༡༠. ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ
[༤༣༩] ༡. ཙ་ཏུ་དྭཱ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་དྭཱ་ར་མི་དཾ ན་ག་རནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ དུ་བྦ་ཙ་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཏྠུ ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཋ་མ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན ས་ཏྠཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ དུ་བྦ་ཙོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པུ་བྦེ་པི ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ དུ་བྦ་ཙ་ཏཱ་ཡ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ ཨཱ་པཱ་དེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ སེ་ཊྛི་ནོ ཨེ་ཀོ པུ་ཏྟོ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, སོ པ་ན དུ་སྶཱི་ལོ ཨ་སྶ་དྡྷོ. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པི་ཏ་རི ཀཱ་ལ་ཀ་ཏེ མཱ་ཏཱ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ནྟཱི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏ་ཡཱ དུ་ལླ་བྷཾ མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ལ་དྡྷཾ, དཱ་ནཾ དེ་ཧི, སཱི་ལཾ ར་ཀྑཱ་ཧི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧི, དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་མྨ, ན མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཏྠོ, མཱ མཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཙུ་ཏྠ, ཨ་ཧཾ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟ་མྤི ནཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པུ་ཎྞ་མུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ མཱ་ཏཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་ཛྫ ཨ་བྷི་ལ་ཀྑི་ཏོ མ་ཧཱ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སོ, ཨ་ཛྫ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཧི, ཨ་ཧཾ ཏེ ས་ཧ་སྶཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི དྷ་ན་ལོ་བྷེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ དི་ཝ་སཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ར་ཏྟིཾ ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་མྤི དྷ་མྨ་པ་དཾ ཀ་ཎྞཾ ན པ་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་དི.
མཱ་ཏཱ པ་ན་སྶ ‘‘ཨ་ཛྫ མེ པུ་ཏྟོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཡཱ་གུཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ་ག་མ་ནཾ པ་ཊི་མཱ་ནེ་ནྟཱི ཏཾ ཨེ་ཀ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཀེ་ན ན ཨཱ་ནཱི་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཡཱ་གུཾ པི་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧ་སྶཾ པ་ཊི་སྶུ་ཏཾ, ཏཾ ཏཱ་ཝ མེ དེ་ཐ, པ་ཙྪཱ པི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘པི་ཝ, ཏཱ་ཏ, པ་ཙྪཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ པི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜི་ཀཾ པུ་ར་ཏོ ཋ་པེ་སི. སོ ཡཱ་གུཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝོ་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཝཱི་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝོ་ཧཱ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ནཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྨ, ཨ་ཧཾ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཝོ་ཧཱ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་ཏཱ ‘‘ཏྭཾ ཏཱ་ཏ, ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ, ཨི་མ་སྨིཾ གྷ་རེ དྷ་ན་མྤི བ་ཧུ, ས་མུ་དྡོ ཨ་ནེ་ཀཱ་དཱི་ན་ཝོ, མཱ ག་མཱི’’ཏི ནི་ཝཱ་རེ་སི. སོ ‘‘ཨ་ཧཾ ག་མི་སྶཱ་མེ་ཝ, ན ས་ཀྐཱ མཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཾ, ཏཱ་ཏ, ཝཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི མཱ་ཏ་རཱ ཧ་ཏྠེ ག་ཧི་ཏོ ཧ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ མཱ་ཏ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་མུ་དྡཾ པ་ཀྑ་ནྡི.
ནཱ་ཝཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མུ་དྡ་པི་ཊྛེ ནི་ཙྩ་ལཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི་ས་ལཱ་ཀཱ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀ་སྶེ་ཝ ཧ་ཏྠེ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ཨེ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ བ་ཧཱུ མཱ ན་སྶ་ནྟཱུ’’ཏི ཏཾ ས་མུ་དྡ་པི་ཊྛེ ཁི་པིཾ་སུ. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ནཱ་ཝཱ ཛ་ཝེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཀྑ་ནྡི. སོ་པི ཨུ་ལུ༹་མྤེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ དཱི་པ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་ཏྠ ཕ་ལི་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ ཙ་ཏ་སྶོ ཝེ་མཱ་ནི་ཀ་པེ་ཏི་ཡོ ཨ་དྡ་ས. ཏཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ས་ཏྟཱ་ཧཾ སུ་ཁཾ. སོ ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི. ཨ་ཐ ནཾ ཏཱ དུ་ཀྑཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ ‘‘སཱ་མི, མ་ཡཾ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མ, ཡཱ་ཝ མ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མ, ཏཱ་ཝ ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛ་མཱ་ནོ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཕ་ལ་ཀེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པུ་ན ས་མུ་དྡ་པི་ཊྛེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་པ་རཾ དཱི་པ་ཀཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ར་ཛ་ཏ་ཝི་མཱ་ནེ ཨ་ཊྛ ཝེ་མཱ་ནི་ཀ་པེ་ཏི་ཡོ དི་སྭཱ ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་པ་ར་སྨིཾ དཱི་པ་ཀེ མ་ཎི་ཝི་མཱ་ནེ སོ་ལ༹་ས, ཨ་པ་ར་སྨིཾ དཱི་པ་ཀེ ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཝེ་མཱ་ནི་ཀ་པེ་ཏི་ཡོ དི་སྭཱ ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཏཱ་ས་མྤི དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏུཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ པུ་ན ས་མུ་དྡ་པི་ཊྛེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་དྭཱ་རཾ ན་ག་རཾ ཨ་དྡ་ས. ཨུ་སྶ་ད་ནི་ར་ཡོ ཀི་རེ་ས, བ་ཧཱུ་ནཾ ནེ་ར་ཡི་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནཾ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀ་སྶ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟ་ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི.
སོ ‘‘ཨི་མཾ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ སཱི་སེ པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ནེ་ར་ཡི་ཀ་ས་ཏྟཾ ཨ་དྡ་ས. ཨ་ཐ་སྶ ཏཾ ཏ་སྶ སཱི་སེ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ པ་དུ་མཾ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཨུ་རེ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཨུ་ར་ཙྪ་ད་པ་སཱ་དྷ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ སཱི་ས་ཏོ ག་ལ་ནྟཾ ལོ་ཧི་ཏཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ན་ཝི་ལེ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝ་ན་ས་དྡོ མ་དྷུ་ར་ས་རོ གཱི་ཏ་ས་དྡོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. སོ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘བྷོ པུ་རི་ས, ཙི་རཾ ཏ་ཡཱ པ་དུ་མཾ དྷཱ་རི་ཏཾ, དེ་ཧི མེ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ས་མྨ, ན་ཡི་དཾ པ་དུ་མཾ, ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཏྭཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་སཱི’’ཏི. ནེ་ར་ཡི་ཀ་ས་ཏྟོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་མྨཾ ཁཱི་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ་པི མ་ཡཱ ཝི་ཡ མཱ་ཏ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ད་སྶཱ་མི་སྶ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐ’’ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཨེ་ཧི བྷོ, ག་ཎྷ ཨི་མ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ ཏ་སྶ སཱི་སེ ཁི་པི, ཏཾ ཏ་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པི་ས་མཱ་ནཾ བྷ་སྶི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀོ ཏ་སྶ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཝ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ ག་ཎྷ, ཏ་ཝ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ཝེ་ད་ནཱ་པྤ་ཏྟོ པ་རི་དེ་ཝི, ཨི་ཏ་རོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཨུ་སྶ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི. མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀོ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་མི དེ་ཝ་རཱ་ཛ, ཨི་དཾ མཾ ཙ་ཀྐཾ ས་ཎྷ་ཀ་ར་ཎི་ཡཾ ཝི་ཡ ཏི་ལཱ་ནི པི་ས་མཱ་ནཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཡཱ པཱ་པཾ པ་ཀ་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪ་ནྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡. ‘‘ཙ་ཏུ་དྭཱ་ར་མི་དཾ ན་ག་རཾ, ཨཱ་ཡ་སཾ ད་ལ༹ྷ་པཱ་ཀཱ་རཾ;
ཨོ་རུ་དྡྷ་པ་ཊི་རུ་དྡྷོ་སྨི, ཀིཾ པཱ་པཾ པ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ.
༢. ‘‘ས་བྦེ ཨ་པི་ཧི་ཏཱ དྭཱ་རཱ, ཨོ་རུ་དྡྷོ་སྨི ཡ་ཐཱ དི་ཛོ;
ཀི་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཡ་ཀྑ, ཙ་ཀྐཱ་བྷི་ནི་ཧ་ཏོ ཨ་ཧ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ད་ལ༹ྷ་པཱ་ཀཱ་རནྟི ཐི་ར་པཱ་ཀཱ་རཾ. ‘‘ད་ལ༹ྷ་ཏོ་ར་ཎ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཐི་ར་དྭཱ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་རུ་དྡྷ་པ་ཊི་རུ་དྡྷོ་སྨཱིཏི ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ པཱ་ཀཱ་རེ་ན རུ་དྡྷོ, པ་ལཱ་ཡ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀིཾ པཱ་པཾ པ་ཀ་ཏནྟི ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཡཱ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ. ཨ་པི་ཧི་ཏཱཏི ཐ་ཀི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ དི་ཛོཏི པ་ཉྫ་རེ པ་ཀྑི་ཏྟོ ས་ཀུ་ཎོ ཝི་ཡ. ཀི་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཙ་ཀྐཱ་བྷི་ནི་ཧ་ཏོཏི ཙ་ཀྐེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཧ་ཏོ.
ཨ་ཐ་སྶ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཚ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༣. ‘‘ལ་དྡྷཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ་ནི ཝཱི་ས་ཏི;
ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ་ནཾ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ, ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྨ ནཱ་ཀ་རི.
༤. ‘‘ལ་ངྒྷིཾ ས་མུ་དྡཾ པ་ཀྑ་ནྡི, སཱ་ག་རཾ ཨ་པྤ་སི་དྡྷི་ཀཾ;
ཙ་ཏུ་བྦྷི ཨ་ཊྛ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཱ, ཨ་ཊྛཱ་ཧི་པི ཙ སོ་ལ༹་ས.
༥. ‘‘སོ་ལ༹་སཱ་ཧི ཙ བཱ་ཏྟིཾ་ས, ཨ་ཏི་ཙྪཾ ཙ་ཀྐ་མཱ་ས་དོ;
ཨི་ཙྪཱ་ཧ་ཏ་སྶ པོ་ས་སྶ, ཙ་ཀྐཾ བྷ་མ་ཏི མ་ཏྠ་ཀེ.
༦. ‘‘ཨུ་པ་རི་ཝི་སཱ་ལཱ དུ་པྤཱུ་རཱ, ཨི་ཙྪཱ ཝི་ས་ཊ་གཱ་མི་ནཱི;
ཡེ ཙ ཏཾ ཨ་ནུ་གི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ ཧོ་ནྟི ཙ་ཀྐ་དྷཱ་རི་ནོ.
༧. ‘‘བ་ཧུ་བྷ་ཎྜཾ ཨ་ཝ་ཧཱ་ཡ, མ་གྒཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་ཀྑི་ཡ;
ཡེ་ས་ཉྩེ་ཏཾ ཨ་ས་ངྑཱ་ཏཾ, ཏེ ཧོ་ནྟི ཙ་ཀྐ་དྷཱ་རི་ནོ.
༨. ‘‘ཀ་མྨཾ ས་མེ་ཀྑེ ཝི་པུ་ལ་ཉྩ བྷོ་གཾ, ཨི་ཙྪཾ ན སེ་ཝེ་ཡྻ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ;
ཀ་རེ་ཡྻ ཝཱ་ཀྱཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ་ནཾ, ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ ཙ་ཀྐ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ལ་དྡྷཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ་ནི ཝཱི་ས་ཏཱིཏི ཏྭཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀཱ ས་ཧ་སྶཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝོ་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ་ནི ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ. ནཱ་ཀ་རཱིཏི ཏེ་ན དྷ་ནེ་ན ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་མུ་དྡཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ས་མུ་དྡེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ་ནཾ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རོ་སི, སོ་ཏཱ་པ་ནྣཾ མཱ་ཏ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ་ཡེ་ཝཱ་སཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
ལ་ངྒྷིནྟི ནཱ་ཝཾ ཨུ་ལླ་ངྒྷ་ན་ས་མ་ཏྠཾ. པ་ཀྑ་ནྡཱིཏི པ་ཀྑ་ནྡོ་སི. ཨ་པྤ་སི་དྡྷི་ཀནྟི མ་ནྡ་སི་དྡྷིཾ ཝི་ནཱ་ས་བ་ཧུ་ལཾ. ཙ་ཏུ་བྦྷི ཨ་ཊྛཱཏི ཨ་ཐ ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཕ་ལ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ས་མུ་དྡེ ཁི་ཏྟོ་པི ཏྭཾ མཱ་ཏ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀ་ཏ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཕ་ལི་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་ཏྠི་ཡོ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ར་ཛ་ཏ་ཝི་མཱ་ནེ ཨ་ཊྛ, མ་ཎི་ཝི་མཱ་ནེ སོ་ལ༹་ས, ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཨ་དྷི་ག་ཏོ་སཱི་ཏི. ཨ་ཏི་ཙྪཾ ཙ་ཀྐ་མཱ་ས་དོཏི ཨ་ཐ ཏྭཾ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷེ་ན ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ‘‘ཨ་ཏྲ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ལོ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཙྪཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་ཙྪོ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལོ ཏ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་སྶ ཁཱི་ཎ་ཏྟཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨི་མཾ པེ་ཏ་ན་ག་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ མཱ་ཏུ་པ་ཧཱ་ར་དཱ་ན་ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཨི་དཾ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ ས་མྤ་ཏྟོ་སི. ‘‘ཨ་ཏྲི་ཙྪ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཏྲ ཨ་ཏྲ ཨི་ཙྪ་མཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ཏྲི་ཙྪཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཏྲི་ཙྪཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་མ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཏེ ཨི་ཙྪཱ་ཧ་ཏ་སྶ པོ་ས་སྶ ཨི་དཾ ཙ་ཀྐཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པི་ས་མཱ་ནཾ ཨི་དཱ་ནི ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ཙ་ཀྐཾ ཝི་ཡ མ་ཏྠ་ཀེ བྷ་མ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡེ ཙ ཏཾ ཨ་ནུ་གི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མེ་སཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཝི་སཱ་ལཱ ཧོ་ཏི, ས་མུ་དྡོ ཝི་ཡ ཙ དུ་པྤཱུ་རཱ, རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨི་ཙྪ་ན་ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཝི་ས་ཊ་གཱ་མི་ནཱི, ཏཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཏ་ཎྷཾ ཡེ ཙ ཨ་ནུ་གི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི གི་དྡྷཱ ག་དྷི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ལླཱི་ཡ་ནྟི. ཏེ ཧོ་ནྟི ཙ་ཀྐ་དྷཱ་རི་ནོཏི ཏེ ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ནྟཱ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ དྷཱ་རེ་ནྟི. བ་ཧུ་བྷ་ཎྜནྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ བ་ཧུ་དྷ་ནཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ. མ་གྒནྟི ག་ནྟ་བྦཾ ཨ་པྤ་སི་དྡྷི་ཀཾ ས་མུ་དྡ་མ་གྒཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཏྭཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཡེ་ས་ཉྩེ་ཏཾ ཨ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཝཱི་མཾ་སི་ཏཾ, ཏེ ཡ་ཐཱ ཏྭཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ དྷ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཙ་ཀྐ་དྷཱ་རི་ནོ ཧོ་ནྟི. ཀ་མྨཾ ས་མེ་ཀྑེཏི ཏ་སྨཱ པ་ཎྜི་ཏོ པུ་རི་སོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ ‘‘ས་དོ་སཾ ནུ ཁོ, ནི་དྡོ་ས’’ནྟི ས་མེ་ཀྑེ་ཡྻ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑེ་ཡྻ. ཝི་པུ་ལ་ཉྩ བྷོ་གནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ལ་དྡྷཾ དྷ་ན་རཱ་སི་མྤི ས་མེ་ཀྑེ་ཡྻ. ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱཏི ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨི་དཾ ཙ་ཀྐཾ ན ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ ནཱ་ཝ་ཏྠ་རེ་ཡྻ. ‘‘ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ནཱ་ཝ་ཏྠ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀོ ‘‘ཨི་མི་ནཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཏ་ཐ་ཏོ ཉཱ་ཏཾ, ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཙྩ་ན་པ་མཱ་ཎ་མྤི ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, པུ་ཙྪཱ་མི ན’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ན་ཝ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༩. ‘‘ཀཱི་ཝ་ཙི་རཾ ནུ མེ ཡ་ཀྑ, ཙ་ཀྐཾ སི་ར་སི ཋ་སྶ་ཏི;
ཀ་ཏི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཏཾ མེ ཨ་ཀྑཱ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏོ’’ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ ཀ་ཐེ་ནྟོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ད་ས་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༠. ‘‘ཨ་ཏི་ས་རོ པ་ཙྩ་ས་རོ, མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ སུ་ཎོ་ཧི མེ;
ཙ་ཀྐཾ ཏེ སི་ར་སི མཱ་ཝི་དྡྷཾ, ན ཏཾ ཛཱི་ཝཾ པ་མོ་ཀྑ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏི་ས་རོཏི ཨ་ཏི་ས་རཱི་ཏི་པི ཨ་ཏི་ས་རོ, ཨ་ཏི་ས་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་ཏི་ས་རོ. པ་ཙྩ་ས་རོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ས་མྨ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀ, སུ་ཎོ་ཧི མེ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏྭ་ཉྷི ཨ་ཏི་དཱ་རུ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་ས་རོ, ཏ་སྶ པ་ན ན ས་ཀྐཱ ཝ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཝི་པཱ་ཀོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ནྟི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཾ ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀྑཾ ས་རི་སྶ་སི པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་སཱི་ཏི ཨ་ཏི་ས་རོ. ཏེ་ན ཏེ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐོ་མི. སི་ར་སི་མཱ་ཝི་དྡྷནྟི ཡཾ པ་ན ཏེ ཨི་དཾ ཙ་ཀྐཾ སི་ར་སྨིཾ ཨཱ་ཝི་དྡྷཾ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ཙ་ཀྐ་མི་ཝ བྷ་མ་ཏི. ན ཏཾ ཛཱི་ཝཾ པ་མོ་ཀྑ་སཱིཏི ཏཾ ཏྭཾ ཡཱ་ཝ ཏེ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ ན ཁཱི་ཡ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཛཱི་ཝ་མཱ་ནོ ན པ་མོ་ཀྑ་སི, ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ པ་ན ཁཱི་ཎེ ཨི་དཾ ཙ་ཀྐཾ པ་ཧཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་མི་སྶ་སཱི་ཏི.
ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཝ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ, ཨི་ཏ་རོ་པི མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀོ ཨ་ཡཾ དུ་བྦ་ཙ་བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཙ་ཏུ་དྭཱ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.
[༤༤༠] ༢. ཀ་ཎྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀ་ཎྷོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ པུ་རི་སོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ སི་ཏ་པཱ་ཏུ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་དཱ ཀི་ར ས་ཏྠཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཛ་ངྒྷ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ པ་དེ་སེ སི་ཏཾ པཱ་ཏྭཱ་ཀཱ་སི. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཧེ་ཏུ, ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སི་ཏ་སྶ པཱ་ཏུ་ཀ་མྨཱ་ཡ, ན ཨ་ཧེ་ཏུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ སི་ཏཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ནྟི, པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི ཏཱ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ སི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠཱ ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཎྷོ ནཱ་མ ཨི་སི ཨ་ཧོ་སི, སོ ཨི་མ་སྨིཾ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སེ ཝི་ཧཱ་སི ཛྷཱ་ཡཱི ཛྷཱ་ན་ར་ཏོ, ཏ་སྶ སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན ས་ཀྐ་སྶ བྷ་ཝ་ནཾ ཀ་མྤཱི’’ཏི སི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཐེ་རེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨེ་ཀེ་ན ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝེ་ན ཨ་པུ་ཏྟ་ཀེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ པ་ཏྠི་ཏེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི. ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཏྟཱ པ་ན་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ‘‘ཀ་ཎྷ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ མ་ཎི་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ པི་ཏ་རཱ སི་པྤུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པེ་སི་ཏོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪི. ཨ་ཐ ནཾ པི་ཏཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན དཱ་རེ་ན སཾ་ཡོ་ཛེ་སི. སོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་བྦི་སྶ་རི་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ར་ཏ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་ནི ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཝ་ར་པ་ལླ་ངྐ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དྷ་ནཾ ཨ་སུ་ཀེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་སུ་ཀེ་ནཱ’’ཏི པུ་བྦ་ཉཱ་ཏཱི་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚེ ལི་ཁི་ཏཱ་ནི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཡེ་ཧི ཨི་མཾ དྷ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ, ཏེ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, དྷ་ན་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀོ་པི ཨི་དཾ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ན ཁོ པ་ན ས་ཀྐཱ དྷ་ན་བྷ་ཎྜི་ཀཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ནྟུཾ. པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝེ་རཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི ཨ་སཱ་ར་སྶ དྷ་ན་སྶ དཱ་ནཾ སཱ་རོ, བ་ཧུ་རོ་ག་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་སཱ་ར་སྶ ས་རཱི་ར་སྶ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་སུ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དི་ཀ་མྨཾ སཱ་རོ, ཨ་ནི་ཙྩཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་སཱ་ར་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡོ་གོ སཱ་རོ, ཏ་སྨཱ ཨ་སཱ་རེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི སཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
སོ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ དི་ཝ་སཱ དྷ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ མེ དྷ་ནེ་ན, ཡཱ་ཝ མཾ ཛ་རཱ ནཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ གེ་ཧེ ས་བྦ་དྭཱ་རཱ་ནི ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘དི་ནྣཾ མེ, ཧ་ར་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་སུ་ཙིཾ ཝི་ཡ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ རོ་ད་ནྟ་སྶ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟ་སྶ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དྷ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀཾ ཨི་ནྡ་ཝཱ་རུ་ཎཱི་རུ་ཀྑཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶེ་ཝ རུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལེ ཝི་ཧཱ་སི. གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀོ ནེ་ས་ཛྫི་ཀོ. ས་ཙེ ནི་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ, བྷཱུ་མི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, ད་ནྟ་མཱུ་ས་ལི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ན་གྒི་པ་ཀྐ་མེ་ཝ ཁཱ་ད་ཏི, ཐུ་ས་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཀི་ཉྩི ན ཁཱ་ད་ཏི, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀ་ཝཱ་ར་མེ་ཝ ཁཱ་ད་ཏི, ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཁ་མཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་པ་ཏེ་ཛ་ཝཱ་ཡུ་ས་མོ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ ཨེ་ཏྟ་ཀེ དྷུ་ཏ་ངྒ་གུ་ཎེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ ཀི་ར ཛཱ་ཏ་ཀེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ར་མ་པྤི་ཙྪོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ཏི, ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠ་མྤི ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ག་ཙྪ་ཏི, རུ་ཀྑ་སྶ ཕ་ལི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཕ་ལཾ ཁཱ་ད་ཏི, པུ་པྥི་ཏ་ཀཱ་ལེ པུ་པྥཾ ཁཱ་ད་ཏི, ས་པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པ་ཏྟཱ་ནི ཁཱ་ད་ཏི, ནི་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པ་པ་ཊི་ཀཾ ཁཱ་ད་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ར་མ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཙི་རཾ ཝ་ས་ཏི.
སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ པ་ཀྐཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ག་ཎྷི, ག་ཎྷ་ནྟོ པ་ན ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་རེ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཡ་ཐཱ་ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པྤ་སཱ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི སཾ་ཧ་ར་ཏི, ཏེ་སུ་པི མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པཾ ཨ་ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ར་མ་ས་ནྟུ་ཊྛ་སྶ ཏ་སྶ སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན ས་ཀྐ་སྶ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ཏཾ ཀི་ར ས་ཀྐ་སྶ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡེ་ན ཝཱ ཨུ་ཎྷཾ ཧོ་ཏི པུ་ཉྙ་ཀྑ་ཡེ་ན ཝཱ, ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་ཏྟེ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ནྟེ, དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན ཨུ་ཎྷཾ ཧོ་ཏི. ས་ཀྐོ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ མཾ ཋཱ་ནཱ ཙཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཝ་ས་ནྟཾ ཀ་ཎྷཾ ཨི་སིཾ རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ན་ནྟཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་སི གྷོ་ར་ཏ་པོ པ་ར་མ་ཛི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ, ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ ཝ་རེ་ན ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ཨི་མ་མ་སྶ རུ་ཀྑཾ དྷུ་ཝ་ཕ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ མ་ཧ་ནྟེ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན སཱི་གྷཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཏ་སྶ པི་ཊྛི་པ་སྶེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཝ་ཎྞེ ཀ་ཐི་ཏེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ, ནོ’’ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༡. ‘‘ཀ་ཎྷོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ, ཀ་ཎྷཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི བྷོ་ཛ་ནཾ;
ཀ་ཎྷེ བྷཱུ་མི་པ་དེ་ས་སྨིཾ, ན མ་ཡ྄ཧཾ མ་ན་སོ པི་ཡོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཎྷོཏི ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞོ. བྷོ་ཛ་ནནྟི རུ་ཀྑ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ.
ཀ་ཎྷོ ཨི་སི ས་ཀྐ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ‘‘ས་ཀྐོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༢. ‘‘ན ཀ་ཎྷོ ཏ་ཙ་སཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ནྟོ་སཱ་རོ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ;
ཡ་སྨིཾ པཱ་པཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི, ས ཝེ ཀ་ཎྷོ སུ་ཛ་མྤ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཙ་སཱཏི ཏ་ཙེ་ན ཀ་ཎྷོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟོ་སཱ་རོཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་སཱ་རེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧི བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས ཝེཏི ཡ་སྨིཾ པ་ན པཱ་པཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠི, སོ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ་པི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་པི ཀཱ་ལ༹་ཀོ་ཝ.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ཎྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ནི པཱ་པ་ཀ་མྨཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་བྷེ་དེ་ཧི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ནི་པི ཏཱ་ནི ག་ར་ཧི་ཏྭཱ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ གུ་ཎེ པ་སཾ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཙ་ནྡཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ས་ཀྐ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ས་ཀྐོ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པ་མུ་དི་ཏོ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཝ་རེ་ན ནི་མ་ནྟེ་ནྟོ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༣. ‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏེ སུ་ལ་པི་ཏེ, པ་ཏི་རཱུ་པེ སུ་བྷཱ་སི་ཏེ;
ཝ་རཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཏེ ད་མྨི, ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སི་ཙྪ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྨིནྟི ཡཾ ཨི་དཾ ཏ་ཡཱ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷེ་ན ཝི་ཡ སུ་ལ་པི་ཏཾ, ཏ་སྨིཾ སུ་ལ་པི་ཏེ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ པ་ཏི་རཱུ་པེ སུ་བྷཱ་སི་ཏེ ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སཱ ཨི་ཙྪ་སི, ས་བྦཾ ཏེ ཡཾ ཝ་རཾ ཨི་ཙྪི་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏཾ, ཏཾ ད་མྨཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཝ་ཎྞེ ཀ་ཐི་ཏེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི, ནོ་ཏི མཾ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ མ་ཡ྄ཧཾ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ན་ཉྩ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ག་ར་ཧི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཀུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཝ་རཾ དེ་ཏི, མཾ ཁོ པ་ནེ་ས ‘ས་ཀྐི་སྶ་རི་ཡ་བྲ་ཧྨི་སྶ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏཱི’ཏི་པི མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་ཏྲ་སྶ ནི་ཀྐ་ངྑ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་རེ་སུ ཀོ་དྷོ ཝཱ དོ་སོ ཝཱ མཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏུ, པ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཾ ལོ་བྷོ ཝཱ པ་རེ་སུ སི་ནེ་ཧོ ཝཱ མཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏུ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻ་ནྟི ཨི་མེ མ་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་རེ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཏ་སྶ ནི་ཀྐ་ངྑ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་རེ ག་ཎྷ་ནྟོ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༤. ‘‘ཝ་ར་ཉྩེ མེ ཨ་དོ ས་ཀྐ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མི་སྶ་ར;
སུ་ནི་ཀྐོ་དྷཾ སུ་ནི་དྡོ་སཾ, ནི་ལློ་བྷཾ ཝུ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ནོ;
ནི་སྣེ་ཧ་མ་བྷི་ཀ་ངྑཱ་མི, ཨེ་ཏེ མེ ཙ་ཏུ་རོ ཝ་རེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝ་ར་ཉྩེ མེ ཨ་དོ ས་ཀྐཱཏི ས་ཙེ ཏྭཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི. སུ་ནི་ཀྐོ་དྷནྟི ཨ་ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ནི་ཀྐོ་དྷཾ. སུ་ནི་དྡོ་སནྟི ཨ་དུ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ནི་དྡོ་སཾ. ནི་ལློ་བྷནྟི པ་ར་ས་མྤ་ཏྟཱི་སུ ནི་ལློ་བྷཾ. ཝུ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ནོཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝུ་ཏྟིཾ. ནི་སྣེ་ཧནྟི པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏཱ་དཱི་སུ ཝཱ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ་སུ དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀེ་སུ་པི ནི་སྣེ་ཧཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ལོ་བྷཾ. ཨ་བྷི་ཀ་ངྑཱ་མཱིཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝུ་ཏྟིཾ ཨ་བྷི་ཀ་ངྑཱ་མི. ཨེ་ཏེ མེ ཙ་ཏུ་རོ ཝ་རེཏི ཨེ་ཏེ ནི་ཀྐོ་དྷཱ་དི་ཀེ ཙ་ཏུ་རོ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་རེ དེ་ཧཱི་ཏི.
ཀིཾ པ་ནེ་ས ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘‘ཡ་ཐཱ ན ས་ཀྐཱ ས་ཀྐ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་རེ་ན ཀོ་དྷཱ་ད་ཡོ ཧ་ནི་ཏུ’’ནྟི. ནོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་ཀྐེ ཁོ པ་ན ཝ་རཾ དེ་ནྟེ ན ག་ཎྷཱ་མཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ན ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཏ་སྶ ཙ ནི་ཀྐ་ངྑ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཎྷི. ཏ་ཏོ ས་ཀྐོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཀ་ཎྷ་པ་ཎྜི་ཏོ ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ ཝ་རེ ག་ཎྷི, ཨེ་ཏེ་སུ ཝ་རེ་སུ གུ་ཎ་དོ་སཾ ཨེ་ཏ་མེ་ཝ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཉྩ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༥. ‘‘ཀིཾ་ནུ ཀོ་དྷེ ཝཱ དོ་སེ ཝཱ, ལོ་བྷེ སྣེ་ཧེ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ;
ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཏྭཾ པ་སྶ་སི, ཏཾ མེ ཨ་ཀྑཱ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏོ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཀིཾ ནུ ཁོ ཏྭཾ ཀོ་དྷེ དོ་སེ ལོ་བྷེ སྣེ་ཧེ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་སྶ་སི, ཏཾ ཏཱ་ཝ མེ པུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ཀྑཱ་ཧི, ན ཧི མ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་མཱ་ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ཏེ་ན ཧི སུ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༦. ‘‘ཨ་པྤོ ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ ཧོ་ཏི, ཝ་ཌྜྷ་ཏེ སོ ཨ་ཁ་ནྟི་ཛོ;
ཨཱ་ས་ངྒཱི བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སོ, ཏ་སྨཱ ཀོ་དྷཾ ན རོ་ཙ་ཡེ.
༡༧. ‘‘དུ་ཊྛ་སྶ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ, པ་རཱ་མཱ་སོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ;
ཏ་ཏོ པཱ་ཎི ཏ་ཏོ ད་ཎྜོ, ས་ཏྠ་སྶ པ་ར་མཱ ག་ཏི;
དོ་སོ ཀོ་དྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ, ཏ་སྨཱ དོ་སཾ ན རོ་ཙ་ཡེ.
༡༨. ‘‘ཨཱ་ལོ་པ་སཱ་ཧ་སཱ་ཀཱ་རཱ, ནི་ཀ་ཏཱི ཝ་ཉྩ་ནཱ་ནི ཙ;
དི་སྶ་ནྟི ལོ་བྷ་དྷ་མྨེ་སུ, ཏ་སྨཱ ལོ་བྷཾ ན རོ་ཙ་ཡེ.
༡༩. ‘‘སྣེ་ཧ་ས་ངྒ་ཐི་ཏཱ ག་ནྠཱ, སེ་ནྟི མ་ནོ་མ་ཡཱ པུ་ཐཱུ;
ཏེ བྷུ་སཾ ཨུ་པ་ཏཱ་པེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སྣེ་ཧཾ ན རོ་ཙ་ཡེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཁ་ནྟི་ཛོཏི སོ ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་ས་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཨ་ཁ་ནྟི་ཏོ ཛཱ་ཏོ ཀོ་དྷོ པ་ཋ་མཾ པ་རི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ བ་ཧུ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ན་བྷཱ་ཝོ ཁ་ནྟི་ཝཱ་དཱི་ཛཱ་ཏ་ཀེ་ན (ཛཱ. ༡.༤.༤༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙེ་ཝ ཙཱུ་ལ༹་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀེ་ན (ཛཱ. ༡.༥.༤༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙ ཏི་སྶཱ་མ་ཙྩ་སྶ་པེ་ཏྠ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ས་པ་རི་ཛ་ནཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་རི་ཏ་ཝ་ཏྠུ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ས་ངྒཱིཏི ཨཱ་ས་ངྒ་ཀ་ར་ཎོ. ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ས་ཏྟཾ ལ་གྒི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ན དེ་ཏི, ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནཱ་དཱི་ནི ཀཱ་རེ་ཏི. བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སོཏི བ་ཧུ་ནཱ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ན ཀི་ལ་མ་ཐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཀོ་དྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཧི ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་རི་ཡཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ ཙེ་ཝ ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་བ་ནྡྷ་ན་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཙ བ་ཧཱུ་ནི དུ་ཀྑཱ་ནི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཀོ་དྷོ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སོ ནཱ་མ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨེ་ས ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཏ་སྨཱ ཀོ་དྷཾ ན རོ་ཙེ་མི.
དུ་ཊྛ་སྶཱཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཀོ་དྷེ་ན ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ དུ་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན དོ་སེ་ན དུ་ཊྛ་སྶ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ‘‘ཨ་རེ, དཱ་ས, པེ་སྶཱ’’ཏི ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ནི་ཙྪ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཝི་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཧ་ཏྠ་པ་རཱ་མཱ་སོ, ཏ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ན པཱ་ཎི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཏོ ད་ཎྜོ, ད་ཎྜ་པྤ་ཧཱ་རེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ་དྷཱ་ར་ཨུ་བྷ་ཏོ་དྷཱ་ར་སྶ ས་ཏྠ་སྶ པ་ར་མཱ ག་ཏི, ས་བྦ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ས་ཏྠ་ནི་པྥ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཡ་དཱ ཧི ས་ཏྠེ་ན པ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི, ཏ་དཱ དོ་སོ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. དོ་སོ ཀོ་དྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ན་མྦི་ལཾ ཏ་ཀྐཾ ཝཱ ཀ་ཉྫི་ཀཾ ཝཱ པ་རི་ཎཱ་མ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་མྦི་ལཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཨ་མྦི་ལཾ ཨ་ན་མྦི་ལ་ནྟི ནཱ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ པུ་བྦ་ཀཱ་ལེ ཀོ་དྷོ པ་རི་ཎ་མི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ དོ་སོ ཧོ་ཏི. སོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ་པི ས་མཱ་ནོ ཀོ་དྷོ དོ་སོ་ཏི ནཱ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་ན་མྦི་ལ་ཏོ ཨ་མྦི་ལཾ, ཨེ་ཝཾ སོ་པི ཀོ་དྷ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཀོ་དྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་དཱི་ན་ཝོ དོ་སོ, ཏ་སྨཱ དོ་ས་མྤི ན རོ་ཙེ་མི.
ཨཱ་ལོ་པ་སཱ་ཧ་སཱ་ཀཱ་རཱཏི དི་ཝཱ དི་ཝ་སྶེ་ཝ གཱ་མཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་ལུ་མྤ་ནཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ས་རཱི་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ མེ དེ་ཧཱི’’ཏི སཱ་ཧ་སཱ་ཀཱ་རཱ ཙ. ནི་ཀ་ཏཱི ཝ་ཉྩ་ནཱ་ནི ཙཱཏི པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ར་སྶ ཧ་ར་ཎཾ ནི་ཀ་ཏི ནཱ་མ, སཱ ཨ་སུ་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ’’ནྟི ཀཱུ་ཊ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ‘‘ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ’’ཏི ད་ཏྭཱ པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎེ ད་ཊྛ་བྦཱ. པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨུ་པཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝ་ཉྩ་ནཾ ནཱ་མ. ཏ་སྶེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི ད་ཊྛ་བྦཱ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཨུ་ཛུ་ཛཱ་ཏི་ཀོ གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་སོ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ས་ས་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཨོ་ཏ་རི. ཨ་ཐེ་ཀོ དྷུ་ཏྟོ ཏཾ ས་ས་ཀཾ སཱི་སེ ཀ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཨོ་ཏི་ཎྞོ. ཨི་ཏ་རོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ས་ས་ཀཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ལོ་ཀེ་སི. ཏ་མེ་ནཾ དྷུ་ཏྟོ ‘‘ཀིཾ བྷོ ཝི་ལོ་ཀེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ མེ ཋཱ་ནེ ས་ས་ཀོ ཋ་པི་ཏོ, ཏཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ, ཏྭཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི, ས་ས་ཀཱ ནཱ་མ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཋ་པི་ཏཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟི, པ་སྶ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ས་ཀཾ སཱི་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ནྷཱ་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ན་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཀྐཱ་མི. ཨེ་ཀ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ་ན མི་ག་པོ་ཏ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ ད་ཏྭཱ དྭི་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་གྒྷ་ན་ཀ་སྶ མི་ག་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་པེ་ཏྠ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. དི་སྶ་ནྟི ལོ་བྷ་དྷ་མྨེ་སཱུཏི ས་ཀྐ, ཨི་མེ ཨཱ་ལོ་པཱ་ད་ཡོ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ ལོ་བྷ་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ ལོ་བྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ དི་སྶ་ནྟི. ན ཧི ཨ་ལུ་དྡྷཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ལོ་བྷོ ཨ་ནེ་ཀཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཏ་སྨཱ ལོ་བྷ་མྤི ན རོ་ཙེ་མི.
སྣེ་ཧ་ས་ངྒ་ཐི་ཏཱ ག་ནྠཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ལླཱི་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན སྣེ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཐི་ཏཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ན གྷ་ཊི་ཏཱ སུ་ཏྟེ་ན པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཡ བ་དྡྷཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཱ. སེ་ནྟི མ་ནོ་མ་ཡཱ པུ་ཐཱུཏི ཏེ པུ་ཐཱུ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ སུ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་མ་ཡཱ་ནི ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ མ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ མ་ནོ་མ་ཡཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཱ ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ སེ་ནྟི ཨ་ནུ་སེ་ནྟི. ཏེ བྷུ་སཾ ཨུ་པ་ཏཱ་པེ་ནྟཱིཏི ཏེ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱ་པཾ ཛ་ནེ་ནྟཱ བྷུ་སཾ ཨུ་པ་ཏཱ་པེ་ནྟི ཨ་ཏི་ཀི་ལ་མེ་ནྟི. ཏེ་སཾ པ་ན བྷུ་སཾ ཨུ་པ་ཏཱ་པ་ནེ ‘‘ས་ལླ་ཝི་དྡྷོ་ཝ རུ་པྤ་ཏཱི’’ཏི (སུ. ནི. ༧༧༣) གཱ་ཐཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ, ‘‘པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཧི ག་ཧ་པ་ཏི, སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ པི་ཡ་པྤ་བྷུ་ཏི་ཀཱ’’ (མ. ནི. ༢.༣༥༣), ‘‘པི་ཡ་ཏོ ཛཱ་ཡ་ཏཱི སོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི (དྷ. པ. ༢༡༢) སུ་ཏྟཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་པི་ཙ མ་ངྒ་ལ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ དཱ་ར་ཀེ ད་ཏྭཱ བ་ལ་ཝ་སོ་ཀེ་ན ཧ་ད་ཡཾ ཕ་ལི, ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མ་ཧ་ནྟཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨེ་ཝཾ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མཱི་ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པེ་མཾ ཨུ་པ་ཏཱ་པཾ ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཡཾ སྣེ་ཧེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཏ་སྨཱ སྣེ་ཧ་མྤི ན རོ་ཙེ་མཱི་ཏི.
ས་ཀྐོ པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཎྷ་པ་ཎྜི་ཏ ཏ་ཡཱ ཨི་མེ པ་ཉྷཱ བུ་དྡྷ་ལཱི་ལཱ༹་ཡ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཏུ་ཊྛོ་སྨི ཏེ, ཨ་པ་ར་མྤི ཝ་རཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ད་ས་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༠. ‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏེ སུ་ལ་པི་ཏེ, པ་ཏི་རཱུ་པེ སུ་བྷཱ་སི་ཏེ;
ཝ་རཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཏེ ད་མྨི, ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སི་ཙྪ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ན་ནྟ་ར་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༡. ‘‘ཝ་ར་ཉྩེ མེ ཨ་དོ ས་ཀྐ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མི་སྶ་ར;
ཨ་ར་ཉྙེ མེ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, ནི་ཙྩཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ;
ཨཱ་བཱ་དྷཱ མཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱ བྷུ་སཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱ བྷུ་སཱཏི ཨི་མ་སྶ མེ ཏ་པོ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཀྐོ ‘‘ཀ་ཎྷ་པ་ཎྜི་ཏོ ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ན ཨཱ་མི་ས་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་པོ་ཀ་མྨ་ནི་སྶི་ཏ་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ པ་ས་ནྣོ ཨ་པ་ར་མྤི ཝ་རཾ ད་ད་མཱ་ནོ ཨི་ཏ་རཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༢. ‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏེ སུ་ལ་པི་ཏེ, པ་ཏི་རཱུ་པེ སུ་བྷཱ་སི་ཏེ;
ཝ་རཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཏེ ད་མྨི, ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སི་ཙྪ་སཱི’’ཏི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཝ་ར་གྒ་ཧ་ཎཱ་པ་དེ་སེ་ན ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༣. ‘‘ཝ་ར་ཉྩེ མེ ཨ་དོ ས་ཀྐ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མི་སྶ་ར;
ན མ་ནོ ཝཱ ས་རཱི་རཾ ཝཱ, མཾ-ཀ་ཏེ ས་ཀྐ ཀ་སྶ་ཙི;
ཀ་དཱ་ཙི ཨུ་པ་ཧ་ཉྙེ་ཐ, ཨེ་ཏཾ ས་ཀྐ ཝ་རཾ ཝ་རེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ མ་ནོ ཝཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་རཾ ཝཱ. ས་རཱི་རཾ ཝཱཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཾ ཝཱ, ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་མྤི ཨེ་ཏེ་སཾ ག་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. མཾ-ཀ་ཏེཏི མ་མ ཀཱ་ར་ཎཱ. ཨུ་པ་ཧ་ཉྙེ་ཐཱཏི ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨ་སྶ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ས་ཀྐ དེ་ཝ་རཱ་ཛ, མ་མ ཀཱ་ར་ཎཱ མཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་མ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཀ་སྶ་ཙི ས་ཏྟ་སྶ ཀི་སྨི་ཉྩི ཀཱ་ལེ ཨི་དཾ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ན ཨུ་པ་ཧ་ཉྙེ་ཐ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ད་ས་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་མེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི.
ཨི་ཏི མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཚ་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ནེ་ཀྑ་མྨ་ནི་སྶི་ཏ་མེ་ཝ ག་ཎྷི, ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙེ་ས ‘‘ས་རཱི་རཾ ནཱ་མ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ, ན ཏཾ ས་ཀྐཱ ས་ཀྐེ་ན ཨ་བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ས་ཀྐཱ་ཡ་ཏྟོ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཾ ཨི་མེ ཝ་རེ ག་ཎྷི. ས་ཀྐོ་པི ཏཾ རུ་ཀྑཾ དྷུ་ཝ་ཕ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ སི་ར་སི ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་རོ་གཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་གོ ཨ་ཧོ་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, པུ་བྦེ མ་ཡཱ ནི་ཝུ་ཏྠ་བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སོ ཙེ་སོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ས་ཀྐོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི, ཀ་ཎྷ་པ་ཎྜི་ཏོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཀ་ཎྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.
[༤༤༡] ༣. ཙ་ཏུ་པོ་ས་ཐི་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤-༣༨. ཡོ ཀོ་པ་ནེ་ཡྻོཏི ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་པོ་ས་ཐི་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ པུ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཙ་ཏུ་པོ་ས་ཐི་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.
[༤༤༢] ༤. ས་ངྑ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
བ་ཧུ་སྶུ་ཏོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ས་བྦ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀི་རེ་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་ར་དྭཱ་རེ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ པ་ཉྩ་ས་ཏ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ས་པུ་ཏྟ་དཱ་རོ ས་པ་རི་ཛ་ནོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་ན སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་བྦ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ཏཾ པ་ན ད་ད་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་དཱ་ནཾ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ད་ས་བ་ལ་སྶ དི་ནྣོ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ས་ངྒྷཱ་ཊོ ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, དྭི་ནྣཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ས་ཏ་གྒྷ་ན་ཀོ, སེ་སཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ས་ཏ་གྒྷ་ན་ཀོ. ཨི་ཏི སོ ས་བྦ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠཱ མ་དྷུ་རེ་ན ས་རེ་ན ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨུ་ལཱ༹་རཾ ཏེ ས་བྦ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཧི, པུ་བྦེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ས་ངྒྷཱ་ཊཾ ད་ཏྭཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛེ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ་པི ཨུ་པཱ་ཧ་ན་དཱ་ན་ནི་སྶ་ནྡེ་ན པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷིཾ་སུ, ཏྭཾ པ་ན བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ས་བྦ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ཏ་སྶ ཏེ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་དཱ་ན་སྶ ཕ་ལཾ ཀ་སྨཱ ན པ་ཏི་ཊྛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨ་ཡཾ བཱ་རཱ་ཎ་སཱི མོ་ལི༹་ནཱི ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. མོ་ལི༹་ནི་ན་ག་རེ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ས་ངྑོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཌྜྷོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ པ་ཧཱུ་ཏ་ཝི་ཏྟུ་པ་ཀ་ར་ཎོ པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏོ ཙ་ཏཱུ་སུ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ་སུ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ ཙཱ་ཏི ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཚ དཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡོ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཚ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀཱ་ནཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཧཾ གེ་ཧེ དྷ་ནེ ཁཱི་ཎེ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎེ་ཡེ་ཝ དྷ་ནེ ནཱ་ཝཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱུ་མིཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ནཱ་ཝཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཎྜ་སྶ པཱུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མི, ཏཱ་ཝ མེ དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཚ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡེ པ་ཊྚ་ན་གཱ་མཱ་བྷི་མུ་ཁོ པཱ་ཡཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ནེ ཨེ་ཀོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏཾ དྷ་ནཱ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ དྷ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ ཨ་སྶ ས་མུ་དྡེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ, ནོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ས མཾ དི་སྭཱ ཚ་ཏྟ་ཉྩ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཉྩ མ་ཡ྄ཧཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་དཱ་ན་ནི་སྶ་ནྡེ་ན ས་མུ་དྡེ བྷི་ནྣཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི, ཀ་རི་སྶཱ་མི་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ’’ནྟི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶཱ་ཝི་དཱུ་རེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཎྜ་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ ཨ་ངྒཱ་ར་ས་ནྠ་ར་ས་དི་སཾ ཨུ་ཎྷ་ཝཱ་ལུ་ཀཾ མ་དྡ་ནྟོ ཏ་སྶ ཨ་བྷི་མུ་ཁོ ཨཱ་ག་ཙྪི.
སོ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ ‘‘པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ མེ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ཨེ་ཏྠ དཱ་ན་བཱི་ཛཾ རོ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཝེ་གེ་ན ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཐོ་ཀཾ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨི་མཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱ་སི་ཏ་པ་རི་སྶཱ་ཝི་ཏེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཏེ་ལེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཏེ་ལེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པཱ་དེ་སུ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཚ་ཏྟཾ མ་ཏྠ་ཀེ ཀ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཨ་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་སཱ་ད་སཾ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏྠཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པ་ཊྚ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི. ཨ་ཐ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ནཱ་ཝཱ ཝི་ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི, ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་སྶི་ཉྩི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཝ་ཏཱ ན་མ་སྶི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝི་ར་ཝཾ ཝི་ར་ཝི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཏེ་ལེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་པྤི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་ཀྑ་ར་ཙུ་ཎྞཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཏ་མྤི ཁཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀཱུ་པ་ཀ་ཡ་ཊྛི་མ་ཏྠ་ཀཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ན་ག་ར’’ནྟི དི་སཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་པ་རི་པ་ནྠ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ནྟོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་ས་བྷ་མ་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཏི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པུ་ཎི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མུ་དྡཾ ཏ་རི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་སྶ ཏ་ར་ནྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏྟ་མོ དི་ཝ་སོ ཛཱ་ཏོ. སོ ཏ་སྨི་མྤི ཀཱ་ལེ ལོ་ཎོ་ད་ཀེ་ན མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི་ཡེ་ཝ.
ཏ་དཱ པ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ལོ་ཀ་པཱ་ལེ་ཧི མ་ཎི་མེ་ཁ་ལཱ ནཱ་མ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ‘‘ས་ཙེ ས་མུ་དྡེ ནཱ་ཝཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ་ཡ ཏི་ས་ར་ཎ་ག་ཏཱ ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ཝཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ར་ཀྑེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ས་མུ་དྡེ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི. སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་སྶ་རི་ཡེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧ་མ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་མུ་དྡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ས་ངྑ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ ས་ཏྟ་མོ དི་ཝ་སོ ས་མུ་དྡེ པ་ཏི་ཏ་སྶ, ས་ཙེ སོ མ་རི་སྶ་ཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་ཧ་ད་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ན་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏྭཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་ཧཱ་རོ, ཨི་དཾ དི་བྦ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པ་ནེ་ཧི ཏ་ཝ བྷ་ཏྟཾ, ཨ་ཧཾ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ དེ་ཝ་ཏཾ ཨ་དི་སྭཱ ས་དྡ་མེ་ཝ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཀ་ཏི་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑི་ཏོ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ན ཝི་ལ་པ་ཏི མ་ཉྙེ, ཨ་སྶཱ་སེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༩. ‘‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ སུ་ཏ་དྷ་མྨོ་སི ས་ངྑ, དི་ཊྛཱ ཏ་ཡཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ;
ཨ་ཐ་ཀྑ་ཎེ ད་སྶ་ཡ་སེ ཝི་ལཱ་པཾ, ཨ་ཉྙོ ནུ ཀོ ཏེ པ་ཊི་མ་ནྟ་ཀོ མ་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ སུ་ཏ་དྷ་མྨོ་སཱིཏི དྷ་མྨོ་པི ཏ་ཡཱ དྷ་མྨི་ཀ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཏོ ཨ་སི. དི་ཊྛཱ ཏ་ཡཱཏི ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡེ དེ་ནྟེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན དྷ་མྨི་ཀ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ ཏ་ཡཱ དི་ཊྛཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཧི པ་སྶ་ནྟོ་པི ཏེ ན པ་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ་ཀྑ་ཎེཏི ཨ་ཐ ཨ་ཀྑ་ཎེ ས་ལླ་པ་ནྟ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ནོ་ཀཱ་སེ. ད་སྶ་ཡ་སེཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཝི་ལཱ་པཾ ད་སྶེ་སི. པ་ཊི་མ་ནྟ་ཀོཏི མ་ཡཱ ཨ་ཉྙོ ཀོ ཏ་ཝ པ་ཊི་མ་ནྟ་ཀོ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་དཱ་ཡ་ཀོ, ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་པྤ་ལ་པ་སཱི་ཏི?
སོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ དེ་ཝ་ཏཱ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི མ་ཉྙེ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ས་མྨ, ནཱ་ཧཾ མ་ར་ཎ་སྶ བྷཱ་ཡཱ་མི, ཨ་ཏྠི པ་ན མེ ཨ་ཉྙོ པ་ཊི་མ་ནྟ་ཀོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༠. ‘‘སུ་བྦྷཱུ སུ་བྷཱ སུ་པྤ་ཊི་མུ་ཀྐ་ཀ་མྦུ, པ་གྒ་ཡ྄ཧ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ་ཡ པཱ་ཏི་ཡཱ;
‘བྷུ་ཉྫ་སྶུ བྷ་ཏྟཾ’ ཨི་ཏི མཾ ཝ་དེ་ཏི, ས་དྡྷཱ་ཝི་ཏྟཱ, ཏ་མ་ཧཾ ནོ་ཏི བྲཱུ་མཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ སུ་བྦྷཱུཏི སུ་བྷ་མུ་ཁཱ. སུ་བྷཱཏི པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ཨུ་ཏྟ་མ་རཱུ་པ་དྷ་རཱ. སུ་པྤ་ཊི་མུ་ཀྐ་ཀ་མྦཱུཏི པ་ཊི་མུ་ཀྐ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ. པ་གྒ་ཡ྄ཧཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཱ བྷ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ས་དྡྷཱ་ཝི་ཏྟཱཏི ས་དྡྷཱ ཙེ་ཝ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ ཙ. ‘‘ས་དྡྷཾ ཙི་ཏྟ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ་ཏྠོ ས་དྡྷནྟི ས་དྡ་ཧ་ནྟཾ, ཙི་ཏྟནྟི ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ. ཏ་མ་ཧཾ ནོ་ཏཱིཏི ཏ་མ་ཧཾ དེ་ཝ་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ནོ་ཏི བྲཱུ་མི, ན ཝི་པྤ་ལ་པཱ་མི ས་མྨཱ་ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ སོ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༡. ‘‘ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ དི་སྭཱ་ན ཡ་ཀྑཾ, པུ་ཙྪེ་ཡྻ པོ་སོ སུ་ཁ་མཱ་སི་སཱ་ནོ;
ཨུ་ཊྛེ་ཧི ནཾ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ་བྷི་པུ་ཙྪ, དེ་ཝཱི ནུ་སི ཏྭཾ ཨུ་ད མཱ་ནུ་སཱི ནཱུ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ སུ་ཁ་མཱ་སི་སཱ་ནོཏི ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ཡ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཁཾ ཨཱ་སཱི་ས་ནྟོ པ་ཎྜི་ཏོ པུ་རི་སོ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ སུ་ཁཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪེ་ཡྻ. ཨུ་ཊྛེ་ཧཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨུ་ཊྛ་ཧ. པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ་བྷི་པུ་ཙྪཱཏི ཨ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་པུ་ཙྪ. ཨུ་ད མཱ་ནུ་སཱིཏི ཨུ་དཱ་ཧུ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ མཱ་ནུ་སཱི ཏྭ་ནྟི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི ཏཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༢. ‘‘ཡཾ ཏྭཾ སུ་ཁེ་ནཱ་བྷི་ས་མེ་ཀྑ་སེ མཾ, བྷུ་ཉྫ་སྶུ བྷ་ཏྟཾ ཨི་ཏི མཾ ཝ་དེ་སི;
པུ་ཙྪཱ་མི ཏཾ ནཱ་རི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ, དེ་ཝཱི ནུ་སི ཏྭཾ ཨུ་ད མཱ་ནུ་སཱི ནཱུ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡཾ ཏྭནྟི ཡ་སྨཱ ཏྭཾ སུ་ཁེ་ན མཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཀྑ་སེ, པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. པུ་ཙྪཱ་མི ཏནྟི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མི.
ཏ་ཏོ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༤༣. ‘‘དེ་ཝཱི ཨ་ཧཾ ས་ངྑ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ, ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ སཱ་ག་ར་ཝཱ་རི་མ་ཛ྄ཛྷེ;
ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཀཱ ནོ ཙ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ, ཏ་ཝེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ་སྨི.
༤༤. ‘‘ཨི་དྷ་ནྣ་པཱ་ནཾ ས་ཡ་ནཱ་ས་ན་ཉྩ, ཡཱ་ནཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཝི་ཝི་དྷཱ་ནི ས་ངྑ;
ས་བྦ་སྶ ཏྱཱ་ཧཾ པ་ཊི་པཱ་ད་ཡཱ་མི, ཡཾ ཀི་ཉྩི ཏུ་ཡ྄ཧཾ མ་ན་སཱ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ. ནཱ་ནཱ་ཝི་ཝི་དྷཱ་ནཱིཏི བ་ཧཱུ་ནི ཙ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི ཙ ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ན་ཨ་སྶ་ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏྠི. ས་བྦ་སྶ ཏྱཱ་ཧནྟི ཏ་སྶ ཨ་ནྣ་པཱ་ནཱ་དི་ནོ ས་བྦ་སྶ སཱ་མི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཏེ ཨ་ནྣ་པཱ་ནཱ་དིཾ པ་ཊི་པཱ་ད་ཡཱ་མི ད་དཱ་མི. ཡཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ཨ་ཉྙ་མྤི ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སཱ ཨི་ཙྪི་ཏཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཏེ ད་མྨཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ས་མུ་དྡ་པི་ཊྛེ མ་ཡ྄ཧཾ ‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ད་མྨཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་སཱ མ་ཡཱ ཀ་ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན, པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི ཏཱ་ཝ ན’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ནྟོ ས་ཏྟ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༥. ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཡི་ཊྛ་ཉྩ ཧུ་ཏ་ཉྩ མ་ཡ྄ཧཾ, ས་བྦ་སྶ ནོ ཨི་སྶ་རཱ ཏྭཾ སུ་ག་ཏྟེ;
སུ་སྶོ་ཎི སུ་བྦྷ་མུ སུ་ཝི་ལ་གྒ་མ་ཛ྄ཛྷེ, ཀི་སྶ མེ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡི་ཊྛནྟི དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཡ་ཛི་ཏཾ. ཧུ་ཏནྟི ཨཱ་ཧུ་ན་པཱ་ཧུ་ན་ཝ་སེ་ན དི་ནྣཾ. ས་བྦ་སྶ ནོ ཨི་སྶ་རཱ ཏྭནྟི ཏ་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་སྶ ཏྭཾ ཨི་སྶ་རཱ, ‘‘ཨི་མ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨི་མ་སྶ ཨ་ཡ’’ནྟི བྱཱ་ཀ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་སྶོ་ཎཱིཏི སུ་ནྡ་ར་ཨཱུ་རུ་ལ་ཀྑ་ཎེ. སུ་བྦྷ་མཱུཏི སུ་ནྡ་ར་བྷ་མུ་ཀེ. སུ་ཝི་ལ་གྒ་མ་ཛ྄ཛྷེཏི སུ་ཊྛུ་ཝི་ལ་གྒི་ཏ་ཏ་ནུ་མ་ཛ྄ཛྷེ. ཀི་སྶ མེཏི མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ་སུ ཀ་ཏ་ར་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛེ ས་མུ་དྡེ པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷཱ་མཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘ཡཾ ཏེ་ན ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཉྙཱ་ཡ པུ་ཙྪ་ཏི མ་ཉྙེ, ཀ་ཐ་ཡི་སྶཱ་མི དཱ་ནི་སྶཱ’’ཏི ཏཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི ཨ་ཊྛ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༦. ‘‘གྷ་མྨེ པ་ཐེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུཾ, ཨུ་གྒྷ་ཊྚ་པཱ་དཾ ཏ་སི་ཏཾ ཀི་ལ་ནྟཾ;
པ་ཊི་པཱ་ད་ཡཱི ས་ངྑ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ནི, སཱ ད་ཀྑི་ཎཱ ཀཱ་མ་དུ་ཧཱ ཏ་ཝ་ཛྫཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུནྟི ཨེ་ཀཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨུ་གྒྷ་ཊྚ་པཱ་དནྟི ཨུ་ཎྷ་ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཡ གྷ་ཊྚི་ཏ་པཱ་དཾ. ཏ་སི་ཏནྟི པི་པཱ་སི་ཏཾ. པ་ཊི་པཱ་ད་ཡཱིཏི པ་ཊི་པཱ་དེ་སི, ཡོ་ཛེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་མ་དུ་ཧཱཏི ས་བྦ་ཀཱ་མ་དཱ་ཡི་ཀཱ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་པི ནཱ་མ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛེ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ མ་ཡཱ དི་ནྣ་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་དཱ་ནཾ མ་མ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དཾ ཛཱ་ཏཾ, ཨ་ཧོ སུ་དི་ནྣཾ མེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ དཱ་ན’’ནྟི ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ན་ཝ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༧. ‘‘སཱ ཧོ་ཏུ ནཱ་ཝཱ ཕ་ལ་ཀཱུ་པ་པ་ནྣཱ, ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཱ ཨེ་ར་ཀ་ཝཱ་ཏ་ཡུ་ཏྟཱ;
ཨ་ཉྙ་སྶ ཡཱ་ན་སྶ ན ཧེ་ཏྠ བྷཱུ་མི, ཨ་ཛྫེ་ཝ མཾ མོ་ལི༹་ནིཾ པཱ་པ་ཡ་སྶཱུ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – དེ་ཝ་ཏེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ མཱ་པེ་ཧི, ཁུ་དྡ་ཀཾ པ་ན ཨེ་ཀ་དོ་ཎི་ཀ་ནཱ་ཝཾ མཱ་པེ་ཧི, ཡཾ ནཱ་ཝཾ མཱ་པེ་སྶ་སི, སཱ ཧོ་ཏུ ནཱ་ཝཱ བ་ཧཱུ་ཧི སུ་སི་བྦི་ཏེ་ཧི ཕ་ལ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་པ་ནྣཱ, ཨུ་ད་ཀ་པ་ཝེ་ས་ན་སྶཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཱ, ཨེ་ར་ཀེ་ན ས་མྨཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཝཱ་ཏེ་ན ཡུ་ཏྟཱ, ཋ་པེ་ཏྭཱ དི་བྦ་ནཱ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཡཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏྠ བྷཱུ་མི ན་ཏྠི, ཏཱ་ཡ པ་ན དི་བྦ་ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་ཛྫེ་ཝ མཾ མོ་ལི༹་ནི་ན་ག་རཾ པཱ་པ་ཡ་སྶཱུ་ཏི.
དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ ནཱ་ཝཾ མཱ་པེ་སི. སཱ དཱི་གྷ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཨུ་ས་བྷཱ ཨ་ཧོ་སི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཙ་ཏུ་ཨུ་ས་བྷཱ, ག་མྦྷཱི་ར་ཏོ ཝཱི་ས་ཏི་ཡ་ཊྛི་ཀཱ. ཏ་སྶཱ ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཡཱ ཏ་ཡོ ཀཱུ་པ་ཀཱ, སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ་ནི ཡོ་ཏྟཱ་ནི ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཱ་ནི པ་ཏྟཱ་ནི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ་ནི ཙ ཕི་ཡཱ་རི་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. དེ་ཝ་ཏཱ ཏཾ ནཱ་ཝཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨཱ་རོ་པེ་སི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཾ པ་ན་སྶ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཏོ ཏ་སྶ པ་ཏྟིཾ ཨ་དཱ་སི, སོ ཨ་ནུ་མོ་དི. ཏ་དཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་མྤི ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ནཱ་ཝཾ མོ་ལི༹་ནི་ན་ག་རཾ ནེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གྷ་རེ དྷ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ –
༤༨. ‘‘སཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ཏྟཱ སུ་མ་ནཱ པ་ཏཱི་ཏཱ, ནཱ་ཝཾ སུ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ;
ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ངྑཾ པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ, ཨུ་པཱ་ན་ཡཱི ན་ག་རཾ སཱ་དྷུ་ར་མྨ’’ནྟི. –
ཨི་མཾ ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ སཱཏི བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་ཏྠ ས་མུ་དྡ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཝི་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཏྟཱ. སུ་མ་ནཱཏི སུ་ནྡ་ར་མ་ནཱ པཱ་མོ་ཛྫེ་ན པ་ཏཱི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ཏྲ་ནཱ་ཝཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱ་དྷུ་ར་མྨཾ ཨ་ཏི་ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ན་ག་རཾ ཨུ་པཱ་ན་ཡཱི་ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་པ་རི་མི་ཏ་དྷ་ནཾ གེ་ཧཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་པ་རི་སོ དེ་ཝ་ན་ག་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི.
ཏ་དཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་པུ་རི་སོ ཨཱ་ན་ནྡོ, ས་ངྑ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི.
ས་ངྑ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ.
[༤༤༣] ༥. ཙཱུ་ལ༹་བོ་དྷི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡོ ཏེ ཨི་མཾ ཝི་སཱ་ལ་ཀྑིནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཀོ་དྷ་ནཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར བྷི་ཀྑུ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀེ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཀོ་དྷཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཀོ་དྷ་ནོ ཨ་ཧོ་སི ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ, ཨ་པྤ་མྤི ཝུ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཨ་བྷི་ས་ཛྫི ཀུ་པྤི བྱཱ་པ་ཛྫི པ་ཏི་ཊྛ་ཡི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཀོ་དྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ ཀོ་དྷ་ནོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑུ ཀོ་དྷོ ནཱ་མ ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧི ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཙ པ་ར་ལོ་ཀེ ཙ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་ར་ཀོ, ཏྭཾ ནི་ཀྐོ་དྷ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་སི, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ བཱ་ཧི་ར་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཀོ་དྷཾ ན ཀ་རིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཀཱ་སི་ནི་ག་མེ ཨེ་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཌྜྷོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ ཨ་པུ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་སི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ‘‘བོ་དྷི་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏ་སྶ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟ་སྶེ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀུ་ལཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་སུཾ. སཱ་པི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཙུ་ཏཱ་ཝ ཨུ་ཏྟ་མ་རཱུ་པ་དྷ་རཱ དེ་ཝ་ཙྪ་ར་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ. ཏེ་སཾ ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་ཝཱ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ཧཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་ནེ་ཏེ་སཾ ཀི་ལེ་ས་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ན བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦོ, སཾ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཾ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི, སུ་པི་ནེ་པི མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ཨེ་ཝཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཨ་ཐཱ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏེ་སུ ཏེ་སཾ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་དྡེ, ཏྭཾ ཨི་མཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཁེ་ན ཛཱི་ཝཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐ ཏུ་མྷེ པ་ན, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དྷ་ནེ་ན ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་ཊྛཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ པ་བྦ་ཛྫཱ ནཱ་མ པུ་རི་སཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་ཏྠཱི་ན་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, བྷ་དྡེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཚ་ཊྚི་ཏ་ཁེ་ལ༹ཾ ན ག་ཎྷི་སྶཱ་མི, མ་ཡ྄ཧ་མྤི དྷ་ནེ་ན ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཧ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་དྡེ’’ཏི. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ར་མ་ཎཱི་ཡེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཨ་སྶ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཉྪཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ་ཧི ཡཱ་པེ་ནྟཱ ཏ་ཏྠ ད་ས་མ་ཏྟཱ་ནི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ཝ་སིཾ་སུ, ཛྷཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སཾ ན ཏཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏེ ཏ་ཏྠ པ་བྦ་ཛྫཱ་སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ད་ས སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ ལོ་ཎ་མྦི་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཏྭཱ རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནེ ཝ་སིཾ་སུ.