༡. དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ
ཏ་ཏྲི་དཾ དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ནཾ ནཱ་མ – ཨི་ཏོ ཀི་ར ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་མ་ར་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ ན་ག་རཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏྠ སུ་མེ་དྷོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙ སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚཱ ཨ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ན ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སོ ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སི་པྤ་མེ་ཝ ཨུ་གྒ་ཎྷི. ཏ་སྶ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ རཱ་སི་ཝ་ཌྜྷ་ཀོ ཨ་མ་ཙྩོ ཨཱ་ཡ་པོ་ཏྠ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི་མུ་ཏྟཱ་དི་བྷ་རི་ཏེ ག་བྦྷེ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཏེ, ཀུ་མཱ་ར, མཱ་ཏུ ས་ནྟ་ཀཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པི་ཏུ ས་ནྟ་ཀཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ཡྻ་ཀ་པ་ཡྻ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚཱ དྷ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སུ་མེ་དྷ་པ་ཎྜི་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཾ དྷ་ནཾ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་ད་ཡོ པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ ན ག་ཏཱ, མ་ཡཱ པ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སོ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི. ཨི་མ་སྶ པ་ན་ཏྠ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ སུ་མེ་དྷ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཀི་ཉྩཱ་པི བུ་དྡྷ་ཝཾ་སེ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ, གཱ་ཐཱ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན པ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ན སུ་ཊྛུ པཱ་ཀ་ཊཱ. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷ་དཱི་པ་ཀེ་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མ.
སུ་མེ་དྷ་ཀ་ཐཱ
ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ན་ཉྷི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ ད་ས་ཧི ས་དྡེ་ཧི ཨ་ཝི་ཝི་ཏྟཾ ‘‘ཨ་མ་ར་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་མ་ར’’ནྟི ཙ ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ན་ག་རཾ ཨ་ཧོ་སི, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ཝཾ་སེ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཀ་པྤེ ཙ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ, ཙ་ཏུ་རོ ཙ ཨ་ས་ངྑི་ཡེ;
ཨ་མ་རཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ, ད་སྶ་ནེ་ཡྻཾ མ་ནོ་ར་མཾ;
ད་ས་ཧི ས་དྡེ་ཧི ཨ་ཝི་ཝི་ཏྟཾ, ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ས་མཱ་ཡུ་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ད་ས་ཧི ས་དྡེ་ཧི ཨ་ཝི་ཝི་ཏྟནྟི ཧ་ཏྠི་ས་དྡེ་ན, ཨ་སྶ་ས་དྡེ་ན, ར་ཐ་ས་དྡེ་ན, བྷེ་རི་ས་དྡེ་ན, མུ་དི་ངྒ་ས་དྡེ་ན, ཝཱི་ཎཱ་ས་དྡེ་ན, ས་མྨ་ས་དྡེ་ན, ཏཱ་ལ༹་ས་དྡེ་ན, ས་ངྑ་ས་དྡེ་ན ‘‘ཨ་སྣཱ་ཐ, པི་ཝ་ཐ, ཁཱ་ད་ཐཱ’’ཏི ད་ས་མེ་ན ས་དྡེ་ནཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ད་ས་ཧི ས་དྡེ་ཧི ཨ་ཝི་ཝི་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་སཾ པ་ན ས་དྡཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་དེ་ས་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ –
‘‘ཧ་ཏྠི་ས་དྡཾ ཨ་སྶ་ས་དྡཾ, བྷེ་རི་ས་ངྑ་ར་ཐཱ་ནི ཙ;
ཁཱ་ད་ཐ པི་ཝ་ཐ ཙེ་ཝ, ཨ་ནྣ་པཱ་ནེ་ན གྷོ་སི་ཏ’’ནྟི. –
བུ་དྡྷ་ཝཾ་སེ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ –
‘‘ན་ག་རཾ ས་བྦ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣཾ, ས་བྦ་ཀ་མྨ་མུ་པཱ་ག་ཏཾ;
ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ, ནཱ་ནཱ་ཛ་ན་ས་མཱ་ཀུ་ལཾ;
ས་མི་དྡྷཾ དེ་ཝ་ན་ག་རཾ་ཝ, ཨཱ་ཝཱ་སཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨི་ནཾ.
‘‘ན་ག་རེ ཨ་མ་ར་ཝ་ཏི་ཡཱ, སུ་མེ་དྷོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ;
ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་ཝཱ.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀོ མ་ནྟ་དྷ་རོ, ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ན པཱ་ར་གཱུ;
ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ཏི་ཧཱ་སེ ཙ, ས་དྷ་མྨེ པཱ་ར་མིཾ ག་ཏོ’’ཏི. – ཝུ་ཏྟཾ;
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སོ སུ་མེ་དྷ་པ་ཎྜི་ཏོ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་ཏ་ལེ ར་ཧོ་ག་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘པུ་ན་བྦྷ་ཝེ, པ་ཎྜི་ཏ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎཾ ནཱ་མ དུ་ཀྑཾ, ཏ་ཐཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ས་རཱི་ར་བྷེ་ད་ནཾ, ཨ་ཧ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨོ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨོ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨོ, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏེ་ན མ་ཡཱ ཨ་ཛཱ་ཏིཾ ཨ་ཛ་རཾ ཨ་བྱཱ་དྷིཾ ཨ་དུ་ཀྑཾ སུ་ཁཾ སཱི་ཏ་ལཾ ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཝ་སྶཾ བྷ་ཝ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཱ ཨེ་ཀེ་ན མ་གྒེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ར་ཧོ་ག་ཏོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ས་ཧཾ ཏ་དཱ;
དུ་ཀྑོ པུ་ན་བྦྷ་ཝོ ནཱ་མ, ས་རཱི་ར་སྶ ཙ བྷེ་ད་ནཾ.
‘‘ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨོ, བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨོ ས་ཧཾ ཏ་དཱ;
ཨ་ཛ་རཾ ཨ་མ་ཏཾ ཁེ་མཾ, པ་རི་ཡེ་སི་སྶཱ་མི ནི་བྦུ་ཏིཾ.
‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནི་མཾ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ, ནཱ་ནཱ་ཀུ་ཎ་པ་པཱུ་རི་ཏཾ;
ཚ་ཌྜ་ཡི་ཏྭཱ་ན ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ.
‘‘ཨ་ཏྠི ཧེ་ཧི་ཏི སོ མ་གྒོ, ན སོ ས་ཀྐཱ ན ཧེ་ཏུ་ཡེ;
པ་རི་ཡེ་སི་སྶཱ་མི ཏཾ མ་གྒཾ, བྷ་ཝ་ཏོ པ་རི་མུ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་པི ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི – ཡ་ཐཱ ཧི ལོ་ཀེ དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ སུ་ཁཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ ས་ཏི ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ཝི་བྷ་ཝེ་ནཱ་པི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨུ་ཎྷེ ས་ཏི ཏ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མ་བྷཱུ་ཏཾ སཱི་ཏ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་གྒཱི་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ནི་བྦཱ་ནེ་ནཱ་པི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙ པཱ་པ་སྶ ལཱ་མ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨོ་པི ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པཱ་པི་ཀཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་ཏི ས་བྦ་ཛཱ་ཏི་ཀྑེ་པ་ན་ཏོ ཨ་ཛཱ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ནི་བྦཱ་ནེ་ནཱ་པི བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཡ་ཐཱ་པི དུ་ཀྑེ ཝི་ཛྫ་ནྟེ, སུ་ཁཾ ནཱ་མ་པི ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ, ཝི་བྷ་ཝོ་པི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཀོ.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཨུ་ཎྷེ ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ཨ་པ་རཾ ཝི་ཛྫ་ཏི སཱི་ཏ་ལཾ;
ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝི་དྷ་གྒི ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཀཾ.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི པཱ་པེ ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མ་པི ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏི ཝི་ཛྫ་ནྟེ, ཨ་ཛཱ་ཏི་པི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཀ’’ནྟི.
ཨ་པ་ར་མྤི ཙི་ནྟེ་སི – ཡ་ཐཱ ནཱ་མ གཱུ་ཐ་རཱ་སི་མྷི ནི་མུ་གྒེ་ན པུ་རི་སེ་ན དཱུ་ར་ཏོ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མ་ས་ཉྪ་ནྣཾ མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་ཏ་རེ་ན ནུ ཁོ མ་གྒེ་ན ཨེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཏཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ག་ཝེ་སི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ. ཡཾ ཏ་སྶ ཨ་ག་ཝེ་ས་ནཾ, ན སོ ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶ དོ་སོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་དྷོ་ཝ་ནེ ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ན་ཏ་ལཱ༹་ཀེ ཝི་ཛྫ་ནྟེ ཏ་སྶ ཨ་ག་ཝེ་ས་ནཾ ན ཨ་མ་ཏ་ནི་བྦཱ་ན་མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶ དོ་སོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཙོ་རེ་ཧི ས་མྤ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ པུ་རི་སོ པ་ལཱ་ཡ་ན་མ་གྒེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ས་ཙེ ན པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ན སོ མ་གྒ་སྶ དོ་སོ, པུ་རི་ས་སྶེ་ཝ དོ་སོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀི་ལེ་སེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་མྷི སི་ཝེ མ་གྒེ མ་གྒ་སྶ ཨ་ག་ཝེ་ས་ནཾ ནཱ་མ ན མ་གྒ་སྶ དོ་སོ, པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝ དོ་སོ. ཡ་ཐཱ ཙ བྱཱ་དྷི་པཱི་ལི༹་ཏོ པུ་རི་སོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ བྱཱ་དྷི་ཏི་ཀི་ཙྪ་ཀེ ཝེ་ཛྫེ ས་ཙེ ཏཾ ཝེ་ཛྫཾ ག་ཝེ་སི་ཏྭཱ བྱཱ་དྷིཾ ན ཏི་ཀི་ཙྪཱ་པེ་ཏི, ན སོ ཝེ་ཛྫ་སྶ དོ་སོ, པུ་རི་ས་སྶེ་ཝ དོ་སོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡོ ཀི་ལེ་ས་བྱཱ་དྷི་པཱི་ལི༹་ཏོ པུ་རི་སོ ཀི་ལེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མ་མ་གྒ་ཀོ་ཝི་དཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ན ག་ཝེ་ས་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ དོ་སོ, ན ཀི་ལེ་ས་ཝི་ནཱ་ས་ཀ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཡ་ཐཱ གཱུ་ཐ་ག་ཏོ པུ་རི་སོ, ཏ་ལཱ༹་ཀཾ དི་སྭཱ་ན པཱུ་རི་ཏཾ;
ན ག་ཝེ་ས་ཏི ཏཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ, ན དོ་སོ ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶ སོ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་མ་ལ་དྷོ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ནྟེ ཨ་མ་ཏ་ནྟ་ལེ༹;
ན ག་ཝེ་ས་ཏི ཏཾ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ, ན དོ་སོ ཨ་མ་ཏ་ནྟ་ལེ༹.
‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་རཱི་ཧི པ་རི་རུ་དྡྷོ, ཝི་ཛྫ་ནྟེ ག་མ་ན་མྤ་ཐེ;
ན པ་ལཱ་ཡ་ཏི སོ པུ་རི་སོ, ན དོ་སོ ཨ་ཉྫ་ས་སྶ སོ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་རུ་དྡྷོ, ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ སི་ཝེ པ་ཐེ;
ན ག་ཝེ་ས་ཏི ཏཾ མ་གྒཾ, ན དོ་སོ སི་ཝ་མ་ཉྫ་སེ.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི བྱཱ་དྷི་ཏོ པུ་རི་སོ, ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཏི་ཀི་ཙྪ་ཀེ;
ན ཏི་ཀི་ཙྪཱ་པེ་ཏི ཏཾ བྱཱ་དྷིཾ, ན དོ་སོ སོ ཏི་ཀི་ཙྪ་ཀེ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་བྱཱ་དྷཱི་ཧི, དུ་ཀྑི་ཏོ པ་རི་པཱི་ལི༹་ཏོ;
ན ག་ཝེ་ས་ཏི ཏཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ, ན དོ་སོ སོ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀེ’’ཏི.
ཨ་པ་ར་མྤི ཙི་ནྟེ་སི – ཡ་ཐཱ མ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ པུ་རི་སོ ཀ་ཎྛེ ཨཱ་ས་ཏྟཾ ཀུ་ཎ་པཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ སུ་ཁཱི ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ་པི ཨི་མཾ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ན་པེ་ཀྑེ་ན ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ན་ར་ནཱ་རི་ཡོ ཨུ་ཀྐཱ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ན ཏཾ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ་ན ཝཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ད་ས་ནྟེ་ན ཝཱ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནཱ པ་ན ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ་ཝ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ་པི ཨི་མཾ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑེ་ན ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ནཱ་ཝི་ཀཱ ནཱ་མ ཛ་ཛྫ་རཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧ་མྤི ཨི་མཾ ན་ཝ་ཧི ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་ཧི པ་གྒྷ་ར་ནྟཾ ཀཱ་ཡཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ནི་བྦཱ་ན་པུ་རཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཙ པུ་རི་སོ ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཙོ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཏ་ན་ནཱ་ས་བྷ་ཡེ་ན ཏེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཁེ་མཾ མ་གྒཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡ་མྤི ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ ར་ཏ་ན་ཝི་ལོ་པ་ཀ་ཙོ་ར་ས་དི་སོ. ས་ཙཱ་ཧཾ ཨེ་ཏྠ ཏ་ཎྷཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནཾ མེ ན་སྶི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ མ་ཡཱ ཨི་མཾ ཙོ་ར་ས་དི་སཾ ཀཱ་ཡཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཀུ་ཎ་པཾ པུ་རི་སོ, ཀ་ཎྛེ བ་དྡྷཾ ཛི་གུ་ཙྪི་ཡ;
མོ་ཙ་ཡི་ཏྭཱ་ན ག་ཙྪེ་ཡྻ, སུ་ཁཱི སེ་རཱི ས་ཡཾ་ཝ་སཱི.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝི་མཾ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ, ནཱ་ནཱ་ཀུ་ཎ་པ་ས་ཉྩ་ཡཾ;
ཚ་ཌྜ་ཡི་ཏྭཱ་ན ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཊྛཱ་ན་མྷི, ཀ་རཱི་སཾ ན་ར་ནཱ་རི་ཡོ;
ཚ་ཌྜ་ཡི་ཏྭཱ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ ཨ་ན་ཏྠི་ཀཱ.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ, ནཱ་ནཱ་ཀུ་ཎ་པ་པཱུ་རི་ཏཾ;
ཚ་ཌྜ་ཡི་ཏྭཱ་ན ག་ཙྪི་སྶཾ, ཝ་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཀུ་ཊིཾ.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཛ་ཛྫ་རཾ ནཱ་ཝཾ, པ་ལུ་གྒཾ ཨུ་ད་གཱ་ཧི་ནིཾ;
སཱ་མཱི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ ཨ་ན་ཏྠི་ཀཱ.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ, ན་ཝ་ཙྪི་དྡཾ དྷུ་ཝ་སྶ་ཝཾ;
ཚ་ཌྜ་ཡི་ཏྭཱ་ན ག་ཙྪི་སྶཾ, ཛི་ཎྞ་ནཱ་ཝཾ་ཝ སཱ་མི་ཀཱ.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི པུ་རི་སོ ཙོ་རེ་ཧི, ག་ཙྪ་ནྟོ བྷ་ཎྜ་མཱ་དི་ཡ;
བྷ་ཎྜ་ཙྪེ་ད་བྷ་ཡཾ དི་སྭཱ, ཚ་ཌྜ་ཡི་ཏྭཱ་ན ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ, མ་ཧཱ་ཙོ་ར་ས་མོ ཝི་ཡ;
པ་ཧཱ་ཡི་མཾ ག་མི་སྶཱ་མི, ཀུ་ས་ལ་ཙྪེ་ད་ནཱ་བྷ་ཡཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ སུ་མེ་དྷ་པ་ཎྜི་ཏོ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཧི ཨི་མཾ ནེ་ཀྑ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཨ་པ་རི་མི་ཏཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ ཙ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ ཙ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་མ་ར་ན་ག་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ དྷ་མྨི་ཀཾ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་སྶ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ཉྩ ཙ་ངྐ་མ་ཉྩ མཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་དོ་སེ་ཧི ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མུ་པེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ བ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དེ ན་ཝ་དོ་ས་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི. ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨ་ཊྛ་དོ་ས་ས་མཱ་ཀི་ཎྞཾ ཏཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཧཱ་ཡ ད་ས་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ས་བྦཾ དྷ་ཉྙ་ཝི་ཀ་ཏིཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ས་ཛྫ་ཊྛཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཏྠི་ཏཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བ་ལཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ་ན, ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ས་ཏཾ དྷ་ནཾ;
ནཱ་ཐཱ་ནཱ་ཐཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ་ན, ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མུ་པཱ་ག་མིཾ.
‘‘ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་ཝི་དཱུ་རེ, དྷ་མྨི་ཀོ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏོ;
ཨ་སྶ་མོ སུ་ཀ་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ, པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ སུ་མཱ་པི་ཏཱ.
‘‘ཙ་ངྐ་མཾ ཏ་ཏྠ མཱ་པེ་སིཾ, པ་ཉྩ་དོ་ས་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏཾ;
ཨ་ཊྛ་གུ་ཎ་ས་མུ་པེ་ཏཾ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བ་ལ་མཱ་ཧ་རིཾ.
‘‘སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཛ་ཧིཾ ཏ་ཏྠ, ན་ཝ་དོ་ས་མུ་པཱ་ག་ཏཾ;
ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཾ ནི་ཝཱ་སེ་སིཾ, དྭཱ་ད་ས་གུ་ཎ་མུ་པཱ་ག་ཏཾ.
‘‘ཨ་ཊྛ་དོ་ས་ས་མཱ་ཀི་ཎྞཾ, པ་ཛ་ཧིཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ཀཾ;
ཨུ་པཱ་ག་མིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ, གུ་ཎེ ད་ས་ཧུ་པཱ་ག་ཏཾ.
‘‘ཝཱ་པི་ཏཾ རོ་པི་ཏཾ དྷ་ཉྙཾ, པ་ཛ་ཧིཾ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཏོ;
ཨ་ནེ་ཀ་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ, པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་མཱ་དི་ཡིཾ.
‘‘ཏ་ཏྠ་པྤ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧིཾ, ནི་ས་ཛྫ་ཊྛཱ་ན་ཙ་ངྐ་མེ;
ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་མྷི ས་ཏྟཱ་ཧེ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བ་ལ་པཱ་པུ་ཎི’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་སྶ་མོ སུ་ཀ་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ, པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ སུ་མཱ་པི་ཏཱ’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ སུ་མེ་དྷ་པ་ཎྜི་ཏེ་ན ཨ་སྶ་མ་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཙ་ངྐ་མཱ ས་ཧ་ཏྠཱ མཱ་པི་ཏཱ ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ‘‘ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཛྫ དྷ་མྨི་ཀཾ པ་བྦ་ཏཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཝི་སྶ་ཀ་མྨ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་ཡཾ སུ་མེ་དྷ་པ་ཎྜི་ཏོ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི་ཏི ནི་ཀྑ་ནྟོ, ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ མཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨ་སྶ་མཾ, སུ་གུ་ཏྟཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ, མ་ནོ་ར་མཾ ཙ་ངྐ་མ་ཉྩ མཱ་པེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཏ་དཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་པྥ་ནྣཾ ཏཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨི་ཀ་པ་བྦ་ཏེ –
‘‘ཨ་སྶ་མོ སུ་ཀ་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ, པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ སུ་མཱ་པི་ཏཱ;
ཙ་ངྐ་མཾ ཏ་ཏྠ མཱ་པེ་སིཾ, པ་ཉྩ་དོ་ས་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏ’’ནྟི. –
ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སུ་ཀ་ཏོ མ་ཡ྄ཧནྟི སུ་ཀ་ཏོ མ་ཡཱ. པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ སུ་མཱ་པི་ཏཱཏི པ་ཎྞ་ཙྪ་ད་ན་སཱ་ལཱ་པི མེ སུ་མཱ་པི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི.
པ་ཉྩ་དོ་ས་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏནྟི པ་ཉྩི་མེ ཙ་ངྐ་མ་དོ་སཱ ནཱ་མ – ཐ་དྡྷ་ཝི་ས་མ་ཏཱ, ཨ་ནྟོ་རུ་ཀྑ་ཏཱ, ག་ཧ་ན་ཙྪ་ནྣ་ཏཱ, ཨ་ཏི་ས་མྦཱ་དྷ་ཏཱ, ཨ་ཏི་ཝི་སཱ་ལ་ཏཱ་ཏི. ཐ་དྡྷ་ཝི་ས་མ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ག་སྨི་ཉྷི ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟ་སྶ པཱ་དཱ རུ་ཛྫ་ནྟི, ཕོ་ཊཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་པ་ཛྫ་ཏི. མུ་དུ་ས་མ་ཏ་ལེ པ་ན ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་མྨ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཐ་དྡྷ་ཝི་ས་མ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཀོ དོ་སོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙ་ངྐ་མ་སྶ ཨ་ནྟོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ཀོ་ཊི་ཡཾ ཝཱ རུ་ཀྑེ ས་ཏི པ་མཱ་ད་མཱ་ག་མྨ ཙ་ངྐ་མ་ནྟ་སྶ ན་ལཱ་ཊཾ ཝཱ སཱི་སཾ ཝཱ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྟོ་རུ་ཀྑ་ཏཱ དུ་ཏི་ཡོ དོ་སོ. ཏི་ཎ་ལ་ཏཱ་དི་ག་ཧ་ན་ཙྪ་ནྣེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨུ་ར་གཱ་དི་ཀེ པཱ་ཎེ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝཱ མཱ་རེ་ཏི, ཏེ་ཧི ཝཱ ད་ཊྛོ དུ་ཀྑཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ག་ཧ་ན་ཙྪ་ནྣ་ཏཱ ཏ་ཏི་ཡོ དོ་སོ. ཨ་ཏི་ས་མྦཱ་དྷེ ཙ་ངྐ་མེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ར་ཏ་ནི་ཀེ ཝཱ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏ་ནི་ཀེ ཝཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་ཀྑ་ལི་ཏྭཱ ན་ཁཱ་པི ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ་པི བྷི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏི་ས་མྦཱ་དྷ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཏྠོ དོ་སོ. ཨ་ཏི་ཝི་སཱ་ལེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཝི་དྷཱ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏི་ཝི་སཱ་ལ་ཏཱ པ་ཉྩ་མོ དོ་སོ. པུ་ཐུ་ལ་ཏོ པ་ན དི་ཡ་ཌྜྷ་ར་ཏ་ནཾ དྭཱི་སུ པ་སྶེ་སུ ར་ཏ་ན་མ་ཏྟ་ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མཾ དཱི་གྷ་ཏོ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠཾ མུ་དུ་ཏ་ལཾ ས་མ་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཙ་ངྐ་མཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཙེ་ཏི་ཡ་གི་རི་མྷི དཱི་པ་པྤ་སཱ་ད་ཀ་མ་ཧི་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ནཾ ཝི་ཡ, ཏཱ་དི་སཾ ཏཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ངྐ་མཾ ཏ་ཏྠ མཱ་པེ་སིཾ, པ་ཉྩ་དོ་ས་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏ’’ནྟི.
ཨ་ཊྛ་གུ་ཎ་ས་མུ་པེ་ཏནྟི ཨ་ཊྛ་ཧི ས་མ་ཎ་སུ་ཁེ་ཧི ཨུ་པེ་ཏཾ. ཨ་ཊྛི་མཱ་ནི ས་མ་ཎ་སུ་ཁཱ་ནི ནཱ་མ – དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་པ་རི་གྒ་ཧཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་བྷཱ་ཝོ, ནི་བྦུ་ཏ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་བྷུ་ཉྫ་ན་བྷཱ་ཝོ, ར་ཊྛཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ དྷ་ན་སཱ་རཾ ཝཱ སཱི་ས་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དཱི་ནི ཝཱ ག་ཎྷ་ནྟེ་སུ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ་སུ ར་ཊྛ་པཱི་ལ༹་ན་ཀི་ལེ་སཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་བྷཱ་ཝོ, ཙོ་ར་ཝི་ལོ་པེ ནི་བྦྷ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཨ་སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ, ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་བྷཱ་ཝོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཏ་སྨིཾ ཨ་སྶ་མེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ ས་མ་ཎ་སུ་ཁཱ་ནི ཝི་ནྡི་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་གུ་ཎ་ས་མུ་པེ་ཏཾ ཏཾ ཨ་སྶ་མཾ མཱ་པེ་སི་ནྟི.
ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བ་ལ་མཱ་ཧ་རིནྟི པ་ཙྪཱ ཏ་སྨིཾ ཨ་སྶ་མེ ཝ་ས་ནྟོ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ན་ཉྩ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཐཱ་མ་པྤ་ཏྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རིཾ. ཡ་ཐཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ས་ནྟོ ཏཾ བ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་མི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཨ་སྶ་མཾ ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་པེ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཛ་ཧིཾ ཏ་ཏྠ, ན་ཝ་དོ་ས་མུ་པཱ་ག་ཏནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཏ་དཱ ཀི་ར ཀུ་ཊི་ལེ་ཎ་ཙ་ངྐ་མཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ པུ་པྥཱུ་པ་ག་ཕ་ལཱུ་པ་ག་རུ་ཀྑ་ས་ཉྪ་ནྣཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ མ་དྷུ་ར་ས་ལི་ལཱ་ས་ཡཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཝཱ་ལ༹་མི་ག་བྷིཾ་ས་ན་ཀ་ས་ཀུ་ཎཾ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀྑ་མཾ ཨ་སྶ་མཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ཙ་ངྐ་མ་སྶ ཨུ་བྷོ་སུ ཨ་ནྟེ་སུ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ ནི་སཱི་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ་ངྐ་མ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ཏ་ལཾ མུ་གྒ་ཝ་ཎྞ་སི་ལཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཛ་ཊཱ་མ་ཎྜ་ལ་ཝཱ་ཀ་ཙཱི་ར་ཏི་ད་ཎྜ་ཀུ་ཎྜི་ཀཱ་དི་ཀེ ཏཱ་པ་ས་པ་རི་ཀྑཱ་རེ, མ་ཎྜ་པེ པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊ་པཱ་ནཱི་ཡ་ས་ངྑ་པཱ་ནཱི་ཡ་ས་རཱ་ཝཱ་ནི, ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་པ་ལླ་དཱ་རུ་ཨཱ་དཱི་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ས་བྦཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ བྷི་ཏྟི་ཡཾ ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨི་མེ པ་རི་ཀྑཱ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ཚི་ནྡི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏེ ཝི་སྶ་ཀ་མྨ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ སུ་མེ་དྷ་པ་ཎྜི་ཏོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ གི་རི་ཀ་ནྡ་རཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ན་དཱི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནེ ཝི་སྶ་ཀ་མྨ་ནི་མྨི་ཏཾ ས་ཀྐ་ད་ཏྟི་ཡཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨ་སྶ་མཾ དི་སྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀོ་ཊིཾ ག་ནྟྭཱ པ་ད་ཝ་ལ་ཉྫཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘དྷུ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ དྷུ་ར་གཱ་མེ བྷི་ཀྑཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ག་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཙི་རཱ་ཡ་ནྟི, ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཎྞཱ་སཱ་ལཱ་ཀུ་ཊི་དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ མ་ཧཱ་བྷི་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་པྤི་ཡ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ ཨེ་ཏེ, ཨི་མེ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝ་ཏྠ་པཱ་རུ་ཏཾ སཱ་ཊ་ཀ་ཡུ་གཾ པ་ཛ་ཧི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཛ་ཧིཾ ཏ་ཏྠཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་སྶཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡཾ སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཛ་ཧིཾ.
ན་ཝ་དོ་ས་མུ་པཱ་ག་ཏནྟི སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ན་ཝ དོ་སེ དི་སྭཱ པ་ཛ་ཧི་ནྟི དཱི་པེ་ཏི. ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ན་ཉྷི སཱ་ཊ་ཀ་སྨིཾ ན་ཝ དོ་སཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ་སུ ཏ་སྶ མ་ཧ་གྒྷ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀོ དོ་སོ, པ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀོ, པ་རི་བྷོ་གེ་ན ལ་ཧུཾ ཀི་ལི་སྶ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀོ. ཀི་ལི་ཊྛོ ཧི དྷོ་ཝི་ཏ་བྦོ ཙ ར་ཛི་ཏ་བྦོ ཙ ཧོ་ཏི. པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཛཱི་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀོ. ཛི་ཎྞ་སྶ ཧི ཏུ་ནྣཾ ཝཱ ཨ་གྒ་ལ༹་དཱ་ནཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. པུ་ན པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ཡ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀོ, ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཨ་སཱ་རུ་པྤ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀོ, པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀོ. ཡ་ཐཱ ཧི ནཾ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ན ག་ཎྷ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ གོ་པེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀོ, ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་ར་མ་ཧི་ཙྪ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀོ་ཏི.
ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཾ ནི་ཝཱ་སེ་སིནྟི ཏ་དཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨི་མེ ན་ཝ དོ་སེ དི་སྭཱ སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཾ ནི་ཝཱ་སེ་སིཾ, མུ་ཉྫ་ཏི་ཎཾ ཧཱི་རཾ ཧཱི་རཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཡི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
དྭཱ་ད་ས་གུ་ཎ་མུ་པཱ་ག་ཏནྟི དྭཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ནི་སཾ་སེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ཝཱ་ཀ་ཙཱི་ར་སྨི་ཉྷི དྭཱ་ད་ས ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ – ཨ་པྤ་གྒྷཾ སུ་ནྡ་རཾ ཀ་པྤི་ཡ་ནྟི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ, ས་ཧ་ཏྠཱ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ, པ་རི་བྷོ་གེ་ན ས་ཎི་ཀཾ ཀི་ལི་སྶ་ཏི, དྷོ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ་པི པ་པ་ཉྩོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ, པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཛི་ཎྞེ་པི སི་བྦི་ཏ་བྦཱ་བྷཱ་ཝོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ, པུ་ན པ་རི་ཡེ་ས་ནྟ་སྶ སུ་ཁེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ པ་ཉྩ་མོ, ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ སཱ་རུ་པྤ་བྷཱ་ཝོ ཚ་ཊྛོ, པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ནི་རུ་པ་བྷོ་ག་བྷཱ་ཝོ ས་ཏྟ་མོ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཊྛ་མོ, དྷཱ་ར་ཎེ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ན་ཝ་མོ, ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་པྤི་ཙྪ་བྷཱ་ཝོ ད་ས་མོ, ཝཱ་ཀུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ དྷ་མྨི་ཀ་ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མོ, ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རེ ན་ཊྛེ་པི ཨ་ན་པེ་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ དྭཱ་ད་ས་མོ་ཏི.
ཨ་ཊྛ་དོ་ས་ས་མཱ་ཀི་ཎྞཾ, པ་ཛ་ཧིཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ཀནྟི. ཀ་ཐཾ པ་ཛ་ཧི? སོ ཀི་ར ཝ་ར་སཱ་ཊ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སེ ལ་གྒི་ཏཾ ཨ་ནོ་ཛ་པུ་པྥ་དཱ་མ་ས་དི་སཾ ར་ཏྟཾ ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ཏ་སྶཱུ་པ་རི ཨ་པ་རཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཾ པ་རི་ད་ཧི་ཏྭཱ, པུ་ནྣཱ་ག་པུ་པྥ་ས་ནྠ་ར་ས་དི་སཾ ས་ཁུ་རཾ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨཾ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཛ་ཊཱ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཙཱུ་ལཱ༹་ཡ ས་དྡྷིཾ ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ སཱ་ར་སཱུ་ཙིཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ མུ་ཏྟ་ཛཱ་ལ་ས་དི་སཱ་ཡ སི་ཀྐཱ་ཡ པ་ཝཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཾ ཀུ་ཎྜི་ཀཾ ཨོ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་ངྐ་ཀཱ་ཛཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཀཱ་ཛ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཀུ་ཎྜི་ཀཾ, ཨེ་ཀི་སྶཱ ཨ་ངྐུ་ས་པ་ཙྪི་ཏི་ད་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་ནི ཨོ་ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཁཱ་རི་བྷཱ་རཾ ཨཾ་སེ ཀ་ཏྭཱ, ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་ཏྟ་ར་ད་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠེ མ་ཧཱ་ཙ་ངྐ་མེ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝེ་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ མ་ནོ་ར་ཐོ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ, སོ་བྷ་ཏི ཝ་ཏ མེ པ་བྦ་ཛྫཱ, བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་བྦེ་ཧི དྷཱི་ར་པུ་རི་སེ་ཧི ཝ་ཎྞི་ཏཱ ཐོ་མི་ཏཱ ཨ་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ ནཱ་མ, པ་ཧཱི་ནཾ མེ གི་ཧི་བ་ནྡྷ་ནཾ, ནི་ཀྑ་ནྟོ་སྨི ནེ་ཀྑ་མྨཾ, ལ་དྡྷཱ མེ ཨུ་ཏྟ་མ་པ་བྦ་ཛྫཱ, ཀ་རི་སྶཱ་མི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ, ལ་བྷི་སྶཱ་མི མ་གྒ་ཕ་ལ་སུ་ཁ’’ནྟི ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཁཱ་རི་ཀཱ་ཛཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ མུ་གྒ་ཝ་ཎྞ་སི་ལཱ་པ་ཊྚེ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ ནི་སི་ནྣོ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ, བི་ད་ལ་མ་ཉྩ་ཀ་པ་སྶེ ཀ་ཊྛ་ཏྠ་རི་ཀཱ་ཡ ནི་པ་ནྣོ ས་རཱི་རཾ ཨུ་ཏུཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ, བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩཱུ་སེ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་སི ‘‘ཨ་ཧཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨ་མི་ཏ་བྷོ་གཾ ཨ་ན་ནྟ་ཡ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་ག་ཝེ་ས་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨི་ཏོ དཱ་ནི པ་ཊྛཱ་ཡ པ་མཱ་ད་ཙཱ་རཾ ཙ་རི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཉྷི པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ཙ་ར་ནྟཾ མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཀྑི་ཀཱ ཁཱ་ད་ནྟི, ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ནུ་བྲཱུ་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྷི གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ལི་བོ་དྷ་ཏོ དི་སྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ, ཨ་ཡ་ཉྩ མ་ནཱ་པཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ, བེ་ལུ་ཝ་པ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཀ་ཏཱ བྷཱུ་མི, ར་ཛ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ སེ་ཏ་བྷི་ཏྟི་ཡོ, ཀ་པོ་ཏ་པཱ་ད་ཝ་ཎྞཾ པ་ཎྞ་ཙྪ་ད་ནཾ, ཝི་ཙི་ཏྟ་ཏྠ་ར་ཎ་ཝ་ཎྞོ བི་ད་ལ་མ་ཉྩ་ཀོ, ནི་ཝཱ་ས་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ན ཨེ་ཏྟོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཱ ཝི་ཡ མེ གེ་ཧ་ས་མྤ་དཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ དོ་སེ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཨ་ཊྛ དོ་སེ པ་སྶི.
པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་པ་རི་བྷོ་ག་སྨི་ཉྷི ཨ་ཊྛ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ – མ་ཧཱ་ས་མཱ་ར་མྦྷེ་ན ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རེ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་ར་ཎ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་མ་ཏྟི་ཀཱ་སུ པ་ཏི་ཏཱ་སུ ཏཱ་སཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ནི་བ་ནྡྷ་ཛ་གྒ་ན་བྷཱ་ཝོ དུ་ཏི་ཡོ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ མ་ཧ་ལླ་ཀ་སྶ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ཊྛཱ་པ་ནི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཏ་ཏི་ཡོ, སཱི་ཏུ་ཎྷ་པ་ཊི་གྷཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ, གེ་ཧཾ པ་ཝི་ཊྛེ་ན ཡཾ་ཀི་ཉྩི པཱ་པཾ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ག་ར་ཧཱ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་བྷཱ་ཝོ པ་ཉྩ་མོ, ‘‘མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི པ་རི་གྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཚ་ཊྛོ, གེ་ཧ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ས་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་ཝཱ་སོ་ཏི ས་ཏྟ་མོ, ཨཱུ་ཀཱ་མ་ངྒུ་ལ་གྷ་ར་གོ་ལི༹་ཀཱ་དཱི་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཊྛ་མོ. ཨི་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཨཱ་དཱི་ན་ཝེ དི་སྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཛ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཊྛ་དོ་ས་ས་མཱ་ཀི་ཎྞཾ, པ་ཛ་ཧིཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ཀ’’ནྟི.
ཨུ་པཱ་ག་མིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ, གུ་ཎེ ད་ས་ཧུ་པཱ་ག་ཏནྟི ཚ་ནྣཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ད་ས་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ཨུ་པེ་ཏཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་སྨཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏ་ཏྲི་མེ ད་ས གུ་ཎཱ – ཨ་པྤ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་ཏཱ ཨེ་ཀོ གུ་ཎོ, ཨུ་པ་ག་མ་ན་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཧི ཏ་ཏྠ ཧོ་ཏི; ཨ་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ན་ཏཱ དུ་ཏི་ཡོ, ཏ་ཉྷི ས་མྨ་ཊྛ་མྤི ཨ་ས་མྨ་ཊྛ་མྤི པ་རི་བྷོ་ག་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ནུ་ཊྛཱ་པ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཏ་ཏི་ཡོ, ག་ར་ཧཾ ན་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི; ཏ་ཏྠ ཧི པཱ་པཾ ཀ་རོ་ནྟོ ལ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ག་ར་ཧཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་བྷཱ་ཝོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ; ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་སོ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡཾ ན ས་ནྠ་མྦྷེ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ས་ནྠ་མྦྷ་ན་བྷཱ་ཝོ པ་ཉྩ་མོ; པ་རི་གྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝོ ཚ་ཊྛོ; གེ་ཧཱ་ལ་ཡ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ས་ཏྟ་མོ; བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་གེ་ཧེ ཝི་ཡ ‘‘པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶཱ་མི ནཾ, ནི་ཀྑ་མ་ཐཱ’’ཏི ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཊྛ་མོ; ཝ་ས་ནྟ་སྶ ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝོ ན་ཝ་མོ; རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ སུ་ལ་བྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ ད་ས་མོ་ཏི ཨི་མེ ད་ས གུ་ཎེ དི་སྭཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཨུ་པཱ་ག་ཏོ་སྨཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཨི་མཱ་ནི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པུ་ན་དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑཱ་ཡ གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ་སྶ ས་མྤ་ཏྟ་གཱ་མེ མ་ནུ་སྶཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན བྷི་ཀྑཾ ཨ་དཾ་སུ. སོ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་སྶ་མཾ ཨཱ་ག་མྨ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ན ལ་བྷཱ་མཱི་ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏོ, སི་ནི་དྡྷཱ་ཧཱ་རོ ནཱ་མེ་ས མཱ་ན་མ་ད་པུ་རི་ས་མ་དེ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀ་སྶ ཙ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟོ ན་ཏྠི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཝཱ་པི་ཏ་རོ་པི་ཏ་དྷ་ཉྙ་ནི་བྦ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛ་ནོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི. སོ ཏ་ཏོ ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ གྷ་ཊེ་ནྟོ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཝཱ་པི་ཏཾ རོ་པི་ཏཾ དྷ་ཉྙཾ, པ་ཛ་ཧིཾ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཏོ;
ཨ་ནེ་ཀ་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ, པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་མཱ་དི་ཡིཾ.
‘‘ཏ་ཏྠ་པྤ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧིཾ, ནི་ས་ཛྫ་ཊྛཱ་ན་ཙ་ངྐ་མེ;
ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་མྷི ས་ཏྟཱ་ཧེ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བ་ལ་པཱ་པུ་ཎི’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་བ་ལཾ པ་ཏྭཱ སུ་མེ་དྷ་ཏཱ་པ་སེ ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟེ དཱི་པ་ངྐ་རོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛཱ་ཏི་ས་མྦོ་དྷི་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ་སུ ས་ཀ་ལཱ་པི ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ སཾ་ཀ་མྤི ས་མྤ་ཀ་མྤི ས་མྤ་ཝེ་དྷི, མ་ཧཱ་ཝི་ར་ཝཾ ཝི་ར་ཝི, དྭ་ཏྟིཾ་ས པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. སུ་མེ་དྷ་ཏཱ་པ་སོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ནེ་ཝ ཏཾ ས་དྡ་མ་སྶོ་སི, ན ཏཱ་ནི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཨ་དྡ་ས. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སི་དྡྷི་པྤ་ཏྟ་སྶ, ཝ་སཱི་བྷཱུ་ཏ་སྶ སཱ་ས་ནེ;
དཱི་པ་ངྐ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ཨུ་པྤ་ཛྫི ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟེ ཙ ཛཱ་ཡ་ནྟེ, བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནེ;
ཙ་ཏུ་རོ ནི་མི་ཏྟེ ནཱ་དྡ་སཾ, ཛྷཱ་ན་ར་ཏི་ས་མ་པྤི་ཏོ’’ཏི.
ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ དཱི་པ་ངྐ་ར་ད་ས་བ་ལོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ར་མྨཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ པ་ཏྭཱ སུ་ད་སྶ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ར་མྨ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ‘‘དཱི་པ་ངྐ་རོ ཀི་ར ས་མ་ཎི་སྶ་རོ པ་ར་མཱ་ཏི་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ར་མྨ་ན་ག་རཾ པ་ཏྭཱ སུ་ད་སྶ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཝ་ཏྠ་ཙྪཱ་ད་ནཱ་ནི ཙ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ ཡེ་ན བུ་དྡྷོ, ཡེ་ན དྷ་མྨོ, ཡེ་ན ས་ངྒྷོ, ཏ་ནྣི་ནྣཱ ཏ་པྤོ་ཎཱ ཏ་པྤ་བྦྷཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཏེ པུ་ན་དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀ་བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་སུ པཾ་སུཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་མཾ བྷཱུ་མི་ཏ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཛ་ཏ་པ་ཊྚ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ལཱ་ཛཱ་ནི ཙེ་ཝ པུ་པྥཱ་ནི ཙ ཝི་ཀི་ར་ནྟི, ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་གེ་ཧི ཝ་ཏྠེ་ཧི དྷ་ཛ་པ་ཊཱ་ཀེ ཨུ་སྶཱ་པེ་ནྟི, ཀ་ད་ལི་ཡོ ཙེ་ཝ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊ་པ་ནྟི་ཡོ ཙ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ སུ་མེ་དྷ་ཏཱ་པ་སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་སྶ་མ་པ་དཱ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ་ན ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཏེ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛེ མ་ནུ་སྶེ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ མ་ནུ་སྶེ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་མྦྷོ ཀ་སྶ ཏུ་མྷེ ཨི་མཾ མ་གྒཾ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ཐཱ’’ཏི? ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘པ་ཙྩ་ནྟ་དེ་ས་ཝི་ས་ཡེ, ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ;
ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ མ་གྒཾ, སོ་དྷེ་ནྟི ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སཱ.
‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན, ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་ཀ་སྶ་མཱ;
དྷུ་ན་ནྟོ ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཱ་ནི, ག་ཙྪཱ་མི ཨ་མྦ་རེ ཏ་དཱ.
‘‘ཝེ་ད་ཛཱ་ཏཾ ཛ་ནཾ དི་སྭཱ, ཏུ་ཊྛ་ཧ་ཊྛཾ པ་མོ་དི་ཏཾ;
ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ་ན ག་ག་ནཱ, མ་ནུ་སྶེ པུ་ཙྪི ཏཱ་ཝ་དེ.
‘‘‘ཏུ་ཊྛ་ཧ་ཊྛོ པ་མུ་དི་ཏོ, ཝེ་ད་ཛཱ་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ;
ཀ་སྶ སོ་དྷཱི་ཡ་ཏི མ་གྒོ, ཨ་ཉྫ་སཾ ཝ་ཊུ་མཱ་ཡ་ན’’’ནྟི.
མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘བྷ་ནྟེ སུ་མེ་དྷ, ན ཏྭཾ ཛཱ་ནཱ་སི, དཱི་པ་ངྐ་ར་ད་ས་བ་ལོ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ན་ག་རཾ པ་ཏྭཱ སུ་ད་སྶ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. མ་ཡཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་མ་ནྟ་ཡི་མྷཱ, ཏ་སྶེ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་མཱ’’ཏི. སུ་མེ་དྷ་ཏཱ་པ་སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི ཁོ གྷོ་ས་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ལོ་ཀེ དུ་ལླ་བྷཾ, པ་གེ་ཝ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ, མ་ཡཱ་པི ཨི་མེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ མ་གྒཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཏེ མ་ནུ་སྶེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ བྷོ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏཾ མ་གྒཾ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ཐ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཨེ་ཀཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ དེ་ཐ, ཨ་ཧ་མྤི ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་གྒཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘སུ་མེ་དྷ་ཏཱ་པ་སོ ཨི་དྡྷི་མཱ’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀ་བྷི་ནྣོ་ཀཱ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨ་དཾ་སུ. སུ་མེ་དྷོ བུ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ པཱི་ཏིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་མི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏོ པ་ན མ་མ མ་ནཾ ན པ་རི་ཏོ་སེ་སྶ་ཏི, ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ཀཱ་ཡ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པཾ་སུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ པ་དེ་སེ པ་ཀྑི་པི.
ཏ་སྶ ཏ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཨ་ན་ལ་ངྐ་ཏེ་ཡེ་ཝ དཱི་པ་ངྐ་རོ ད་ས་བ་ལོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ དེ་ཝ་ཏཱ་སུ དི་བྦ་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛ་ཡ་ནྟཱི་སུ དི་བྦ་ས་ངྒཱི་ཏེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ མཱ་ནུ་ས་ཀ་ག་ནྡྷེ་ཧི ཙེ་ཝ མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ཙ པཱུ་ཛ་ཡ་ནྟེ་སུ ཨ་ན་ནྟཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ལཱི་ལཱ༹་ཡ མ་ནོ་སི་ལཱ་ཏ་ལེ ཝི་ཛ་མྦྷ་མཱ་ནོ སཱི་ཧོ ཝི་ཡ ཏཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. སུ་མེ་དྷ་ཏཱ་པ་སོ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ད་ས་བ་ལ་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ནུ་ར་ཉྫི་ཏཾ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་ཡ ས་མྤ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ མ་ཎི་ཝ་ཎྞ་ག་ག་ན་ཏ་ལེ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ཝི་ཡ ཨཱ་ཝེ་ལཱ༹་ཝེ་ལ༹་བྷཱུ་ཏཱ ཙེ་ཝ ཡུ་ག་ལ་ཡུ་ག་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ཚ་བྦ་ཎྞ་གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟཾ རཱུ་པ་གྒ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, མཱ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ལ་ལཾ ཨ་ཀྐ་མི, མ་ཎི་ཕ་ལ་ཀ་སེ་ཏུཾ པ་ན ཨ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཝི་ཡ ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི མ་མ པི་ཊྛིཾ མ་དྡ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏུ, ཏཾ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི ཀེ་སེ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨ་ཛ་ཊཱ་མ་ཎྜ་ལ་ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཱ་ནི ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞེ ཀ་ལ་ལེ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ མ་ཎི་ཕ་ལ་ཀ་སེ་ཏུ ཝི་ཡ ཀ་ལ་ལ་པི་ཊྛེ ནི་པ་ཛྫི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཏེ མེ པུ་ཊྛཱ ཝི་ཡཱ་ཀཾ་སུ, ‘བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
དཱི་པ་ངྐ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ཨུ་པྤ་ཛྫི ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཏ་སྶ སོ་དྷཱི་ཡ་ཏི མ་གྒོ, ཨ་ཉྫ་སཾ ཝ་ཊུ་མཱ་ཡ་ནཾ’.
‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི མ་མ སུ་ཏྭཱ་ན, པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི ཏཱ་ཝ་དེ;
བུ་དྡྷོ བུ་དྡྷོ་ཏི ཀ་ཐ་ཡ་ནྟོ, སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཝེ་ད་ཡིཾ.
‘‘ཏ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ནྟེ་སིཾ, ཏུ་ཊྛོ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོ;
‘ཨི་དྷ བཱི་ཛཱ་ནི རོ་པི་སྶཾ, ཁ་ཎོ ཨེ་ཝ མཱ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ’.
‘‘ཡ་དི བུ་དྡྷ་སྶ སོ་དྷེ་ཐ, ཨེ་ཀོ་ཀཱ་སཾ ད་དཱ་ཐ མེ;
ཨ་ཧ་མྤི སོ་དྷ་ཡི་སྶཱ་མི, ཨ་ཉྫ་སཾ ཝ་ཊུ་མཱ་ཡ་ནཾ.
‘‘ཨ་དཾ་སུ ཏེ མ་མོ་ཀཱ་སཾ, སོ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ཉྫ་སཾ ཏ་དཱ;
བུ་དྡྷོ བུ་དྡྷོ་ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ, མ་གྒཾ སོ་དྷེ་མ་ཧཾ ཏ་དཱ.
‘‘ཨ་ནི་ཊྛི་ཏེ མ་མོ་ཀཱ་སེ, དཱི་པ་ངྐ་རོ མ་ཧཱ་མུ་ནི;
ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི, ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙེ་ཧི ཏཱ་དི་ཧི;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མ་ལེ་ཧི, པ་ཊི་པ་ཛྫི ཨ་ཉྫ་སཾ ཛི་ནོ.
‘‘པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཝ་ཛྫ་ནྟི བྷེ་རི་ཡོ བ་ཧཱུ;
ཨཱ་མོ་དི་ཏཱ ན་ར་མ་རཱུ, སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡུཾ.
‘‘དེ་ཝཱ མ་ནུ་སྶེ པ་སྶ་ནྟི, མ་ནུ་སྶཱ་པི ཙ དེ་ཝ་ཏཱ;
ཨུ་བྷོ་པི ཏེ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ.
‘‘དེ་ཝཱ དི་བྦེ་ཧི ཏུ་རི་ཡེ་ཧི, མ་ནུ་སྶཱ མཱ་ནུ་སེ་ཧི ཙ;
ཨུ་བྷོ་པི ཏེ ཝ་ཛྫ་ཡ་ནྟཱ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ.
‘‘དི་བྦཾ མ་ནྡཱ་ར་ཝཾ པུ་པྥཾ, པ་དུ་མཾ པཱ་རི་ཚ་ཏྟ་ཀཾ;
དི་སོ་དི་སཾ ཨོ་ཀི་ར་ནྟི, ཨཱ་ཀཱ་ས་ན་བྷ་ག་ཏཱ མ་རཱུ.
‘‘ཙ་མྤ་ཀཾ ས་ལ་ལཾ ནཱི་པཾ, ནཱ་ག་པུ་ནྣཱ་ག་ཀེ་ཏ་ཀཾ;
དི་སོ་དི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟི, བྷཱུ་མི་ཏ་ལ་ག་ཏཱ ན་རཱ.
‘‘ཀེ་སེ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠ, ཝཱ་ཀ་ཙཱི་ར་ཉྩ ཙ་མྨ་ཀཾ;
ཀ་ལ་ལེ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ་ན, ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫོ ནི་པ་ཛྫ་ཧཾ.
‘‘ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ན མཾ བུ་དྡྷོ, ས་ཧ སི་སྶེ་ཧི ག་ཙྪ་ཏུ;
མཱ ནཾ ཀ་ལ་ལེ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྠོ, ཧི་ཏཱ་ཡ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
སོ ཀ་ལ་ལ་པི་ཊྛེ ནི་པ་ནྣ་ཀོ་ཝ པུ་ན ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ དཱི་པ་ངྐ་ར་ད་ས་བ་ལ་སྶ བུ་དྡྷ་སི་རིཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻཾ, ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ར་མྨ་ན་ག་རཾ པ་ཝི་སེ་ཡྻཾ. ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝེ་སེ་ན པ་ན མེ ཀི་ལེ་སེ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ དཱི་པ་ངྐ་ར་ད་ས་བ་ལོ ཝི་ཡ པ་ར་མཱ་བྷི་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ནཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ སཾ་སཱ་ར་སཱ་ག་རཱ ཨུ་ཏྟཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻཾ, ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏི་རཱུ་པ’’ནྟི. ཏ་ཏོ ཨ་ཊྛ དྷ་མྨེ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་པ་ནྣ་སྶ, ཨེ་ཝཾ མེ ཨཱ་སི ཙེ་ཏ་སོ;
‘ཨི་ཙྪ་མཱ་ནོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཛྫ, ཀི་ལེ་སེ ཛྷཱ་པ་ཡེ མ་མ.
‘ཀིཾ མེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཝེ་སེ་ན, དྷ་མྨཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏེ་ནི་དྷ;
ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ, བུ་དྡྷོ ཧེ་སྶཾ ས་དེ་ཝ་ཀེ.
‘ཀིཾ མེ ཨེ་ཀེ་ན ཏི་ཎྞེ་ན, པུ་རི་སེ་ན ཐཱ་མ་ད་སྶི་ནཱ;