༩. ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ
[༤༢༧] ༡. གི་ཛ྄ཛྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་རི་ས་ངྐུ་པ་ཐོ ནཱ་མཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ དུ་བྦ་ཙ་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར ཨེ་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མེ་ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི ཙེ་ཝ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཙ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཏེ ཨ་བྷི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ལོ་ཀི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ས་མི་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ པ་སཱ་རི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ པཱ་རུ་པི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ཏྟོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ནཱ ཛཱ་ག་རི་ཡ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨི་དཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ, ཨི་དཾ ག་མི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མ, ཨི་མཱ་ནི ཙུ་དྡ་ས ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཏྟཱ་ནི, ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཏེ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ, ཨི་མེ ཏེ་ར་ས དྷུ་ཏ་ངྒ་གུ་ཎཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཏེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནོ དུ་བྦ་ཙོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཀྑ་མོ ཨ་པྤ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ ན ཝ་དཱ་མི, ཏུ་མྷེ པ་ན མཾ ཀ་སྨཱ ཝ་ད་ཐ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཾ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠཾ ཝཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ དུ་བྦ་ཙ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཨ་གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ དུ་བྦ་ཙོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རོ་སི, པུ་བྦེ་པི ཏྭཾ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝེ་ར་མྦྷ་ཝཱ་ཏ་མུ་ཁེ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ གི་ཛ྄ཛྷ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི. པུ་ཏྟོ པ་ན་སྶ སུ་པ་ཏྟོ ནཱ་མ གི་ཛ྄ཛྷ་རཱ་ཛཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་གི་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི. སོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པོ་སེ་སི, ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ན ཨ་ཏི་དཱུ་རཾ ཨུ་པྤ་ཏ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ པི་ཏཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ན ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཨོ་ཝ་དི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ན ཝུ་ཊྛེ དེ་ཝེ གི་ཛ྄ཛྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ སེ་སེ ཨོ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཏི་བྷཱུ་མིཾ ག་ནྟྭཱ ཝེ་ར་མྦྷ་ཝཱ་ཏ་མུ་ཁཾ པ་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎི. ས་ཏྠཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡. ‘‘པ་རི་ས་ངྐུ་པ་ཐོ ནཱ་མ, གི་ཛ྄ཛྷ་པ་ནྠོ ས་ན་ནྟ་ནོ;
ཏ་ཏྲཱ་སི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ, གི་ཛ྄ཛྷོ པོ་སེ་སི ཛི་ཎྞ་ཀེ;
ཏེ་སཾ ཨ་ཛ་ག་ར་མེ་དཾ, ཨ་ཙྩ་ཧཱ་སི བ་ཧུ་ཏྟ་སོ.
༢. ‘‘པི་ཏཱ ཙ པུ་ཏྟཾ ཨ་ཝ་ཙ, ཛཱ་ནཾ ཨུ་ཙྩཾ པ་པཱ་ཏི་ནཾ;
སུ་པ་ཏྟཾ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣཾ, ཏེ་ཛ་སྶིཾ དཱུ་ར་གཱ་མི་ནཾ.
༣. ‘‘པ་རི་པླ་ཝ་ནྟཾ པ་ཐ་ཝིཾ, ཡ་དཱ ཏཱ་ཏ ཝི་ཛཱ་ན་ཧི;
སཱ་ག་རེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཙ་ཀྐཾ་ཝ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ;
ཏ་ཏོ ཏཱ་ཏ ནི་ཝ་ཏྟ་སྶུ, མཱ་སྶུ ཨེ་ཏྟོ པ་རཾ ག་མི.
༤. ‘‘ཨུ་ད་པ་ཏྟོ་སི ཝེ་གེ་ན, བ་ལཱི པ་ཀྑཱི དི་ཛུ་ཏྟ་མོ;
ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ནྟོ ཝ་ཀྐ་ངྒོ, པ་བྦ་ཏཱ་ནི ཝ་ནཱ་ནི ཙ.
༥. ‘‘ཨ་དྡ་སྶ པ་ཐ་ཝིཾ གི་ཛ྄ཛྷོ, ཡ་ཐཱ་སཱ་སི པི་ཏུ་སྶུ་ཏཾ;
སཱ་ག་རེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ, ཙ་ཀྐཾ་ཝ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ.
༦. ‘‘ཏ་ཉྩ སོ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ, པ་ར་མེ་ཝ་ཙྩ་ཝ་ཏྟ་ཐ;
ཏ་ཉྩ ཝཱ་ཏ་སི་ཁཱ ཏི་ཀྑཱ, ཨ་ཙྩ་ཧཱ་སི བ་ལིཾ དི་ཛཾ.
༧. ‘‘ནཱ་ས་ཀྑཱ་ཏི་ག་ཏོ པོ་སོ, པུ་ན་དེ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ;
དི་ཛོ བྱ་ས་ན་མཱ་པཱ་དི, ཝེ་ར་མྦྷཱ་ནཾ ཝ་སཾ ག་ཏོ.
༨. ‘‘ཏ་སྶ པུ་ཏྟཱ ཙ དཱ་རཱ ཙ, ཡེ ཙ་ཉྙེ ཨ་ནུ་ཛཱི་ཝི་ནོ;
ས་བྦེ བྱ་ས་ན་མཱ་པཱ་དུཾ, ཨ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་རེ དི་ཛེ.
༩. ‘‘ཨེ་ཝ་མྤི ཨི་དྷ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ, ཡོ ཝཱ་ཀྱཾ ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཨ་ཏི་སཱི་མ་ཙ་རོ དི་ཏྟོ, གི་ཛ྄ཛྷོ་ཝཱ་ཏཱི་ཏ་སཱ་ས་ནོ;
ས ཝེ བྱ་ས་ནཾ པ་པྤོ་ཏི, ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷ་སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ པ་རི་ས་ངྐུ་པ་ཐོཏི ས་ངྐུ་པ་ཐོ. མ་ནུ་སྶཱ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཏ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཁཱ་ཎུ་ཀེ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཏེ་སུ ར་ཛྫུ་ཡོ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་ན སོ གི་ཛ྄ཛྷ་པ་བྦ་ཏེ ཛ་ངྒྷ་མ་གྒོ ‘‘ས་ངྐུ་པ་ཐོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. གི་ཛ྄ཛྷ་པ་ནྠོཏི གི་ཛ྄ཛྷ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ མ་ཧཱ་མ་གྒོ. ས་ན་ནྟ་ནོཏི པོ་རཱ་ཎོ. ཏ་ཏྲཱ་སཱིཏི ཏ་སྨིཾ གི་ཛ྄ཛྷ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ས་ངྐུ་པ་ཐེ ཨེ་ཀོ གི་ཛ྄ཛྷོ ཨཱ་སི, སོ ཛི་ཎྞ་ཀེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པོ་སེ་སི. ཨ་ཛ་ག་ར་མེ་དནྟི ཨ་ཛ་ག་རཱ་ནཾ མེ་དཾ. ཨ་ཙྩ་ཧཱ་སཱིཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨཱ་ཧ་རི. བ་ཧུ་ཏྟ་སོཏི བ་ཧུ་སོ. ཛཱ་ནཾ ཨུ་ཙྩཾ པ་པཱ་ཏི་ནནྟི ‘‘པུ་ཏྟོ ཏེ ཨ་ཏི་ཨུ་ཙྩཾ ཋཱ་ནཾ ལ་ངྒྷ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཙྩེ པ་པཱ་ཏཱི ཨ་ཡ’’ནྟི ཛཱ་ན་ནྟོ. ཏེ་ཛ་སྶིནྟི པུ་རི་ས་ཏེ་ཛ་ས་མྤ་ནྣཾ. དཱུ་ར་གཱ་མི་ནནྟི ཏེ་ནེ་ཝ ཏེ་ཛེ་ན དཱུ་ར་གཱ་མིཾ. པ་རི་པླ་ཝ་ནྟནྟི ཨུ་པྤ་ལ་པ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་པླ་ཝ་མཱ་ནཾ. ཝི་ཛཱ་ན་ཧཱིཏི ཝི་ཛཱ་ནཱ་སི. ཙ་ཀྐཾ་ཝ པ་རི་མ་ཎྜ་ལནྟི ཡ་སྨིཾ ཏེ པ་དེ་སེ ཋི་ཏ་སྶ ས་མུ་དྡེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣོ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ཙ་ཀྐ་མ་ཎྜ་ལཾ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏཱ་ཏ ནི་ཝ་ཏྟཱ་ཧཱི་ཏི ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཨུ་ད་པ་ཏྟོ་སཱིཏི པི་ཏུ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ གི་ཛ྄ཛྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏོ ཏེ ཨོ་ཧཱ་ཡ པི་ཏ་རཱ ཀ་ཐི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ནྟོཏི ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ. ཝ་ཀྐ་ངྒོཏི ཝ་ངྐ་གཱི་ཝོ. ཡ་ཐཱ་སཱ་སི པི་ཏུ་སྶུ་ཏནྟི ཡ་ཐཱ་སྶ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཱ སུ་ཏཾ ཨཱ་སི, ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་དྡ་ས, ‘‘ཡ་ཐཱ་སྶཱ་སཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. པ་ར་མེ་ཝ་ཙྩ་ཝ་ཏྟ་ཐཱཏི པི་ཏ་རཱ ཨ་ཀྑཱ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟོ་ཝ. ཏ་ཉྩ ཝཱ་ཏ་སི་ཁཱ ཏི་ཀྑཱཏི ཏཾ ཨ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཾ བ་ལི་མྤི ས་མཱ་ནཾ དི་ཛཾ ཏི་ཁི་ཎ་ཝེ་ར་མྦྷ་ཝཱ་ཏ་སི་ཁཱ ཨ་ཙྩ་ཧཱ་སི ཨ་ཏི་ཧ་རི, ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཨ་ཀཱ་སི. ནཱ་ས་ཀྑཱ་ཏི་ག་ཏོཏི ནཱ་ས་ཀྑི ཨ་ཏི་ག་ཏོ. པོ་སོཏི ས་ཏྟོ. ཨ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་རེཏི ཏ་སྨིཾ དི་ཛེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟེ ས་བྦེ་པི ཏེ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷ་སཱ་ས་ནནྟི ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྱ་ས་ནཾ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ མཱ གི་ཛ྄ཛྷ་ས་དི་སོ བྷ་ཝ, ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི. སོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སུ་ཝ་ཙོ ཨ་ཧོ་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ དུ་བྦ་ཙ་གི་ཛ྄ཛྷོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི དུ་བྦ་ཙ་བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, གི་ཛ྄ཛྷ་པི་ཏཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
གི་ཛ྄ཛྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.
[༤༢༨] ༢. ཀོ་ས་མྦི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པུ་ཐུ་ས་དྡོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཀོ་ས་མྦིཾ ནི་སྶཱ་ཡ གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ ཀོ་ས་མྦ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༤༥༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ, ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཏ་དཱ ཀི་ར དྭེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་སིཾ་སུ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ ཙ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ ཙ. ཏེ་སུ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་རཱི་ར་ཝ་ལ་ཉྫཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཨཱ་ཙ་མ་ན་ཨུ་ད་ཀཱ་ཝ་སེ་སཾ བྷཱ་ཛ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི. པ་ཙྪཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ ཏ་ཏྠ པ་ཝི་ཊྛོ ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ དི་སྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཋ་པི་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མི ན’’ནྟི. ‘‘ས་ཙེ པ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ཀ་ཏཾ, ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི. སོ ཏ་སྶཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་དི་ཊྛི ཨ་ཧོ་སི. ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶི་ཏ་ཀཱ་ནཾ ‘‘ཨ་ཡཾ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏེ ཏ་སྶ ནི་སྶི་ཏ་ཀེ དི་སྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏེ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ པུ་བྦེ ‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ‘ཨཱ་པ་ཏྟཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཨེ་སོ’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀ་ལ་ཧཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་པི དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨོ་ཝཱ་ད་པ་ཊི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ་པི ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་པི དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏཱ་སཾ ས་ནྡི་ཊྛ་ས་མྦྷ་ཏྟཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་དེ་ཝ་ཏཱ་པི ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ས་བྦེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ དྭེ པ་ཀྑཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཡཱ་ཝ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྷ་ཝ་ནཱ པ་ན ཨི་དཾ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཨ་ཐེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ་ནཾ ‘‘དྷ་མྨི་ཀེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ’’ཏི ལ་དྡྷིཾ, ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀེ་ཧི ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ཏེ་སཾ ཏཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ས་མ་གྒཱ ཀི་ར ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི དྭེ ཝཱ་རེ པེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ན ཨི་ཙྪ་ནྟི བྷ་ནྟེ ས་མ་གྒཱ བྷ་ཝི་ཏུ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘བྷི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཀྑེ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནེ, ཨི་ཏ་རེ་ས་ཉྩ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ད་སྶ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. པུ་ན ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨེ་ཀ་སཱི་མཱ་ཡཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དཱི་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་གྒཱ་དཱི་སུ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ‘‘ཨཱ་ས་ན་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི བྷ་ཏྟ་གྒེ ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི་པི བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ བྷ་ཎྜ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ཧེ་སཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟེ་ན ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨ་སཱ་མི, ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏུ, མ་ཡཾ ཏེ་ན བྷ་ཎྜ་ནེ་ན ཀ་ལ་ཧེ་ན ཝི་གྒ་ཧེ་ན ཝི་ཝཱ་དེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ –
བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ནཱ་མ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ་ན དཱི་གྷཱི་ཏི་སྶ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ར་ཛྫཾ ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝེ་སེ་ན ཝ་ས་ནྟ་སྶ མཱ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ དཱི་གྷཱ་ཝུ་ཀུ་མཱ་རེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏེ དི་ནྣེ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ་སཾ ས་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ས་ཉྷི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨཱ་དི་ནྣ་ད་ཎྜཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ནྣ་ས་ཏྠཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཁ་ནྟི་སོ་ར་ཙྩཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་དྷ ཁོ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་བྷེ་ཐ, ཡཾ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ ཁ་མཱ ཙ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཐ སོ་ར་ཏཱ ཙཱ’’ཏི ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ‘‘ཨ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ བྷ་ཎྜ་ན’’ནྟི ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ར་མ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘པ་རི་ཡཱ་དི་ཎྞ་རཱུ་པཱ ཁོ ཨི་མེ མོ་གྷ་པུ་རི་སཱ, ན ཡི་མེ སུ་ཀ་རཱ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཐོ་ཀཾ ཝི་སྶ་མི་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ སཾ་སཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༠. ‘‘པུ་ཐུ་ས་དྡོ ས་མ་ཛ་ནོ, ན བཱ་ལོ ཀོ་ཙི མ་ཉྙ་ཐ;
ས་ངྒྷ་སྨིཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་སྨིཾ, ནཱ་ཉྙཾ བྷི་ཡྻོ ཨ་མ་ཉྙ་རུཾ.
༡༡. ‘‘པ་རི་མུ་ཊྛཱ པ་ཎྜི་ཏཱ་བྷཱ་སཱ, ཝཱ་ཙཱ་གོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཎི་ནོ;
ཡཱ་ཝི་ཙྪ་ནྟི མུ་ཁཱ་ཡཱ་མཾ, ཡེ་ན ནཱི་ཏཱ ན ཏཾ ཝི་དཱུ.
༡༢. ‘‘ཨ་ཀྐོ་ཙྪི མཾ ཨ་ཝ་དྷི མཾ, ཨ་ཛི་ནི མཾ ཨ་ཧཱ་སི མེ;
ཡེ ཙ ཏཾ ཨུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཝེ་རཾ ཏེ་སཾ ན ས་མྨ་ཏི.
༡༣. ‘‘ཨ་ཀྐོ་ཙྪི མཾ ཨ་ཝ་དྷི མཾ, ཨ་ཛི་ནི མཾ ཨ་ཧཱ་སི མེ;
ཡེ ཙ ཏཾ ནུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཝེ་རཾ ཏེ་སཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི.
༡༤. ‘‘ན ཧི ཝེ་རེ་ན ཝེ་རཱ་ནི, ས་མྨ་ནྟཱི་དྷ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ;
ཨ་ཝེ་རེ་ན ཙ ས་མྨ་ནྟི, ཨེ་ས དྷ་མྨོ ས་ན་ནྟ་ནོ.
༡༥. ‘‘པ་རེ ཙ ན ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི, མ་ཡ་མེ་ཏྠ ཡ་མཱ་མ་སེ;
ཡེ ཙ ཏ་ཏྠ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་ཏོ ས་མྨ་ནྟི མེ་དྷ་གཱ.
༡༦. ‘‘ཨ་ཊྛི་ཙྪི་ནྣཱ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ, ག་ཝཱ་སྶ་དྷ་ན་ཧཱ་རི་ནོ;
ར་ཊྛཾ ཝི་ལུ་མྤ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཏེ་ས་མྤི ཧོ་ཏི ས་ངྒ་ཏི;
ཀ་སྨཱ ཏུ་མྷཱ་ཀ ནོ སི་ཡཱ.
༡༧. ‘‘ས་ཙེ ལ་བྷེ་ཐ ནི་པ་ཀཾ ས་ཧཱ་ཡཾ, ས་དྡྷིཾ་ཙ་རཾ སཱ་དྷུ་ཝི་ཧཱ་རི་དྷཱི་རཾ;
ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ས་བྦཱ་ནི པ་རི་སྶ་ཡཱ་ནི, ཙ་རེ་ཡྻ ཏེ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ས་ཏཱི་མཱ.
༡༨. ‘‘ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཐ ནི་པ་ཀཾ ས་ཧཱ་ཡཾ, ས་དྡྷིཾ་ཙ་རཾ སཱ་དྷུ་ཝི་ཧཱ་རི་དྷཱི་རཾ;
རཱ་ཛཱ་ཝ ར་ཊྛཾ ཝི་ཛི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཨེ་ཀོ ཙ་རེ མཱ་ཏ་ངྒ་ར་ཉྙེ་ཝ ནཱ་གོ.
༡༩. ‘‘ཨེ་ཀ་སྶ ཙ་རི་ཏཾ སེ་ཡྻོ, ན་ཏྠི བཱ་ལེ ས་ཧཱ་ཡ་ཏཱ;
ཨེ་ཀོ ཙ་རེ ན པཱ་པཱ་ནི ཀ་ཡི་རཱ, ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ མཱ་ཏ་ངྒ་ར་ཉྙེ་ཝ ནཱ་གོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ མ་ཧཱ་ས་དྡོ ཨ་སྶཱ་ཏི པུ་ཐུ་ས་དྡོ. ས་མ་ཛ་ནོཏི ས་མཱ་ནོ ཨེ་ཀ་ས་དི་སོ ཛ་ནོ, ས་བྦོ་ཝཱ་ཡཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀ་ཛ་ནོ ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་དྡ་ནི་ཙྪཱ་ར་ཎེ་ན པུ་ཐུ་ས་དྡོ ཙེ་ཝ ས་དི་སོ ཙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན བཱ་ལོ ཀོ་ཙི མ་ཉྙ་ཐཱཏི ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཨེ་ཀོ་པི ‘‘ཨ་ཧཾ བཱ་ལོ’’ཏི ན མ་ཉྙི་ཏྠ, ས་བྦེ པ་ཎྜི་ཏ་མཱ་ནི་ནོ, ས་བྦོ་ཝཱ་ཡཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀོ ཛ་ནོ་ཡེ་ཝ. ནཱ་ཉྙཾ བྷི་ཡྻོ ཨ་མ་ཉྙ་རུནྟི ཀོ་ཙི ཨེ་ཀོ་པི ‘‘ཨ་ཧཾ བཱ་ལོ’’ཏི ན མ་ཉྙི་ཏྠ, བྷི་ཡྻོ ཙ ས་ངྒྷ་སྨིཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཨ་ཉྙ་མྤི ཨེ་ཀཾ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ས་ངྒྷོ བྷི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན མ་ཉྙི་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་རི་མུ་ཊྛཱཏི མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནོ. པ་ཎྜི་ཏཱ་བྷཱ་སཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྜི་ཏ་མཱ་ནེ་ན པ་ཎྜི་ཏ་ས་དི་སཱ. ཝཱ་ཙཱ་གོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཎི་ནོཏི རཱ-ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶཱ་དེ་སོ ཀ་ཏོ, ཝཱ་ཙཱ་གོ་ཙ་རཱ ཙ ན ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་གོ་ཙ་རཱ, བྷཱ་ཎི་ནོ ཙ. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཎི་ནོ? ཡཱ་ཝི་ཙྪ་ནྟི མུ་ཁཱ་ཡཱ་མནྟི, ཡཱ་ཝ མུ་ཁཾ པ་སཱ་རེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏཱ་ཝ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་པཱ་དེ་ཧི ཋ་ཏྭཱ བྷཱ་ཎི་ནོ, ཨེ་ཀོ་པི ས་ངྒྷ་གཱ་ར་ཝེ་ན མུ་ཁ་ས་ངྐོ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ་ན ནཱི་ཏཱཏི ཡེ་ན བྷ་ཎྜ་ནེ་ན ཨི་མཾ ནི་ལླ་ཛྫ་བྷཱ་ཝཾ ནཱི་ཏཱ. ན ཏཾ ཝི་དཱུཏི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨི་ད’’ནྟི ཏཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི.
ཡེ ཙ ཏཾ ཨུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ནྟཱིཏི ཏཾ ‘‘ཨ་ཀྐོ་ཙྪི མ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཡེ ཨུ་པ་ན་ཡ྄ཧ་ནྟི. ས་ན་ནྟ་ནོཏི པོ་རཱ་ཎོ. པ་རེཏི པ་ཎྜི་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ པ་རེ ནཱ་མ. ཏེ ཨེ་ཏྠ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ‘‘མ་ཡཾ ཡ་མཱ་མ་སེ ཨུ་པ་ཡ་མཱ་མ ན་སྶཱ་མ, ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ མ་ཙྩུ་ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ན ཛཱ་ན་ནྟི. ཡེ ཙ ཏ་ཏྠ ཝི་ཛཱ་ན་ནྟཱིཏི ཡེ ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏཱ ‘‘མ་ཡཾ མ་ཙྩུ་ས་མཱི་པཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཝི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏོ ས་མྨ་ནྟི མེ་དྷ་གཱཏི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ ཛཱ་ན་ནྟཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ མེ་དྷ་གཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི.
ཨ་ཊྛི་ཙྪི་ནྣཱཏི ཨ་ཡཾ གཱ་ཐཱ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་ཉྩ དཱི་གྷཱ་ཝུ་ཀུ་མཱ་ར་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ས་མྤི ཧོ་ཏི ས་ངྒ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ན ཧོ་ཏི? ཡེ་སཾ ཝོ ནེ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཚི་ནྣཱ་ནི, ན པཱ་ཎཱ ཧ་ཊཱ, ན ག་ཝཱ་སྶ་དྷ་ནཱ་ནི ཧ་ཊཱ་ནི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ས་ཉྷི ནཱ་མ ཨཱ་དི་ནྣ་ད་ཎྜཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ནྣ་ས་ཏྠཱ་ནཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་ངྒ་ཏི ས་མཱ་ག་མོ ཨཱ་ཝཱ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ཧ་ས་མྦ་ནྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝེ་ར་མ་ཏྟ་མྤི ཛ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཐ, ཀོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝོ་ཏི.
ས་ཙེ ལ་བྷེ་ཐཱཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡོ པ་ཎྜི་ཏ་ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ཙ བཱ་ལ་ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ས་བྦཱ་ནི པ་རི་སྶ་ཡཱ་ནཱིཏི ས་བྦེ པཱ་ཀ་ཊ་པ་རི་སྶ་ཡེ ཙ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་སྶ་ཡེ ཙ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ས་ཏི་མཱ ཙ་རེ་ཡྻ. རཱ་ཛཱ་ཝ ར་ཊྛཾ ཝི་ཛི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཛི་ཏཾ ར་ཊྛཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀ་རཱ་ཛཱ ཙ ཨ་རི་ནྡ་མ་རཱ་ཛཱ ཙ པ་ཧཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཙ་རིཾ་སུ, ཨེ་ཝཾ ཙ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱ་ཏ་ངྒ་ར་ཉྙེ་ཝ ནཱ་གོཏི མཱ་ཏ་ངྒོ ཨ་ར་ཉྙེ ནཱ་གོ་ཝ. མཱ་ཏ་ངྒོཏི ཧ་ཏྠཱི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ནཱ་གོཏི མ་ཧ་ནྟཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཡ་ཐཱ ཧི མཱ་ཏུ་པོ་ས་ཀོ མཱ་ཏ་ངྒ་ནཱ་གོ ཨ་ར་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ཀོ ཙ་རི, ན ཙ པཱ་པཱ་ནི ཨ་ཀཱ་སི, ཡ་ཐཱ ཙ སཱི་ལ་ཝ་ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ. ཡ་ཐཱ ཙ པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀོ ཙ་རེ, ན ཙ པཱ་པཱ་ནི ཀ་ཡི་རཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ་པི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ས་མ་གྒེ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ བཱ་ལ་ཀ་ལོ་ཎ་ཀ་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་གུ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཏི་ཎྞཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ སཱ་མ་གྒི་ཝཱ་སེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པཱ་ལི་ལེ་ཡྻ་ཀ་ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན ཀོ་ས་མྦིཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཀོ་ས་མྦི་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ‘‘ཨི་མེ ཁོ ཨ་ཡྻཱ, ཀོ་ས་མྦ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧུ་ནོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཀཱ, ཨི་མེ་ཧི ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཀྐ་ནྟོ, ཨི་མེ་སཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རི་སྶཱ་མ, ན ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་སྶཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ནྟི ཝཱ ཝེ་རཾ ཝི་ར་མི་སྶ་ནྟི ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝཱ པ་སཱ་དེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ས་མྨ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏེ ཏེ་ན ད་ཎྜ་ཀ་མྨེ་ན པཱི་ལི༹་ཏཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཁ་མཱ་པེ་སུཾ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘པི་ཏཱ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི, མཱ་ཏཱ མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ, དཱི་གྷཱ་ཝུ་ཀུ་མཱ་རོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཀོ་ས་མྦི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.
[༤༢༩] ༣. མ་ཧཱ་སུ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་མོ ཡ་དཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀོ་ས་ལ་ཛ་ན་པ་དེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧཱ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཏ་སྶ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ན་ས་མྤ་ནྣེ ཋཱ་ནེ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏ་སྶ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏ་སྶ པ་ཋ་མ་མཱ་སེ་ཡེ་ཝ སོ གཱ་མོ ཛྷཱ་ཡི, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བཱི་ཛ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ནཱ་ཧོ་སི. ཏེ ཏ་སྶ པ་ཎཱི་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ དཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. སོ ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ནཱ་ས་ནེ་པི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ མ་གྒཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨ་ཐ ནཾ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ས་ཏྠཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཙྩི བྷི་ཀྑུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ་སི, སེ་ནཱ་ས་ན་ས་པྤཱ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. སོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཏ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ས་པྤཱ་ཡ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཎེ་ན ནཱ་མ སེ་ནཱ་ས་ན་ས་པྤཱ་ཡེ ས་ཏི ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ནྟུ་ཊྛེ་ན ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝཱ་ས་སུ་ཀྑ་རུ་ཀྑེ ཙུ་ཎྞཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ་པི ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་ནྟུ་ཊྛཱ མི་ཏྟ་དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ག་མིཾ་སུ, ཏྭཾ པ་ན ཀ་སྨཱ ‘པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ པ་རི་ཏྟོ ལཱུ་ཁོ’ཏི ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་དུ་མྦ་ར་ཝ་ནེ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ སུ་ཀཱ ཝ་སིཾ་སུ. ཏ་ཏྲ ཨེ་ཀོ སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝཱ་ས་རུ་ཀྑ་སྶ ཕ་ལེ་སུ ཁཱི་ཎེ་སུ ཡ་དེ་ཝ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི ཨ་ངྐུ་རོ ཝཱ པ་ཏྟཾ ཝཱ ཏ་ཙོ ཝཱ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཝཱ, ཏཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏྭཱ པ་ར་མ་པྤི་ཙྪ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་པྤི་ཙྪ་ས་ནྟུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་གུ་ཎེ་ན ས་ཀྐ་སྶ བྷ་ཝ་ནཾ ཀ་མྤི. ས་ཀྐོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཏཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ རུ་ཀྑཾ སུ་ཀྑཱ་པེ་སི. རུ་ཀྑོ ཁཱ་ཎུ་ཀ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡོ ཝཱ་ཏེ པ་ཧ་ར་ནྟེ ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྶ ཚི་དྡེ་ཧི ཙུ་ཎྞཱ་ནི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི. སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཏཱ་ནི ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཡ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པཾ ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ ཨུ་དུ་མྦ་ར་ཁཱ་ཎུ་ཀེ ནི་སཱི་དི. ས་ཀྐོ ཏ་སྶ པ་ར་མ་པྤི་ཙྪ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘མི་ཏྟ་དྷ་མྨ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ར་མ་སྶ ད་ཏྭཱ ཨུ་དུ་མྦ་རཾ ཨ་མ་ཏ་ཕ་ལཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀོ ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཛཾ ཨ་སུ་ར་ཀ་ཉྙཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་དུ་མྦ་ར་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨེ་ཀ་རུ་ཀྑ་སྶ སཱ་ཁཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༠. ‘‘དུ་མོ ཡ་དཱ ཧོ་ཏི ཕ་ལཱུ་པ་པ་ནྣོ, བྷུ་ཉྫ་ནྟི ནཾ ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ ས་མྤ་ཏ་ནྟཱ;
ཁཱི་ཎ་ནྟི ཉ་ཏྭཱ་ན དུ་མཾ ཕ་ལ་ཙྩ་ཡེ, དི་སོ་དི་སཾ ཡ་ནྟི ཏ་ཏོ ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – སུ་ཝ་རཱ་ཛ, རུ་ཀྑོ ནཱ་མ ཡ་དཱ ཕ་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཏཾ སཱ་ཁ་ཏོ སཱ་ཁཾ ས་མྤ་ཏ་ནྟཱ་ཝ ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཏཾ པ་ན ཁཱི་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་ཏོ རུ་ཀྑ་ཏོ དི་སོ་དི་སཾ ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏུཾ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༡. ‘‘ཙ་ར ཙཱ་རི་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཏུ་ཎྜ མཱ མ་རི, ཀིཾ ཏྭཾ སུ་ཝ སུ་ཀྑ་དུ་མ་མྷི ཛྷཱ་ཡ་སི;
ཏ་དི་ངྒྷ མཾ བྲཱུ་ཧི ཝ་ས་ནྟ་ས་ནྣི་བྷ, ཀ་སྨཱ སུ་ཝ སུ་ཀྑ་དུ་མཾ ན རི་ཉྩ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཛྷཱ་ཡ་སཱིཏི ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ སུ་ཀྑ་ཁཱ་ཎུ་མ་ཏྠ་ཀེ ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་སི. ཨི་ངྒྷཱཏི ཙོ་ད་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཝ་ས་ནྟ་ས་ནྣི་བྷཱཏི ཝ་ས་ནྟ་ཀཱ་ལེ ཝ་ན་ས་ཎྜོ སུ་ཝ་ག་ཎ་ས་མོ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཡ ནཱི་ལོ་བྷཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཏཾ ‘‘ཝ་ས་ནྟ་ས་ནྣི་བྷཱ’’ཏི ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ན རི་ཉྩ་སཱིཏི ན ཚ་ཌྜེ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཧཾ་ས ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཀ་ཏ་ཝེ་དི་ཏཱ་ཡ ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ན ཛ་ཧཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༢. ‘‘ཡེ ཝེ ས་ཁཱི་ནཾ ས་ཁཱ་རོ བྷ་ཝ་ནྟི, པཱ་ཎ་ཙྩ་ཡེ དུ་ཀྑ་སུ་ཁེ་སུ ཧཾ་ས;
ཁཱི་ཎཾ ཨ་ཁཱི་ཎ་མྤི ན ཏཾ ཛ་ཧ་ནྟི, ས་ནྟོ ས་ཏཾ དྷ་མྨ་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ.
༢༣. ‘‘སོ་ཧཾ ས་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་སྨི ཧཾ་ས, ཉཱ་ཏཱི ཙ མེ ཧོ་ཏི ས་ཁཱ ཙ རུ་ཀྑོ;
ཏཾ ནུ་སྶ་ཧེ ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྠོ པ་ཧཱ་ཏུཾ, ཁཱི་ཎ་ནྟི ཉ་ཏྭཱ་ན ན ཧེ་ས དྷ་མྨོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡེ ཝེ ས་ཁཱི་ནཾ ས་ཁཱ་རོ བྷ་ཝ་ནྟཱིཏི ཡེ ས་ཧཱ་ཡཱ་ནཾ ས་ཧཱ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཾ ཨ་ཁཱི་ཎ་མྤཱིཏི པ་ཎྜི་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཧཱ་ཡཾ བྷོ་ག་པ་རི་ཀྑ་ཡེ་ན ཁཱི་ཎ་མྤི ཨ་ཁཱི་ཎ་མྤི ན ཛ་ཧ་ནྟི. ས་ཏཾ དྷ་མྨ་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱཏི པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ པ་ཝེ་ཎིཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་མཱ་ནཱ. ཉཱ་ཏཱི ཙ མེཏི ཧཾ་ས་རཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ རུ་ཀྑོ ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཉཱ་ཏི ཙ ས་མཱ་ཙི་ཎྞ་ཙ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ ས་ཁཱ ཙ. ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྠོཏི ཏ་མ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཧཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི.
ས་ཀྐོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛོ པ་སཾ་སི་ཏྭཱ ཝ་རཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༤. ‘‘སཱ་དྷུ ས་ཀྑི ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, མེ་ཏྟི སཾ་ས་ཏི ས་ནྠ་ཝོ;
ས་ཙེ་ཏཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སི, པཱ་སཾ་སོ་སི ཝི་ཛཱ་ན་ཏཾ.
༢༥. ‘‘སོ ཏེ སུ་ཝ ཝ་རཾ ད་མྨི, པ་ཏྟ་ཡཱ་ན ཝི་ཧ་ངྒ་མ;
ཝ་རཾ ཝ་ར་སྶུ ཝ་ཀྐ་ངྒ, ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སི་ཙྪ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ སཱ་དྷཱུཏི ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནཾ. ས་ཀྑི ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, མེ་ཏྟི སཾ་ས་ཏི ས་ནྠ་ཝོཏི ས་ཁི་བྷཱ་ཝོ ཙ མེ་ཏྟི ཙ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ནྠ་ཝོ ཙཱ་ཏི ཏ་ཡཱ མི་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ སཱ་དྷུ ཧོ་ཏི ལ་དྡྷ་ཀཾ བྷ་དྡ་ཀ་མེ་ཝ. ས་ཙེ་ཏཾ དྷ་མྨནྟི ས་ཙེ ཨེ་ཏཾ མི་ཏྟ་དྷ་མྨཾ. ཝི་ཛཱ་ན་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ པ་སཾ་སི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ ཏེཏི སོ ཨ་ཧཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ. ཝ་ར་སྶཱུཏི ཨི་ཙྪ་སྶུ. ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སི་ཙྪ་སཱིཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སཱ ཨི་ཙྪ་སི, ས་བྦཾ ཏཾ ཝ་རཾ ད་དཱ་མི ཏེ་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ས་ཏྟ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༦. ‘‘ཝ་ར་ཉྩ མེ ཧཾ་ས བྷ་ཝཾ ད་དེ་ཡྻ, ཨ་ཡ་ཉྩ རུ་ཀྑོ པུ་ན་རཱ་ཡུཾ ལ་བྷེ་ཐ;
སོ སཱ་ཁ་ཝཱ ཕ་ལི་མཱ སཾ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷོ, མ་དྷུ་ཏྠི་ཀོ ཏི་ཊྛ་ཏུ སོ་བྷ་མཱ་ནོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ སཱ་ཁ་ཝཱཏི སཱ་ཁ་ས་མྤ་ནྣོ. ཕ་ལི་མཱཏི ཕ་ལེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ. སཾ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷོཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་པ་ཏྟོ ཏ་རུ་ཎ་པ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ. མ་དྷུ་ཏྠི་ཀོཏི སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མ་དྷུ་ར་ཕ་ལེ་སུ པ་ཀྑི་ཏྟ་མ་དྷུ ཝི་ཡ མ་དྷུ་ར་ཕ་ལོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཐ་སྶ ས་ཀྐོ ཝ་རཾ ད་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༧. ‘‘ཏཾ པ་སྶ ས་མྨ ཕ་ལི་མཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ, ས་ཧཱ་ཝ ཏེ ཧོ་ཏུ ཨུ་དུ་མྦ་རེ་ན;
སོ སཱ་ཁ་ཝཱ ཕ་ལི་མཱ སཾ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷོ, མ་དྷུ་ཏྠི་ཀོ ཏི་ཊྛ་ཏུ སོ་བྷ་མཱ་ནོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་ཧཱ་ཝ ཏེ ཧོ་ཏུ ཨུ་དུ་མྦ་རེ་ནཱཏི ཏ་ཝ ཨུ་དུ་མྦ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ཝཱ་སོ ཧོ་ཏུ.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ས་ཀྐོ ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ སུ་ཛཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཏོ ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་དུ་མྦ་ར་ཁཱ་ཎུ་ཀཾ པ་ཧ་རི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པ་ས་ཙྪ་ནྣོ མ་དྷུ་ར་ཕ་ལོ རུ་ཀྑོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ མུ་ཎྜ་མ་ཎི་པ་བྦ་ཏོ ཝི་ཡ ཝི་ལཱ་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཊྛཱ་སི. སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཏཾ དི་སྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ས་ཀྐ་སྶ ཐུ་ཏིཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཝ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༨. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ཀྐ སུ་ཁཱི ཧོ་ཧི, ས་ཧ ས་བྦེ་ཧི ཉཱ་ཏི་བྷི;
ཡ་ཐཱ་ཧ་མ་ཛྫ སུ་ཁི་ཏོ, དི་སྭཱ་ན ས་ཕ་ལཾ དུ་མ’’ནྟི.
ས་ཀྐོ་པི ཏ་སྶ ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་དུ་མྦ་རཾ ཨ་མ་ཏ་ཕ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ སུ་ཛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ. ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨོ་སཱ་ནེ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་གཱ་ཐཱ ཋ་པི་ཏཱ –
༢༩. ‘‘སུ་ཝ་སྶ ཙ ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ, ཀ་ཏྭཱ་ན ས་ཕ་ལཾ དུ་མཾ;
པ་ཀྐཱ་མི ས་ཧ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ, དེ་ཝཱ་ནཾ ན་ནྡ་ནཾ ཝ་ན’’ནྟི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པི ཨ་ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་རཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏྭཾ པ་ན ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་སི, ག་ཙྪ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་སྶ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི. སོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་དཱ ས་ཀྐོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི, སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི.
མ་ཧཱ་སུ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.
[༤༣༠] ༤. ཙཱུ་ལ༹་སུ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ནྟི རུ་ཀྑཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཝེ་ར་ཉྫ་ཀ་ཎྜཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ས་ཏྠ་རི ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡཾ ཝ་སྶཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ བུ་དྡྷ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་པི ཝེ་ར་ཉྫ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏོ ཏེ་མཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ མཱ་རཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི བྷི་ཀྑཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏེ་མཱ་སཾ པ་ཏྠ་པུ་ལ་ཀ་པི་ཊྛོ་ད་ཀེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ན ཨ་ག་མཱ་སི, ཨ་ཧོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་ས་ནྟུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨི་དཱ་ནི ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་ར་པྤ་ཧཱ་ནཾ, པུ་བྦེ་པི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟོ་པི ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་སི’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི. ས་བྦ་མྤི ཝ་ཏྠུ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
༣༠. ‘‘ས་ནྟི རུ་ཀྑཱ ཧ་རི་པ་ཏྟཱ, དུ་མཱ ནེ་ཀ་ཕ་ལཱ བ་ཧཱུ;
ཀ་སྨཱ ནུ སུ་ཀྑེ ཀོ་ལཱ༹་པེ, སུ་ཝ་སྶ ནི་ར་ཏོ མ་ནོ.
༣༡. ‘‘ཕ་ལ་སྶ ཨུ་པ་བྷུ་ཉྫི་མྷཱ, ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ག་ཎེ བ་ཧཱུ;
ཨ་ཕ་ལ་མྤི ཝི་དི་ཏྭཱ་ན, སཱ་ཝ མེ་ཏྟི ཡ་ཐཱ པུ་རེ.
༣༢. ‘‘སུ་ཀྑ་ཉྩ རུ་ཀྑཾ ཀོ་ལཱ༹་པཾ, ཨོ་པ་ཏྟ་མ་ཕ་ལཾ དུ་མཾ;
ཨོ་ཧཱ་ཡ ས་ཀུ་ཎཱ ཡ་ནྟི, ཀིཾ དོ་སཾ པ་སྶ་སེ དི་ཛ.
༣༣. ‘‘ཡེ ཕ་ལ་ཏྠཱ ས་མྦྷ་ཛ་ནྟི, ཨ་ཕ་ལོ་ཏི ཛ་ཧ་ནྟི ནཾ;
ཨ་ཏྟ་ཏྠ་པ་ཉྙཱ དུ་མྨེ་དྷཱ, ཏེ ཧོ་ནྟི པ་ཀྑ་པཱ་ཏི་ནོ.
༣༤. ‘‘སཱ་དྷུ ས་ཀྑི ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, མེ་ཏྟི སཾ་ས་ཏི ས་ནྠ་ཝོ;
ས་ཙེ་ཏཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སི, པཱ་སཾ་སོ་སི ཝི་ཛཱ་ན་ཏཾ.
༣༥. ‘‘སོ ཏེ སུ་ཝ ཝ་རཾ ད་མྨི, པ་ཏྟ་ཡཱ་ན ཝི་ཧ་ངྒ་མ;
ཝ་རཾ ཝ་ར་སྶུ ཝ་ཀྐ་ངྒ, ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ན་སི་ཙྪ་སི.
༣༦. ‘‘ཨ་པི ནཱ་མ ནཾ པ་སྶེ་ཡྻཾ, ས་པ་ཏྟཾ ས་ཕ་ལཾ དུ་མཾ;
ད་ལི་དྡོ་ཝ ནི་དྷིཾ ལ་དྡྷཱ, ན་ནྡེ་ཡྻཱ་ཧཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ.
༣༧. ‘‘ཏ་ཏོ ཨ་མ་ཏ་མཱ་དཱ་ཡ, ཨ་བྷི་སི་ཉྩི མ་ཧཱི་རུ་ཧཾ;
ཏ་སྶ སཱ་ཁཱ ཝི་རཱུ་ཧིཾ་སུ, སཱི་ཏ་ཙྪཱ་ཡཱ མ་ནོ་ར་མཱ.
༣༨. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ཀྐ སུ་ཁཱི ཧོ་ཧི, ས་ཧ ས་བྦེ་ཧི ཉཱ་ཏི་བྷི;
ཡ་ཐཱ་ཧ་མ་ཛྫ སུ་ཁི་ཏོ, དི་སྭཱ་ན ས་ཕ་ལཾ དུ་མཾ.
༣༩. ‘‘སུ་ཝ་སྶ ཙ ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ, ཀ་ཏྭཱ་ན ས་ཕ་ལཾ དུ་མཾ;
པ་ཀྐཱ་མི ས་ཧ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ, དེ་ཝཱ་ནཾ ན་ནྡ་ནཾ ཝ་ན’’ནྟི. –
པ་ཉྷ་པ་ཊི་པ་ཉྷཱ་པི ཨ་ཏྠོ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་མེ་ཝ པ་ན ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཧ་རི་པ་ཏྟཱཏི ནཱི་ལ་པ་ཏྟ་ས་ཙྪ་ནྣཱ. ཀོ་ལཱ༹་པེཏི ཝཱ་ཏེ པ་ཧ་ར་ནྟེ ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏ་ས་དྡཾ ཝི་ཡ མུ་ཉྩ་མཱ་ནེ ནི་སྶཱ་རེ. སུ་ཝ་སྶཱཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སུ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ རུ་ཀྑེ མ་ནོ ནི་ར་ཏོ. ཕ་ལ་སྶཱཏི ཕ་ལཾ ཨ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ. ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ག་ཎེཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ག་ཎེ. བ་ཧཱུཏི ས་མཱ་ནེ་པི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ ན དྭེ ཏ་ཡོ, ཨ་ཐ ཁོ བ་ཧཱུ་ཝ. ཝི་དི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཧཾ་ས་རཱ་ཛ ཨི་དཱ་ནི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ཨ་ཕ་ལཾ ཝི་དི་ཏྭཱ་པི ཡ་ཐཱ པུ་རེ ཨེ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ མེ་ཏྟི, སཱ་ཝ མེ་ཏྟི, ཏ་ཉྷི མ་ཡཾ ན བྷི་ནྡཱ་མ, མེ་ཏྟིཾ བྷི་ནྡ་ནྟཱ ཧི ཨ་ན་རི་ཡཱ ཨ་ས་པྤུ་རི་སཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི་ཏི པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཨོ་པ་ཏྟནྟི ཨ་ཝ་པ་ཏྟཾ ནི་པྤ་ཏྟཾ པ་ཏི་ཏ་པ་ཏྟཾ. ཀིཾ དོ་སཾ པ་སྶ་སེཏི ཨ་ཉྙེ ས་ཀུ་ཎཱ ཨེ་ཏཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ག་མ་ནེ ཀིཾ ནཱ་མ དོ་སཾ པ་སྶ་སི. ཡེ ཕ་ལ་ཏྠཱཏི ཡེ པ་ཀྑི་ནོ ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཕ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཱ ས་མྦྷ་ཛ་ནྟི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཕ་ལོ་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ཛ་ཧ་ནྟི. ཨ་ཏྟ་ཏྠ་པ་ཉྙཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྙཱ, པ་རཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ཝ ཝཱ ཋི་ཏཱ ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཉྙཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ཏྠ་པ་ཉྙཱ. པ་ཀྑ་པཱ་ཏི་ནོཏི ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཌྜྷིཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ནཱ མི་ཏྟ་པ་ཀྑཾ པཱ་ཏེ་ནྟི ནཱ་སེ་ནྟཱི་ཏི པ་ཀྑ་པཱ་ཏི་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཏྟ་པ་ཀྑེ་ཡེ་ཝ ཝཱ པ་ཏ་ནྟཱི་ཏི པ་ཀྑ་པཱ་ཏི་ནོ.
ཨ་པི ནཱ་མ ནནྟི ཧཾ་ས་རཱ་ཛ, ས་ཙེ མེ མ་ནོ་ར་ཐོ ནི་པྥ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་ཡཱ དི་ནྣོ ཝ་རོ ས་མྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་པི ནཱ་མ ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ས་པ་ཏྟཾ ས་ཕ་ལཾ པུ་ན པ་སྶེ་ཡྻཾ, ཏ་ཏོ ད་ལི་དྡོ ནི་དྷིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻཾ, ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ པ་མོ་དེ་ཡྻཾ. ཨ་མ་ཏ་མཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏོ ག་ངྒོ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་སི་ཉྩ་ཡཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་སྨིཾ ཛཱ་ཏ་ཀེ ཨི་མཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ དྭེ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་གཱ་ཐཱ ཧོ་ནྟི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ས་ཀྐོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི, སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཙཱུ་ལ༹་སུ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ.
[༤༣༡] ༥. ཧ་རི་ཏ་ཙ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨེཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཉྷི བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ དི་སྭཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཾ དཱི་གྷ་ཀེ་ས་ན་ཁ་ལོ་མཾ ཝི་བྦྷ་མི་ཏུ་ཀཱ་མཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི ཨ་རུ་ཙི་ཡཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཾ. ས་ཏྠཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ དི་སྭཱ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑུ ཀི་ལེ་སོ ནཱ་མ གུ་ཎ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ཀོ ཨ་པྤ་སྶཱ་དོ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ས པ་ན ཀི་ལེ་སོ ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཏཾ ན ཀི་ལ་མེ་སྶ་ཏི? ན ཧི སི་ནེ་རུཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཧ་ར་ཎ་ཝཱ་ཏོ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཎྞ་སྶ ལ་ཛྫ་ཏི, ཨི་མ་ཉྷི ཀི་ལེ་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ བོ་དྷི་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་པ་དཾ ཙ་ར་མཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ཨ་བྷི་ཉྙ་ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཝི་སུ་དྡྷ་མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ་པི ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་སུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ནི་ག་མེ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཀ་ཉྩ་ན་ཚ་ཝི་ཏཱ་ཡ པ་ན་སྶ ‘‘ཧ་རི་ཏ་ཙ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤོ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན དྷ་ན་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘དྷ་ན་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, དྷ་ན་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀཱ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, མ་ཡཱ་པི མ་ར་ཎ་མུ་ཁེ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏོ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཙི་རཾ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཧཱ་རོ ཡཱ་པེ་ཏྭཱ ལོ་ཎ་མྦི་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཏཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཏྭཱ རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནེ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ རཱ་ཛ་དྭཱ་རཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི. རཱ་ཛཱ ཏཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་སྶི་ཏ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ རཱ་ཛ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་སྶཱ་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་བ་དྡྷཾ ར་ཉྙོ གེ་ཧེ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཏ་ཏྠ ཝ་སི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཀུ་པི་ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ མཱ པ་མ་ཛྫཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ དེ་ཝི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ས་ཧ་ཏྠཱ པ་རི་ཝི་ས་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སཱ བྷོ་ཛ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཙི་རཱ་ཡ་མཱ་ནེ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷ་ཏྭཱ ས་ཎྷཾ མ་ཊྛ་སཱ་ཊ་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཾ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་རཱི་རེ ཝཱ་ཏཾ པ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟཱི ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་པི དི་ཝཱ་ཏ་རཾ སུ་ནི་ཝ་ཏྠོ སུ་པཱ་རུ་ཏོ བྷི་ཀྑཱ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཾ པཱ་པུ་ཎི. དེ་ཝི་ཡཱ ཏ་སྶ ཝཱ་ཀ་ཙི་ར་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི་ཡཱ མ་ཊྛ་སཱ་ཊ་ཀོ བྷ་སྶི, མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙ་ཀྑུཾ པ་ཊི་ཧ་ཉྙི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀི་ལེ་སོ ཀ་ར་ཎྜ་ཀེ ས་ཡི་ཏ་ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ ཝི་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་སི. སོ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ག་ནྟྭཱ དེ་ཝིཾ ཧ་ཏྠེ ག་ཎྷི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སཱ་ཎིཾ པ་རི་ཀྑི་པིཾ་སུ. སོ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ སེ་ཝི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ལོ་ཀ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཾ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ པཱ་ཀ་ཊཾ ཛཱ་ཏཾ. ཨ་མ་ཙྩཱ ‘‘ཧ་རི་ཏ་ཙ་ཏཱ་པ་སོ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ར་ཉྙོ པ་ཎྞཾ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘མཾ བྷི་ནྡི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ, ཀི་ར མ་མ ཨ་ཡྻོ ཧ་རི་ཏ་ཙ་ཏཱ་པ་སོ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ས་ཙྩཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི. སོ ཏ་སྶཱ་པི ཨ་ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༠. ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨེ, ཀཱ་མེ བྷུ་ཉྫ་ཏི ཧཱ་རི་ཏོ;
ཀ་ཙྩེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཏུ་ཙྪཾ, ཀ་ཙྩི སུ་དྡྷོ ཨི་རི་ཡྻ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཙྩེ་ཏནྟི ཀ་ཙྩི ཨེ་ཏཾ ‘‘ཧཱ་རི་ཏོ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཨ་མྷེ་ཧི སུ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཏུ་ཙྪཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ, ཀ་ཙྩི ཏྭཾ སུ་དྡྷོ ཨི་རི་ཡྻ་སི ཝི་ཧ་ར་སཱི་ཏི.
སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ ‘ནཱ་ཧཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི མ་མ ས་དྡ་ཧི་སྶ་ཏེ་ཝ, ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ས་ཙྩ་ས་དི་སཱི པ་ཏི་ཊྛཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་ས་ཙྩཱ ཧི བོ་དྷི་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བོ་དྷིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, མ་ཡཱ ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ་པི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མྤི ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ་པི སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པཱ་ན་མྤི ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨ་ཏྠ་བྷེ་ད་ཀ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༡. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་ཐཱ ཏེ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏཾ;
ཀུ་མྨ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ་སྨི, མོ་ཧ་ནེ་ཡྻེ་སུ མུ་ཙྪི་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ མོ་ཧ་ནེ་ཡྻེ་སཱུཏི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ. ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཧི ལོ་ཀོ མུ་ཡ྄ཧ་ཏི, ཏེ ཙ ལོ་ཀཾ མོ་ཧ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ ‘‘མོ་ཧ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༢. ‘‘ཨ་དུ པ་ཉྙཱ ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ, ནི་པུ་ཎཱ སཱ་དྷུ་ཙི་ནྟི་ནཱི;
ཡཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏཾ རཱ་གཾ, ཀིཾ མ་ནོ ན ཝི་ནོ་ད་ཡེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་དཱུཏི ནི་པཱ་ཏོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – བྷ་ནྟེ, གི་ལཱ་ན་སྶ ནཱ་མ བྷེ་ས་ཛྫཾ, པི་པཱ་སི་ཏ་སྶ པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ནེ་སཱ ནི་པུ་ཎཱ སཱ་དྷཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ ཙི་ནྟི་ནཱི པ་ཉྙཱ ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ, ཡཱ་ཡ པུ་ན ཨུ་པྤ་ཏི་ཏཾ རཱ་གཾ ཀིཾ མ་ནོ ན ཝི་ནོ་ད་ཡེ, ཀིཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑཱི་ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ ཀི་ལེ་ས་བ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཧཱ་རི་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༣. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀེ ཨ་ཏི་བ་ལཱ བྷུ་སཱ;
རཱ་གོ དོ་སོ མ་དོ མོ་ཧོ, ཡ་ཏྠ པ་ཉྙཱ ན གཱ་དྷ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཏྠཱཏི ཡེ་སུ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྟེ་སུ མ་ཧོ་གྷེ པ་ཏི་ཏཱ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ གཱ་དྷཾ པ་ཏི་ཊྛཾ ན ལ་བྷ་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ པ་ཉྩ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༤. ‘‘ཨ་ར་ཧཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ, སུ་དྡྷོ ཙ་ར་ཏི ཧཱ་རི་ཏོ;
མེ་དྷཱ་ཝཱི པ་ཎྜི་ཏོ ཙེ་ཝ, ཨི་ཏི ནོ ས་མྨ་ཏོ བྷ་ཝ’’ནྟི.