༧. ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧. ས་ཏྟ་མེ པཱ་ཝཱ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ མ་ལླ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ན་ག་རེ. ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀེ ཙེ་ཏི་ཡེཏི ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀེ་ན ནཱ་མ ཡ་ཀྑེ་ན པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ’’ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ. སོ ཀི་ར ཡ་ཀྑོ ཨ་ཛེ ཀ་ལཱ་པེ ཀ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཨ་ཛ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ས་དྡྷིཾ བ་ལིཾ པ་ཊི་ཙྪ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀོ’’ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཀེ་ཙི པ་ནཱ་ཧུ – ཨ་ཛ་ཀེ ཝི་ཡ ས་ཏྟེ ལཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀོ་ཏི. ཏ་སྶ ཀི་ར ས་ཏྟཱ བ་ལིཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཡ་དཱ ཨ་ཛ་ས་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ལིཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི, ཏ་དཱ སོ ཏུ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. སོ པ་ན ཡ་ཀྑོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ ཀ་ཀྑ་ལོ༹ ཕ་རུ་སོ ཏ་ཏྠ ཙ ས་ནྣི་ཧི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ ཙི་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ བ་ལིཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀེ ཙེ་ཏི་ཡེ’’ཏི. ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ནེཏི ཏ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ ཝི་མཱ་ནེ.
ཏ་དཱ ཀི་ར ས་ཏྠཱ ཏཾ ཡ་ཀྑཾ ད་མེ་ཏུ་ཀཱ་མོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ན་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ དོ་ཝཱ་རི་ཀཾ བྷ་ཝ་ན་པ་ཝི་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ཙི. སོ ‘‘ཀ་ཀྑ་ལོ༹, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀོ ཡ་ཀྑོ, ས་མ་ཎོ་ཏི ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི ཝཱ གཱ་ར་ཝཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཐ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་རོ་ཙ་ནཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཡ་ཀྑ་ས་མཱ་ག་མཾ ག་ཏ་སྶ ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ཨ་ག་མཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་ནྟོ་བྷ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ་སྶ ནི་སཱི་ད་ན་མ་ཎྜ་པེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཡ་ཀྑ་སྶ ཨོ་རོ་དྷཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏཱ་སཾ ཀཱ་ལ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པཱ་ཝཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀེ ཙེ་ཏི་ཡེ ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ནེ’’ཏི.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ སཱ་ཏཱ་གི་ར་ཧེ་མ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ན་མ་ཏྠ་ཀེ་ན ཡ་ཀྑ་ས་མཱ་ག་མཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་མ་ནེ ཨ་ས་མྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ནེ ནི་སི་ནྣཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཀྑ་ས་མཱ་ག་མཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏཱ ཡ་ཀྑ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀཾ དི་སྭཱ ཏུ་ཊྛིཾ པ་ཝེ་ད་ཡིཾ་སུ ‘‘ལཱ་བྷཱ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ, ཡ་སྶ ཏེ བྷ་ཝ་ནེ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ བྷ་ག་ཝཱ ནི་སི་ནྣོ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་སྶུ, དྷ་མྨ་ཉྩ སུ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ཏ་སྶ མུ་ཎྜ་ཀ་སྶ ས་མ་ཎ་ཀ་སྶ མ་མ བྷ་ཝ་ནེ ནི་སི་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི’’ཏི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡ྄ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ངྒཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཡ་ཀྑ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎཾ པཱ་དཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊཾ ཨ་ཀྐ་མི, ཏཾ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ དྭི་དྷཱ ཨ་ཧོ་སི. སེ་སཾ ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༢༤༦) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ་སྶ ས་མཱ་ག་མོ ཧི ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་ས་མཱ་ག་མ་ས་དི་སོ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྷ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ནི་ཀྑ་མ་ནཾ པ་ཝེ་ས་ན་ཉྩ. ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀོ ཧི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ‘‘ཨེ་ཏེ་ཧི་ཡེ་ཝ ཏཾ ས་མ་ཎཾ པ་ལཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ་ཏ་མ་ཎྜ་ལཱ་དི་ཀེ ན་ཝ་ཝ་སྶེ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ་ལ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་པྤ་ཧ་ར་ཎ་ཧ་ཏྠེ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ བྷ་ཡཱ་ན་ཀ་རཱུ་པེ བྷཱུ་ཏ་ག་ཎེ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཙ་ར་ནྟོ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀི་ཉྩི ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙ་ལ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ མཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏཱི’’ཏི ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཛྫ་ལི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཙ་ཎྜ་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ར་སྶ ནཱ་སཱ་ཡ པི་ཏྟཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ སོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཙ་ཎྜ་ཏ་རོ ཨ་སྶ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ མ་ཡི ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣེ ཙི་ཏྟཾ པ་དཱུ་སེ་ཏི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མེ་ཡྻ’’ནྟི ས་ཡ་མེ་ཝ བྷ་ཝ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ནི་སཱི་དི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ར་ཏྟ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱ་ཡནྟི ར་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎ་ཏ་མ་སི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཝི་ར་ཧི་ཏེ བ་ཧ་ལ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀི་ར ཏ་དཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི. དེ་ཝོཏི མེ་གྷོ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཕུ་སི་ཏ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུཾ པཱ་ཏེ་ཏི. ཨ་ཐ ཡ་ཀྑོ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ས་དྡེ་ན ཏཱ་སེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ས་མ་ཎཾ པ་ལཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ཀྐུ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏཾ བྷིཾ་ས་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ བྷ་ཡནྟི ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་སཾ, ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟནྟི ཨཱུ་རུ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ས་རཱི་ར་སྶ ཚ་མྦྷི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ. ལོ་མ་ཧཾ་སནྟི ལོ་མཱ་ནཾ པ་ཧ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ, ཏཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི བྷ་ཡུ་པྤ་ཏྟི་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཀ་སྨཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཝ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི, ན་ནུ པུ་བྦེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི? ས་ཙྩ་མ་ཀཱ་སི, ཏཾ པ་ནེ་ས ‘‘ཨ་ནྟོ་བྷ་ཝ་ནེ ཁེ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཐི་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ ན ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྑི, ཨི་དཱ་ནི བ་ཧི ཋི་ཏཾ ཨེ་ཝཾ བྷིཾ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཡ་ཀྑོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝ་ནཾ ‘‘ཐི་ར་བྷཱུ་མཱི’’ཏི མ་ཉྙ་ཏི, ‘‘ཏ་ཏྠ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ན བྷཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཙ.
ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ‘‘ཨ་ཀྐུ་ལོ པ་ཀྐུ་ལོ’’ཏི ཨ་ཀྐུ་ལ་པ་ཀྐུ་ལི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སཱིཏི ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ ‘‘ཨ་ཀྐུ་ལོ པ་ཀྐུ་ལོ’’ཏི བྷིཾ་སཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་དྡཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ས་དྡོ ཧི ཨ་ཡཾ. ཏ་དཱ ཧི སོ ཡ་ཀྑོ སི་ནེ་རུཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ མ་ཧ་ཏཱ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན ཨ་ས་ནི་ས་ཏ་ས་དྡ་ས་ངྒྷཱ་ཊཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པུ་ཉྫཱི་ཀ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ར་ནྟཾ དི་སཱ་ག་ཛཱ་ནཾ ཧ་ཏྠི་ག་ཛྫི་ཏཾ, ཀེ་ས་ར་སཱི་ཧཱ་ནཾ སཱི་ཧ་ནི་ནྣཱ་དཾ, ཡ་ཀྑཱ་ནཾ ཧིཾ་ཀཱ་ར་ས་དྡཾ, བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཊྚ་ཧཱ་སཾ, ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ཨ་པྥོ་ཊ་ན་གྷོ་སཾ, ཨི་ནྡ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ཝ་ཛི་ར་ནི་གྒྷཱ་ཏ་ནི་གྒྷོ་སཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ བྷ་ཡཱ་ན་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་དྡཾ ཨ་ཝ་ཧ་ས་ནྟ་མི་ཝ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནྟ་མི་ཝ ཙ ཀ་པྤ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏ་མ་ཎྜ་ལི་ཀཱ་ཡ ཝི་ནི་གྒྷོ་སཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ ཕཱ་ལེ་ནྟཾ ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ པ་ཊི་བྷ་ཡ་ནི་གྒྷོ་སཾ ཨ་བྱ་ཏྟ་ཀྑ་རཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡ་ཀྑ་ག་ཛྫི་ཏཾ ག་ཛྫི ‘‘ཨེ་ཏེ་ན ཨི་མཾ ས་མ་ཎཾ བྷིཾ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཡཾ ཡཾ ནི་ཙྪ་ར་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན པ་བྦ་ཏཱ པ་པ་ཊི་ཀཾ མུ་ཉྩིཾ་སུ, ཝ་ན་པྤ་ཏི་ཛེ་ཊྛ་ཀེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦེ་སུ རུ་ཀྑ་ལ་ཏཱ་གུ་མྦེ་སུ པ་ཏྟ་ཕ་ལ་པུ་པྥཱ་ནི སཱི་ད་ཡིཾ་སུ, ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ཝི་ཏྠ་ཏོ་པི ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ ས་ངྐ་མྤི ས་མྤ་ཀ་མྤི ས་མྤ་ཝེ་དྷི, བྷུ་མྨ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན དེ་ཝ་ཏཱ་ན་མྤི ཨ་ཧུ་དེ་ཝ བྷ་ཡཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ལོ་མ་ཧཾ་སོ, པ་གེ་ཝ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཨ་པ་ད་དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་ནཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨུ་ནྡྲི་ཡ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ མ་ཧ་ཏཱི ཝི་བྷིཾ་ས་ན་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི, ས་ཀ་ལ་སྨིཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལེ མ་ཧ་ནྟཾ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨུ་ད་པཱ་དི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཏཾ ས་དྡཾ ‘‘ཀི་མཱི’’ཏི ཨ་མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ནི་ཙྩ་ལོ ནི་སཱི་དི, ‘‘མཱ ཀ་སྶ་ཙི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི.
ཡ་སྨཱ པ་ན སོ ས་དྡོ ‘‘ཨ་ཀྐུ་ལ པ་ཀྐུ་ལ’’ ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ སོ་ཏ་པ་ཐཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ཀྐུ་ལོ པ་ཀྐུ་ལོ’’ཏི, ཡ་ཀྑ་སྶ ཙ ཏ་སྶཾ ནི་གྒྷོ་ས་ནི་ཙྪཱ་ར་ཎཱ་ཡཾ ཨ་ཀྐུ་ལ་པ་ཀྐུ་ལ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཀྐུ་ལ་པ་ཀྐུ་ལི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པ་ཡིཾ་སུ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨཱ་ཀུ་ལ་བྱཱ་ཀུ་ལ ཨི་ཏི པ་ད་དྭ་ཡ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་བྷི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀྐུ་ལོ བ་ཀྐུ་ལོ་ཏི ཨ་ཡཾ ས་དྡོ ཝུ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི ཡ་ཐཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ཀ’’ནྟི. ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཛཱ་ཏོ པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨཱ་ཀུ་ལོ་ཏི ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ ཨཱ་ཀཱ་རོ, ཏ་སྶ ཙ ཀ་ཀཱ་རཱ་ག་མཾ ཀ་ཏྭཱ ར་སྶ་ཏྟཾ ཀ་ཏ་ནྟི. དྭེ ཝཱ་རེ པ་ན ཛཱ་ཏོ བ་ཀྐུ་ལོ, ཀུ་ལ་ས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཝུ་ཏྟ་ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ་ནུ་ཝི་དྷཱ་ཡཱི ཙ ས་དྡ་པྤ་ཡོ་གོ་ཏི པ་ཋ་མེ་ན པ་དེ་ན ཛ་ལཱ་བུ་ཛ་སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་ད་ཡོ, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ཎྜ་ཛ་ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་ཀ་ཎྷ་ས་པྤཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སཱི་ཧཱ་དི་ཀོ ཝི་ཡ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཱ་དི་ཀོ ཝི་ཡ ཙ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཨི་མཾ ཨ་ཏྠཾ ཡ་ཀྑོ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྙེ. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ཨ་ཀྑུ་ལོ བྷ་ཀྑུ་ལོ’’ཏི པཱ་ལི༹ཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཀྑེ་ཏུཾ ཁེ་པེ་ཏུཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏུཾ ཨུ་ལ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀྑུ་ལོ, བྷ་ཀྑི་ཏུཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཨུ་ལ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཀྑུ་ལོ. ཀོ པ་ནེ་སོ? ཡ་ཀྑ་ར་ཀྑ་ས་པི་སཱ་ཙ་སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཡོ ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧོ’’ཏི ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི. ཨི་དྷཱ་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་སོ ཏེ, ས་མ་ཎ, པི་སཱ་ཙོཏི ‘‘ཨ་མྦྷོ, ས་མ་ཎ, ཏ་ཝ པི་སི་ཏཱ་ས་ནོ པི་སཱ་ཙོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི མ་ཧ་ནྟཾ བྷེ་ར་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཡ་ཀྑོ ཝ་ད་ཏི.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཏེ་ན ཡ་ཀྑེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ. ཏེ་ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཏཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡནྟི ཏ་སྶཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཏཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ ཨ་སྶ ཨ་ག་ཎ་ན་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ཀཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཡ་དཱ ས་ཀེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ས་ཀ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨེ་སུ. པཱ་ར་གཱུཏི པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཝ་སེ་ན པཱ་ར་ངྒ་ཏོ, ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཏེ་སཾ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ ས་མུ་ད་ཡེ, ཏ་ད་པྤ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎེ ནི་རོ་དྷེ, ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཙ པ་ཧཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཝ་སེ་ན པཱ་ར་ག་ཏོ. ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་སོ བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ས་བྦ་སོ ས་ཀ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་བོ་དྷ་ནེ་པི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བྱཱ་མ་མ་ཏྟེ ཀ་ལེ༹་ཝ་རེ ས་ས་ཉྙི་མྷི ས་མ་ན་ཀེ ལོ་ཀ་ཉྩ ལོ་ཀ་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ པ་ཉྙ་པེ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༡.༡༠༧; ཨ. ནི. ༤.༤༥). ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཀེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨེ་སུ, ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ. སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ཧི ཝོ་དཱ་ན་དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ས་མྤཱ་ད་ནེ་ན པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ, ན ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧཱ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཱ ཝི་ཡ ཨ་ས་ཀ་དྷ་མྨཱ. པཱ་ར་གཱུཏི ཏེ་སཾ སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ པཱ་རཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ག་ཏོ.
ཏ་ཏྠ སཱི་ལཾ ཏཱ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ. ཏེ་སུ ལོ་ཀི་ཡཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་སཱི་ལཾ. ཏཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་བྷེ་དཾ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ མ་གྒ་ཕ་ལ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ, ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝཱ. ཡ་ཐཱ ཙ སཱི་ལཾ, ཏ་ཐཱ ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ ཙ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་དྷི ས་ཧ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མཱ་དྷི མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ. པ་ཉྙཱ་པི ལོ་ཀི་ཡཱ སུ་ཏ་མ་ཡཱ, ཙི་ནྟཱ་མ་ཡཱ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ ཙ སཱ་ས་ཝཱ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ པ་ན མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ. ཝི་མུ་ཏྟི ནཱ་མ ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ, ཏ་སྨཱ སཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ལོ་ཀི་ཡ་མེ་ཝ, ཏཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ་སཾ སཱི་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ པཱ་རཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ག་ཏོ་ཏི ས་ཀེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པཱ་ར་གཱུ.
ཨ་ཐ ཝཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མེ་ན སཱི་ལ་སྨིཾ པཱ་ར་གཱུ. སོ ཧི ‘‘སཱི་ལེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་པི ག་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མེ་ན ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ པཱ་ར་གཱུ. སོ ཧི ‘‘ས་མཱ་དྷི་སྨིཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨི་ཏ་རེ་སུ ཏཱི་སུ པཱ་ར་གཱུ. ཨ་ར་ཧཱ ཧི པ་ཉྙཱ་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་གྒ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀུ་པྤཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་སུ པཱ་ར་གཱུ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཉྙཱ་དི་སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཱ་ཡ ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ས་ཀེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པཱ་ར་ག་ཏོ.
ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོཏི ཏ་དཱ སོ བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ པ་ར་མ་ཏྠ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཨེ་ཏཾ པི་སཱ་ཙ་ཉྩ, པ་ཀྐུ་ལ་ཉྩཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཏ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པཱ་ར་ག་མ་ན་ཏོ ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ, ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀ, ཨེ་ཏཾ ཏ་ཡཱ ད་སྶི་ཏཾ པི་སི་ཏཱ་ས་ན་ཏྠ་མཱ་ག་ཏཾ པི་སཱ་ཙཾ བྷ་ཡ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏཾ ཨ་ཀྐུ་ལ་པ་ཀྐུ་ལི་ཀ་ཉྩ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཏཾ ན བྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཡ་མྤི གཱ་ཐཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨུ་ལླ་པི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨ་ཐ ཨ་ཛ་ཀ་ལཱ་པ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏེ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན་པི པ་ཊི་བྷ་ཡ་རཱུ་པེ་ན ཝི་བྷིཾ་ས་ནེ་ན ཨ་ཀ་མྤ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏཾ ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶོ་ཝ་ཏཱ་ཡ’’ནྟི པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནི ནི་ཝི་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ པ་ཝེ་དེ་སི.
ས་ཏྟ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.