱ གེ་ཧེ ནི་སི་ནྣོ’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི པ་ཝི་སི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪི, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨེ་ཏ་སྶ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀོ གུ་ཎོ’’ཏི. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪེ་རཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, མ་ཡཾ བྷི་ཀྑཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནཱ གེ་ཧེ ནི་སཱི་དཱ་མ, སོ བྷི་ཀྑུ ན ཨེ་ཝཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཾ ཨུ་དི་ཀྑ་ཏི. མ་ཡཾ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་སཱ་མ, སོ ཨ་ར་ཉྙ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ཏི. མ་ཡཾ ཚ་ནྣེ ཝ་སཱ་མ, སོ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་མྷི་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ཏི. ཨི་ཏི ཏ་སྶ ཨ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཡ་ཉྩ གུ་ཎོ’’ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ ཀ་ཐེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཛ་ལ་མཱ་ན་དཱི་པོ ཏེ་ལེ་ན ཨཱ་སི་ཏྟོ ཝི་ཡ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ པ་ས་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཨ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི?
སོ པུ་ན་པི ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ད་ཏྭཱ ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཡཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི དཱ་ནཾ དེ་ནྟ་སྶ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ, ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ ན ཨ་ཉྙཾ དེ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ ས་ཀྐ་མཱ་ར་བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ པ་ཏྠེ་མི, ཨི་དཾ པ་ན མེ ཀ་མྨཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རེ་ན པ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ནྟ་རཾ པཱ་པུ་ཎ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏེ་ར་ས་དྷུ་ཏ་ངྒ་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ ཋཱ་ནཾ ཨི་མི་ནཱ པ་ཏྠི་ཏཾ, ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ནཱ་པཾ ཏེ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠི་ཏཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ཏྭཾ ཏ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ‘‘བུ་དྡྷཱ་ནཾ དྭེ ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ཏྟ་བྦཾ ཝི་ཡ ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་མ་ཉྙི་ཏྠ. སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ ཝི་པ་སྶི་མྷི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ པ་རི་ཛི་ཎྞེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྨི་ཉྩ ཀཱ་ལེ ‘‘ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟ་མེ ས་ཏྟ་མེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧ་ནྟཾ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཧོ་ཏི. ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ སཱ་ས་ནཾ ཨ་སྶོ་སི. ཏ་སྶ ཙ ནི་ཝཱ་ས་ན་སཱ་ཊ་ཀོ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ, པཱ་རུ་པ་ནཾ པ་ན དྭི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ. ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ ‘‘ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀི་ཙྩེ་ན ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ས་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ གེ་ཧེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ས་ཏི ས་ཡཾ གེ་ཧེ ཏི་ཊྛ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཏཾ ཝ་ཏྠཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན དི་ཝ་སེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷོ་ཏི, ཀིཾ ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ སུ་ཎི་སྶ་སི དི་ཝཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ ར་ཏྟིཾ སོ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མ, དི་ཝཱ སོ་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ གེ་ཧེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ དི་ཝཱ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ནི་སི་ནྣཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི་ཡེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ གེ་ཧེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ.
ཏ་སྨིཾ ཙ ས་མ་ཡེ ས་ཏྠཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ས་ནྣི་སི་ནྣོ ཙི་ཏྟ་བཱི་ཛ་ནིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ངྒཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ སི་ནེ་རུཾ མ་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་ག་རཾ ནི་མྨ་ཐེ་ནྟོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་རི་ས་ནྟེ ནི་སི་ནྣ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ པཱ་རུ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ད་ས་བ་ལ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ས་ཧ་སྶཾ ད་སྶ་ཡ་མཱ་ནཾ མ་ཙྪེ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི, སོ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཙ མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྠཾ, ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི པཱ་རུ་པ་ནཾ ན་ཏྠི, ཨ་པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཙ ནཱ་མ བ་ཧི ཙ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ནི་ཀྑ་ནྟེ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི, སོ ཏ་ཐེ་ཝ ཙ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ ནི་ཀྑ་ནྟེ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི, སོ ‘‘ཏ་ར་ཎཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ མ་ར་ཎཾ ཝཱ, པ་ཙྪཱ་པི ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྠཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་སི. ཏ་ཏོ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ‘‘ཛི་ཏཾ མེ ཛི་ཏཾ མེ’’ཏི ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ ན་དི.
ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ བ་ནྡྷུ་མ་རཱ་ཛཱ དྷ་མྨཱ་ས་ན་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ཎི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི. ར་ཉྙོ ཙ ནཱ་མ ‘‘ཛི་ཏཾ མེ’’ཏི ས་དྡོ ཨ་མ་ནཱ་པོ ཧོ་ཏི. སོ པུ་རི་སཾ པེ་སེ་སི ‘‘ག་ཙྪ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪ ཀིཾ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི? སོ ཏེ་ན ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪི་ཏོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་སི་ཙ་མྨཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ར་སེ་ནཾ ཛི་ན་ནྟི, ན ཏཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨ་ཧཾ པ་ན པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཀཱུ་ཊ་གོ་ཎ་སྶ མུ་གྒ་རེ་ན སཱི་སཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ལཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ མ་ཙྪེ་ར་ཙི་ཏྟཾ མ་དྡི་ཏྭཱ པཱ་རུ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་དཱ་སིཾ, ཏཾ མེ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཛི་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. པུ་རི་སོ ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྷེ བྷ་ཎེ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ན ཛཱ་ནི་མྷཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན ཛཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྠ་ཡུ་ག་མྤི པེ་སེ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་ཎྷཱི ནི་སི་ནྣ་སྶ པ་ཋ་མཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ད་ཏྭཱ ས་ཏྠུ གུ་ཎེ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཨ་དཱ་སི, ས་ཏྠུ གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཀོ ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ད་ས་བ་ལ་སྶེ་ཝ ཨ་དཱ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཀ་ཏ’’ནྟི? པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘ཏ་མྤི ཏེ་ན ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ དི་ནྣ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ནི དྭེ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཱ་ནི པེ་སེ་སི. སོ ཏཱ་ནི་པི ཨ་དཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཱ་ནི པེ་སེ་སི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཨི་དཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟི དྭེ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏིཾ་ས ཡུ་གཱ་ནི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ ས་ཏྠུ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཛཱ་ཏོ.
ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སཱི་ཏ་ས་མ་ཡེ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་རུ་ཏཾ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལཾ ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་དཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི. སོ ‘‘ཀིཾ མེ ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྦ་ལེ་ན ཨི་མ་སྨིཾ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡེ ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ་ནཱ’’ཏི? ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ཨ་ནྟོ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མ་ཉྩ་སྶ ཨུ་པ་རི ཝི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཚ་བྦ་ཎྞཱ བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཀ་མྦ་ལཾ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཀ་མྦ་ལོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ས ཀ་མྦ་ལོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དི་ནྣོ’’ཏི. ཏུ་མྷེ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པཱུ་ཛི་ཏོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཨ་ཧཾ པཱུ་ཛི་ཏོ་ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ཉྙཱ་སི, ན མ་ཡ’’ནྟི པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཡཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཊྛ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཊྛ་ཀཾ ནཱ་མ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་རོ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སོ་པི ‘‘ཨ་ཊྛ་ཊྛ་ཀཾ ནཱ་མ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི.
པུ་ན ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ ཙཱ་ཏི དྭི་ནྣཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་གྷ་རེ ནི་བྦ་ཏྟོ, སོ ཝུ་དྡྷི་མ་ནྭཱ་ཡ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཛ་ངྒྷ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཙ་ར་ཏི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. སོ དི་སྭཱ, ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི? ཨཱ་ཧ. ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏོ ན་པྤ་ཧོ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ, བྷ་ནྟེ, ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི སཱ་ཊ་ཀཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ མེ ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཧཱ་ནི མཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. གྷ་རེ་པི་སྶ བྷ་གི་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི.
ཨ་ཐ་སྶ བྷ་གི་ནཱི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ བྷ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བཱ་ལཾ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ་ན པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. སཱ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཋི་ཏཱ ཏཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མཱ་ཡ དི་ནྣཾ བྷ་ཏྟཾ ཨེ་ས མཱ བྷུ་ཉྫ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ལ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཨི་ཏ་རཱ དི་སྭཱ, ‘‘བཱ་ལེ མཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཀྐོ་ས ཝཱ པ་ཧ་ར ཝཱ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པ་ན དྭེ ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻཱ་ནི པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་སྶ པ་ཏྟ་ཏོ བྷ་ཏྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ལཾ དཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སཱ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཀ་ལ་ལཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞེ་ན ཨུ་བྦ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་ར་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཨཱ་སི་ཏྟེ་ན པ་དུ་མ་ག་བྦྷ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་པྤི་ནཱ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏཾ མེ ས་རཱི་རཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡི. ཏེ་པི ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ སེ་ཊྛི་ནོ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨི་ཏ་རཱ ཏཱ་དི་ས་སྶེ་ཝ དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟ་སྶ ཏ་མེ་ཝ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏ་རཾ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྶཱ པུ་བྦེ ཨ་དི་ནྣ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཀུ་ལཾ པ་ཝི་ཊྛ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་མྨཱ་ར་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཝི་ཡ དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཛཱ་ཏཾ. སེ་ཊྛི་ཀུ་མཱ་རོ ‘‘ཀ་སྶཱ་ཡཾ ག་ནྡྷོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘སེ་ཊྛི་ཀ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ནཱི་ཧ་ར་ཐ ནཱི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་བྷ་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཀུ་ལ་གྷ་རཾ པེ་སེ་སི. སཱ ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟཱ. ཀིཾ མེ ཛཱི་ཝི་ཏེ་ནཱ’’ཏི? ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜཾ བྷ་ཉྫཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞི་ཊྛ་ཀཾ ཀཱ་རེ་སི ར་ཏ་ནཱ་ཡ་ཏཾ ཝི་ད་ཏྠི་ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལུ་བྦེ་དྷཾ. ཏ་ཏོ ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་པི་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ཨུ་པྤ་ལ་ཧ་ཏྠ་ཀེ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏཱ. ཏ་སྨི་ཉྩ ཁ་ཎེ ཨེ་ཀཱ ཨི་ཊྛ་ཀ་པ་ནྟི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ གྷ་ཊ་ནི་ཊྛ་ཀཱ་ཡ ཨཱུ་ནཱ ཧོ་ཏི. སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ ཝ་ཌྜྷ་ཀིཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་མཾ ཨི་ཊྛ་ཀཾ ཨེ་ཏྠ ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་མྨ, བྷ་དྡ་ཀེ ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཏཱ་སི, ས་ཡ་མེ་ཝ ཋ་པེ་ཧཱི་ཏི. སཱ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཏེ་ལེ་ན ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏེ་ན བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཨི་ཊྛ་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཨ་ཊྛ་ཧི ཨུ་པྤ་ལ་ཧ་ཏྠ་ཀེ་ཧི པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ མེ ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏུ, མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པྤ་ལ་ག་ནྡྷོ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཨ་ཐ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ཡ་སྶ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མཾ གེ་ཧཾ ནཱི་ཏཱ, ཏ་སྶ ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི ཨུ་ད་པཱ་དི. ན་ག་རེ་པི ན་ཀྑ་ཏྟཾ སཾ་གྷུ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. སོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏ་དཱ ཨི་དྷ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཀ་ཧཾ སཱ’’ཏི? ‘‘ཀུ་ལ་གེ་ཧེ སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ནེ་ཐ ནཾ, ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ, ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི? ཏཱ་ཡ པུ་ཊྛཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ. ‘‘ཏཱ་ཏཱ, མ་ཡཱ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜེ་ན ཙེ་ཏི་ཡཾ པཱུ་ཛི་ཏཾ, ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ མེ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ཨཱ་ནེ་ཐ ནཾ, པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྶཱ ས་ཧ གྷ་ར་པྤ་ཝེ་སེ་ན ས་ཀ་ལ་གེ་ཧཾ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷ་ཉྩེ་ཝ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ག་ནྡྷ་ཉྩ ཝཱ་ཡི.
སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཏཾ པུ་ཙྪི – ‘‘པ་ཋ་མཾ ཏ་ཝ ས་རཱི་ར་ཏོ དུ་གྒ་ནྡྷོ ཝཱ་ཡི, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏེ ས་རཱི་ར་ཏོ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷོ, མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པྤ་ལ་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏི. ཀིཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི? སཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ‘‘ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ ཝ་ཏ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ན’’ནྟི པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀ་མྦ་ལ་ཀ་ཉྩུ་ཀེ་ན པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ར་ཐ་ཙ་ཀྐ་པྤ་མཱ་ཎེ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི. ཏེ་སཾ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱ ཨོ་ལ་མྦ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. སེ་ཊྛི་ཀ་ཉྙཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛ་དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཏེ་སུ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟེ་སུ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་གཱ་མེ ན་ཀྑ་ཏྟཾ སཾ་གྷུ་ཊྛཾ, སོ མཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་ཊ་ཀཾ མེ ཨ་མྨ དེ་ཧི, ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ དྷོ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ‘‘ཨ་མྨ ཐཱུ་ལཾ ཨི་ད’’ནྟི. ཨ་ཉྙཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, ཏ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨ་ཉྙཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, ཏ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་ཏཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཡཱ་དི་སེ གེ་ཧེ མ་ཡཾ ཛཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི ནོ ཨི་ཏོ སུ་ཁུ་མ་ཏ་ར་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ པུ་ཉྙ’’ནྟི. ‘‘ལ་བྷ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪཱ་མི ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘པུ་ཏྟ ཨ་ཧཾ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཏུ་ཡ྄ཧཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་རེ ར་ཛྫ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་མྤི ཨི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. སོ མཱ་ཏ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ག་ཙྪཱ་མི ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཧཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ཨི་དྷ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཝཱ གེ་ཧེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? སོ པ་ན པུ་ཉྙ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ མ་ངྒ་ལ་སི་ལཱ་པ་ཊྚེ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. སོ ཙཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་མོ དི་ཝ་སོ ཧོ་ཏི.
ཨ་མ་ཙྩཱ ར་ཉྙོ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ར་ཉྙོ ཨེ་ཀཱ དྷཱི་ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྠི, པུ་ཏྟོ ན་ཏྠི. ཨ་རཱ་ཛ་ཀཾ ར་ཛྫཾ ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཀོ རཱ་ཛཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏྭཾ ཧོ་ཧི, ཏྭཾ ཧོ་ཧཱི’’ཏི. པུ་རོ་ཧི་ཏོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བ་ཧུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཕུ་སྶ་ར་ཐཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཀུ་མུ་ད་ཝ་ཎྞེ ཙ་ཏྟཱ་རོ སི་ནྡྷ་ཝེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ, པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་ཉྩ ར་ཐ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སུཾ. ར་ཐོ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ཧོ་སི, ‘‘པ་རི་ཙ་ཡེ་ན ཨུ་ཡྻཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ག་ཙྪ་ཏི, ནི་ཝ་ཏྟེ་མཱ’’ཏི ཀེ་ཙི ཨཱ་ཧཾ་སུ. པུ་རོ་ཧི་ཏོ ‘‘མཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ར་ཐོ ཀུ་མཱ་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཧ་ན་ས་ཛྫོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. པུ་རོ་ཧི་ཏོ པཱ་རུ་པ་ན་ཀ་ཎྞཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཨ་ཡཾ དཱི་པོ, དྭི་ས་ཧ་སྶ་དཱི་པ་པ་རི་ཝཱ་རེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ དཱི་པེ་སུ ཨེ་ས ར་ཛྫཾ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘པུ་ན་པི ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷཱ་ཐ པུ་ན་པི པ་གྒ་ཎྷཱ་ཐཱ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སི.
ཨ་ཐ ཀུ་མཱ་རོ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ‘‘ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི? ཨཱ་ཧ. ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཛྫཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘རཱ་ཛཱ ཀ་ཧ’’ནྟི. ‘‘དེ་ཝ་ཏྟཾ ག་ཏོ སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏི དི་ཝ་སཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཛྫ ས་ཏྟ་མོ དི་ཝ་སོ’’ཏི. ‘‘པུ་ཏྟོ ཝཱ དྷཱི་ཏཱ ཝཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཏྠི དེ་ཝ, པུ་ཏྟོ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཀ་རི་སྶཱ་མི ར་ཛྫ’’ནྟི. ཏེ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་མ་ཎྜ་པཾ ཀ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏ་རཾ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ.
ཨ་ཐ་སྶ ཀ་ཏཱ་བྷི་སེ་ཀ་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཾ ཝ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ཧ་རིཾ་སུ. སོ ‘‘ཀི་མི་དཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ཨཱ་ཧ. ‘‘ནི་ཝཱ་ས་ན་ཝ་ཏྠཾ དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ན་ནུ, ཏཱ་ཏཱ, ཐཱུ་ལ’’ནྟི. ‘‘མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཝ་ཏྠེ་སུ ཨི་ཏོ སུ་ཁུ་མ་ཏ་རཾ ན་ཏྠི དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནི་ཝཱ་སེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ན མ་ཉྙེ པུ་ཉྙ་ཝཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ, སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐ, ལ་བྷི་སྶཱ་མ ཝ་ཏྠ’’ནྟི. སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་རིཾ་སུ. སོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ, མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ, ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ, པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་ཡ ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་རི, གྷ་ན་པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. པུ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎཾ པ་ཙྪི་མཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་རི, ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཨ་ཊྛ ཨ་ཊྛ ཀ་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. སོ ཨེ་ཀཾ དི་བྦ་དུ་སྶཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ‘‘ན་ནྡ་ར་ཉྙོ ཝི་ཛི་ཏེ སུ་ཏྟ་ཀ་ནྟི་ཀཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ མཱ སུ་ཏྟཾ ཀ་ནྟིཾ་སཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷེ་རིཾ ཙཱ་རཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ར་ག་ཏོ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ, པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི.
ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དེ་ཝཱི ར་ཉྙོ ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཧོ ཏ་པ་སྶཱི’’ཏི ཀཱ་རུ་ཉྙཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ‘‘ཀི་མི་དཾ དེ་ཝཱི’’ཏི? ཙ པུ་ཊྛཱ, ‘‘ཨ་ཏི་མ་ཧ་ཏཱི, དེ་ཝ, ས་མྤ་ཏྟི, ཨ་ཏཱི་ཏེ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཨ་ཀ་ཏྠ, ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ན ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི? ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀ་སྶ ད་སྶཱ་མི? སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་སུ་ཉྙོ, དེ་ཝ, ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི, ཏུ་མྷེ དཱ་ན་མེ་ཝ ས་ཛྫེ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ལ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ དཱ་ནཾ ས་ཛྫཱ་པེ་སི. དེ་ཝཱི པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཨུ་རེ་ན ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙེ ཨེ་ཏི་སྶཱ དི་སཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་ཏྠི, ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ནཱ་ཧེ་སུཾ. ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ.
པུ་ན་དི་ཝ་སེ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ དཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི, པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ཙྪི་མ་དྭཱ་རེ. ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ ས་ཛྫི་ཏ་དི་ཝ་སེ པ་ན དེ་ཝི་ཡཱ ཏ་ཐེ་ཝ ནི་མ་ནྟེ་ནྟི་ཡཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་དུ་མ་ཝ་ཏི་ཡཱ པུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀོ མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ བྷཱ་ཏི་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི ‘‘མཱ་རི་སཱ, ན་ནྡ་རཱ་ཛཱ ཏུ་མྷེ ནི་མ་ནྟེ་ཏི, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐ ཏ་སྶཱ’’ཏི. ཏེ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧེ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ ཨོ་ཏ་རིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ ག་ནྟྭཱ ‘‘པ་ཉྩ་ས་ཏཱ, དེ་ཝ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ས་དྡྷིཾ དེ་ཝི་ཡཱ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ རཱ་ཛཱ ས་ངྒྷ་ཐེ་ར་སྶ, དེ་ཝཱི ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཡྻཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ན ཀི་ལ་མི་སྶ་ནྟི, མ་ཡཾ པུ་ཉྙེ་ན ན ཧཱ་ཡི་སྶཱ་མ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨི་དྷ ནི་ཝཱ་སཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ དེ་ཐཱ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ པ་ཉྩ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ་ངྐ་མ་ན་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝ་སཱ་པེ་སུཾ.
ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལེ ག་ཙྪ་ནྟེ ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ནྟོ ཀུ་པི་ཏོ. ‘‘ཨ་ཧཾ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ག་ཙྪཱ་མི, ཏྭཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་སུ མཱ པ་མ་ཛྫཱི’’ཏི དེ་ཝིཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཁཱི་ཎཱ. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ཛྷཱ་ན་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནེ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི, ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན སེ་སཱ་པཱི་ཏི ས་བྦེ་པི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ. པུ་ན་དི་ཝ་སེ དེ་ཝཱི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་སཱི་ད་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཧ་རི་ཏཱུ་པ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ དྷཱུ་པཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ནྟཱི ནི་སི་ནྣཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱི པུ་རི་སཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, ཏཱ་ཏ, ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཀིཾ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི? སོ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་སྶ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཙ་ངྐ་མ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཾ དི་སྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ས་རཱི་རཾ ཀིཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི? སོ ‘‘ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི མ་ཉྙེ’’ཏི ག་ནྟྭཱ པི་ཊྛི་པཱ་དེ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རཱ་མ་སི. པཱ་དཱ་ནཾ སཱི་ཏ་ལ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཐ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏི་ཡ་སྶཱ་ཏི ས་བྦེ་སཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ག་ཏོ. ‘‘ཀ་ཧཾ, ཏཱ་ཏ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ’’ཏི? པུ་ཊྛོ ‘‘པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. དེ་ཝཱི ཀ་ནྡ་ནྟཱི རོ་ད་ནྟཱི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ནཱ་ག་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལི༹་ཏཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.
རཱ་ཛཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཾ དེ་ཝིཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཀིཾ, བྷ་དྡེ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་སུ ན་པྤ་མ་ཛྫི, ནི་རོ་གཱ ཨ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ན་མྤི པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ཏོ མོ་ཀྑོ’’ཏི? སོ ན་ག་རཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ར་ཛྫཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ས་མ་ཎ་ཀ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི, དེ་ཝཱི་པི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཨ་ཧཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི? ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ. དྭེ་པི ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ.
ཏེ་སུ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ནྟེ་སུ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཡཾ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝོ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཧཱ་ཏི་ཏྠ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ ཀ་པི་ལ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨ་ཡཾ བྷ་དྡཱ ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི མ་དྡ་ར་ཊྛེ སཱ་ག་ལ་ན་ག་རེ ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཁོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ་ནཾ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཝཱི་ས་ཏི་མེ ཝ་སྶེ བྷ་དྡཱ་ཡ སོ་ལ༹་ས་མེ ཝ་སྶེ ས་མྤ་ཏྟེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ, ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ནཱ་མ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ནི་པྤཱི་ལ༹་ཡིཾ་སུ. མཱ་ཎ་ཝོ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ སོ་ཏ་པ་ཐེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཐཾ མཱ ཀ་ཐེ་ཐ. ཨ་ཧཾ ཡཱ་ཝ ཏུ་མྷེ དྷ་ར་ཐ, ཏཱ་ཝ པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཙྪ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ, སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པི. པུ་ན ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ, པུ་ན་པི པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ་ཏཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཀ་ཐེ་ཏི་ཡེ་ཝ.
མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘མ་མ མཱ་ཏ་རཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ ནི་ཀྑ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨེ་ཀཾ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ཛྫ་ན་གྷ་ཊྚ་ནཱ་དི་ཀ་མྨ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏཾ ར་ཏྟ་ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་ཨ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཙ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ མཱ་ཏ་རཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྨ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ལ་བྷ་ནྟོ གེ་ཧེ ཝ་སཱ་མི, ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ན ཝ་སཱ་མཱི’’ཏི. པ་ཎྜི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ པུ་ཉྙ་ཝཱ དི་ནྣ་དཱ་ནོ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ, པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི, ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ཏེ་ན ས་ཧ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀ་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཊྛ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀཱ་མེ་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ར་ཐཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ, ཡ་ཏྠ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་བྷོ་གེ་ཧི ས་མཱ་ན་ཀུ་ལེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དཱ་རི་ཀཾ པ་སྶ་ཐ, ཨི་མ་མེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ, པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི.
ཏེ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་མ ཨེ་ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ, ‘‘ཀ་ཏྠ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི? ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘མ་དྡ་ར་ཊྛཾ ནཱ་མ ཨི་ཏྠཱ་ཀ་རོ, མ་དྡ་ར་ཊྛཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་དྡ་ར་ཊྛེ སཱ་ག་ལ་ན་ག་རཾ ཨ་ག་མིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཏཾ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ནྷཱ་ན་ཏི་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ བྷ་དྡཱ་ཡ དྷཱ་ཏཱི བྷ་དྡཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ སི་རི་ག་བྦྷེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི ཏཾ རཱུ་པ་ཀཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཡྻ་དྷཱི་ཏཱ མེ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘དུ་བྦི་ནི་ཏེ, ཀིཾ ཏྭཾ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ’’ཏི? ཏ་ལ་ས་ཏྟི་ཀཾ ཨུ་གྒི་རི་ཏྭཱ, ‘‘ག་ཙྪ སཱི་གྷ’’ནྟི ག་ཎྜ་པ་སྶེ པ་ཧ་རི. ཧ་ཏྠོ པཱ་སཱ་ཎེ པ་ཊི་ཧ་ཏོ ཝི་ཡ ཀ་མྤི་ཏྠ. སཱ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཐ་དྡྷཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་གཱི་ཝཾ དི་སྭཱ, ‘ཨ་ཡྻ་དྷཱི་ཏཱ མེ’ཏི ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སིཾ, ཨ་ཡྻ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཧི མེ ཨ་ཡཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་པ་ཊི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་པི ཨ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཏེ སཱ་མི་དྷཱི་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘ཀིཾ ཨེ་སཱ, ཨི་མཱ་ཡ ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏ་རཱ, དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ ག་བྦྷེ ནི་སི་ནྣཱ་ཡ པ་དཱི་པ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ས་རཱི་རོ་བྷཱ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་མཾ ཝི་དྷ་མ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ག་ཙྪཱ’’ཏི ཏཾ ཁུ་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ར་ཐཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ནི་ཝེ་ད་ཡིཾ་སུ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི? པུ་ཙྪི. ‘‘མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཧཱ་ཏི་ཏྠ་གཱ་མེ ཀ་པི་ལ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གྷ་ར་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཏཱ་ཏཱ, ས་མ་ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ད་སྶཱ་མི དཱ་རི་ཀ’’ནྟི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཎྷི. ཏེ ཀ་པི་ལ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ – ‘‘ལ་དྡྷཱ དཱ་རི་ཀཱ, ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཏཾ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ལ་དྡྷཱ ཀི་ར དཱ་རི་ཀཱ’’ཏི. མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ཨ་ཧཾ ན ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་སིཾ, ཨི་མེ ལ་དྡྷཱ་ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཎྞཾ པེ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ར་ཧོ་ག་ཏོ པ་ཎྞཾ ལི་ཁི, ‘‘བྷ་དྡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་བྷོ་གཱ་ནུ་རཱུ་པཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏུ, ཨ་ཧཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, མཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནཱི ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. བྷ་དྡཱ་པི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ཀི་ར མཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ར་ཧོ་ག་ཏཱ པ་ཎྞཾ ལི་ཁི, ‘‘ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་བྷོ་གཱ་ནུ་རཱུ་པཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏུ. ཨ་ཧཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, མཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. དྭེ་པི པ་ཎྞཱ་ནི ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ས་མཱ་ག་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘ཨི་དཾ ཀ་སྶ པ་ཎྞ’’ནྟི? པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝེ་ན བྷ་དྡཱ་ཡ པ་ཧི་ཏ་ནྟི. ‘‘ཨི་དཾ ཀ་སྶ པ་ཎྞ’’ནྟི? བྷ་དྡཱ་ཡ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ པ་ཧི་ཏ་ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟེ དྭེ་པི ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ, ‘‘པ་སྶ་ཐ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ས་མཱ་ན་པ་ཎྞཾ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙ ཨེ་ཏྟོ ཙ པེ་སེ་སུཾ. ཨི་ཏི ཏེ་སཾ ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ག་མོ ཨ་ཧོ་སི.
ཏཾ་དི་ཝ་སཾ་ཡེ་ཝ ཙ མཱ་ཎ་ཝོ་པི ཨེ་ཀཾ པུ་པྥ་དཱ་མཾ ག་ནྠཱ་པེ་སི, བྷ་དྡཱ་པི ཨེ་ཀཾ ག་ནྠཱ་པེ་སི. ཏཱ་ནི ཨཱ་ས་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་སཱ་ཡ་མཱ་སཱ ཨུ་བྷོ་པི ‘‘ས་ཡ་ནཾ ཨཱ་རུ་ཧི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ མཱ་ཎ་ཝོ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་ན ས་ཡ་ནཾ ཨཱ་རུ་ཧི. བྷ་དྡཱ ཝཱ་མ་པ་སྶེ་ན ཨཱ་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡ་སྶ པ་སྶེ པུ་པྥཱ་ནི མི་ལཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྶ རཱ་ག་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝི་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ, ཨི་མཾ པུ་པྥ་དཱ་མཾ ན ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏེ པ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ས་རཱི་ར་ས་མྥ་སྶ་བྷ་ཡེ་ན ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ནི་དྡཾ ཨ་ནོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟི, དི་ཝཱ པ་ན ཧ་སི་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཧོ་ཏི. ཏེ ལོ་ཀཱ་མི་སེ་ན ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཡཱ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ དྷ་ར་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ་སུ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏེ་སུ ཝི་ཙཱ་ར་ཡིཾ་སུ. མ་ཧ་ཏཱི མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ས་མྤ་ཏྟི, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་རཱི་རཾ ཨུ་བྦ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙུ་ཎྞ་མེ་ཝ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ དྭཱ་ད་ས་ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ནྟ་བ་དྡྷཱ་ནི ས་ཊྛི མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་ནི, ཀ་མྨ་ནྟོ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་ར་པྤ་མཱ་ཎཱ ཙུ་དྡ་ས དཱ་ས་གཱ་མཱ, ཙུ་དྡ་ས ཧ་ཏྠཱ་ནཱི་ཀཱ, ཙུ་དྡ་ས ཨ་སྶཱ་ནཱི་ཀཱ, ཙུ་དྡ་ས ར་ཐཱ་ནཱི་ཀཱ.
སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཨ་སྶཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཀ་མྨ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ཁེ་ཏྟ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཋི་ཏོ ན་ངྒ་ལེ་ཧི བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཀཱ་ཀཱ་ད་ཡོ ས་ཀུ་ཎེ ག་ཎྜུ་པྤཱ་ད་ཀཱ་དི་པཱ་ཎེ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟེ དི་སྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨི་མེ ཀིཾ ཁཱ་ད་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི? ‘‘ག་ཎྜུ་པྤཱ་ད་ཀེ ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཾ པཱ་པཾ ཀ་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཨེ་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཾ པཱ་པཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཧོ་ཏི, ཀིཾ མེ ཀ་རི་སྶ་ཏི ས་ཏྟ་ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ? ཀིཾ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནོ ཀ་མྨ་ནྟོ, ཀིཾ ཡ་ནྟ་བ་དྡྷཱ་ནི ས་ཊྛི མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་ནི, ཀིཾ ཙུ་དྡ་ས གཱ་མཱ? ས་བྦ་མེ་ཏཾ བྷ་དྡཱ་ཡ ཀཱ་པི་ལཱ་ནི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
བྷ་དྡཱ་པི ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཏ་ཡོ ཏི་ལ་ཀུ་མྦྷེ པ་ཏྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏཱི་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཱ ནི་སི་ནྣཱ ཀཱ་ཀེ ཏི་ལ་པཱ་ཎ་ཀེ ཁཱ་ད་མཱ་ནེ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་མྨཱ ཀིཾ ཨི་མེ ཁཱ་ད་ནྟཱི’’ཏི? པུ་ཙྪི. ‘‘པཱ་ཎ་ཀེ ཨ་ཡྻེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻེ’’ཏི. སཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་ཝ་ཏྠཾ ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ན་མ་ཏྟ་ཉྩ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཡ་དི ཙ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཛ་ནེ་ན ཀ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝ་ས་ཧ་སྶེ་ན་པི ཝ་ཊྚ་ཏོ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ས་བྦཾ ཏ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
མཱ་ཎ་ཝོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནྷ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ར་ཧེ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི, ཨ་ཐ་སྶ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ས་ཛྫ་ཡིཾ་སུ. དྭེ་པི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་རི་ཛ་ནེ ནི་ཀྑ་ནྟེ ར་ཧོ་ག་ཏཱ ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་ཏོ མཱ་ཎ་ཝོ བྷ་དྡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཏྭཾ ཨི་མཾ གྷ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི ཀི་ཏྟ་ཀཾ དྷ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རཱི’’ཏི? ‘‘པ་ཉྩ་པ་ཎྞཱ་ས ས་ཀ་ཊ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏཾ ས་བྦཾ, ཡཱ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ གྷ་རེ ས་ཏྟ་ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཡོ, ཡ་ནྟ་བ་དྡྷཱ ས་ཊྛི་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་དི་བྷེ་དཱ ས་མྤ་ཏྟི ཨ་ཏྠི, ས་བྦཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ་ཡེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ན ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཡྻཱ ཨ་ཧ་མྤི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་སི་ནྣཱ, ཨ་ཧ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ་སཾ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་ཎྞ་ཀུ་ཊི ཝི་ཡ ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏེ ‘‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཎ་ཏོ ཀ་སཱ་ཡ་ར་ས་པཱི་ཏཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟེ ཙ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀེ་སེ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ, ‘‘ཡེ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, ཏེ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཐ་ཝི་ཀཱ་སུ པ་ཏྟེ ཨོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཾ་སེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ད་ཏོ ཨོ་ཏ་རིཾ་སུ. གེ་ཧེ དཱ་སེ་སུ ཙ ཀ་མྨ་ཀཱ་རེ་སུ ཙ ན ཀོ་ཙི ས་ཉྫཱ་ནི.
ཨ་ཐ ནེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ དཱ་ས་གཱ་མ་དྭཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ ཨཱ་ཀ་པྤ་ཀུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དཱ་ས་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཉྫཱ་ནིཾ་སུ. ཏེ རུ་ད་ནྟཱ པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨ་མྷེ ཨ་ནཱ་ཐེ ཀ་རོ་ཐ ཨ་ཡྻཱ’’ཏི? ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘མ་ཡཾ, བྷ་ཎེ ‘ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ ཝི་ཡ ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ’ཏི པ་བྦ་ཛི་མྷཱ, ས་ཙེ ཏུ་མྷེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ བྷུ་ཛི་སྶཾ ཀ་རོ་མ, ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ན་པྤ་ཧོ་ཏི, ཏུ་མྷེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱི་སཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ བྷུ་ཛི་སྶཱ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ རོ་ད་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཐེ་རོ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ བྷ་དྡཱ ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་གྒྷ་ནི་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཡྻ ‘ཨི་མེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཀོ་ཙི ཝཱ པ་ན མ་ནཾ པ་དཱུ་སེ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡ་པཱུ་ར་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་མཾ པ་ཧཱ་ཡ མ་ཡཱ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི.
སོ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ དྭེ་དྷཱ་པ་ཐཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་དྡཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཏཱ་དི་སིཾ ཨི་ཏྠིཾ མ་མ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟིཾ དི་སྭཱ, ‘ཨི་མེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་མྷེ་སུ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨ་པཱ་ཡ་པཱུ་ར་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་མ་སྨིཾ དྭེ་དྷཱ་པ་ཐེ ཏྭཾ ཨེ་ཀཾ ག་ཎྷ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀེ་ན ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, ཨ་ཡྻ, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ མ་ལཾ, ‘པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཝི་ནཱ ན བྷ་ཝ་ནྟཱི’ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ དོ་སཾ པ་སྶ་ནྟི, ཏུ་མྷེ ཨེ་ཀཾ མ་གྒཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ, ‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨ་དྡྷཱ་ནེ ཀ་ཏོ མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝོ ཨ་ཛྫ བྷི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཏུ་མྷེ ད་ཀྑི་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་ཀྑི་ཎ་མ་གྒོ ཝ་ཊྚ་ཏི, མ་ཡཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ ནཱ་མ ཝཱ་མ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ་མ་མ་གྒོ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ དྭེ་དྷཱ་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ‘‘ཨ་ཧཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་གི་རི་སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏེ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་པི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎེ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱི ཝི་ཡ ཝི་ར་ཝ་མཱ་ནཱ ཨ་ཀ་མྤི, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ས་ནི་ས་དྡོ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟི, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏོ ཨུ་ནྣ་དི.
ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤ་ན་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤ་ཏཱི’’ཏི? ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝོ ཙ བྷ་དྡཱ ཙ ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི མཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཝི་ཡོ་ག་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི གུ་ཎ་བ་ལེ་ན ཨ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤོ ཛཱ་ཏོ, མ་ཡཱ་པི ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ, ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་སུ ཀ་ཉྩི ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ མ་གྒཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧ་སྶ ཙ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་རེ བ་ཧུ་པུ་ཏྟ་ཀ་ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ནི་སཱི་ད་ནྟོ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཝེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠཱ གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ཨི་ཏི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པ་ཎྞ་ཚ་ཏྟ་ས་ཀ་ཊ་ཙ་ཀྐ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་དི་པྤ་མཱ་ཎཱ བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་པྥ་ནྡ་ནྟི་ཡོ ཝི་དྷཱ་ཝ་ནྟི་ཡོ ཙ་ནྡི་མ་ས་ཧ་སྶ་སཱུ་རི་ཡ་ས་ཧ་སྶ་ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཏཾ ཝ་ན་ནྟ་རཾ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཨ་ཀཾ་སུ. དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ སི་རི་ཡཱ ས་མུ་ཛྫ་ལི་ཏ་ཏཱ་རཱ་ག་ཎཾ ཝི་ཡ ག་ག་ནཾ, སུ་པུ་པྥི་ཏ་ཀ་མ་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡཾ ཝི་ཡ ས་ལི་ལཾ, ཝ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་སྶ ནཱ་མ ཁ་ནྡྷོ སེ་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་ཏྟཱ་ནི ནཱི་ལཱ་ནི པ་ཀྐཱ་ནི ར་ཏྟཱ་ནི. ཏ་སྨིཾ པ་ན དི་ཝ་སེ ས་ཏ་སཱ་ཁོ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ ཨ་ཧོ་སི.
ཨི་ཏི ཡཱ སཱ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཨེ་ས པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, སཱ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ནྟ་རཱ ཙ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ནཱ་ལ༹་ནྡནྟི རཱ་ཛ་ག་ཧ་སྶ ཙ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་རེ. ས་ཏྠཱ་ར་ཉྩ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ པ་སྶེ་ཡྻནྟི ས་ཙེ ཨ་ཧཾ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ, ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ. ན ཧི མེ ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ས་ཏྠཱ་རཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི. སུ་ག་ཏ་ཉྩ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ པ་སྶེ་ཡྻནྟི ས་ཙེ ཨ་ཧཾ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ སུ་ཊྛུ ག་ཏ་ཏྟཱ སུ་ག་ཏཾ ནཱ་མ པ་སྶེ་ཡྻཾ, ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ. ན ཧི མེ ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན སུ་ག་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཉྩ ཝ་ཏཱ་ཧཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ པ་སྶེ་ཡྻནྟི ས་ཙེ ཨ་ཧཾ ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ ས་ཙྩཱ་ནི བུ་དྡྷ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ནཱ་མ པ་སྶེ་ཡྻཾ, ཨི་མཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ. ན ཧི མེ ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏི ‘ཨ་ཡཾ ས་ཏྠཱ, ཨ་ཡཾ སུ་ག་ཏོ, ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི ནི་ཀྐ་ངྑོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི དཱི་པེ་ཏི. ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེཏི ཨི་དཾ ཀི་ཉྩཱ་པི དྭེ ཝཱ་རེ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མི་ནཱ ཧི སོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་སིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི དཱི་པེ་ཏི.
ཨ་ཛཱ་ན་ཉྙེ་ཝཱཏི ཨ་ཛཱ་ན་མཱ་ནོ་ཝ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མུ་དྡྷཱ་པི ཏ་སྶ ཝི་པ་ཏེ་ཡྻཱཏི ཡ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ‘‘ཨ་ཛཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙ་སྶ བཱ་ཧི་ར་ཀ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སཱ་ཝ་ཀོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཝ་ཎྚ་ཚི་ནྣ་ཏཱ་ལ་པ་ཀྐཾ ཝི་ཡ གཱི་ཝ་ཏོ མུ་དྡྷཱ་པི ཝི་པ་ཏེ་ཡྻ, ས་ཏྟ་དྷཱ པ་ན ཕ་ལེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ ཝཱ ཨེ་ཏེ་ན, ས་ཙེ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཨི་མི་ནཱ ཙི་ཏྟ་པྤ་སཱ་དེ་ན ཨི་མཾ པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཀ་རེ་ཡྻ, ཏ་ཏྟ་ཀ་པཱ་ལེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ ཝི་ལ་ཡཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ས་ཙེ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སྶ ཀ་རེ་ཡྻ, ཐུ་ས་མུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ. ས་ཙེ སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་སྶ ཀ་རེ་ཡྻ, ཀཱ་ཀ་ཏུ་ཎྜེ་ན པ་ཧ་ཊ་པི་ཊྛ་མུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ. ས་ཙེ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཀ་རེ་ཡྻ, ཝཱ་ཏཱ་ཧ་ཏ་བྷ་སྨ་པུ་ཉྫོ ཝི་ཡ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི པ་ན ཐེ་ར་སྶ ནི་པ་ཙྩཱ་ཀཱ་རོ ས་ཏྠུ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞེ པཱ་ད་པི་ཊྛེ ལོ་མ་མ་ཏྟ་མྤི ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཏི་ཊྛ་ཏུ ཙ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ, མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ས་དི་སཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཧ་སྶ་མྤི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ནི་པ་ཙྩཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནེ་ན ནེ་ཝ ད་ས་བ་ལ་སྶ པཱ་ད་པི་ཊྛེ ལོ་མ་མ་ཏྟ་མྤི ཝི་ཀོ་པེ་ཏུཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རེ ཝཱ ཨཾ་སུ་མ་ཏྟ་མྤི ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཧི ས་ཏྠཱ.
ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏེ ཀ་སྶ་པཱཏི ཡ་སྨཱ ཨ་ཧཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝ ‘‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི, པ་སྶ་ནྟོ ཨེ་ཝ ཙ ‘‘པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་དཱ་མི, ཏ་སྨཱ, ཀ་སྶ་པ, ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏི་བྦནྟི བ་ཧ་ལཾ མ་ཧ་ནྟཾ. ཧི་རོ་ཏྟ་པྤནྟི ཧི་རཱི ཙ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ. པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི པ་ཋ་མ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡོ ཧི ཐེ་རཱ་དཱི་སུ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི ཐེ་རཱ་ད་ཡོ་པི ཏཾ ས་ཧི་རི་ཀཱ ས་ཨོ་ཏྟ་པྤཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ. ཀུ་ས་ལཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ཀུ་ས་ལ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ. ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨ་ཊྛི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏཾ ཝཱ དྷ་མྨཾ ‘‘ཨེ་ས མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ. མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱཏི ཙི་ཏྟེ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ས་བྦ་ཙེ་ཏ་སཱ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཐོ་ཀ་མྤི བ་ཧི ག་ནྟུཾ ཨ་དེ་ནྟོ ས་བྦེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་ཙི་ཏྟེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ. ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོཏི ཋ་པི་ཏ་སོ་ཏོ, ཉཱ་ཎ་སོ་ཏ་ཉྩ པ་སཱ་ད་སོ་ཏ་ཉྩ ཨོ་ད་ཧི་ཏྭཱ མ་ཡཱ དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་ཙྩ་མེ་ཝ སུ་ཎི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. སཱ་ཏ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཙ མེ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱིཏི ཨ་སུ་བྷེ་སུ ཙེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནེ ཙ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན སུ་ཁ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི. ཡོ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ ཏི་ཝི་དྷོ ཨོ་ཝཱ་དོ, ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཡ་མེ་ཝ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ ཨ་ཧོ་སི.
ས་ར་ཎོཏི ས་ཀི་ལེ་སོ ས་ཨི་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ. ར་ཊྛ་པི་ཎྜཾ བྷུ་ཉྫིནྟི ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཾ བྷུ་ཉྫིཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧི པ་རི་བྷོ་གཱ ཐེ་ཡྻ་པ་རི་བྷོ་གོ ཨི་ཎ་པ་རི་བྷོ་གོ དཱ་ཡ་ཛྫ་པ་རི་བྷོ་གོ སཱ་མི་པ་རི་བྷོ་གོ་ཏི. ཏ་ཏྠ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶཱ་པི པ་རི་བྷོ་གོ ཐེ་ཡྻ་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ. ཀ་སྨཱ? ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨ་ནི་སྶ་ར་ཏཱ་ཡ. སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་པ་རི་བྷོ་གོ ཨི་ཎ་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ. ས་ཏྟ་ནྣཾ སེ་ཁཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་གོ དཱ་ཡ་ཛྫ་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པ་རི་བྷོ་གོ སཱ་མི་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཝ སཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཎོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ན ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟ་པ་རི་བྷོ་གཾ ཨི་ཎ་པ་རི་བྷོ་གཾ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་མི་ཡཱ ཨ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི ཨ་ཊྛ་མེ དི་ཝ་སེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི.
ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨཱཏི མ་གྒ་ཏོ ཨོ་ཀྐ་མ་ནཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཏཾ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མོ པ་ཙྪཱ. དེ་ས་ནཱ་ཝཱ་ར་སྶ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མོ པ་ཋ་མཾ དཱི་པི་ཏོ. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ་ཏི? ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི ‘‘ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀཾ ཛཱ་ཏི་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཾ ཛཱ་ཏི་ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨོ་ཀྐ་མི.
མུ་དུ་ཀཱ ཁོ ཏྱཱ་ཡནྟི མུ་དུ་ཀཱ ཁོ ཏེ ཨ་ཡཾ. ཨི་མ་ཉྩ པ་ན ཝཱ་ཙཾ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་དུ་མ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞེ་ན པཱ་ཎི་ནཱ ཨ་ནྟ་ནྟེ་ན པ་རཱ་མ་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་ཏི? ཐེ་རེ་ན ས་ཧ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ. ཀ་སྨཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཛཱ་ཏོ་ཏི? ཐེ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ. ཐེ་རོ པ་ན ཡ་སྨཱ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཝཱ པ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཝ་ཎྞེ ཀ་ཐི་ཏེ ‘‘ཨི་མཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི་ཝ་ཙ་ནཾ ཙཱ་རི་ཏྟ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. དྷཱ་རེ་སྶ་སི པ་ན མེ ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, སཱ་ཎཱ་ནི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ས་ནཱ་ནཱིཏི, ཀ་སྶ་པ, ཏྭཾ ཨི་མཱ་ནི པ་རི་བྷོ་ག་ཛི་ཎྞཱ་ནི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི པཱ་རུ་པི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ ན ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, པ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ར་ཎཾ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པུ་ཎྞཾ ནཱ་མ དཱ་སིཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཏཾ སུ་སཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏུ་མྦ་མ་ཏྟེ་ཧི པཱ་ཎ་ཀེ་ཧི ས་མྤ་རི་ཀི་ཎྞཾ ཏེ པཱ་ཎ་ཀེ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཧེ་སིཾ, ཏ་སྶ མེ ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧི་ཏ་དི་ཝ་སེ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི མ་ཧཱ་ཝི་ར་ཝཾ ཝི་ར་ཝ་མཱ་ནཱ ཀ་མྤི་ཏྠ, ཨཱ་ཀཱ་སོ ཏ་ཊ་ཏ་ཊཱ་ཡི, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཾ་སུ, ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཛཱ་ཏི་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀེ་ན ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀེ་ན ཛཱ་ཏི་ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀེ་ན ཛཱ་ཏི་ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏྭཾ ཨི་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སཱི’’ཏི. ཐེ་རོ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ བ་ལཾ དྷཱ་རེ་ཏི, སོ ཏཾ ཨ་ཏ་ཀྐ་ཡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན སུ་ག་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘དྷཱ་རེ་སྶཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་ཊི་པ་ཛྫིནྟི པ་ཊི་པ་ནྣོ་སྨི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ ཐེ་རེ་ན པཱ་རུ་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཾ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་རུ་པི, ས་ཏྠུ ཙཱི་ཝ་རཾ ཐེ་རོ. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ནྣ་ད་ནྟཱི ཀ་མྤི་ཏྠ.
བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ཏྟོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཐེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ཏྟོ. ཨུ་རེ་ན ཝ་སི་ཏྭཱ མུ་ཁ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཨོ་ར་སོ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏོ. ཨོ་ཝཱ་ད་དྷ་མྨ་ཏོ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨོ་ཝཱ་ད་དྷ་མྨེ་ན ཙ ནི་མྨི་ཏ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་ཛོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ. ཨོ་ཝཱ་ད་དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དཾ ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་ད་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དོ . པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི སཱ་ཎཱ་ནི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནཱིཏི ས་ཏྠཱ་རཱ པཱ་རུ་ཏཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ.
ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ཡཾ པུ་གྒ་ལཾ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ, མ་མཾ ཏཾ ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཐེ་རེ་ན པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ པ་རི་སོ་དྷི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་སྶ ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ, ཀིཾ སོ ཨ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡོ ནྷཱ་པི་ཏ་མུ་ཎྜ་ཀོ ས་ཡཾ་ག་ཧི་ཏ་ཀཱ་སཱ་ཝོ ‘‘ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀོ’’ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ མ་གྒཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏཱི་ཧི ཨོ་ཝཱ་དེ་ཧི པ་བྦ་ཛྫཾ ཝཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཝཱ ལ་བྷ་ཏི, ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡཾ ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ལ་བྷ་ཏི? པ་སྶ ཡཱ་ཝ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛྫཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཚ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏུཾ ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.
༡༢. པ་རཾ་མ་ར་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༥. དྭཱ་ད་ས་མེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི ས་ཏྟོ. ན ཧེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ན ཧོ་ཏི. ནཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀནྟི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་པི ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏ་ཉྷི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ. ཨེ་ཏཾ ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཀནྟི ཨེ་ཏཾ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ. དྭཱ་ད་ས་མཾ.
༡༣. ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༦. ཏེ་ར་ས་མེ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧིཾ་སཱུཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀནྟི དྭེ ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཱ་ནི ཨ་དྷི་ག་མ་ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་ཉྩ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ –
‘‘ཨོ་བྷཱ་སེ ཙེ་ཝ ཉཱ་ཎེ ཙ, པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་ཀ་མྤ་ཏི;
པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ སུ་ཁེ ཙེ་ཝ, ཡེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་ཝེ་དྷ་ཏི.
‘‘ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ ཙ པ་གྒཱ་ཧེ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཀ་མྤ་ཏི;
ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཝ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཙ ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ.
‘‘ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཋཱ་ནཱ་ནི, པ་ཉྙཱ ཡ་སྶ པ་རི་ཙི་ཏཱ;
དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ན ཙ ས་མྨོ་ཧ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. (པ་ཊི. མ. ༢.༧); –
ཨི་དཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་མ་ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ནཱ་མ. ཏི་སྶོ པ་ན ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ཐཱ ཨ་སུ་བྷ་ཀ་ཐཱ ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཐཱ ཝི་ཛྫཱ་ཀ་ར་ཎྜ་ཀོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི པ་རི་བཱ་ཧི་རཾ གུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡཾ གུ་ལ༹ྷ་ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ གུ་ལ༹ྷ་མ་ཧོ་ས་དྷཾ ཝ་ཎྞ་པི་ཊ་ཀཾ ཨ་ངྒུ་ལི་མཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་ག་ཛྫི་ཏཾ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་ག་ཛྫི་ཏཾ ཝེ་ད་ལླ་པི་ཊ་ཀ་ནྟི ཨ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ནཱ་མ.
ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀཱུ་ཊ་མ་ཡཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་ཛཱ་ཏཾ. ཚ་ཎ་ཀཱ་ལེ་སུ ཧི མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜ་ཀཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་པ་ཎཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཐ ནེ ཨཱ་པ་ཎི་ཀཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི, ‘‘ས་ཙེ ཏུ་མྷེ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་ཏྠི་ཀཱ, ཨི་མཱ་ནི ག་ཎྷ་ཐ. ཨི་མཱ་ནི ཧི གྷ་ནཱ་ནི ཙེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟཱ་ནི ཙ ཨ་པྤ་གྒྷཱ་ནི ཙཱ’’ཏི. ཏེ ཏེ་སཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཀཱ་ར་ཎཾ ཨི་མེ ཝ་ད་ནྟི, ཨི་མཱ་ནི པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་ཏུཾ, སོ་བྷ་ནྟི ཙེ་ཝ ཨ་པྤ་གྒྷཱ་ནི ཙཱ’’ཏི ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. སུ་ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎྜཾ ཨ་ཝི་ཀྐི་ཡ་མཱ་ནཾ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་པྤ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ནཱ་མ.
ཨ་ཐ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་ག་མ་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨ་སྶཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡ་ཉྷི བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཀཱ་ལེ ག་ཙྪ་ནྟེ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྑིཾ་སུ, ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏོ ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཨི་དཱ་ནི ཀཱ་ལེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་མ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ནྟི. ཏ་མྤི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ, ཏ་མྤི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ, ཏ་མྤི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ. ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་མྤི པ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཡ་དཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨི་མེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་མ་ཏྟཱ་ཝ ཋ་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ཨ་དྷི་ག་མ་ས་དྡྷ་མྨོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡ་ཉྷི བྷི་ཀྑཱུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་ར་ཡིཾ་སུ. ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཏཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཚ་ནྣཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ, ཏ་མྤི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཏི་སྶ་ནྣཾ ཝི་ཛྫཱ་ནཾ, ཏ་མྤི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མ་ཏྟ་སྶ. ག་ཙྪ་ནྟེ པ་ན ཀཱ་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་སྶ་ནྟི, ཏ་མྤི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་སྶ, ཏ་མྤི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་སྶ. ཡ་དཱ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་སྶ་པི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ པ་ཊི་པ་དཾ པཱུ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ སཱི་ལ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་མ་ཏྟེ་ཝ ཋ་སྶ་ནྟི, ཏ་དཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཡཱ་ཝ པ་ན ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཏཱ་ཝ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏ་ནྟི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏི་ཊྛ་ནྟུ ཏཱི་ཎི ཝཱ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ ཨི་ཏ་རེ་སུ དྭཱི་སུ ཏི་ཊྛ་ནྟེ་སུ་པི ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏ་ནྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ. དྭཱི་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་མ་ཏྟེ ཋི་ཏེ་པི, ཏ་ཏྲཱ་པི ཁ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒ་མ་ཏྟེ, མ་ཧཱ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ དྭཱི་སུ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ་པི སཱ་ས་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏ་མེ་ཝ. ཡ་དཱ པ་ན དྭེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཐ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ ཧི ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་མོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ཡ་ཉྷི པ་རི་ཡ་ཏྟི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་པ་ཏྟི ཨ་དྷི་ག་མ་སྶ. ཨི་ཏི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཏོ་པི པ་རི་ཡ་ཏྟི་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ.
ན་ནུ ཙ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀ་པི་ལོ ནཱ་མ ཨ་ནཱ་རཱ་དྷ་ཀ་བྷི་ཀྑུ ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བཱི་ཛ་ནིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ཏྟ་ནྟཱ’’ཏི པུ་ཙྪི, ཨ་ཐ ཏ་སྶ བྷ་ཡེ་ན ཡེ་ས་མྤི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑོ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏེ་པི ‘‘མ་ཡཾ ཝ་ཏྟཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ན ཝ་ཏྟཱ་མཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ, སོ བཱི་ཛ་ནིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ག་ཏོ, ཏ་དཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནཾ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏ་ནྟི? ཀི་ཉྩཱ་པི ཨོ་ས་ཀྐི་ཏཾ, པ་རི་ཡ་ཏྟི པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཧ་ཏོ ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཐི་རཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ན ཋ་སྶ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨུ་ད་ཀེ ས་ཏི པ་དུ་མཱ་དཱི་ནི པུ་པྥཱ་ནི ན པུ་པྥི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶ ཐི་ར་པཱ་ལི༹་ས་དི་སེ ཏེ་པི་ཊ་ཀེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ས་ཏི མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀེ ཨུ་ད་ཀ་ས་དི་སཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ར་ཀཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཏེ་སུ ས་ཏི མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀེ པ་དུ་མཱ་དཱི་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ.
པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏཱུཏི དྭེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ན་ཧུ་ཏཱ་ནི བ་ཧ་ལཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི. ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏཱུཏི པ་ཐ་ཝི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ སུ་བྷ་ཀི་ཎྷ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཨུ་གྒ་ཏཾ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ. ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏཱུཏི པ་ཐ་ཝི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཨུ་གྒ་ཏོ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ ཨ་གྒི. ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུཏི པ་ཐ་ཝི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཝེ་ཧ་པྥ་ལ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཨུ་གྒ་ཏོ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ ཝཱ་ཡུ. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ་པི ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨི་དྷེ་ཝ ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ལོ་ཧ་ཏོ ལོ་ཧ་ཁཱ་ད་ཀཾ མ་ལཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ མ་ཡ྄ཧཾ་ཡེ་ཝ སཱ་ས་ནེ ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. མོ་གྷ་པུ་རི་སཱཏི ཏུ་ཙྪ་པུ་རི་སཱ.
ཨཱ་དི་ཀེ་ནེ་ཝ ཨོ་པི་ལ་ཝ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི་ཀེ་ནཱཏི ཨཱ་དཱ་ནེ་ན ག་ཧ་ཎེ་ན. ཨོ་པི་ལ་ཝ་ཏཱིཏི ནི་མུ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཨུ་ད་ཀ་ཙ་རཱ ནཱ་ཝཱ བྷ་ཎྜཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི ནི་མུ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པཱུ་ར་ཎེ་ན ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏི. པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ ཧི ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི ཧཱ་ཡ་ཏི, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་མོ ཧཱ་ཡ་ཏི. པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་རཱ པུ་གྒ་ལཱ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ནྟི, པ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ར་ཀཱ ཨ་དྷི་ག་མཾ པཱུ་རེ་ནྟི. ཨི་ཏི ན་ཝ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་སུ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ་སུ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཋི་ཏི ཙ ཧོ་ཏི, ཏེ ད་སྶེ་ནྟོ པ་ཉྩ ཁོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡཱཏི ཨ་ཝ་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡཱ, ཧེ་ཊྛཱ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་གཱ་ར་ཝཱཏི གཱ་ར་ཝ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶ་ཡཱ ཨ་ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི་ཀཱ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟོ ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ནཱ་མ.
ཡོ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ ཀཱ་ལེ ས་ངྒྷུ་ཊྛེ ད་ཧ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཉྙཱ་ནི ཝཱ ན་ཝ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་གྒེ ནི་སི་ནྣོ ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཝི་ཀྑི་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨེ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ནཱ་མ.
ཡོ ཐེ་རུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ, ཨ་ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཧ་ཏྠ་པ་ལླ་ཏྠི་ཀཾ དུ་སྶ་པ་ལླ་ཏྠི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏི, ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ངྒྷེ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ནཱ་མ.
ཏི་སྶོ པ་ན སི་ཀྑཱ ཨ་པཱུ་རེ་ནྟོ་ཝ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ཏཱ་སཾ ཝཱ པ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཡོ་གཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ནཱ་མ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི. ཏེ་ར་ས་མཾ.
ཀ་སྶ་པ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.