༩. སོ་པཱ་ཀ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་བྦྷཱ་རཾ སོ་དྷ་ཡ་ནྟ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་པཱ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ སི་དྡྷ་ཏྠ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ བཱི་ཛ་པཱུ་ར་ཕ་ལཱ་ནི ས་ཏྠུ ཨུ་པ་ནེ་སི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཱ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. སོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ས་ངྒྷེ ཙ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཏི་ཎྞཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཁཱི་ར་བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ཧི པུ་ཉྙེ་ཧི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཀ་དཱ མ་ནུ་སྶ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཁཱི་ར་བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི.
ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་ནི་སྶ་ནྡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ དུ་གྒ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. སཱ ཏཾ ད་ས་མཱ་སེ ཀུ་ཙྪི་ནཱ པ་རི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་རི་པ་ཀྐེ ག་བྦྷེ ཝི་ཛཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི མུ་ཙྪཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཝེ་ལཾ མ་ཏཱ ཝི་ཡ ནི་པ་ཛྫི. ཉཱ་ཏ་ཀཱ ‘‘མ་ཏཱ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ སུ་སཱ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ ཙི་ཏ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཨ་གྒིཾ ཨ་ད་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. དཱ་ར་ཀོ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་ཏྟཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨ་རོ་གོ ཧུ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི. མཱ་ཏཱ པ་ན ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. དེ་ཝ་ཏཱ མ་ནུ་སྶ་རཱུ་པེ་ནུ་པ་ག་མྨ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་སཱ་ན་གོ་པ་ཀ་སྶ གེ་ཧེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཀཱ་ལཾ པ་ཏི་རཱུ་པེ་ན ཨཱ་ཧཱ་རེ་ན པོ་སེ་སི. ཏ་ཏོ པ་རཾ སུ་སཱ་ན་གོ་པ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་སི. སོ ཏ་ཐཱ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ ཏ་སྶ པུ་ཏྟེ་ན སུ་པྤི་ཡེ་ན ནཱ་མ དཱ་ར་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ ཝི་ཙ་རི. ཏ་སྶ སུ་སཱ་ནེ ཛཱ་ཏ་སཾ་ཝ་ཌྜྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སོ་པཱ་ཀོཏི ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཉཱ་ཎ་ཛཱ་ལཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཝེ་ནེ་ཡྻ་བ་ནྡྷ་ཝེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཉཱ་ཎ་ཛཱ་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ སུ་སཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. དཱ་ར་ཀོ པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. སོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ པི་ཏ་རཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ པི་ཏ་རཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་སི. ཏ་སྶ པི་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ དཱ་ར་ཀཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི, ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ནི་ཡོ་ཛེ་སི. སོ མེ་ཏྟཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་སཱ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ མེ་ཏྟཱ་ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སི. ཨ་ར་ཧཱ ཧུ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ སོ་སཱ་ནི་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་སྨི’’ནྟི (ཐེ་ར་གཱ. ༣༣) གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀེ པི་ཡེ མ་ནཱ་པེ མཱ་ཏཱ པི་ཏཱ ཙ ཀུ་ས་ལཱི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏེ་སཱི བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་དི་བྷེ་དཱ་སུ ས་བྦཱ་སུ དི་སཱ་སུ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ ཝཱ ས་བྦེ་སུ བྷ་ཝེ་སུ ད་ཧ་རཱ་དི་བྷེ་དཱ་སུ ས་བྦཱ་སུ ཨ་ཝ་ཏྠཱ་སུ་པི ཋི་ཏེ་སུ ས་བྦེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧི་ཏེ་སི་ཏཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱི བྷ་ཝེ་ཡྻ ‘‘མི་ཏྟོ, ཨུ་དཱ་སི་ནོ, པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀོ’’ཏི སཱི་མཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སཱི་མཱ་ཡ ས་མྦྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ར་སཾ མེ་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨི་མཾ པ་ན གཱ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ མེ་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་ཐ, ཡེ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘སུ་ཁཾ སུ་པ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཨ. ནི. ༡༡.༡༥; པ་རི. ༣༣༡; མི. པ. ༤.༤.༦) ཨེ་ཀཱ་ད་ས མེ་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ ཙ ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཏེ་སཾ བྷཱ་གི་ནོ བྷ་ཝ་ཐཱ’’ཏི ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི.
༡༡༢. ཨེ་ཝཾ སོ པ་ཏྟ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ པ་བྦྷཱ་རཾ སོ་དྷ་ཡ་ནྟ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་བྦྷཱ་རནྟི སི་ལཱ་པ་བྦ་ཏ་སྶ ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཨི་ཊྛ་ཀ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་དཱ་སི, པ་ཀཱ་རེ་ན བྷ་རོ པ་ཏྠེ་ཏ་བྦོ་ཏི པ་བྦྷཱ་རོ, ཏཾ སོ་དྷ་ཡ་ནྟ་སྶ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ སི་དྡྷ་ཏྠོ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪི པཱ་པུ་ཎི.
༡༡༣. བུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ དི་སྭཱཏི ཨེ་ཝཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ ཏཱ་དི་ནོ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྠ་རཾ ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་དི་ས་ནྠ་རཾ ཀ་ཊྛ་ཏྠ་རཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ས་ནཾ པུ་པྥ་མ་ཡཾ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་ཧཾ ཨ་དཱ་སིཾ.
༡༡༤. པུ་པྥཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱཏི ཏ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟེ པུ་པྥཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀོ སི་དྡྷ་ཏྠོ བྷ་ག་ཝཱ. མ་མ་ཉྩ ག་ཏི་མ་ཉྙཱ་ཡཱཏི མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཏིཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་དཱ་ཧ་རི ཀ་ཐེ་སི.
༡༡༥. ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝ་ཏ ས་ངྑཱ་རཱཏི ཝ་ཏ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་མེ་ཙྩ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཀ་རཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ས་བྦེ ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་དྷ་མྨི་ནོཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ན་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝི་ན་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་སཾ ཝཱུ་པ་ས་མོ སུ་ཁོཏི ཏེ་སཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝི་སེ་སེ་ན ཨུ་པ་ས་མོ སུ་ཁོ, ཏེ་སཾ ཝཱུ་པ་ས་མ་ཀ་རཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༡༦. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན ས་བྦ་ཉྙཱུཏི ས་བྦ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ན་ན་ཀོ བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཀཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛོ ཝུ་ཌྜྷོ ན་རཱ་ནཾ ཨཱ་ས་བྷོ པ་དྷཱ་ནོ ཝཱི་རོ ཨི་དཾ ཨ་ནི་ཙྩ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཝ་ཏྭཱ་ན ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་མྦ་རེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ ཨི་ཝ ན་བྷཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་མཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༡༧. ས་ཀཾ དི་ཊྛིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷིཾ ཁ་ནྟིཾ རུ་ཙིཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ན པ་ཧཱ་ཡ. བྷཱ་ཝ་ཡཱ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙ་ཧནྟི ཨ་ནི་ཙྩེ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ ཨ་ཧཾ བྷཱ་ཝ་ཡིཾ ཝ་ཌྜྷེ་སིཾ མ་ན་སི ཨ་ཀཱ་སིཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏོ ཨ་ཧནྟི ཏ་ཏྠ ཏི་སྶཾ ཛཱ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏོ ཛཱ་ཏི་ཏོ ཨ་ཧཾ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏོ མ་ཏོ.
༡༡༨. དྭེ ས་མྤ་ཏྟཱི ཨ་ནུ་བྷོ་ཏྭཱཏི མ་ནུ་སྶ་ས་མྤ་ཏྟི་དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཱ དྭེ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ. སུ་ཀྐ་མཱུ་ལེ་ན ཙོ་དི་ཏོཏི པུ་རཱ་ཎ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་ན, མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཀུ་ས་ལེ་ན ཝཱ ཙོ་དི་ཏོ ས་ཉྩོ་དི་ཏོ. པ་ཙྪི་མེ བྷ་ཝེ ས་མྤ་ཏྟེཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བྷ་ཝེ ས་མྤ་ཏྟེ པཱ་པུ་ཎི་ཏེ. ས་པཱ་ཀ་ཡོ་ནུ་པཱ་ག་མིནྟི ས་ཀཾ པ་ཙི་ཏ་བྷ་ཏྟཾ ས་པཱ་ཀཾ ཡོ་ནིཾ ཨུ་པཱ་ག་མིཾ. ཡ་སྶ ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙི་ཏ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནཱི་ཡཾ, ཏ་སྨིཾ ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ་སྨཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ སཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ན་ཁོ, སུ་ན་ཁོ་ཙྪི་ཊྛ་བྷ་ཏྟ་བྷུ་ཉྫ་ན་ཀ་ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སོ་པཱ་ཀ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.