༩. ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ
༡. ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ཏུ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ མཱ སུ ཏེ ཝ་ཌྜྷ ལོ་ཀ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ཏཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟཱི, ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་མྦྷ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མྦྷཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ བྷཱ་རུ་ཀ་ཙྪ་ཀ་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ པ་ཏི་ཀུ་ལཾ ག་ཏཱ ཨེ་ཀཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏ་སྶ ཝ་ཌྜྷོཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ཏཱཏི ཝོ་ཧ་རཱི་ཡི་ཏྠ. སཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ པུ་ཏྟཾ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཛི. ཨི་ཏོ པ་རཾ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ཏྠུ་མྷི (ཐེ་ར་གཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.ཝ་ཌྜྷ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ. ཝ་ཌྜྷ་ཏྠེ་ར་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟཾ ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རཾ ཨེ་ཀ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡེ ཨ་ཏྟ་ནོ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏཾ ཨ་ཡཾ ཐེ་རཱི ‘‘ཀ་སྨཱ ཏྭཾ ཨེ་ཀ་ཀོ ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རོ་ཝ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཙོ་དེ་ཏྭཱ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱི –
༢༠༤. ‘‘མཱ སུ ཏེ ཝ་ཌྜྷ ལོ་ཀ་མྷི, ཝ་ན་ཐོ ཨ་ཧུ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ;
མཱ པུ་ཏྟ་ཀ པུ་ན་པྤུ་ནཾ, ཨ་ཧུ དུ་ཀྑ་སྶ བྷཱ་གི་མཱ.
༢༠༥. ‘‘སུ་ཁ་ཉྷི ཝ་ཌྜྷ མུ་ན་ཡོ, ཨ་ནེ་ཛཱ ཚི་ནྣ་སཾ་ས་ཡཱ;
སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ ད་མ་པྤ་ཏྟཱ, ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ.
༢༠༦. ‘‘ཏེ་ཧཱ་ནུ་ཙི་ཎྞཾ ཨི་སཱི་ཧི, མ་གྒཾ ད་སྶ་ན་པ་ཏྟི་ཡཱ;
དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཏྭཾ ཝ་ཌྜྷ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡཱ’’ཏི. –
ཨི་མཱ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ མཱ སུ ཏེ ཝ་ཌྜྷ ལོ་ཀ་མྷི, ཝ་ན་ཐོ ཨ་ཧུ ཀུ་དཱ་ཙ་ནནྟི སཱུཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཝ་ཌྜྷ, པུ་ཏྟ་ཀ, ས་བྦ་སྨི་མྤི ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ, ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀེ ཙ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ན་ཐོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཀ་དཱ་ཙི་པི མཱ ཨ་ཧུ མཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ – ‘‘མཱ, པུ་ཏྟ་ཀ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ, ཨ་ཧུ དུ་ཀྑ་སྶ བྷཱ་གི་མཱ’’ཏི ཝ་ན་ཐཾ ཨ་ནུ་ཙྪི་ནྡ་ནྟོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟ་སྶ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་དུ་ཀྑ་སྶ བྷཱ་གཱི མཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨེ་ཝཾ ཝ་ན་ཐ་སྶ ཨ་ས་མུ་ཙྪེ་དེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་མུ་ཙྪེ་དེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ནྟཱི ‘‘སུ་ཁ་ཉྷི ཝ་ཌྜྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པུ་ཏྟ་ཀ, ཝ་ཌྜྷ མོ་ནེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན མུ་ན་ཡོ, ཨེ་ཛཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནེ་ཛཱ, ད་སྶ་ན་མ་གྒེ་ནེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཚི་ནྣ་སཾ་ས་ཡཱ, ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ, ཨུ་ཏྟ་མ་སྶ ད་མ་ཐ་སྶ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ད་མ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ སུ་ཁཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ན ཏེ་སཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙེ་ཏོ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཏྠི, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ན ས་བྦ་མྤི དུ་ཀྑཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏེ་ཝ.
ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏེ་ཝཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ་ཧཱ་ནུ་ཙི་ཎྞཾ ཨི་སཱི་ཧི…པེ… ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡཱཏི ཏེ་ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ཧི ཨི་སཱི་ཧི ཨ་ནུ་ཙི་ཎྞཾ པ་ཊི་པ་ནྣཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་སྶཱ་པི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ, ཏྭཾ ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡ ཝ་ཌྜྷེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏྠེ་རོ ‘‘ཨ་དྡྷཱ མ་མ མཱ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟོ –
༢༠༧. ‘‘ཝི་སཱ་ར་དཱ་ཝ བྷ་ཎ་སི, ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཛ་ནེ་ཏྟི མེ;
མ་ཉྙཱ་མི ནཱུ་ན མཱ་མི་ཀེ, ཝ་ན་ཐོ ཏེ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. – གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏྠ ཝི་སཱ་ར་དཱ་ཝ བྷ་ཎ་སི, ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཛ་ནེ་ཏྟི མེཏི ‘‘མཱ སུ ཏེ ཝ་ཌྜྷ ལོ་ཀ་མྷི, ཝ་ན་ཐོ ཨ་ཧུ ཀུ་དཱ་ཙ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨེ་ཏཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ, ཨ་མྨ, ཝི་ག་ཏ་སཱ་ར་ཛྫཱ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ལ་གྒཱ ཨ་ན་ལླཱི་ནཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ད་སི. ཏ་སྨཱ མ་ཉྙཱ་མི ནཱུ་ན མཱ་མི་ཀེ, ཝ་ན་ཐོ ཏེ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི, ནཱུ་ན མཱ་མི་ཀེ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་མྨ, གེ་ཧ་སི་ཏ་པེ་མ་མ་ཏྟོ་པི ཝ་ན་ཐོ ཏུ་ཡ྄ཧཾ མ་ཡི ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙཱ་མི, ན མཱ་མི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རཱི ‘‘ཨ་ཎུ་མ་ཏྟོ་པི ཀི་ལེ་སོ ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ཝི་ས་ཡེ མ་མ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱི –
༢༠༨. ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི ཝ་ཌྜྷ ས་ངྑཱ་རཱ, ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ;
ཨ་ཎཱུ་པི ཨ་ཎུ་མ་ཏྟོ་པི, ཝ་ན་ཐོ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
༢༠༩. ‘‘ས་བྦེ མེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ;
ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི. –
ཨི་མཾ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཡེ ཀེ་ཙཱིཏི ཨ་ནི་ཡ་མ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ངྑཱ་རཱཏི ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ. ཧཱི་ནཱཏི ལཱ་མ་ཀཱ པ་ཏི་ཀུ་ཊྛཱ. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཱཏི པ་ཎཱི་ཏཱ ཙེ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཙ. ཏེ་སུ ཝཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ ཧཱི་ནཱ ཛཱ་ཏི་ས་ངྑ་ཏཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཝི་མི་སྶི་ཏཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ. ཧཱི་ནེ་ཧི ཝཱ ཚ་ནྡཱ་དཱི་ཧི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཱ ཧཱི་ནཱ, མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ཧི མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ, པ་ཎཱི་ཏེ་ཧི ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཝཱ ཧཱི་ནཱ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ, ཨི་ཏ་རཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ. ཨ་ཎཱུ་པི ཨ་ཎུ་མ་ཏྟོ་པཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཡི ཨེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཡེ ཀེ་ཙི ཧཱི་ནཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ ས་ངྑཱ་རཱ. ཏེ་སུ ས་བྦེ་སུ ཨ་ཎཱུ་པི ཨ་ཎུ་མ་ཏྟོ་པི ཨ་ཏི་པ་རི་ཏྟ་ཀོ་པི ཝ་ན་ཐོ མ་ཡ྄ཧཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ – ‘‘ས་བྦེ མེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ, ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཧེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་སྨཱ ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནཾ. ཡ་སྨཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཛྷཱ་ཡི་ནཱི, ཏ་སྨཱ ས་བྦེ མེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ, ཨ་ཎཱུ་པི ཨ་ཎུ་མ་ཏྟོ་པི ཝ་ན་ཐོ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་ངྐུ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སཾ་ཝེ་གོ ཐེ་རོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶོ མཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ –
༢༡༠. ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཝ་ཏ མེ མཱ་ཏཱ, པ་ཏོ་དཾ ས་མ་ཝ་སྶ་རི;
པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཱ གཱ་ཐཱ, ཡ་ཐཱ་པི ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཀཱ.
༢༡༡. ‘‘ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་སི་ཊྛིཾ ཛ་ནེ་ཏྟི་ཡཱ;
དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་ག་མཱ་པཱ་དིཾ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ.
༢༡༢. ‘‘སོ་ཧཾ པ་དྷཱ་ན་པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ, ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་མ་ཏ་ནྡི་ཏོ;
མཱ་ཏ་རཱ ཙོ་དི་ཏོ ས་ནྟེ, ཨ་ཕུ་སིཾ ས་ནྟི་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི. –
ཨི་མཱ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཨ་ཐ ཐེ་རཱི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ངྐུ་སཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཏེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་གཱ་ཐཱ ས་ཡཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་པི ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ཨུ་ལཱ༹་རནྟི ཝི་པུ་ལཾ མ་ཧ་ནྟཾ. པ་ཏོ་དནྟི ཨོ་ཝཱ་ད་པ་ཏོ་དཾ. ས་མ་ཝ་སྶ་རཱིཏི ས་མྨཱ པ་ཝ་ཏྟེ་སི ཝ་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀོ པ་ན སོ པ་ཏོ་དོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏཱ གཱ་ཐཱ’’ཏི. ཏཾ ‘‘མཱ སུ ཏེ, ཝ་ཌྜྷ, ལོ་ཀ་མྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ གཱ་ཐཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཡ་ཐཱ་པི ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཀཱཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཱ་པི ཨ་ནུ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ, ཨེ་ཝཾ མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་གཱ་ཐཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པ་ཏོ་དཾ པཱ་ཛ་ན་ད་ཎྜ་ཀཾ མ་མ ཉཱ་ཎ་ཝེ་ག་ས་མུ་ཏྟེ་ཛཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་ག་མཱ་པཱ་དིནྟི ཉཱ་ཎ་བྷ་ཡཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ བྷིཾ་ས་ནཾ སཾ་ཝེ་གཾ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ.
པ་དྷཱ་ན་པ་ཧི་ཏ་ཏྟོཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཡོ་གེ་ན དི་བྦཱ་ནཾ པ་ཊི་པེ་སི་ཏ་ཙི་ཏྟོ. ཨ་ཕུ་སིཾ ས་ནྟི་མུ་ཏྟ་མནྟི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྟིཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཕུ་སིཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ཏུ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.