༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣༡. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་ན་ནྟ་རེ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ་ཏྟཱ་རོཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྡྷི, ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནི་པྥ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྟཱ ཨི་དྡྷཱ ཝུ་དྡྷཱ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི་པི ཨི་དྡྷི. པ་ཋ་མེ་ན་ཏྠེ་ན ཨི་དྡྷི ཨེ་ཝ པཱ་དོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཨི་དྡྷི་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡེ་ན་ཏྠེ་ན ཨི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་དོ་ཏི ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ; པཱ་དོ་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ, ཨ་དྷི་ག་མུ་པཱ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཧི ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་ཝི་སེ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨི་དྡྷིཾ པ་ཛྫ་ནྟི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པཱ་དོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་དཱ་ནི ཏེ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ བྷི་ཀྑུ. ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཚ་ནྡ་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཚ་ནྡཱ་དྷི་ཀོ ཝཱ ས་མཱ་དྷི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི. ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་མཱ་དྷི་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ས་ངྑཱ་རཱ པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ. ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ཀ་སྶ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏནྟི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཙ པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཙ ཨུ་པེ་ཏཾ. ཨི་དྡྷི་པཱ་དནྟི ནི་པྥ་ཏྟི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ཊྛེ་ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྟཱ ཨི་དྡྷཱ ཝུ་དྡྷཱ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨི་དྡྷཱི་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན པཱ་ད་བྷཱུ་ཏཾ སེ་ས་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་རཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཉྷི པ་ར་ཏོ ‘‘ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ་ཏི ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠེ་ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སེ་སུ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཚ་ནྡཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་མཱ་དྷི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ ཝཱི་རི་ཡཾ…པེ… ཙི་ཏྟཾ. ཝཱི་མཾ་སཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་མཱ་དྷི ཝཱི་མཾ་ས་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི ཡ་དི བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཚ་ནྡཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཚ་ནྡཾ དྷུ་རཾ ཚ་ནྡཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་མཱ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏ་ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ཀཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཏ་དེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱུ་ཧི་ཏྭཱཏི ཏཾ ས་བྦཾ ཨེ་ཀ་ཏོ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏཾ ཝོ་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༣༣. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ད་ས་མཱུ་ཧེ ཚ་ནྡཱ་དི་དྷ་མྨེ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཚ་ནྡོཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ས་ངྑཱ་ཏོ དྷ་མྨ་རཱ་སི ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཏེ་སཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཚ་ནྡཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཨི་དྡྷི ས་མི་དྡྷཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནི ནི་པྥ་ཏྟི་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི. ས་མྤུ་ཎྞཱ ཨི་དྡྷི ས་མི་དྡྷི; ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཝཱ པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནཱ. ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནཱཏི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ལ་བྷ་ནཾ ལཱ་བྷོ. པ་རི་ཧཱི་ནཱ་ན་མྤི ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཝ་སེ་ན པུ་ན ལཱ་བྷོ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ; ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཝཱ པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. པ་ཏྟཱིཏི ཨ་དྷི་ག་མོ. ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ པ་ཏྟཱི་ཏི ས་མྤ་ཏྟི. ཕུ་ས་ནཱཏི པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཕུ་ས་ནཱ. ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱཏི པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ. ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱཏི པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཡཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱཏི ཏེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན བྷཱུ་ཏ་སྶ; ཏེ ཚ་ནྡཱ་དི་དྷ་མྨེ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཁ་ནྡྷཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏེ དྷ་མྨེཏི ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ; ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་སེ་ཝ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. སེ་ས་ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ནི་དྡེ་སེ་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི? ཙ་ཏུ་ནྣཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨེ་ཀོ ཧི བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་ཏི; ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཙྪ་ནྡེ་ན ཨ་ཏྠ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཾ ས་ཏི ‘ཨ་ཧཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི, ན་ཏྠི མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ནེ བྷཱ་རོ’ཏི ཚ་ནྡཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཚ་ནྡཾ དྷུ་རཾ ཚ་ནྡཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཙི་ཏྟཾ, ཨེ་ཀོ པ་ཉྙཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཾ ས་ཏི ‘ཨ་ཧཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི, ན་ཏྠི མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ནེ བྷཱ་རོ’ཏི པ་ཉྙཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ པ་ཉྙཾ དྷུ་རཾ པ་ཉྙཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི.
ཀ་ཐཾ? ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་མ་ཙྩ་པུ་ཏྟེ་སུ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡི, ཨེ་ཀོ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ, ཨེ་ཀོ ཛཱ་ཏིཾ, ཨེ་ཀོ མ་ནྟཾ. ཀ་ཐཾ? ཏེ་སུ ཧི པ་ཋ་མོ ‘ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ ལ་ཙྪཱ་མེ་ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་ར’ནྟི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡི. དུ་ཏི་ཡོ ‘ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ་པི ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ངྒཱ་མེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི; ཨ་ཝ་སྶཾ ཁོ པ་ན ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ནྟོ ཀུ་པྤི་སྶ་ཏི; ཏ་སྨིཾ ཀུ་པྤི་ཏེ ར་ཐ་དྷུ་རེ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་སྶཱ་མེ་ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་ར’ནྟི སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡི. ཏ་ཏི་ཡོ ‘སཱུ་ར་བྷཱ་ཝེ་པི ས་ཏི ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧཱི་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི; ཛཱ་ཏིཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ ད་ད་ནྟཱ མ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶ་ནྟཱི’ཏི ཛཱ་ཏིཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡི. ཙ་ཏུ་ཏྠོ ‘ཛཱ་ཏི་མཱ་པི ཨེ་ཀོ ཨ་མ་ནྟ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏི; མ་ནྟེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་སྶཱ་མེ་ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་ར’ནྟི མ་ནྟཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡི. ཏེ ས་བྦེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་བ་ལེ་ན ཋཱ་ན་ནྟ་རཱ་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ.
ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཚ་ནྡཾ ཨ་ཝ་སྶཱ་ཡ ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཙྪ་ནྡེ་ན ཨ་ཏྠ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཾ ས་ཏི ‘ཨ་ཧཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མི, ན་ཏྠི མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ནེ བྷཱ་རོ’ཏི ཚ་ནྡཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཚ་ནྡཾ དྷུ་རཾ ཚ་ནྡཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ད་ཊྛ་བྦོ, ར་ཊྛ་པཱ་ལ་ཏྠེ་རོ (མ. ནི. ༢.༢༩༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཡ. སོ ཧི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཚ་ནྡཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. སཱུ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཝཱི་རི་ཡཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཝཱི་རི་ཡཾ དྷུ་རཾ ཝཱི་རི་ཡཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ད་ཊྛ་བྦོ, སོ་ཎ་ཏྠེ་རོ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༤༣) ཝི་ཡ. སོ ཧི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝཱི་རི་ཡཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི.
ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ དྷུ་རཾ ཙི་ཏྟཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ད་ཊྛ་བྦོ, ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. སོ ཧི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. མ་ནྟཾ ཨ་ཝ་སྶཱ་ཡ ཋཱ་ན་ནྟ་ར་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཝཱི་མཾ་སཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཝཱི་མཾ་སཾ དྷུ་རཾ ཝཱི་མཾ་སཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཐེ་རོ མོ་གྷ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ. སོ ཧི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝཱི་མཾ་སཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཏ་ཡོ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷཱི་པི ཧོ་ནྟི ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་པི. སེ་སཱ པ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ཡེ་ཝ. ཝཱི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱི་མཾ་ས་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཱ་པི ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷཱི་པི ཧོ་ནྟི ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་པི. སེ་སཱ པ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨ་བྷེ་ད་ཏོ ཀ་ཐཱ.
བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ‘ཚ་ནྡོ’ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ. ཚ་ནྡ་དྷུ་རེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ. ས་མཱ་དྷི པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི དྭེ དྷ་མྨཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དེ པ་ཝི་ས་ནྟི; པཱ་དེ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ‘ས་མཱ་དྷི’ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ. ས་མཱ་དྷི་དྷུ་རེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ས་མཱ་དྷི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ. ཚ་ནྡོ པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི དྭེ དྷ་མྨཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་དྷི་དྡྷི་པཱ་དེ པ་ཝི་ས་ནྟི; པཱ་དེ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ‘པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རོ’ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ. པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ. ཚ་ནྡོ ས་མཱ་དྷཱི་ཏི དྭེ དྷ་མྨཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རི་དྡྷི་པཱ་དེ པ་ཝི་ས་ནྟི; པཱ་དེ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ‘ཝཱི་རི་ཡཾ’ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ, ‘ཙི་ཏྟཾ’ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ, ‘ཝཱི་མཾ་སཱ’ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ…པེ… པཱ་དེ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. ཨ་ཡཾ བྷེ་ད་ཏོ ཀ་ཐཱ ནཱ་མ.
ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་བྷི་ན་ཝཾ ན་ཏྠི; ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཝི་བྷཱུ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ ཀ་ཏཾ. ཀ་ཐཾ? ཚ་ནྡོ, ས་མཱ་དྷི, པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷཱི་པི ཧོ་ནྟི ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་པི. སེ་སཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ཡེ་ཝ. ཨི་མེ ཧི ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ན ཝི་ནཱ. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན པཱ་དོ ནཱ་མ. ‘ཨི་དྡྷཱི’ཏི ཝཱ ‘ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ’ཏི ཝཱ ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝཱི་རི་ཡཾ, ཙི་ཏྟཾ, ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨ་པི་ཙ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ; པ་ཊི་ལཱ་བྷོ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཨི་དྡྷི ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་རི་ཀ་མྨ་ཉྷི ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ. དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི, ཨ་ནཱ་གཱ་མི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ. པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ནཱ་པི དཱི་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྷི ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ, དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ; དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ, ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ…པེ… ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ནཱ་མ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨི་དྡྷི ནཱ་མ.
ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི? ཀེ་ན་ཊྛེ་ན པཱ་དོ་ཏི? ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ཊྛེ་ནེ་ཝ ཨི་དྡྷི. པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ནེ་ཝ པཱ་དོ. ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཨི་དྡྷཱི་ཏི ཝཱ པཱ་དོ་ཏི ཝཱ ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཨི་ད་མཱ་ཧཾ་སུ – ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཡ་དི ས་ཏྠཱ པ་ར་ཏོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཙཱུ་ལ༹་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ ན ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཙཱུ་ལ༹་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ན ‘‘ཚ་ནྡོ་ཡེ་ཝ ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ, ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ, ཝཱི་མཾ་སཱ་ཝ ཝཱི་མཾ་སི་དྡྷི་པཱ་དོ’’ཏི ཀ་ཐི་ཏཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨི་དྡྷི ནཱ་མ ཨ་ནི་པྥ་ནྣཱ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ནི་པྥ་ནྣོ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་དྡྷཱི་པི ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ་པི ‘ནི་པྥ་ནྣོ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་བྦྷཱ་ཧ་ཏོ’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.