༣. ཙཱ་པཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ལ་ཊྛི་ཧ་ཏྠོ པུ་རེ ཨཱ་སཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཙཱ་པཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟཱི, ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ ས་མྦྷ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མྦྷཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཝ་ངྒ་ཧཱ་ར་ཛ་ན་པ་དེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀ་གཱ་མེ ཛེ་ཊྛ་ཀ་མི་ག་ལུ་དྡ་ཀ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ཙཱ་པཱཏི་སྶཱ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ བོ་དྷི་མ་ཎྜ་ཏོ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ཨུ་དྡི་སྶ ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ས་ཏྠཱ་རཱ ས་མཱ་ག་ཏོ ‘‘ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ, ཀཾ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀོ ཝཱ ཏེ ས་ཏྠཱ, ཀ་སྶ ཝཱ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡; མ. ནི. ༡.༢༨༥) པུ་ཙྪི་ཏྭཱ –

‘‘ས་བྦཱ་བྷི་བྷཱུ ས་བྦ་ཝི་དཱུ་ཧ་མ་སྨི, ས་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནཱུ་པ་ལི་ཏྟོ;

ས་བྦ་ཉྫ་ཧོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡེ ཝི་མུ་ཏྟོ, ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་མུ་དྡི་སེ་ཡྻཾ. (དྷ. པ. ༣༥༣; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡; ཀ་ཐཱ. ༤༠༥; མ. ནི. ༡.༢༨༥);

‘‘ན མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠི, ས་དི་སོ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;

ས་དེ་ཝ་ཀ་སྨིཾ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ན་ཏྠི མེ པ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ.

‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི ཨ་ར་ཧཱ ལོ་ཀེ, ཨ་ཧཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;

ཨེ་ཀོ་མྷི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ་མྷི ནི་བྦུ་ཏོ.

‘‘དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ, ག་ཙྪཱ་མི ཀཱ་སི་ནཾ པུ་རཾ;

ཨ་ནྡྷཱི་བྷཱུ་ཏ་སྨིཾ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཨཱ་ཧ་ཉྪཾ ཨ་མ་ཏ་དུ་ནྡུ་བྷི’’ནྟི. (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡; ཀ་ཐཱ. ༤༠༥; མ. ནི. ༡.༢༨༥) –

ས་ཏྠཱ་རཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝེ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ ཙ པ་ཝེ་དི་ཏེ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སོ ‘‘ཧུ་པེ་ཡྻ་པཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ར་ཧ་སི ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ནོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡; མ. ནི. ༡.༢༨༥) ཝ་ཏྭཱ ཨུ་མྨ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ནྟོ ཝ་ངྒ་ཧཱ་ར་ཛ་ན་པ་དཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀ་གཱ་མ་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏཾ ཏ་ཏྠ ཛེ་ཊྛ་ཀ་མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དཱུ་རཾ མི་ག་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ མཱ པ་མ་ཛྫཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷཱི་ཏ་རཾ ཙཱ་པཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི ས་དྡྷིཾ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཏུ་ཀེ་ཧི. སཱ ཙ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ ཧོ་ཏི ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ.

ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་པ་ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡཾ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀ་སྶ གྷ་རཾ ག་ཏོ པ་རི་ཝི་སི་ཏུཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ ཙཱ་པཾ དི་སྭཱ རཱ་གེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏུ་མྤི ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ བྷཱ་ཛ་ནེ་ན བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ ཙཱ་པཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མི, ཛཱི་ཝཱ་མི, ནོ ཙེ, མ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་རཱ་ཧཱ་རོ ནི་པ་ཛྫི. ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དྷཱི་ཏ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ན པ་མ་ཛྫཱི’’ཏི? སཱ ‘‘ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ན ནཱ་ག་ཏ་པུ་བྦོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ ཙ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི པཱ་དེ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟོ པུ་ཙྪི. ཨུ་པ་ཀོ ནི་ཏྠུ་ན་ནྟོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ. སོ ‘‘ཝ་ད་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཡཾ མ་ཡཱ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨུ་པ་ཀོ ཨེ་ཀེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘ཨི་ཏ་རོ ཛཱ་ནཱ་སི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་ཉྩི སི་པྤ’’ནྟི. ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་ཉྩི སི་པྤཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ས་ཀྐཱ གྷ་རཾ ཨཱ་ཝ་སི་ཏུ’’ནྟི. སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ནཱ་ཧཾ ཀི་ཉྩི སི་པྤཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་པི་ཙ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མཾ་ས་ཧཱ་ར་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, མཾ་ས་ཉྩ ཝི་ཀྐི་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. མཱ་ག་ཝི་ཀོ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཨེ་ཏ་དེ་ཝ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ཏྟ་ར་སཱ་ཊ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ གེ་ཧེ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཝ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་དི་སེ དི་ཝ་སེ གྷ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨ་དཱ་སི.

ཨ་ཐ ཀཱ་ལེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཏེ་སཾ སཾ་ཝཱ་ས་མ་ནྭཱ་ཡ པུ་ཏྟོ ནི་བྦ་ཏྟི, སུ་བྷ་དྡོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཙཱ་པཱ ཏ་སྶ རོ་ད་ན་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨུ་པ་ཀ་སྶ པུ་ཏྟ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ པུ་ཏྟ, མཾ་ས་ཧཱ་ར་ཀ་སྶ པུ་ཏྟ, མཱ རོ་དི མཱ རོ་དཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་ཏྟ་ཏོ་ས་ན་གཱི་ཏེ་ན ཨུ་པ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཎྜེ་སི. སོ ‘‘མཱ ཏྭཾ ཙཱ་པེ མཾ ‘ཨ་ནཱ་ཐོ’ཏི མ་ཉྙི, ཨ་ཏྠི མེ ས་ཧཱ་ཡོ ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ནོ ནཱ་མ, ཏ་སྶཱ་ཧཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཙཱ་པཱ ‘‘ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏ་ཐཱ ཀ་ཐེ་སི་ཡེ་ཝ. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟོ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ནྟུ་མཱ་ར་དྡྷོ. ཏཱ་ཡ ཏཾ ཏཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ནཱི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ས་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ པ་ཙྪི་མ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ པ་ཀྐཱ་མི.

བྷ་ག་ཝཱ ཙ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི – ‘‘ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཛྫ ‘ཀུ་ཧིཾ ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ནོ’ཏི ཨི་དྷཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪ་ཏི, ཏཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཐཱ’’ཏི. ཨུ་པ་ཀོ་པི ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ནོ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ནོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ན་ཡིཾ་སུ. སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཐ མཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨཱ་མ, ཛཱ་ནཱ་མི, ཀུ་ཧིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཝ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཝ་ངྒ་ཧཱ་ར་ཛ་ན་པ་དེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨུ་པ་ཀ, ཨི་དཱ་ནི མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཛཱ་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨི་མཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. སོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཧེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟོ, ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཝི་ཧེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་མ་ཏྟཱ ས་ཏྟ ཛ་ནཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –

‘‘ཨ་ཝི་ཧཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ་སེ, ཝི་མུ་ཏྟཱ ས་ཏྟ བྷི་ཀྑ་ཝོ;

རཱ་ག་དོ་ས་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ, ཏི་ཎྞཱ ལོ་ཀེ ཝི་ས་ཏྟི་ཀཾ.

‘‘ཨུ་པ་ཀོ་པ་ལ་ག་ཎྜོ ཙ, པ་ཀྐུ་སཱ་ཏི ཙ ཏེ ཏ་ཡོ;

བྷ་དྡི་ཡོ ཁ་ཎྜ་དེ་ཝོ ཙ, བཱ་ཧུ་ར་གྒི ཙ སི་ངྒི་ཡོ;

ཏེ ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, དི་བྦ་ཡོ་གཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གུ’’ནྟི. (སཾ. ནི. ༡.༡༠༥);

ཨུ་པ་ཀེ པ་ན པ་ཀྐ་ནྟེ ནི་བྦི་ནྡ་ཧ་ད་ཡཱ ཙཱ་པཱ དཱ་ར་ཀཾ ཨ་ཡྻ་ཀ་སྶ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་བྦེ ཨུ་པ་ཀེ་ན ག་ཏ་མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པུ་བྦེ ཨུ་པ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཀ་ཐི་ཏ་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ –

༢༩༢. ‘‘ལ་ཊྛི་ཧ་ཏྠོ པུ་རེ ཨཱ་སི, སོ དཱ་ནི མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ;

ཨཱ་སཱ་ཡ པ་ལི་པཱ གྷོ་རཱ, ནཱ་ས་ཀྑི པཱ་ར་མེ་ཏ་ཝེ.

༢༩༣. ‘‘སུ་མ་ཏྟཾ མཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ, ཙཱ་པི པུ་ཏྟ་མ་ཏོ་ས་ཡི;

ཙཱ་པཱ་ཡ བ་ནྡྷ་ནཾ ཚེ་ཏྭཱ, པ་བྦ་ཛི་སྶཾ པུ་ནོ་པ་ཧཾ.

༢༩༤. ‘‘མཱ མེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི མ་ཧཱ་ཝཱི་ར, མཱ མེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི མ་ཧཱ་མུ་ནི;

ན ཧི ཀོ་དྷ་པ་རེ་ཏ་སྶ, སུ་དྡྷི ཨ་ཏྠི ཀུ་ཏོ ཏ་པོ.

༢༩༥. ‘‘པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཉྩ ནཱ་ལཱ༹་ཏོ, ཀོ་དྷ ནཱ་ལཱ༹་ཡ ཝ་ཙྪ་ཏི;

བ་ནྡྷ་ནྟཱི ཨི་ཏྠི་རཱུ་པེ་ན, ས་མ་ཎེ དྷ་མྨ་ཛཱི་ཝི་ནོ.

༢༩༦. ‘‘ཨེ་ཧི ཀཱ་ལ༹ ནི་ཝ་ཏྟ་སྶུ, བྷུ་ཉྫ ཀཱ་མེ ཡ་ཐཱ པུ་རེ;

ཨ་ཧ་ཉྩ ཏེ ཝ་སཱི་ཀ་ཏཱ, ཡེ ཙ མེ ས་ནྟི ཉཱ་ཏ་ཀཱ.

༢༩༧. ‘‘ཨེ་ཏྟོ ཙཱ་པེ ཙ་ཏུ་བྦྷཱ་གཾ, ཡ་ཐཱ བྷཱ་ས་སི ཏྭ་ཉྩ མེ;

ཏ་ཡི ར་ཏྟ་སྶ པོ་ས་སྶ, ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཝ་ཏ ཏཾ སི་ཡཱ.

༢༩༨. ‘‘ཀཱ་ལ༹་ངྒི་ནིཾ་ཝ ཏ་ཀྐཱ་རིཾ, པུ་པྥི་ཏཾ གི་རི་མུ་དྡྷ་ནི;

ཕུ་ལླཾ དཱ་ལི་མ་ལ་ཊྛིཾ་ཝ, ཨ་ནྟོ་དཱི་པེ་ཝ པཱ་ཊ་ལིཾ.

༢༩༩. ‘‘ཧ་རི་ཙ་ནྡ་ན་ལི་ཏྟ་ངྒིཾ, ཀཱ་སི་ཀུ་ཏྟ་མ་དྷཱ་རི་ནིཾ;

ཏཾ མཾ རཱུ་པ་ཝ་ཏིཾ ས་ནྟིཾ, ཀ་སྶ ཨོ་ཧཱ་ཡཾ ག་ཙྪ་སི.

༣༠༠. ‘‘སཱ་ཀུ་ནྟི་ཀོ་ཝ ས་ཀུ་ཎིཾ, ཡ་ཐཱ བ་ནྡྷི་ཏུ་མི་ཙྪ་ཏི;

ཨཱ་ཧ་རི་མེ་ན རཱུ་པེ་ན, ན མཾ ཏྭཾ བཱ་དྷ་ཡི་སྶ་སི.

༣༠༡. ‘‘ཨི་མ་ཉྩ མེ པུ་ཏྟ་ཕ་ལཾ, ཀཱ་ལ༹ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ ཏ་ཡཱ;

ཏཾ མཾ པུ་ཏྟ་ཝ་ཏིཾ ས་ནྟིཾ, ཀ་སྶ ཨོ་ཧཱ་ཡ ག་ཙྪ་སི.

༣༠༢. ‘‘ཛ་ཧ་ནྟི པུ་ཏྟེ ས་པྤ་ཉྙཱ, ཏ་ཏོ ཉཱ་ཏཱི ཏ་ཏོ དྷ་ནཾ;

པ་བྦ་ཛ་ནྟི མ་ཧཱ་ཝཱི་རཱ, ནཱ་གོ ཚེ་ཏྭཱ་ཝ བ་ནྡྷ་ནཾ.

༣༠༣. ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཏེ ཨི་མཾ པུ་ཏྟཾ, ད་ཎྜེ་ན ཚུ་རི་ཀཱ་ཡ ཝཱ;

བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ནི་སུ་མྦྷི་སྶཾ, པུ་ཏྟ་སོ་ཀཱ ན ག་ཙྪ་སི.

༣༠༤. ‘‘ས་ཙེ པུ་ཏྟཾ སི་ངྒཱ་ལཱ་ནཾ, ཀུ་ཀྐུ་རཱ་ནཾ པ་དཱ་ཧི་སི;

ན མཾ པུ་ཏྟ་ཀ་ཏྟེ ཛ་མྨི, པུ་ན་རཱ་ཝ་ཏྟ་ཡི་སྶ་སི.

༣༠༥. ‘‘ཧ་ནྡ ཁོ དཱ་ནི བྷ་དྡ་ནྟེ, ཀུ་ཧིཾ ཀཱ་ལ༹ ག་མི་སྶ་སི;

ཀ་ཏ་མཾ གཱ་མ་ནི་ག་མཾ, ན་ག་རཾ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡོ.

༣༠༦. ‘‘ཨ་ཧུ་མྷ པུ་བྦེ ག་ཎི་ནོ, ཨ་སྶ་མ་ཎཱ ས་མ་ཎ་མཱ་ནི་ནོ;

གཱ་མེ་ན གཱ་མཾ ཝི་ཙ་རི་མྷ, ན་ག་རེ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡོ.

༣༠༧. ‘‘ཨེ་སོ ཧི བྷ་ག་ཝཱ བུ་དྡྷོ, ན་དིཾ ནེ་ར་ཉྫ་རཾ པ་ཏི;

ས་བྦ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི པཱ་ཎི་ནཾ;

ཏ་སྶཱ་ཧཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཾ, སོ མེ ས་ཏྠཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.

༣༠༨. ‘‘ཝ་ནྡ་ནཾ དཱ་ནི མེ ཝ་ཛྫཱ་སི, ལོ་ཀ་ནཱ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ;

པ་ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ་ན, ཨཱ་དི་སེ་ཡྻཱ་སི ད་ཀྑི་ཎཾ.

༣༠༩. ‘‘ཨེ་ཏཾ ཁོ ལ་བྦྷ་མ་མྷེ་ཧི, ཡ་ཐཱ བྷཱ་ས་སི ཏྭ་ཉྩ མེ;

ཝ་ནྡ་ནཾ དཱ་ནི ཏེ ཝ་ཛྫཾ, ལོ་ཀ་ནཱ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ;

པ་ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ་ན, ཨཱ་དི་སི་སྶཱ་མི ད་ཀྑི་ཎཾ.

༣༡༠. ‘‘ཏ་ཏོ ཙ ཀཱ་ལོ༹ པ་ཀྐཱ་མི, ན་དིཾ ནེ་ར་ཉྫ་རཾ པ་ཏི;

སོ ཨ་དྡ་སཱ་སི ས་མྦུ་དྡྷཾ, དེ་སེ་ནྟཾ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ.

༣༡༡. ‘‘དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ, དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ཨ་ཏི་ཀྐ་མཾ;

ཨ་རི་ཡཾ ཙ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ, དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མ་གཱ་མི་ནཾ.

༣༡༢. ‘‘ཏ་སྶ པཱ་དཱ་ནི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ཀ་ཏྭཱ་ན ནཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ;

ཙཱ་པཱ་ཡ ཨཱ་དི་སི་ཏྭཱ་ན, པ་བྦ་ཛིཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ;

ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི. –

ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.

ཏ་ཏྠ ལ་ཊྛི་ཧ་ཏྠོཏི ད་ཎྜ་ཧ་ཏྠོ. པུ་རེཏི པུ་བྦེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཙ་ཎྜ་གོ་ཎ་ཀུ་ཀྐུ་རཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ད་ཎྜཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སོ དཱ་ནི མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོཏི སོ ཨི་དཱ་ནི མི་ག་ལུ་དྡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྦྷོ་ག་སཾ་ཝཱ་སེ་ཧི མི་ག་ལུ་དྡོ མཱ་ག་ཝི་ཀོ ཛཱ་ཏོ. ཨཱ་སཱ་ཡཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ. ‘‘ཨཱ་ས་ཡཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ལི་པཱཏི ཀཱ་མ་པ་ངྐ་ཏོ དི་ཊྛི་པ་ངྐ་ཏོ ཙ. གྷོ་རཱཏི ཨ་ཝི་དི་ཏ་ཝི་པུ་ལཱ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ དཱ་རུ་ཎ་ཏོ གྷོ་རཱ. ནཱ་ས་ཀྑི པཱ་ར་མེ་ཏ་ཝེཏི ཏ་སྶེ་ཝ པ་ལི་པ་སྶ པཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨེ་ཏུཾ ག་ནྟུཾ ན ཨ་ས་ཀྑི, ན ཨ་བྷི་ས་མྦྷུ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀོ ཝ་ད་ཏི.

སུ་མ་ཏྟཾ མཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནི སུ་ཊྛུ མ་ཏྟཾ མ་ད་པྤ་ཏྟཾ ཀཱ་མ་གེ་དྷ་ཝ་སེ་ན ལ་གྒཾ པ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ མཾ ས་ལླ་ཀྑ་ནྟཱི. ཙཱ་པཱ པུ་ཏྟ་མ་ཏོ་ས་ཡཱིཏི མི་ག་ལུ་དྡ་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཙཱ་པཱ ‘‘ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ པུ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ མཾ གྷ་ཊྚེ་ནྟཱི པུ་ཏྟཾ ཏོ་སེ་སི ཀེ་ལཱ༹་ཡ་སི. ‘‘སུ་པ་ཏི མཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ’’ཏི ཙ པ་ཋ་ནྟི, སུ་པ་ཏཱི་ཏི མཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙཱ་པཱ་ཡ བ་ནྡྷ་ནཾ ཚེ་ཏྭཱཏི ཙཱ་པཱ་ཡ ཏ་ཡི ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀི་ལེ་ས་བ་ནྡྷ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ. པ་བྦ་ཛི་སྶཾ པུ་ནོ་པ་ཧནྟི པུ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ར་མྤི ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི.

ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཙཱ་པཱ ཁ་མཱ་པེ་ནྟཱི ‘‘མཱ མེ ཀུ་ཛ྄ཛྷཱི’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ མཱ མེ ཀུ་ཛ྄ཛྷཱིཏི ཀེ་ལི༹་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན མཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷི. མ་ཧཱ་ཝཱི་ར, མ་ཧཱ་མུ་ནཱིཏི ཨུ་པ་ཀཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཏ་ཉྷི སཱ པུ་བྦེ་པི པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི་པི པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཁ་ནྟི་ཉྩ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟཱི ‘‘མ་ཧཱ་མུ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ན ཧི ཀོ་དྷ་པ་རེ་ཏ་སྶ, སུ་དྡྷི ཨ་ཏྠི ཀུ་ཏོ ཏ་པོ’’ཏི, ཏྭཾ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཨ་ས་ཧ་ནྟོ ཀ་ཐཾ ཙི་ཏྟཾ ད་མེ་སྶ་སི, ཀ་ཐཾ ཝཱ ཏ་པཾ ཙ་རི་སྶ་སཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

ཨ་ཐ ནཱ་ལ༹ཾ ག་ནྟྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ་སཱི་ཏི ཙཱ་པཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཉྩ ནཱ་ལཱ༹་ཏོ, ཀོ་དྷ ནཱ་ལཱ༹་ཡ ཝ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཀོ ཨི་དྷ ནཱ་ལཱ༹་ཡ ཝ་སི་སྶ་ཏི, ནཱ་ལཱ༹་ཏོ་ཝ ཨ་ཧཾ པ་ཀྐ་མི་སྶཱ་མེ་ཝ. སོ ཧི ཏ་སྶ ཛཱ་ཏ་གཱ་མོ, ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི. སོ ཙ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ བོ་དྷི་མ་ཎྜ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་པ་དེ་སེ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. བ་ནྡྷ་ནྟཱི ཨི་ཏྠི་རཱུ་པེ་ན, ས་མ་ཎེ དྷ་མྨ་ཛཱི་ཝི་ནོཏི ཙཱ་པེ ཏྭཾ དྷ་མྨེ་ན ཛཱི་ཝ་ནྟེ དྷ་མྨི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པེ་ན ཨི་ཏྠི་ཀུ་ཏྟཱ་ཀ་པྤེ་ཧི བ་ནྡྷ་ནྟཱི ཏི་ཊྛ་སི. ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཨི་དཱ་ནི ཨེ་དི་སོ ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཙཱ་པཱ ཏཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ‘‘ཨེ་ཧི, ཀཱ་ལཱ༹’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ, ཀཱ་ལ༹, ཨུ་པ་ཀ, ཨེ་ཧི ནི་ཝ་ཏྟ་སྶུ མཱ པ་ཀྐ་མི, པུ་བྦེ ཝི་ཡ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ, ཨ་ཧ་ཉྩ ཡེ ཙ མེ ས་ནྟི ཉཱ་ཏ་ཀཱ, ཏེ ས་བྦེ་ཝ ཏུ་ཡ྄ཧཾ མཱ པ་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝ་སཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནོ ཀ་ཏཱ་ཏི.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀོ ‘‘ཨེ་ཏྟོ ཙཱ་པེ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཙཱ་པེཏི ཙཱ་པེ. ཙཱ་པ་ས་དི་ས་ཨ་ངྒ་ལ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཧི སཱ, ཙཱ་པཱ་ཏི ནཱ་མཾ ལ་བྷི, ཏ་སྨཱ, ཙཱ་པཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏྭཾ ཙཱ་པེ, ཡ་ཐཱ བྷཱ་ས་སི, ཨི་དཱ་ནི ཡཱ་དི་སཾ ཀ་ཐེ་སི, ཨི་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦྷཱ་གམེ་ཝ པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏ་ཡི ར་ཏྟ་སྶ རཱ་གཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཝ་ཏ ཏཾ སི་ཡཱ, ཨ་ཧཾ པ་ནེ་ཏ་ར་ཧི ཏ་ཡི ཀཱ་མེ་སུ ཙ ཝི་ར་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཙཱ་པཱ་ཡ ཝ་ཙ་ནེ ན ཏི་ཊྛཱ་མཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

པུ་ན, ཙཱ་པཱ, ཨ་ཏྟ་ནི ཏ་སྶ ཨཱ་ས་ཏྟིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ‘‘ཀཱ་ལ༹་ངྒི་ནི’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ, ཀཱ་ལཱ༹ཏི ཏ་སྶཱ་ལ་པ་ནཾ. ཨ་ངྒི་ནིནྟི ཨ་ངྒ་ལ་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣཾ. ཨི་ཝཱཏི ཨུ་པ་མཱ་ཡ ནི་པཱ་ཏོ. ཏ་ཀྐཱ་རིཾ པུ་པྥི་ཏཾ གི་རི་མུ་དྡྷ་ནཱིཏི པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནི ཋི་ཏཾ སུ་པུ་པྥི་ཏ་དཱ་ལི་མ་ལ་ཊྛིཾ ཝི་ཡ. ‘‘ཨུ་ཀྐཱ་གཱ་རི’’ནྟི ཙ ཀེ་ཙི པ་ཋ་ནྟི, ཨ་ངྒ་ཏྠི་ལ་ཊྛིཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. གི་རི་མུ་དྡྷ་ནཱི་ཏི ཙ ཨི་དཾ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏ་སོ་བྷ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ཙི ‘‘ཀཱ་ལི་ངྒི་ནི’’ནྟི པཱ་ཋཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་ལ་ཏཱ་ས་དི་ས་ནྟི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི. ཕུ་ལླཾ དཱ་ལི་མ་ལ་ཊྛིཾ་ཝཱཏི པུ་པྥི་ཏཾ བཱི་ཛ་པཱུ་ར་ལ་ཏཾ ཝི་ཡ. ཨ་ནྟོ་དཱི་པེ་ཝ པཱ་ཊ་ལིནྟི དཱི་པ་ཀ་བྦྷ་ནྟ་རེ པུ་པྥི་ཏ་པཱ་ཊ་ལི་རུ་ཀྑཾ ཝི་ཡ, དཱི་པ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ སོ་བྷཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.

ཧ་རི་ཙ་ནྡ་ན་ལི་ཏྟ་ངྒིནྟི ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ནེ་ན ཨ་ནུ་ལི་ཏྟ་ས་བྦ་ངྒིཾ. ཀཱ་སི་ཀུ་ཏྟ་མ་དྷཱ་རི་ནིནྟི ཨུ་ཏྟ་མ་ཀཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྠ་དྷ་རཾ. ཏཾ མནྟི ཏཱ་དི་སཾ མཾ. རཱུ་པ་ཝ་ཏིཾ ས་ནྟིནྟི རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ས་མཱ་ནཾ. ཀ་སྶ ཨོ་ཧཱ་ཡ ག་ཙྪ་སཱིཏི ཀ་སྶ ནཱ་མ ས་ཏྟ་སྶ, ཀ་སྶ ཝཱ ཧེ་ཏུ་ནོ, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, ཨོ་ཧཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཡ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་སི.

ཨི་ཏོ པ་ར་མྤི ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་གཱ་ཐཱ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ སཱ་ཀུ་ནྟི་ཀོ་ཝཱཏི ས་ཀུ་ཎ་ལུ་དྡོ ཝི་ཡ. ཨཱ་ཧ་རི་མེ་ན རཱུ་པེ་ནཱཏི ཀེ་ས་མ་ཎྜ་ནཱ་དི་ནཱ ས་རཱི་ར་ཛ་གྒ་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཱ་དི་ནཱ ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རི་ཀེ་ན རཱུ་པེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན ཀི་ཏྟི་མེ་ན ཙཱ་ཏུ་རི་ཡེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན མཾ ཏྭཾ བཱ་དྷ་ཡི་སྶ་སཱིཏི པུ་བྦེ ཝི་ཡ ཨི་དཱ་ནི མཾ ཏྭཾ ན བཱ་དྷི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི.

པུ་ཏྟ་ཕ་ལནྟི པུ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལཾ པུ་ཏྟ་པ་ས་ཝོ.

ས་པྤ་ཉྙཱཏི པ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ, སཾ་སཱ་རེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ ཧི ཨ་པྤཾ ཝཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝཱ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘པ་བྦ་ཛ་ནྟི མ་ཧཱ་ཝཱི་རཱ, ནཱ་གོ ཚེ་ཏྭཱ་ཝ བ་ནྡྷ་ན’’ནྟི, ཨ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ གི་ཧི་བ་ནྡྷ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝཱི་རི་ཡཱ་ཝ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ན ནི་ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ད་ཎྜེ་ནཱཏི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ད་ཎྜེ་ན. ཚུ་རི་ཀཱ་ཡཱཏི ཁུ་རེ་ན. བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ནི་སུ་མྦྷི་སྶནྟི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ པོ་ཐ་ན་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཱ་དི་ནཱ ཝི་བཱ་དྷི་སྶཱ་མི. པུ་ཏྟ་སོ་ཀཱ ན ག་ཙྪ་སཱིཏི པུ་ཏྟ་སོ་ཀ་ནི་མི་ཏྟཾ ན ག་ཙྪི་སྶ་སི.

པ་དཱ་ཧི་སཱིཏི ད་སྶ་སི. པུ་ཏྟ་ཀ་ཏྟེཏི པུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཱ. ཛ་མྨཱིཏི ཏ་སྶཱ ཨཱ་ལ་པ་ནཾ, ལཱ་མ་ཀེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ག་མ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ‘‘ཧ་ནྡ ཁོ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.

ཨི་ཏ་རོ པུ་བྦེ ཨ་ཧཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ སཱ་ས་ནཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཱ་སིཾ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ ཨ་ན་ནྟ་ཛི་ན་སྶ སཱ་ས་ནེ ཋཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧུ་མྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ག་ཎི་ནོཏི ག་ཎ་དྷ་རཱ. ཨ་སྶ་མ་ཎཱཏི ན ས་མི་ཏ་པཱ་པཱ. ས་མ་ཎ་མཱ་ནི་ནོཏི ས་མི་ཏ་པཱ་པཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙི་ནོ. ཝི་ཙ་རི་མྷཱཏི པཱུ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི.

ནེ་ར་ཉྫ་རཾ པ་ཏཱིཏི ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ས་མཱི་པེ ཏ་སྶཱ ཏཱི་རེ. བུ་དྡྷོཏི ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྟོ, ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་སཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་ད་ཏི.

ཝ་ནྡ་ནཾ དཱ་ནི མེ ཝ་ཛྫཱ་སཱིཏི མ་མ ཝ་ནྡ་ནཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི, མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན ལོ་ཀ་ནཱ་ཐཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ད་ཀྑི་ཎ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ་ན, ཨཱ་དི་སེ་ཡྻཱ་སི ད་ཀྑི་ཎནྟི བུ་དྡྷཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ པུ་ཉྙ་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྟི་དཱ་ནཾ དེ་ནྟོ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཨཱ་དི་སེ་ཡྻཱ་སི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ སུ་ཏ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི.

ཨེ་ཏཾ ཁོ ལ་བྦྷ་མ་མྷེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏཾ པ་ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་ར་ཎཾ པུ་ཉྙཾ ཨ་མྷེ་ཧི ཏ་ཝ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, ན ནི་ཝ་ཏྟ་ནཾ, པུ་བྦེ ཝི་ཡ ཀཱ་མཱུ་པ་བྷོ་གོ ཙ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ ཝ་ཛྫནྟི ཏ་ཝ ཝ་ནྡ་ནཾ ཝ་ཛྫཾ ཝ་ཀྑཱ་མི.

སོཏི ཀཱ་ལོ༹, ཨ་དྡ་སཱ་སཱིཏི ཨ་དྡ་ཀྑི.

ས་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ ས་ཙྩ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ཏ་བྦི་ནི་མུ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘དུ་ཀྑ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.

ཙཱ་པཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.