༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༥༥. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་ན་ནྟ་རེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ་ཏྟཱ་རོཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཏེ་ན ན ཏ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ན ཨུ་དྡྷ་ནྟི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དཾ དཱི་པེ་ཏི. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱཏི ཏ་ཡོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ – ས་ཏི་གོ་ཙ་རོ་པི, ཏི་དྷཱ པ་ཊི་པ་ནྣེ་སུ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ས་ཏྠུ་ནོ པ་ཊི་དྷཱ་ནུ་ན་ཡ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱ་པི, ས་ཏི་པི. ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ…པེ… ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ? ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ ཀཱ་ཡ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༥.༤༠༨) ཧི ས་ཏི་གོ་ཙ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘ཀཱ་ཡོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ནོ ས་ཏི. ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་ཏི ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པ་ཊི. མ. ༣.༣༥). ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཨ་སྨི་ནྟི པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཀཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི? ས་ཏི. ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, པ་དྷཱ་ནཾ ཋཱ་ན་ནྟི ཝཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ; ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཧ་ཏྠི་ཊྛཱ་ན་ཨ་སྶ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ.

‘‘ཏ་ཡོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཡ་ད་རི་ཡོ སེ་ཝ་ཏི, ཡ་ད་རི་ཡོ སེ་ཝ་མཱ་ནོ ས་ཏྠཱ ག་ཎཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༣༠༤, ༣༡༡) ཨེ་ཏྠ ཏི་དྷཱ པ་ཊི་པ་ནྣེ་སུ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ས་ཏྠུ་ནོ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ན་ཡ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ནཾ, པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ན པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦ་ཏོ་ཏི? ས་ཏི་ཡཱ; ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༡༤༧) པ་ན ས་ཏི་ཡེ་ཝ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ཨོ་ཀྐ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ; ས་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ; ཨ་ཐ་ཝཱ ས་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ས་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་ཏི ས་ཏི ཙ སཱ པ་ཊྛཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི་པི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་ད་མི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, ཀ་སྨཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི? ས་ཏི་ཡཱ བ་ཧུ་ཏྟཱ; ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་དེ་ན ཧི བ་ཧུ་ཀཱ ཏཱ ས་ཏི་ཡོ་ཏི.

ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ནཱུ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ཏི? ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀེ་སུ ཧི མ་ནྡ་ཏི་ཀྑ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ པ་ཝ་ཏྟེ་སུ མ་ནྡ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ, ཏི་ཀྑ་སྶ སུ་ཁུ་མཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. དི་ཊྛི་ཙ་རི་ཏ་སྶ་པི མ་ནྡ་སྶ ནཱ་ཏི་པྤ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ, ཏི་ཀྑ་སྶ ཨ་ཏི་པྤ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀ་སྶ ཙ མ་ནྡ་སྶ ཨ་ཀི་ཙྪེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ, ཏི་ཀྑ་སྶ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ས་ཎྛ་ཧ་ན་ཏོ དུ་ཏི་ཡཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀ་སྶཱ་པི མ་ནྡ་སྶ ནཱ་ཏི་པྤ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཏ་ཏི་ཡཾ, ཏི་ཀྑ་སྶ ཨ་ཏི་པྤ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ. ཨི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ནཱུ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ཏི.

སུ་བྷ་སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ ཝཱ. ཀཱ་ཡོ ཧི ཨ་སུ་བྷོ. ཏ་ཏྠ སུ་བྷ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ ས་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ཏ་སྶ ཝི་པ་ལླཱ་ས་སྶ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ པ་ཋ་མཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ཁཾ, ནི་ཙྩཾ, ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧི་ཏེ་སུ་པི ཙ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑཱ, ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ. ཨེ་ཏེ་སུ ཙ སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝི་པ་ལླ་ཏྠཱ ས་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ཏེ་སཾ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ སེ་སཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ སུ་བྷ་སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ནཱུ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཝི་པ་ལླཱ་ས་པ་ཧཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ཡོ་གཱ་ས་ཝ་ག་ནྠ་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཨ་ག་ཏི་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠ་མྤི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པ་ཀ་ར་ཎ་ན་ཡོ.

ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ས་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏུ་དྭཱ་རེ ན་ག་རེ པཱ་ཙཱི་ན་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀཾ བྷ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ་ན ན་ག་ར་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ, པ་ཙྪི་མ་ཏོ, ཨུ་ཏྟ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀཾ བྷ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ་ན ན་ག་ར་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ཧི ནི་བྦཱ་ན་མ་ཧཱ་ན་ག་རཾ, དྭཱ་རཾ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ. པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡཱ་ད་ཡོ.

ཡ་ཐཱ པཱ་ཙཱི་ན་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀཾ བྷ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ་ན ན་ག་ར་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཙུ་དྡ་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨེ་ཀཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨོ་ས་ར་ནྟི. ཡ་ཐཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀཾ བྷ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ་ན ན་ག་ར་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ན་ཝ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨེ་ཀཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨོ་ས་ར་ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་ཙྪི་མ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ པ་ཙྪི་མ་དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀཾ བྷ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་དྭཱ་རེ་ན ན་ག་ར་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷེ་ན ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨེ་ཀཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨོ་ས་ར་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀཾ བྷ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ་ན ན་ག་ར་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་མུ་ཁེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨེ་ཀཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨོ་ས་ར་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒོ ཀ་ཐི་ཏོ, ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སི་ནྣ་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཡ་སྨཱ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ བྷཱ་ཝེ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་གོ་ཙ་རཱ ཧི ཨེ་ཏེ, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཀིཾ པ་ནེ་ཏེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ཝེ་ནྟི, ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཨཱ་ད་ཡོ་ཏི? བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཨཱ་ད་ཡོ་པི བྷཱ་ཝེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ པ་ན ཨ་གྒ་པ་རི་སཱ. ཨི་ཏི ཨ་གྒ་པ་རི་ས་ཏྟཱ ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ཨཱ་ལ་པ་ཏི. པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཡོ ཧི ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, སོ བྷི་ཀྑུ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀོ ཧི དེ་ཝོ ཝཱ ཧོ་ཏུ མ་ནུ་སྶོ ཝཱ, བྷི་ཀྑཱུ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏོ ཙེ་པི ས་མ་ཉྩ་རེ་ཡྻ,

ས་ནྟོ ད་ནྟོ ནི་ཡ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི;

ས་བྦེ་སུ བྷཱུ་ཏེ་སུ ནི་དྷཱ་ཡ ད་ཎྜཾ,

སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སོ ས་མ་ཎོ ས བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༤༢);

ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡེཏི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ. རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ ཧི ཨི་དྷ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནཾ ཀེ་སཱ་དཱི་ན་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ཊྛེ་ན, ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཡ་ཨ་སྶ་ཀཱ་ཡ་ར་ཐ་ཀཱ་ཡཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ, ཀཱ་ཡོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཙ ས་མཱུ་ཧ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཝཾ ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཊྛེ་ན. ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ན་ཉྷི པ་ར་མ་ཛེ་གུ་ཙྪཱ་ནཾ སོ ཨཱ་ཡོ་ཏི་པི ཀཱ་ཡོ. ཨཱ་ཡོཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི་དེ་སོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཨཱ་ཡ་ནྟི ཏ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཡོ. ཀེ ཨཱ་ཡ་ནྟི? ཀུ་ཙྪི་ཏཱ ཀེ་སཱ་ད་ཡོ. ཨི་ཏི ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཡོ་ཏི ཀཱ་ཡོ.

ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་སཱི་ལོ, ཀཱ་ཡཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡེཏི ཙ ཝ་ཏྭཱ་པི པུ་ན ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི དུ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་ས་མྨི་སྶ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་གཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན ན ཀཱ་ཡེ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝཱ; ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཡེ་ཝཱ་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་ར་སྶེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ན ཀཱ་ཡེ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཨེ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ནཱ་པི ཀེ་ས་ལོ་མཱ་དི་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནུ་པ་སྶཱི. ཡོ་པི ཙེ་ཏྠ ཀེ་ས་ལོ་མཱ་དི་ཀོ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཀཱ་ཡོ, ཏ་ཏྠཱ་པི ན བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཨེ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི; ཨ་ཐ ཁོ ར་ཐ་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནུ་པ་སྶ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ས་མཱུ་ཧཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ན་ག་རཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ཀོ ཝི་ཡ ཀེ་ས་ལོ་མཱ་དི་ས་མཱུ་ཧཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི་ཝི་ནི་བྷུ་ཉྫ་ཀོ ཝི་ཡ རི་ཏྟ་མུ་ཊྛི་ཝི་ནི་ཝེ་ཋ་ཀོ ཝི་ཡ ཙ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་ས་མཱུ་ཧཱ་ནུ་པ་སྶཱི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ས་མཱུ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ནོ ད་སྶ་ནེ་ན གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་གོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ན ཧེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་མཱུ་ཧ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ ཀཱ་ཡོ ཝཱ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཀོ་ཙི དྷ་མྨོ དི་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ པ་ན ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ས་ཏྟཱ མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –

‘‘ཡཾ པ་སྶ་ཏི ན ཏཾ དི་ཊྛཾ, ཡཾ དི་ཊྛཾ ཏཾ ན པ་སྶ་ཏི;

ཨ་པ་སྶཾ བ་ཛ྄ཛྷ་ཏེ མཱུ་ལ༹ྷོ, བ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ ན མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.

གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་གཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཙེ་ཏྠ ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཨ་ཡ་ཉྷི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི་ཡེ་ཝ, ན ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡ་ཐཱ ཨ་ནུ་ད་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ་པི མ་རཱི་ཙི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཧོ་ནྟི, ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ཨ་སུ་བྷ་བྷཱུ་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ནི་ཙྩ་སུ་ཁ་ཨ་ཏྟ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པ་སྶཱི; ཨ་ཐ ཁོ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ཨ་སུ་བྷཱ་ཀཱ་ར་ས་མཱུ་ཧཱ་ནུ་པ་སྶཱི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡྭཱ་ཡཾ མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ…པེ… སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༢.༣༧༤; མ. ནི. ༡.༡༠༧) ན་ཡེ་ན ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་དི་ཙུ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཊྛི་ཀ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ ཀཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཡོ ཙ ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཐ་ཝཱི་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡཾ, ཏེ་ཛོ་ཀཱ་ཡཾ, ཝཱ་ཡོ་ཀཱ་ཡཾ, ཀེ་ས་ཀཱ་ཡཾ, ལོ་མ་ཀཱ་ཡཾ, ཚ་ཝི་ཀཱ་ཡཾ, ཙ་མྨ་ཀཱ་ཡཾ, མཾ་ས་ཀཱ་ཡཾ, རུ་དྷི་ར་ཀཱ་ཡཾ, ནྷཱ་རུ་ཀཱ་ཡཾ, ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ཡཾ, ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫ་ཀཱ་ཡ’’ནྟི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ས་བྦ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཡེ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.

ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་ཡེ ཨ་ཧ་ནྟི ཝཱ མ་མ་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ན་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ, ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ པ་ན ཀེ་ས་ལོ་མཱ་དི་ཀ་སྶ ནཱ་ནཱ་དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧ་སྶ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ་དི་དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་པི་ཙ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ནོ ནི་ཙྩ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༣.༣༥) ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡ་སྶ ས་བྦ་སྶེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ནོ ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ་པི ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.

ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ནོ ནི་ཙྩ་ཏོ, དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ནོ སུ་ཁ་ཏོ, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ནོ ཨ་ཏྟ་ཏོ, ནི་བྦི་ནྡ་ཏི ནོ ན་ནྡ་ཏི, ཝི་ར་ཛྫ་ཏི ནོ ར་ཛྫ་ཏི, ནི་རོ་དྷེ་ཏི ནོ ས་མུ་དེ་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི ནོ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི. སོ ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ སུ་ཁ་ས་ཉྙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ན་ནྡིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཝི་ར་ཛྫ་ནྟོ རཱ་གཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ནི་རོ་དྷེ་ནྟོ ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ ཨཱ་དཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི (པ་ཊི. མ. ༣.༣༥) ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་ཡོ་ག་པ་རི་དཱི་པ་ན་མེ་ཏཾ, ཨེ་ཀཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་བཱ་དྷ་ནཾ ཨ་པ་རེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པ་ཏ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཧ་ར་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེཏི པ་ར་སྶ ཀཱ་ཡེ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ཡེཏི ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ, ཀཱ་ལེ་ན པ་ར་སྶ ཀཱ་ཡེ. པ་ཋ་མ་ན་ཡེ་ན ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧོ ཝུ་ཏྟོ, དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ་ན པ་ར་སྶ ཀཱ་ཡེ, ཏ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ལེ་ན པ་ར་སྶ ཀཱ་ཡེ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ པ་ན གྷ་ཊི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. པ་གུ་ཎ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ པ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ས་ཉྩ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨཱ་ཏཱ་པཱིཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་ཡོ་ག་པ་རི་དཱི་པ་ན་མེ་ཏཾ. སོ ཧི ཡ་སྨཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཡཾ ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པ་ན་ཏོ ཨཱ་ཏཱ་པོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཏཱ་པཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ཏི་མཱཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ས་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ན ཧི ས་ཏི་ཝི་ར་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ས་ཏི་ཉྩ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་ཏྠི་ཀཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༢༣༤), ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ཏཱ་པི་ནོ ཨ་ནྟོ་ས་ངྑེ་པོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི, ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨུ་པཱ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ ཙ ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ཏི, མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི ཨུ་པཱ་ཡཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ ཨ་ནུ་པཱ་ཡཱ་པ་རི་གྒ་ཧེ ཙ ཨ་ས་མ་ཏྠོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ཏཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི; ཏ་སྨཱ ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི ཏེ་སཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཨི་ཏི ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་ངྒ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཧཱ་ན་ངྒཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཝི་ནེ་ཡྻཱཏི ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཝཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་ན་ཡེ་ན ཝཱ ཝི་ན་ཡི་ཏྭཱ. ལོ་ཀེཏི ཨེ་ཏྠ ཡྭཱ་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་བྷེ་དོ ཀཱ་ཡོ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ སྭེ་ཝ ཨི་དྷ ལོ་ཀོ ནཱ་མ. ཏ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཝི་ན་ཡི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ག་ཧ་ཎེ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ, དོ་མ་ན་སྶ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན བྱཱ་པཱ་དོ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་བ་ལ་ཝ་དྷ་མྨ་དྭ་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཝི་སེ་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་མཱུ་ལ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་རོ་དྷ་སྶ, དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝི་པ་ཏྟི་མཱུ་ལ་ཀ་སྶ ཝི་རོ་དྷ་སྶ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཙ ཀཱ་ཡེ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ, དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཀཱ་ཡེ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ སུ་བྷ་སུ་ཁ་བྷཱ་ཝཱ་དཱི་ནཾ པ་ཀྑེ་པ་སྶ, དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་ན་ཡེ་ན ཀཱ་ཡེ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་སུ་བྷཱ་སུ་ཁ་བྷཱ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཨ་པ་ན་ཡ་ན་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཡོ་གཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཡོ་ག་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཙ དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཡོ་གཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཧི ཨེ་ས ཡ་དི་དཾ ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་རོ་དྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ, ཨ་ར་ཏི་ར་ཏི་ས་ཧོ, ཨ་བྷཱུ་ཏ་པ་ཀྑེ་པ་བྷཱུ་ཏཱ་པ་ན་ཡ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི. ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་རོ་དྷ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ཙེ་ས ཨ་ར་ཏི་ར་ཏི་ས་ཧོ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་པ་ཀྑི་པ་ནྟོ བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ཨ་ན་པ་ནེ་ནྟོ ཡོ་ག་ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.

ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ‘‘ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧ་ར་ཎཾ. ཨཱ་ཏཱ་པཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཏཱ་པེ་ན ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ, ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་བྦ་ཏྠི་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཧ་ར་ཎཱུ་པཱ་ཡོ ཝཱ; ས་ཏི་ཡཱ ཝཱ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་མ་ཐོ, ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་ན་ཡེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཕ་ལཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནུ་དྡེ་ས་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནུ་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱདཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཏེ་སུ་པི ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ, པ་ར་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ, ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ལེ་ན པ་ར་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སཱུ་ཏི ཏི་ཝི་དྷོ པ་རི་གྒ་ཧོ ཝུ་ཏྟོ. ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ པུ་ན་ཝ་ཙ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི, དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝེ་ད་ནཱཏི ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ. ཏཱ ཙ ལོ་ཀི་ཡཱ ཨེ་ཝ; ཙི་ཏྟ་མྤི ལོ་ཀི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཱ. ཏེ་སཾ ཝི་བྷཱ་གོ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ པཱ་ཀ་ཊོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ནི་དྷ ཡ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ. ཀ་ཐ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ་ཏི? སུ་ཁཱ ཏཱ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ དུ་ཀྑ་ཏོ, དུ་ཀྑཱ ས་ལླ་ཏོ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཡོ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་དྡ, དུ་ཀྑ་མ་དྡ་ཀྑི ས་ལླ་ཏོ;

ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ས་ནྟཾ, ཨ་དྡ་ཀྑི ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ;

ས ཝེ ས་མྨ་ད་སོ བྷི་ཀྑུ, ཨུ་པ་ས་ནྟོ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. (སཾ. ནི. ༤.༢༥༣);

ས་བྦཱ ཨེ་ཝ ཙེ་ཏཱ དུ་ཀྑཱ་ཏི་པི ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ – ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨི་ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༢༥༩). སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཏོ་པི ཙ ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ, ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སུ་ཁཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ཝེ་ད་ནཱ ཋི་ཏི་སུ་ཁཱ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༥) ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི་ཙ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ས་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན་པི (པ་ཊི. མ. ༣.༣༥) ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ. སེ་སཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ་ཡེ་ཝ པཱ་ཀ་ཊཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.

ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ་པི ཙི་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་བྷཱུ་མི་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་དི་ནཱ་ན་ཏྟ་བྷེ་དཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཨཱ་ག་ཏ་ས་རཱ་གཱ་དི་བྷེ་དཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཾ. དྷ་མྨཱ ས་ལ་ཀྑ་ཎ་སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ས་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཨཱ་ག་ཏ་ས་ནྟཱ་ས་ནྟཱ་དི་བྷེ་དཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏྠ ཡ་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཧཱི་ནཾ, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ལོ་ཀེ་སུ་པི ཏཾ པ་ཧཱི་ན་མེ་ཝ. ནཱ་ནཱ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན པ་ན ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏྠ པ་ཧཱི་ནཾ, སེ་སེ་སུ་པི པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཏ་ཏྠ པ་ཧཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མྤི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.

ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༥༦. ཨི་དཱ་ནི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཚེ་ཀོ ཝི་ལཱི་ཝ་ཀཱ་ར་ཀོ ཐཱུ་ལ་ཀི་ལ་ཉྫ་ས་ཎྷ་ཀི་ལ་ཉྫ་ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀ་པེ་ལཱ༹་པུ་ཊཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཝེ་ལུ༹ཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཝེ་ལུ༹་ཁ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན ཚེ་ཀོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ནཱ་ནཱ་ཝི་ཧི་ཏཾ པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་ཝི་ཀ་ཏིཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊི་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ས་མྨཱ་ས་ཏིཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡེཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རཾ ཝ་ཏྟུ་མཱ་ར་དྡྷོ.

ཏ་ཏྠ ཀ་ཐ་ཉྩཱཏི་ཨཱ་དི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏུཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཀེ་ན ཙ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི? སེ་ས་པུ་ཙྪཱ་ཝཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ བྷི་ཀྑུ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨི་དྷ-ས་དྡོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་ནྣི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སཱ་ས་ན་པ་རི་དཱི་པ་ནོ ཨ་ཉྙ་སཱ་ས་ན་སྶ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ནོ ཙ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ…པེ… སུ་ཉྙཱ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༣༩; ཨ. ནི. ༤.༢༤༡). ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི.

ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡཾ. ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱཏི པཱ་ད་ཏ་ལ་ཏོ ཨུ་པ་རི. ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱཏི ཀེ་ས་གྒ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ. ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟནྟི ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ཙ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. པཱུ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏཱིཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀེ་སཱ་དི་ཨ་སུ་ཙི་བྷ་རི་ཏོ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ་ཏི པ་སྶ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ…པེ… མུ་ཏྟནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱིཏི སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི. ཨི་མ་སྨིནྟི ཡྭཱ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏི་རི་ཡཾ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟོ པཱུ་རོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་སུ་ཙི་ནོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་སྨིཾ. ཀཱ་ཡེཏི ས་རཱི་རེ. ས་རཱི་ར་ཉྷི ཨ་སུ་ཙི་ས་ཉྩ་ཡ་ཏོ ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཀེ་སཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་རོ་གཱ་དཱི་ན་ཉྩ རོ་ག་ས་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཀཱ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

ཀེ་སཱ ལོ་མཱཏི ཨེ་ཏེ ཀེ་སཱ་ད་ཡོ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ, ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ལོ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི པཱ་ད་ཏ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་རི, ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ, ཏ་ཙ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏི་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ བྱཱ་མ་མ་ཏྟེ ཀ་ལེ༹་ཝ་རེ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན་པི ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ན ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི མུ་ཏྟཾ ཝཱ མ་ཎིཾ ཝཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཾ ཝཱ ཨ་ག་རུཾ ཝཱ ཀུ་ངྐུ་མཾ ཝཱ ཀ་པྤཱུ་རཾ ཝཱ ཝཱ་ས་ཙུ་ཎྞཱ་དིཾ ཝཱ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི སུ་ཙི་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ པ་ར་མ་དུ་གྒ་ནྡྷ་ཛེ་གུ་ཙྪཾ ཨ་སྶི་རཱི་ཀ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀེ་ས་ལོ་མཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་སུ་ཙིཾ་ཡེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ ལོ་མཱ…པེ… མུ་ཏྟནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པ་ད་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏོ ཝ་ཎྞ་ནཱ.

ཨི་མཾ པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ སཱི་ལཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན, ཡྭཱ་ཡཾ ད་ས་སུ པ་ལི་བོ་དྷེ་སུ པ་ལི་བོ་དྷོ ཨ་ཏྠི ཏཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ, པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ, ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཏྟ་སྶ ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན སཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡ་སྶ ཏ་ནྟི་ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶཱ་པི ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་སུ་དྡྷཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ན ཏ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་སཱི་ལ་ཝི་སོ་དྷ་ན་ཉྩེ་ཝ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༩) པ་ལི་བོ་དྷོ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༡) ཙ པ་ལི་བོ་དྷུ་པ་ཙྪེ་དོ ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩ ས་བྦ་མྤི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཐི་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཀཾ དྭེ ནི་ས་ཛྫ་ཝཱ་རེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀོ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀོ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ནཱ་ཏི་པ་པ་ཉྩཾ ནཱ་ཏི་ས་ངྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཛྫ་ཊཾ ནི་གྒ་ཎྛི་ཀཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཀིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ནྟི? ས་ཏྟ་དྷཱ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ ད་ས་དྷཱ ཙ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.

ཏ་ཏྠ ཝ་ཙ་སཱ མ་ན་སཱ ཝ་ཎྞ་ཏོ ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ དི་ས་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་དྷཱ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཡོ་པི ཏི་པི་ཊ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན་པི མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀཱ་ལེ པ་ཋ་མཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཧི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, མ་ལ་ཡ་ཝཱ་སཱི་མ་ཧཱ་དེ་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཝི་ཡ. ཐེ་རོ ཀི་ར ཏེ་ཧི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཏོ ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཨི་མཾ ཨེ་ཝཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཐཱ’ཏི དྭ་ཏྟི་སཱ་ཀཱ་ར་པཱ་ལི༹ཾ ཨ་དཱ་སི. ཏེ, ཀི་ཉྩཱ་པི ཏེ་སཾ དྭེ ཏ་ཡོ ནི་ཀཱ་ཡཱ པ་གུ་ཎཱ, པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.

ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི. ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཙ ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ‘‘ཀེ་སཱ ལོ་མཱ ན་ཁཱ ད་ནྟཱ ཏ་ཙོ’’ཏི ཧི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ‘‘ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཝ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀེ ‘‘མཾ་སཾ ནྷཱ་རུ ཨ་ཊྛི ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཝ་ཀྐ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ‘‘ཝ་ཀྐཾ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཨ་ཊྛི ནྷཱ་རུ མཾ་སཾ ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏ་ཏོ པ་པྥཱ་ས་པ་ཉྩ་ཀེ ‘‘ཧ་ད་ཡཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ པི་ཧ་ཀཾ པ་པྥཱ་ས’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ‘‘པ་པྥཱ་སཾ པི་ཧ་ཀཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ ཝ་ཀྐཾ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཨ་ཊྛི ནྷཱ་རུ མཾ་སཾ ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.

ཏ་ཏོ ཨི་མཾ ཏ་ནྟིཾ ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷ་མྤི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ (པ་ཊི. མ. ༡.༤) ཨཱ་ག་ཏཾ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ཀ་རཱི་སཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ་པ་ཉྩ་ཀེ ‘‘ཨ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཀ་རཱི་སཾ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ‘‘མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ཀ་རཱི་སཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨ་ནྟཾ པ་པྥཱ་སཾ པི་ཧ་ཀཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ ཝ་ཀྐཾ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཨ་ཊྛི ནྷཱ་རུ མཾ་སཾ ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.

ཏ་ཏོ མེ་ད་ཚ་ཀྐེ ‘‘པི་ཏྟཾ སེ་མྷཾ པུ་བྦོ ལོ་ཧི་ཏཾ སེ་དོ མེ་དོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ‘‘མེ་དོ སེ་དོ ལོ་ཧི་ཏཾ པུ་བྦོ སེ་མྷཾ པི་ཏྟཾ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ཀ་རཱི་སཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨ་ནྟཾ པ་པྥཱ་སཾ པི་ཧ་ཀཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ ཝ་ཀྐཾ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཨ་ཊྛི ནྷཱ་རུ མཾ་སཾ ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.

ཏ་ཏོ མུ་ཏྟ་ཚ་ཀྐེ ‘‘ཨ་སྶུ ཝ་སཱ ཁེ་ལོ༹ སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ ལ་སི་ཀཱ མུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ‘‘མུ་ཏྟཾ ལ་སི་ཀཱ སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ ཁེ་ལོ༹ ཝ་སཱ ཨ་སྶུ མེ་དོ སེ་དོ ལོ་ཧི་ཏཾ པུ་བྦོ སེ་མྷཾ པི་ཏྟཾ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ཀ་རཱི་སཾ ཨུ་ད་རི་ཡཾ ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ ཨ་ནྟཾ པ་པྥཱ་སཾ པི་ཧ་ཀཾ ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ཡ་ཀ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ ཝ་ཀྐཾ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཨ་ཊྛི ནྷཱ་རུ མཾ་སཾ ཏ་ཙོ ད་ནྟཱ ན་ཁཱ ལོ་མཱ ཀེ་སཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལ་ས་ཏ་མྤི ཀཱ་ལ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཀཱ་ལ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཝ་ཙ་སཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཧི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏ་ནྟི པ་གུ་ཎཱ ཧོ་ཏི; ན ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཙི་ཏྟཾ ཝི་དྷཱ་ཝ་ཏི; ཀོ་ཊྛཱ་སཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ནྟི, ཝ་ཏི་པཱ་ད་པ་ནྟི ཝི་ཡ ཙ ཁཱ་ཡ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ པ་ན ཝ་ཙ་སཱ, ཏ་ཐེ་ཝ མ་ན་སཱ་པི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཝ་ཙ་སཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཧི མ་ན་སཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. མ་ན་སཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.

‘ཝ་ཎྞ་ཏོ’ཏི ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ. ‘ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ’ཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་ཎྛཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ‘དི་ས་ཏོ’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་རཱི་རེ ནཱ་བྷི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་རི་མཱ དི་སཱ, ཨ་དྷོ ཧེ་ཊྛི་མཱ དི་སཱ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨི་མི་སྶཱ ནཱ་མ དི་སཱ་ཡཱ’’ཏི དི་སཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཱ. ‘ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ’ཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཨོ་ཀཱ་སེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ. ‘པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ’ཏི ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཏི དྭེ པ་རི་ཙྪེ་དཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཨུ་པ་རི ཙ ཏི་རི་ཡ་ཉྩ ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ པ་རི་ཙྪི་ནྣོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘ཀེ་སཱ ན ལོ་མཱ, ལོ་མཱ་པི ན ཀེ་སཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་དྷཱ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟེ་ན པ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ད་ཉྷི མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ (དཱི. ནི. ༢.༣༧༢; མ. ནི. ༡.༡༠༥ ཨཱ་ད་ཡོ) པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ, མ་ཧཱ་ཧ་ཏྠི་པ་དོ་པ་མ (མ. ནི. ༡.༣༠༠ ཨཱ་ད་ཡོ) -མ་ཧཱ་རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་ད (མ. ནི. ༢.༡༡༣ ཨཱ་ད་ཡོ) -དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷ་ངྒེ་སུ (མ. ནི. ༣.༣༤༢ ཨཱ་ད་ཡོ) དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༣.༡༥༣ ཨཱ་ད་ཡོ) པ་ན ཡ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ ས་མ་ཐ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་དེ་ཏཾ ཨི་དྷ ས་མ་ཐ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི.

ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་དྷཱ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ, ནཱ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ, ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀ་ཏོ, ཝི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏོ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ, ཨ་ནུ་པུ་བྦ་མུ་ཉྩ་ན་ཏོ, ཨ་པྤ་ནཱ་ཏོ, ཏ་ཡོ ཙ སུ་ཏྟ་ནྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་དྷཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀོ་ས་ལླཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ‘ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ’ཏི ཨི་ད་ཉྷི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ. ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཧི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨ་ཀུ་ས་ལོ པུ་རི་སོ དྭ་ཏྟིཾ་ས་པ་དཾ ནི་སྶེ་ཎིཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟོ ཀི་ལ་ནྟ་ཀཱ་ཡོ པ་ཏ་ཏི, ན ཨཱ་རོ་ཧ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་མཱ ཀི་ལ་ནྟ་ཙི་ཏྟོ པ་ཏ་ཏི, ན བྷཱ་ཝ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏི.

ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ་པི ཙ ‘ནཱ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ’ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཧི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ སཱི་གྷེ་ན ཛ་ཝེ་ན ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཀ་རོ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ག་ནྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀེ་ཝ་ལཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ པ་ན ཧོ་ཏི, ན ཝི་སེ་སཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ ནཱ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ.

ཡ་ཐཱ ཙ ནཱ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ‘ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀ་ཏོ’པི. ཨ་ཏི་ས་ཎི་ཀ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཧི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ མ་གྒཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ རུ་ཀྑ་པ་བྦ་ཏ་ག་ཧ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ལ་མྦ་མཱ་ན་སྶ མ་གྒོ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧེ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི.

‘ཝི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏོ’ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ པུ་ཐུ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་ཀྑེ་པོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦོ. ཨ་པྤ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏོ ཧི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀཾ པ་པཱ་ཏ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཀྐ་མ་ན་པ་དཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ པ་ད་ཝཱ་རོ ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཏོ ས་ཏ་པོ་རི་སེ པ་པཱ་ཏེ པ་ཏི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑེ་པེ ས་ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, པ་རི་དྷཾ་ས་ཏི. ཏ་སྨཱ ཝི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ.

‘པ་ཎྞ་ཏྟི་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ’ཏི ཡཱ ཨ་ཡཾ ‘‘ཀེ་སཱ ལོ་མཱ’’ཏི ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ཎྞ་ཏྟི ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨུ་ད་ཀ་དུ་ལླ་བྷ་ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཨུ་ད་པཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དི་ཀཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ས་ཉྙཱ་ཎཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནྷཱ་ཡ་ནྟི ཙེ་ཝ པི་ཝ་ནྟི ཙ, ཡ་དཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་ས་ཉྩཱ་རེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏ་པ་དཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ས་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཀི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏི, ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ག་ནྟྭཱ ནྷཱ་ཡ་ནྟི ཙེ་ཝ པི་ཝ་ནྟི ཙ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ‘ཀེ་སཱ ལོ་མཱ’ཏི པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ‘ཀེ་སཱ ལོ་མཱ’ཏི པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ.

‘ཨ་ནུ་པུ་བྦ་མུ་ཉྩ་ན་ཏོ’ཏི ཡོ ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ ཏཾ མུ་ཉྩ་ནྟེ་ན ཨ་ནུ་པུ་བྦ་མུ་ཉྩ་ན་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ ཧི ‘ཀེ་སཱ’ཏི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ག་ནྟྭཱ ‘མུ་ཏྟ’ནྟི ཨི་མཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་ས་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. ‘མུ་ཏྟ’ནྟི ཙ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ག་ནྟྭཱ ‘ཀེ་སཱ’ཏི ཨི་མཾ ཨཱ་དི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཀེ་ཙི ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཀེ་ཙི ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ཡེ ཡེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཏཱ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཡཱ་ཝ དྭཱི་སུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཏེ་ས་མྤི ཨེ་ཀོ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ པ་ན ཏ་མེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – ཡ་ཐཱ ཧི དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཏཱ་ལ་ཀེ ཏཱ་ལ་ཝ་ནེ ཝ་ས་ནྟཾ མ་ཀྐ་ཊཾ ག་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ལུ་དྡོ ཨཱ་དི་མྷི ཋི་ཏ་ཏཱ་ལ་སྶ པ་ཎྞཾ ས་རེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛིཾ ཀ་རེ་ཡྻ; ཨ་ཐ སོ མ་ཀྐ་ཊོ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཏཱ་ལེ པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏཱ་ལ་མེ་ཝ ག་ཙྪེ་ཡྻ; ཏ་ཏྠ་པི ག་ནྟྭཱ ལུ་དྡེ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་ཏེ པུ་ན ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨཱ་དི་ཏཱ་ལཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ; སོ ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛུ་ཀྐུ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཏཱ་ལེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཀུ་ལ༹་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་སཱུ་ཙིཾ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ན ཨུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཏ་ཏྲི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཡ་ཐཱ ཧི ཏཱ་ལ་ཝ་ནེ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཏཱ་ལཱ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཀོ་ཊྛཱ་སཱ; མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ; ལུ་དྡོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ; མ་ཀྐ་ཊ་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཏཱ་ལ་ཀེ ཏཱ་ལ་ཝ་ནེ ནི་ཝཱ་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གི་ནོ ཙི་ཏྟ་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཀེ ཀཱ་ཡེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སཾ་ཙ་ར་ཎཾ; ལུ་དྡེ་ན ཨཱ་དི་མྷི ཋི་ཏ་ཏཱ་ལ་སྶ པ་ཎྞཾ ས་རེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛི་ཡཱ ཀ་ཏཱ་ཡ མ་ཀྐ་ཊ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཏཱ་ལེ པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏཱ་ལ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཡོ་གི་ནོ ‘ཀེ་སཱ’ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཨཱ་ར་དྡྷེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨེ་ཝ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་ཎྛཱ་ནཾ; པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་མ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ; པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ག་ཙྪ་མཱ་ན་སྶ མ་ཀྐ་ཊ་སྶ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛུ་ཀྐུ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཀེ་སུ་ཙི ཀེ་སུ་ཙི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཨ་ནུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ; ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཏཱ་ལེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཀུ་ལ༹་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་སཱུ་ཙིཾ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཡ་མཱ་ན་སྶཱ་པི ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ དྭཱི་སུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཡོ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ཏ་མེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་ད་ནཾ.

ཨ་པ་རཱ་པི ཨུ་པ་མཱ – ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ བྷི་ཀྑུ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀུ་ལཾ གཱ་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟོ པ་ཋ་མ་གེ་ཧེ ཨེ་ཝ དྭེ བྷི་ཀྑཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ ཨེ་ཀཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ; པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏི་སྶོ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ དྭེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ; ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་དི་མྷི་ཡེ་ཝ པ་ཏྟ་པཱུ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀུ་ལ་གཱ་མོ ཝི་ཡ ཧི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རོ; པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ; ཏ་སྶ ཏཾ གཱ་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝཱ་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གི་ནོ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རེ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ; པ་ཋ་མ་གེ་ཧེ དྭེ བྷི་ཀྑཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝི་ཡ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཏི་སྶོ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ དྭི་ནྣཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཡཱ་ཝ ཀོ་ཊྛཱ་ས་དྭ་ཡེ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཾ; ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་དི་མྷི་ཡེ་ཝ པ་ཏྟ་པཱུ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་གོ ཝི་ཡ དྭཱི་སུ ཡོ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏི ཏ་མེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་ད་ནཾ.

‘ཨ་པྤ་ནཱ་ཏོ’ཏི ཨ་པྤ་ནཱ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ. ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་པྤ་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

‘ཏ་ཡོ ཙ སུ་ཏྟ་ནྟཱ’ཏི ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ, སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝོ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཀོ་ས་ལླ་ནྟི ཨི་མེ ཏ་ཡོ སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཏྠ –

‘‘ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏཱི་ཎི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི…ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ པ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ནྟཾ པ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་མི་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ན ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཡྻ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ, པ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ མུ་དུ ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡ་ཉྩ པ་བྷ་སྶ་ར་ཉྩ, ན ཙ པ་བྷ་ངྒུ, ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཨུ་ཀྐཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ཨུ་ཀྐཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཏི, ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ལི་མྤེ་ཏྭཱ ས་ཎྜཱ་སེ་ན ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པེ་ཡྻ, ཨུ་ཀྐཱ་མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨ་བྷི་དྷ་མ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སེ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏི. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨ་བྷི་དྷ་མེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཌ་ཧེ་ཡྻ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ. ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑེ་ཡྻ, ཋཱ་ནཾ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ན ས་མྨཱ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ.

‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རོ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ ཏཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨ་བྷི་དྷ་མ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་རི་པྥོ་སེ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏི, ཏཾ ཧོ་ཏི ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ མུ་དུ ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡ་ཉྩ པ་བྷ་སྶ་ར་ཉྩ, ན ཙ པ་བྷ་ངྒུ, ས་མྨཱ ཨུ་པེ་ཏི ཀ་མྨཱ་ཡ; ཡ་སྶཱ ཡ་སྶཱ ཙ པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་ཝི་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི – ཡ་དི པ་ཊྚི་ཀཱ་ཡ ཡ་དི ཀུ་ཎྜ་ལཱ་ཡ ཡ་དི གཱི་ཝེ་ཡྻ་ཀཱ་ཡ ཡ་དི སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཱ་ཡ, ཏ་ཉྩ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ན…པེ… ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ; ཡ་སྶ ཡ་སྶ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༡༠༣) ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

‘‘ཚ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཚ་ཧི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏ་བྦཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏི, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏི, པ་ཎཱི་ཏཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་ར་ཏོ ཙ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ བྷ་བྦོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༦.༨༥) ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཀོ་ས་ལླཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ལཱི་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཀཱ་ལོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༢༣༤) སཾ་ཡུ་ཏྟ་མ་ཧཱ་ཝ་གྒེ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ.

ཨི་ཏི ཨི་དཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མ་ཉྩ ད་ས་ཝི་དྷཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀོ་ས་ལླཾ སུ་ཊྛུ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡོ་གི་ནཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟེ་ན ཝི་སེ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཀ་ཐཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཝི་དྷི་ནཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ག་ཎྛི་ཊྛཱ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཝཱ་ས་ཏཱ་དི་ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་དོ་ས་ཝ་ཛྫི་ཏེ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་ན ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ལི་བོ་དྷུ་པ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཡོ ཏཱ་ཝ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཡ་སྨཱ རཱ་གོ པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.

ཀ་རོ་ནྟེ་ན པ་ན ཀེ་སེ་སུ ཏཱ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཀེ་སེ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞོ ཏཱ་ཝ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦོ. ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཀེ་སེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི; ཨུ་ད་ཀ་པ་ཏྟེ ཝཱ ཡཱ་གུ་པ་ཏྟེ ཝཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཀཱ་ལེ དི་སྭཱ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ; སེ་ཏ་ཀཱ་ལེ སེ་ཏཱ་ཏི. མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨུ་སྶ་ད་ཝ་སེ་ན མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཀེ་སེ་སུ, ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལེ་པི ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀེ དི་སྭཱ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་དི་སོ་ཀཱ་ས་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ག་ནྡྷ་ཨཱ་ས་ཡོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཀ་ཐཱ – ཀེ་སཱ ཏཱ་ཝ པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞེ་ན ཀཱ་ལ༹་ཀཱ ཨ་དྡཱ་རི་ཊྛ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ, ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ དཱི་གྷ་ཝ་ཊྚ་ལི་ཀཱ ཏུ་ལཱ་ད་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཱ, དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མ་དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཱ, ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀཱ་ཧི, པུ་ར་ཏོ ན་ལཱ་ཊ་ནྟེ་ན, པ་ཙྪ་ཏོ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧ་ཝེ་ཋ་ནཾ ཨ་ལླ་ཙ་མྨཾ ཀེ་སཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཀེ་སཱ སཱི་ས་ཝེ་ཋ་ན་ཙ་མྨེ ཝཱི་ཧ་གྒ་མ་ཏྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལ་ཏ་ལེ་ན, ཨུ་པ་རི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན, ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. དྭེ ཀེ་སཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ.

‘ཀེ་སཱ ན ལོ་མཱ, ལོ་མཱ ན ཀེ་སཱ’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏཱ ཀེ་སཱ ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨི་དཾ ཀེ་སཱ་ནཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནཾ.

ཨི་དཾ པ་ན ཏེ་སཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནཾ – ཀེ་སཱ ཙ ནཱ་མེ་ཏེ ཝ་ཎྞ་ཏོ་པི པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ, ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ་པི ག་ནྡྷ་ཏོ་པི ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ་པི ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་པི པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ. མ་ནུ་ཉྙེ་པི ཧི ཡཱ་གུ་པ་ཏྟེ ཝཱ བྷ་ཏྟ་པ་ཏྟེ ཝཱ ཀེ་ས་ཝ་ཎྞཾ ཀི་ཉྩི དི་སྭཱ ‘ཀེ་ས་མི་སྶ་ཀ་མི་དཾ, ཧ་ར་ཐ ན’ནྟི ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཀེ་སཱ ཝ་ཎྞ་ཏོ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ. ར་ཏྟིཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་པི ཀེ་ས་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཨ་ཀྐ་ཝཱ་ཀཾ ཝཱ མ་ཀ་ཙི་ཝཱ་ཀཾ ཝཱ ཚུ་པི་ཏྭཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ.

ཏེ་ལ་མ་ཀྑ་ན་པུ་པྥ་དྷཱུ་མཱ་དི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ན་ཉྩ ཀེ་སཱ་ནཾ ག་ནྡྷོ པ་ར་མ་ཛེ་གུ་ཙྪོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཛེ་གུ་ཙྪ་ཏ་རོ ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཾ. ཀེ་སཱ ཧི ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་པི སི་ཡུཾ, ག་ནྡྷེ་ན པ་ན པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཧི ད་ཧ་ར་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝ་ཙྩཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཧ་ལི༹་དྡི་ཝ་ཎྞཾ, ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ་པི ཧ་ལི་དྡི་པི་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཾ; ས་ངྑཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཉྩ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ཀཱ་ལ༹་སུ་ན་ཁ་ས་རཱི་རཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཏཱ་ལ་པ་ཀྐ་ཝ་ཎྞཾ, ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཊྛ་མུ་དི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, དཱ་ཋཱ་པི་སྶ སུ་མ་ན་མ་ཀུ་ལ༹་ས་དི་སཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ སི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ, ག་ནྡྷེ་ན པ་ན པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་མེ་ཝ; ཨེ་ཝཾ ཀེ་སཱ་པི སི་ཡུཾ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ, ག་ནྡྷེ་ན པ་ན པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི.

ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་སུ་ཙི་ཊྛཱ་ནེ གཱ་མ་ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཛཱ་ཏཱ་ནི སཱུ་པེ་ཡྻ་པ་ཎྞཱ་ནི ནཱ་ག་རི་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཛེ་གུ་ཙྪཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཨ་པ་རི་བྷོ་གཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ཀེ་སཱ་པི པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏ་མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་ས་པི་ཏྟ་སེ་མྷཱ་དི་ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་ཛེ་གུ་ཙྪཱ་ཏི ཨི་དཾ ནེ་སཾ ‘ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ’ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱཾ. ཨི་མེ ཙ ཀེ་སཱ ནཱ་མ གཱུ་ཐ་རཱ་སི་མྷི ཨུ་ཊྛི་ཏ་ཀ་ཎྞི་ཀཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཏྟིཾ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་ས་རཱ་སི་མྷི ཛཱ་ཏཱ. ཏེ སུ་སཱ་ན་ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏ་སཱ་ཀཾ ཝི་ཡ, པ་རི་ཁཱ་དཱི་སུ ཛཱ་ཏ་ཀ་མ་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡཱ་དི་པུ་པྥཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་སུ་ཙི་ཊྛཱ་ནེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཛེ་གུ་ཙྪཱ་ཏི ཨི་དཾ ཏེ་སཾ ‘ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ’ པཱ་ཊི་ཀྐཱུ་ལྱཾ.

ཡ་ཐཱ ཙ ཀེ་སཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ག་ནྡྷཱ་ས་ཡོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་དི་སོ་ཀཱ་ས་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ན ས་བྦེ་པི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཏྠ ལོ་མཱ ཏཱ་ཝ པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞ་ཏོ ན ཀེ་སཱ ཝི་ཡ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཀཱ་ལ༹་ཀཱ, ཀཱ་ལ༹་པི་ངྒ་ལཱ པ་ན ཧོ་ནྟི; ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་ན་ཏ་གྒ་ཏཱ་ལ་མཱུ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནཱ; དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཱ; ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀེ་སཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཀཱ་ས་ཉྩ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི ཙ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་རཱི་ར་ཝེ་ཋ་ན་ཙ་མྨེ ཛཱ་ཏཱ; པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ས་རཱི་ར་ཝེ་ཋ་ན་ཙ་མྨེ ལི་ཀྑཱ་མ་ཏྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལ་ཏ་ལེ་ན, ཨུ་པ་རི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན, ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. དྭེ ལོ་མཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ.

ན་ཁཱཏི ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ན་ཁ་པ་ཊྚཱ་ནཾ ནཱ་མཾ. ཏེ ས་བྦེ་པི ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏཱ; ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ མ་ཙྪ་ས་ཀ་ལི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ; དི་ས་ཏོ པཱ་ད་ན་ཁཱ ཧེ་ཊྛི་མ་དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཱ, ཧ་ཏྠ་ན་ཁཱ ཨུ་པ་རི་མ་དི་སཱ་ཡཱ་ཏི དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཱ; ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨ་ངྒུ་ལཱི་ནཾ ཨ་གྒ་པི་ཊྛེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ; པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཨ་ངྒུ་ལི་ཀོ་ཊི་མཾ་སེ་ཧི, ཨ་ནྟོ ཨ་ངྒུ་ལི་པི་ཊྛི་མཾ་སེ་ན, བ་ཧི ཙེ་ཝ ཨ་གྒེ ཙ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན, ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. དྭེ ན་ཁཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ ནེ་སཾ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ.

ད་ནྟཱཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ད་ནྟ་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་ས ད་ནྟ་ཊྛི་ཀཱ་ནི. ཏེ་པི ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏཱ; ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. ཏེ་ས་ཉྷི ཧེ་ཊྛི་མཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ད་ནྟ་པཱ་ལི༹་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ད་ནྟཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋ་པི་ཏ་ཨ་ལཱ་བུ་བཱི་ཛ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. ཏེ་སཾ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀོ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ཀོ མ་ལླི་ཀ་མ་ཀུ་ལ༹་ས་ཎྛཱ་ནོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀོ དྭི་མཱུ་ལ་ཀོ དྭི་ཀོ་ཊི་ཀོ ཡཱ་ན་ཀ་ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནོ. ཏ་ཏོ དྭེ དྭེ ཏི་མཱུ་ལཱ ཏི་ཀོ་ཊི་ཀཱ. ཏ་ཏོ དྭེ དྭེ ཙ་ཏུ་མཱུ་ལཱ ཙ་ཏུ་ཀོ་ཊི་ཀཱ་ཏི. ཨུ་པ་རི་མ་པཱ་ལི༹་ཡཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མ་དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཱ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ དྭཱི་སུ ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལ་ཏ་ལེ་ན, ཨུ་པ་རི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན, ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. དྭེ ད་ནྟཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ ནེ་སཾ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ.

ཏ་ཙོཏི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཙ་མྨཾ. ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི ཀཱ་ལ༹་སཱ་མ་པཱི་ཏཱ་དི་ཝ་ཎྞཱ ཚ་ཝི ནཱ་མ, ཡཱ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་ཏོ་པི ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནཱ བ་ད་ར་ཊྛི་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཙོ པ་ན ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏོ་ཡེ་ཝ. སོ ཙ་སྶ སེ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ་བྷི་གྷཱ་ཏ་པ་ཧ་ར་ཎ་པ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཝི་དྡྷཾ་སི་ཏཱ་ཡ ཚ་ཝི་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ནོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ.

ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན པཱ་ད་ངྒུ་ལི་ཏྟ་ཙོ ཀོ་ས་ཀཱ་ར་ཀ་ཀོ་ས་ས་ཎྛཱ་ནོ. པི་ཊྛི་པཱ་ད་ཏྟ་ཙོ པུ་ཊ་བ་ནྡྷ་ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ས་ཎྛཱ་ནོ. ཛ་ངྒྷ་ཏྟ་ཙོ བྷ་ཏྟ་པུ་ཊ་ཀ་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ནོ. ཨཱུ་རུ་ཏྟ་ཙོ ཏ་ཎྜུ་ལ་བྷ་རི་ཏ་དཱི་གྷ་ཏྠ་ཝི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནོ. ཨཱ་ནི་ས་ད་ཏྟ་ཙོ ཨུ་ད་ཀ་པཱུ་རི་ཏ་པ་ཊ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་ས་ཎྛཱ་ནོ. པི་ཊྛི་ཏྟ་ཙོ ཕ་ལ་ཀོ་ན་དྡྷ་ཙ་མྨ་ས་ཎྛཱ་ནོ. ཀུ་ཙྪི་ཏྟ་ཙོ ཝཱི་ཎཱ་དོ་ཎི་ཀོ་ན་དྡྷ་ཙ་མྨ་ས་ཎྛཱ་ནོ. ཨུ་ར་ཏྟ་ཙོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ས་ཎྛཱ་ནོ. ཨུ་བྷ་ཡ་བཱ་ཧུ་ཏྟ་ཙོ ཏཱུ་ཎཱི་རོ་ན་དྡྷ་ཙ་མྨ་ས་ཎྛཱ་ནོ. པི་ཊྛི་ཧ་ཏྠ་ཏྟ་ཙོ ཁུ་ར་ཀོ་ས་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནོ, ཕ་ཎ་ཀ་ཏྠ་ཝི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནོ ཝཱ. ཧ་ཏྠ་ངྒུ་ལི་ཏྟ་ཙོ ཀུ་ཉྩི་ཀཱ་ཀོ་ས་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནོ. གཱི་ཝ་ཏྟ་ཙོ ག་ལ་ཀ་ཉྩུ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནོ. མུ་ཁ་ཏྟ་ཙོ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཙྪི་དྡོ ཀཱི་ཊ་ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནོ. སཱི་ས་ཏྟ་ཙོ པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནོ་ཏི.

ཏ་ཙ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ཀེ་ན ཙ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན ཨུ་ཏྟ་རོ་ཊྛ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་རི མུ་ཁཾ ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ མུ་ཁཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཙ་མྨཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ན་ལཱ་ཊ་ཊྛི་ཙ་མྨཾ. ཏ་ཏོ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་ཏྟ་པ་ཏྟ་སྶ ཙ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་རེ་ན ཧ་ཏྠ་མི་ཝ སཱི་ས་ཊྛི་ཀ་སྶ ཙ སཱི་ས་ཙ་མྨ་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛི་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙ་མྨ་སྶ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཡོ་ཛེ་ནྟེ་ན སཱི་ས་ཙ་མྨཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ཁ་ནྡྷ་ཙ་མྨཾ. ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ན པ་ཊི་ལོ་མེ་ན ཙ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཙ་མྨཾ. ཨ་ཐ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠ་ཙ་མྨཾ. ཏ་ཏོ པི་ཊྛི་ཙ་མྨཾ. ཏཾ ཏཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ན ཙ པ་ཊི་ལོ་མེ་ན ཙ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་ད་ཙ་མྨཾ. ཨ་ཐ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝཱ་མ་པཱ་ད་ཙ་མྨཾ. ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྠི་ཨུ་ད་ར་ཧ་ད་ཡ་གཱི་ཝ་ཙ་མྨཱ་ནི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཐ གཱི་ཝཱ་ཙ་མྨཱ་ན་ནྟ་རཾ ཧེ་ཊྛི་མ་ཧ་ནུ་ཙ་མྨཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དྷ་རོ་ཊྛ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ སུ་ཁུ་མ་མྤི པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི.

དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏོ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏ་ལེ་ན, ཨུ་པ་རི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣོ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ.

མཾ་སནྟི ན་ཝ མཾ་ས་པེ་སི་ས་ཏཱ་ནི. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཝ་ཎྞ་ཏོ ར་ཏྟཾ ཀིཾ་སུ་ཀ་པུ་པྥ་ས་དི་སཾ; ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཛ་ངྒྷ་པི་ཎྜི་ཀ་མཾ་སཾ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་པུ་ཊ་བྷ་ཏྟ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨཱུ་རུ་མཾ་སཾ ནི་ས་ད་པོ་ཏ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨཱ་ནི་ས་ད་མཾ་སཾ ཨུ་དྡྷ་ན་ཀོ་ཊི་ས་ཎྛཱ་ནཾ, པི་ཊྛི་མཾ་སཾ ཏཱ་ལ་གུ་ལ༹་པ་ཊ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཕཱ་སུ་ཀ་དྭ་ཡ་མཾ་སཾ པོ་ཏྠ་ལི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཏ་ནུ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ་པ་ན་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཐ་ན་མཾ་སཾ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, བཱ་ཧུ་དྭ་ཡ་མཾ་སཾ དི་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ནི་ཙྩ་མྨ་མ་ཧཱ་མཱུ་སི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ མཾ་སཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ སུ་ཁུ་མ་མྤི པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཊྛི་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་ལི་མྤེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཏེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏ་ལེ་ན, ཨུ་པ་རི ཏ་ཙེ་ན, ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

‘ནྷཱ་རཱུ’ཏི ན་ཝ ནྷཱ་རུ་ས་ཏཱ་ནི. ཝ་ཎྞ་ཏོ ས་བྦེ་པི ནྷཱ་རཱུ སེ་ཏཱ; ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ནཱ་ནཱ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི གཱི་ཝཱ་ཡ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་ག་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་ནྷཱ་རཱུ ས་རཱི་རཾ ཝི་ན་དྡྷ་མཱ་ནཱ ཧ་ད་ཡ་སྶ པུ་རི་མ་པ་སྶེ་ན ཨོ་ཏི་ཎྞཱ, པ་ཉྩ པ་ཙྪི་མ་པ་སྶེ་ན, པ་ཉྩ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་ན, པ་ཉྩ ཝཱ་མ་པ་སྶེ་ན, ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ ཝི་ན་དྡྷ་མཱ་ནཱ་པི ཧ་ཏྠ་སྶ པུ་རི་མ་པ་སྶེ་ན པ་ཉྩ, པ་ཙྪི་མ་པ་སྶེ་ན པ་ཉྩ, ཏ་ཐཱ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཾ ཝི་ན་དྡྷ་མཱ་ནཱ་པི. ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དཾ ཝི་ན་དྡྷ་མཱ་ནཱ་པི པཱ་ད་སྶ པུ་རི་མ་པ་སྶེ་ན པ་ཉྩ, པ་ཙྪི་མ་པ་སྶེ་ན པ་ཉྩ, ཏ་ཐཱ ཝཱ་མ་པཱ་དཾ ཝི་ན་དྡྷ་མཱ་ནཱ་པཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་རཱི་ར་དྷཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ ས་ཊྛི མ་ཧཱ་ནྷཱ་རཱུ ཀཱ་ཡཾ ཝི་ན་དྡྷ་མཱ་ནཱ ཨོ་ཏི་ཎྞཱ, ཡེ ཀ་ཎྜ་རཱ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ ས་བྦེ་པི ཀ་ནྡ་ལ་མ་ཀུ་ལ༹་ས་ཎྛཱ་ནཱ.

ཨ་ཉྙེ པ་ན ཏཾ ཏཾ པ་དེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཏ་ཏོ སུ་ཁུ་མ་ཏ་རཱ སུ་ཏྟ་ར་ཛྫུ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. ཨ་ཉྙེ ཏ་ཏོ སུ་ཁུ་མ་ཏ་རཱ པཱུ་ཏི་ལ་ཏཱ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. ཨ་ཉྙེ ཏ་ཏོ སུ་ཁུ་མ་ཏ་རཱ མ་ཧཱ་ཝཱི་ཎཱ་ཏ་ནྟི་ས་ཎྛཱ་ནཱ. ཨ་ཉྙེ ཐཱུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་པི་ཊྛི་ཡཾ ནྷཱ་རཱུ ས་ཀུ་ཎ་པཱ་ད་ས་ཎྛཱ་ནཱ. སཱི་ས་ནྷཱ་རཱུ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ སཱི་ས་ཛཱ་ལ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. པི་ཊྛི་ནྷཱ་རཱུ ཨཱ་ཏ་པེ པ་སཱ་རི་ཏ་ཨ་ལླ་ཛཱ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏཾ་ཏཾ་ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ་ནུ་ག་ཏཱ ནྷཱ་རཱུ ས་རཱི་རེ པ་ཊི་མུ་ཀྐ་ཛཱ་ལ་ཀ་ཉྩུ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཱ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཏི་ཎྞཾ ཨ་ཊྛི་ས་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏ་ལེ་ཧི, ཨུ་པ་རི མཾ་ས་ཙ་མྨཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏ་པ་དེ་སེ་ཧི, ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. ཨ་ཡཾ ནེ་སཾ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ.

ཨ་ཊྛཱིཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས ད་ནྟ་ཊྛཱི་ནི ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཧ་ཏྠ་ཊྛཱི་ནི, ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི པཱ་ད་ཊྛཱི་ནི, ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི མཾ་ས་ནི་སྶི་ཏཱ་ནི མུ་དུ་ཨ་ཊྛཱི་ནི, དྭེ པ་ཎྷི་ཀ་ཊྛཱི་ནི, ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པཱ་དེ དྭེ གོ་པྥ་ཀ་ཊྛཱི་ནི, དྭེ ཛ་ངྒྷ་ཊྛཱི་ནི, དྭེ ཛ་ཎྞུ་ཀ་ཊྛཱི་ནི, དྭེ ཨཱུ་རུ་ཊྛཱི་ནི, དྭེ ཀ་ཊི་ཊྛཱི་ནི, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཊྛཱི་ནི, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱི་ནི, ཙུ་དྡ་ས ཨུ་ར་ཊྛཱི་ནི, ཨེ་ཀཾ ཧ་ད་ཡ་ཊྛི, དྭེ ཨ་ཀྑ་ཀ་ཊྛཱི་ནི, དྭེ ཀོ་ཊྛ་ཊྛཱི་ནི, དྭེ བཱ་ཧ་ཊྛཱི་ནི, དྭེ དྭེ ཨ་གྒ་བཱ་ཧ་ཊྛཱི་ནི, ས་ཏྟ གཱི་ཝ་ཊྛཱི་ནི, དྭེ ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛཱི་ནི, ཨེ་ཀཾ ནཱ་སི་ཀ་ཊྛི, དྭེ ཨ་ཀྑི་ཊྛཱི་ནི, དྭེ ཀ་ཎྞ་ཊྛཱི་ནི, ཨེ་ཀཾ ན་ལཱ་ཊ་ཊྛི, ཨེ་ཀཾ མུ་དྡྷ་ཊྛི, ན་ཝ སཱི་ས་ཀ་པཱ་ལ་ཊྛཱི་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏི་མ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཊྛི་ས་ཏཱ་ནི.

ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི་པི ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏཱ་ནི, ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ནཱ་ནཱ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཧི ཨ་གྒ་པཱ་ད་ངྒུ་ལི་ཊྛཱི་ནི ཀ་ཏ་ཀ་བཱི་ཛ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཱ་ནི མ་ཛ྄ཛྷ་པ་བྦ་ཊྛཱི་ནི པ་ན་ས་ཊྛི་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. མཱུ་ལ་པ་བྦ་ཊྛཱི་ནི པ་ཎ་ཝ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. པི་ཊྛི་པཱ་ད་ཊྛཱི་ནི ཀོ་ཊྛི་ཏ་ཀ་ནྡ་ལ་ཀ་ནྡ་རཱ་སི་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. པ་ཎྷི་ཀ་ཊྛི ཨེ་ཀ་ཊྛི་ཏཱ་ལ་ཕ་ལ་བཱི་ཛ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. གོ་པྥ་ཀ་ཊྛཱི་ནི བ་ནྡྷ་ཀཱི་ལཱ༹་གོ་ལ༹་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ཛ་ངྒྷ་ཊྛཱི་ནཾ གོ་པྥ་ཀ་ཊྛཱི་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ན་པ་ནཱི་ཏ་ཏ་ཙ་སི་ནྡི་ཀ་ལཱི༹་ར་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཁུ་དྡ་ཀ་ཛ་ངྒྷ་ཊྛི་ཀཾ དྷ་ནུ་ཀ་ད་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, མ་ཧ་ནྟཾ མི་ལཱ་ཏ་ས་པྤ་པི་ཊྛི་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཛ་ཎྞུ་ཀ་ཊྛི ཨེ་ཀ་ཏོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཕེ་ཎ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ.

ཏ་ཏྠ ཛ་ངྒྷ་ཊྛི་ཀ་སྶ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཁི་ཎ་གྒ་གོ་སི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཨཱུ་རུ་ཊྛི དུ་ཏྟ་ཙྪི་ཏ་ཝཱ་སི་ཕ་ར་སུ་ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀ་ཊི་ཊྛི་མྷི པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱི་ལཱ༹་གོ་ལ༹་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཏེ་ན ཀ་ཊི་ཊྛི་ནོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཙྪི་ནྣ་མ་ཧཱ་པུ་ནྣཱ་ག་ཕ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཀ་ཊི་ཊྛཱི་ནི དྭེ་པི ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ཀ་ཨུ་དྡྷ་ན་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི, པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཀ་མྨཱ་ར་ཀཱུ་ཊ་ཡོ་ཏྟ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ཀོ་ཊི་ཡཾ ཋི་ཏ་ཨཱ་ནི་ས་ད་ཊྛི ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ས་པྤ་ཕ་ཎ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ. པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཊྛཱི་ནི ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ཏོ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཋ་པི་ཏ་སཱི་ས་ཀ་པ་ཊྚ་ཝེ་ཋ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི, བཱ་ཧི་ར་ཏོ ཝ་ཊྚ་ནཱ་ཝ་ལི༹་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀ་ཀ་ཙ་ད་ནྟ་ས་དི་སཱ དྭེ ཏ་ཡོ ཀ་ཎྚ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱི་སུ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་སི་ཏ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི, པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་སི་ཏ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ས་བྦཱ་ནི་པི ཨོ་དཱ་ཏ་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་སྶ པ་སཱ་རི་ཏ་པ་ཀྑ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི.

ཙུ་དྡ་ས ཨུ་ར་ཊྛཱི་ནི ཛི་ཎྞ་ས་ནྡ་མཱ་ནི་ཀ་པ་ཉྫ་ར་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ཧ་ད་ཡ་ཊྛི ད་བྦི་ཕ་ཎ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཨ་ཀྑ་ཀ་ཊྛཱི་ནི ཁུ་དྡ་ཀ་ལོ་ཧ་ཝཱ་སི་ད་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ཀོ་ཊྛ་ཊྛཱི་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་སཱི་ཧ་ལ༹་ཀུ་དཱ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. བཱ་ཧུ་ཊྛཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ས་ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ཨ་གྒ་བཱ་ཧུ་ཊྛཱི་ནི ཡ་མ་ཀ་ཏཱ་ལ་ཀ་ནྡ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. མ་ཎི་བ་ནྡྷ་ཊྛཱི་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་ལླཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་སཱི་ས་ཀ་པ་ཊྚ་ཝེ་ཋ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. པི་ཊྛི་ཧ་ཏྠ་ཊྛཱི་ནི ཀོ་ཊྚི་ཏ་ཀ་ནྡ་ལ་ཀ་ནྡ་རཱ་སི་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ཧ་ཏྠ་ངྒུ་ལཱི་སུ མཱུ་ལ་པ་བྦ་ཊྛཱི་ནི པ་ཎ་ཝ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི; མ་ཛ྄ཛྷ་པ་བྦ་ཊྛཱི་ནི ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ན་ས་ཊྛི་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི; ཨ་གྒ་པ་བྦ་ཊྛཱི་ནི ཀ་ཏ་ཀ་བཱི་ཛ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ས་ཏྟ གཱི་ཝ་ཊྛཱི་ནི ད་ཎྜེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋ་པི་ཏ་ཝཾ་ས་ཀ་ལཱི༹་ར་ཙ་ཀྐ་ལི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ཧེ་ཊྛི་མ་ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི ཀ་མྨཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཡོ་ཀཱུ་ཊ་ཡོ་ཏྟ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨུ་པ་རི་མཾ ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་ས་ཏྠ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ.

ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ནཱ་སཱ་ཀཱུ་པ་ཊྛཱི་ནི ཨ་པ་ནཱི་ཏ་མི་ཉྫ་ཏ་རུ་ཎ་ཏཱ་ལ་ཊྛི་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ན་ལཱ་ཊ་ཊྛི ཨ་དྷོ་མུ་ཁ་ཋ་པི་ཏ་ས་ངྑ་ཐཱ་ལ་ཀ་ཀ་པཱ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀ་ཊྛཱི་ནི ནྷཱ་པི་ཏ་ཁུ་ར་ཀོ་ས་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི. ན་ལཱ་ཊ་ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི པ་ཊྚ་བ་ནྡྷ་ནོ་ཀཱ་སེ ཨ་ཊྛི ས་ངྐུ་ཊི་ཏ་གྷ་ཊ་པུ་ཎྞ་པ་ཊ་ལ་ཁ་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. མུ་དྡྷ་ཊྛི མུ་ཁ་ཙྪི་ནྣ་ཝ་ངྐ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ས་ཎྛཱ་ནཾ. སཱི་ས་ཊྛཱི་ནི སི་བྦེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཛ་ཛྫ་ར་ལཱ་བུ་ཀ་ཊཱ་ཧ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ནི.

དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཱ་ནི. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཋི་ཏཱ་ནི. ཝི་སེ་སེ་ན པ་ནེ་ཏྠ སཱི་ས་ཊྛཱི་ནི གཱི་ཝ་ཊྛཱི་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ནི, གཱི་ཝ་ཊྛཱི་ནི པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཊྛཱི་སུ, པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཊྛཱི་ནི ཀ་ཊི་ཊྛཱི་སུ, ཀ་ཊི་ཊྛཱི་ནི ཨཱུ་རུ་ཊྛཱི་སུ, ཨཱུ་རུ་ཊྛཱི་ནི ཛ་ཎྞུ་ཀ་ཊྛཱི་སུ, ཛ་ཎྞུ་ཀ་ཊྛཱི་ནི ཛ་ངྒྷ་ཊྛཱི་སུ, ཛ་ངྒྷ་ཊྛཱི་ནི གོ་པྥ་ཀ་ཊྛཱི་སུ, གོ་པྥ་ཀ་ཊྛཱི་ནི པི་ཊྛི་པཱ་ད་ཊྛཱི་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ནི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨ་ནྟོ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫེ་ན, ཨུ་པ་རི མཾ་སེ་ན, ཨ་གྒེ མཱུ་ལེ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ནེ་སཾ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫནྟི ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཊྛཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏཾ མི་ཉྫཾ. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏཾ ཝེ་ལུ༹་ནཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ཀྑི་ཏྟ་སེ་དི་ཏ་མ་ཧཱ་ཝེ་ཏྟ་གྒ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏཾ ཝེ་ལུ༹་ཡ་ཊྛི་པ་བྦེ་སུ པ་ཀྑི་ཏྟ་སེ་དི་ཏ་ཏ་ནུ་ཝེ་ཏྟ་གྒ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨ་ཊྛཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨ་ཊྛཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ཏ་ལེ་ཧི པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཝ་ཀྐནྟི ཨེ་ཀ་བ་ནྡྷ་ནཱ དྭེ མཾ་ས་པི་ཎྜཱ. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ མ་ནྡ་ར་ཏྟཾ པཱ་ལི༹་བྷ་དྡ་ཀ་ཊྛི་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཡ་མ་ཀ་ཀཱི་ལཱ༹་གོ་ལ༹་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཝ་ཎྚ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཨ་མྦ་ཕ་ལ་དྭ་ཡ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཝཱ. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀཱ ནི་ཀྑ་ནྟེ་ན ཨེ་ཀ་མཱུ་ལེ་ན ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྭི་དྷཱ བྷི་ནྣེ་ན ཐཱུ་ལ་ནྷཱ་རུ་ནཱ ཝི་ནི་བ་དྡྷཾ ཧུ་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཝ་ཀྐཾ ཝ་ཀྐ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཧ་ད་ཡནྟི ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ར་ཏྟཾ པ་དུ་མ་པ་ཏྟ་པི་ཊྛི་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ བཱ་ཧི་ར་པ་ཏྟཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་དྷོ་མུ་ཁ་ཋ་པི་ཏ་པ་དུ་མ་མ་ཀུ་ལ༹་ས་ཎྛཱ་ནཾ. བ་ཧི མ་ཊྛཾ; ཨ་ནྟོ ཀོ་སཱ་ཏ་ཀཱི་ཕ་ལ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ས་དི་སཾ. པ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཐོ་ཀཾ ཝི་ཀ་སི་ཏཾ, མ་ནྡ་པ་ཉྙཱ་ནཾ མ་ཀུ་ལི༹་ཏ་མེ་ཝ. ཨ་ནྟོ ཙ་སྶ པུ་ནྣཱ་ག་ཊྛི་པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཨ་ཌྜྷ་པ་ས་ཏ་མ་ཏྟཾ ལོ་ཧི་ཏཾ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཙ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ར་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཀཱ་ལ༹་ཀཾ, མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ མཾ་ས་དྷོ་ཝ་ནུ་ད་ཀ་ས་དི་སཾ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཀུ་ལ་ཏྠ་ཡཱུ་ས་ཝ་ཎྞཾ, ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཾ, པ་ཉྙཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨ་ཙྪཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ པ་ཎྜ་རཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ནི་དྡྷོ་ཏ་ཛཱ་ཏི་མ་ཎི ཝི་ཡ ཛུ་ཏི་མ་ནྟཾ ཁཱ་ཡ་ཏི. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ས་རཱི་ར་བྦྷ་ནྟ་རེ དྭི་ནྣཾ ཐ་ནཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཧ་ད་ཡཾ ཧ་ད་ཡ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཡ་ཀ་ནནྟི ཡ་མ་ཀ་མཾ་ས་པ་ཊ་ལཾ. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ར་ཏྟ་པ་ཎྜུ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ, ནཱ་ཏི་ར་ཏྟ་ཀུ་མུ་ད་སྶ པ་ཏྟ་པི་ཊྛི་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ མཱུ་ལེ ཨེ་ཀཾ, ཨ་གྒེ ཡ་མ་ཀཾ ཀོ་ཝི་ལཱ༹་ར་པ་ཏྟ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཏ་ཉྩ ད་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི མ་ཧ་ནྟཾ, པ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མ་དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ དྭི་ནྣཾ ཐ་ནཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཾ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཡ་ཀ་ནཾ ཡ་ཀ་ན་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཀི་ལོ་མ་ཀནྟི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་བྷེ་ད་ཏོ དུ་ཝི་དྷཾ པ་རི་ཡོ་ན་ཧ་ན་མཾ་སཾ. ཏཾ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏཾ, དུ་ཀཱུ་ལ་པི་ལོ་ཏི་ཀ་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨི་ཏ་རཾ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ཧ་ད་ཡ་ཉྩ ཝ་ཀྐ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. ཨ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀི་ལོ་མ་ཀཾ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཙ་མྨ་སྶ ཧེ་ཊྛ་ཏོ མཾ་སཾ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ མཾ་སེ་ན, ཨུ་པ་རི ཙ་མྨེ་ན, ཏི་རི་ཡཾ ཀི་ལོ་མ་ཀ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

པི་ཧ་ཀནྟི ཨུ་ད་ར་ཛི་ཝ྄ཧཱ་མཾ་སཾ. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ནཱི་ལཾ ནི་གྒུ་ཎྜི་ཀ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ས་ཏྟ་ངྒུ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཙྪ་ཀ་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཧ་ད་ཡ་སྶ ཝཱ་མ་པ་སྶེ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལ་སྶ མ་ཏྠ་ཀ་པ་སྶཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཾ, ཡ་སྨིཾ པ་ཧ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟེ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡོ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ པི་ཧ་ཀ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

པ་པྥཱ་སནྟི དྭ་ཏྟིཾ་ས་མཾ་ས་ཁ་ཎྜ་པྤ་བྷེ་དཾ པ་པྥཱ་ས་མཾ་སཾ. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ར་ཏྟཾ ནཱ་ཏི་པ་ཀྐ་ཨུ་དུ་མྦ་ར་ཕ་ལ་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཝི་ས་མ་ཙྪི་ནྣ་བ་ཧ་ལ་པཱུ་ཝ་ཁ་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་སི་ཏ་པཱི་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཨུ་གྒ་ཏེ་ན ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛུ་སྨ་ནཱ ཨ་བྦྷཱ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ས་ངྑཱ་དི་ཏ་པ་ལཱ་ལ་པི་ཎྜ་མི་ཝ ནི་ར་སཾ ནི་རོ་ཛཾ. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ས་རཱི་ར་བྦྷ་ནྟ་རེ དྭི་ནྣཾ ཐ་ནཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ཧ་ད་ཡ་ཉྩ ཡ་ཀ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཕ་པྥཱ་ས་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཨ་ནྟནྟི པུ་རི་ས་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཧ་ཏྠཱ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཧ་ཏྠཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ ཨོ་བྷ་གྒཱ ཨ་ནྟ་ཝ་ཊྚི. ཏ་དེ་ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏཾ ས་ཀྑ་ར་སུ་དྷཱ་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ལོ་ཧི་ཏ་དོ་ཎི་ཡཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་སཱི་ས་ཙྪི་ནྣ་ས་པྤ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀེ ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཀ་རཱི་ས་མ་གྒེ ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་ཏྟཱ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀ་ཀ་རཱི་ས་མ་གྒ་པ་རི་ཡ་ནྟེ ས་རཱི་ར་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏཾ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨ་ནྟ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཨ་ནྟ་གུ་ཎནྟི ཨ་ནྟ་བྷོ་ག་ཊྛཱ་ནེ་སུ བ་ནྡྷ་ནཾ. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏཾ ད་ཀ་སཱི་ཏ་ལི་ཀ་མཱུ་ལ་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ད་ཀ་སཱི་ཏ་ལི་ཀ་མཱུ་ལ་ས་ཎྛཱ་ན་མེ་ཝ. དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཀུ་དཱ་ལ༹་ཕ་ར་སུ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་ནྟཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཀཱ་ལེ ཡ་ནྟ་སུ་ཏྟ་མི་ཝ, ཡ་ནྟ་ཕ་ལ་ཀཱ་ནི ཨ་ནྟ་བྷོ་གེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་ག་ལ༹་ནྟེ ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ན་ར་ཛྫུ་མ་ཎྜ་ལ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ ཏཾ སི་བྦེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ར་ཛྫུ་ཀཱ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ནྟ་བྷོ་གཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཋི་ཏཾ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨ་ནྟ་གུ་ཎ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཨུ་ད་རི་ཡནྟི ཨུ་ད་རེ བྷ་ཝཾ ཨ་སི་ཏ་པི་ཏ་ཁཱ་ཡི་ཏ་སཱ་ཡི་ཏཾ. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊཱ་ཧཱ་ར་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནེ སི་ཐི་ལ་བ་ནྡྷ་ཏ་ཎྜུ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨུ་ད་རེ ཋི་ཏཾ. ཨུ་ད་རཾ ནཱ་མ ཨུ་བྷ་ཏོ ནི་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ལླ་སཱ་ཊ་ཀ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཕོ་ཊ་ཀ་ས་དི་སཾ ཨ་ནྟ་པ་ཊ་ལཾ; བ་ཧི མ་ཊྛཾ, ཨ་ནྟོ མཾ་ས་ཀ་ས་མྦུ་ཀ་པ་ལི་ཝེ་ཋ་ན་ཀི་ལི་ཊྛ་པཱ་ཝཱ་ར་ཀ་པུ་པྥ་ཀ་ས་དི་སཾ, ཀུ་ཐི་ཏ་པ་ན་ས་ཏ་ཙ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ས་དི་ས་ནྟི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི; ཡ་ཏྠ ཏ་ཀྐོ་ཊ་ཀཱ, ག་ཎྜུ་པྤཱ་ད་ཀཱ, ཏཱ་ལ་ཧཱི་ར་ཀཱ, སཱུ་ཙི་མུ་ཁ་ཀཱ, པ་ཊ་ཏ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཀཱ ཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་དི་དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀུ་ལ་པྤ་བྷེ་དཱ ཀི་མ་ཡོ ཨཱ་ཀུ་ལ་བྱཱ་ཀུ་ལཱ ས་ཎྜ་ས་ཎྜ་ཙཱ་རི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ས་ནྟི; ཡེ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་མྷི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ ཨ་བྷི་ཧ་ན་ནྟི, པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཙ ཨུ་དྡྷཾ་མུ་ཁཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊེ དྭེ ཏ་ཡོ ཨཱ་ལོ་པེ ཏུ་རི་ཏ་ཏུ་རི་ཏཱ ཝི་ལུ་མྤ་ནྟི; ཡཾ ཏེ་སཾ ཀི་མཱི་ནཾ སཱུ་ཏི་གྷ་རཾ, ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི, གི་ལཱ་ན་སཱ་ལཱ, སུ་སཱ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏི.

ཡ་ཏྠ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཙ་ཎྜཱ་ལ་གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཙ་ནྡ་ནི་ཀཱ་ཡ ནི་དཱ་གྷ་ས་མ་ཡེ ཐཱུ་ལ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་ས་ཙ་མྨ་ཨ་ཊྛི་ནྷཱ་རུ་ཁ་ཎྜ་ཁེ་ལ༹་སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ་པྤ་བྷུ་ཏི ནཱ་ནཱ་ཀུ་ཎ་པ་ཛཱ་ཏཾ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཀ་དྡ་མོ་ད་ཀཱ་ལུ་ལི༹་ཏཾ དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏ་ཀི་མི་ཀུ་ལཾ སཱུ་རི་ཡཱ་ཏ་པ་ཝེ་ག་ས་ནྟཱ་པ་ཀུ་ཐི་ཏཾ ཨུ་པ་རི ཕེ་ཎ་པུ་བྦུ་ལ་ཀེ མུ་ཉྩ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཾ པ་ར་མ་དུ་གྒ་ནྡྷ་ཛེ་གུ་ཙྪཾ ནེ་ཝ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ན ད་ཊྛུཾ ཨ་ར་ཧ་རཱུ་པ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་གེ་ཝ གྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཝཱ སཱ་ཡི་ཏུཾ ཝཱ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ད་ནྟ་མུ་ས་ལ་ས་ཉྩུ་ཎྞི་ཏཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཧ་ཏྠ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཁེ་ལ༹་ལཱ་ལཱ་པ་ལི་བུ་དྡྷཾ ཏ་ངྑ་ཎ་ཝི་ག་ཏ་ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་སཱ་དི་ས་མྤ་དཾ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡ་ཁ་ལི་སུ་ཝཱ་ན་ཝ་མ་ཐུ་ས་དི་སཾ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ པི་ཏྟ་སེ་མྷ་ཝཱ་ཏ་པ་ལི་ཝེ་ཋི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ར་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ཝེ་ག་ཀུ་ཐི་ཏཾ ཀི་མི་ཀུ་ལཱ་ཀུ་ལཾ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཕེ་ཎ་པུ་བྦུ་ལ་ཀཱ་ནི མུ་ཉྩ་ནྟཾ པ་ར་མ་ཀ་ས་མྦུ་དུ་གྒ་ནྡྷ་ཛེ་གུ་ཙྪ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཡཾ སུ་ཏྭཱ་པི པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་མ་ནུ་ཉྙ་ཏཱ ས་ཎྛཱ་ཏི, པ་གེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ཝ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ཡ་ཏྠ ཙ པ་ཏི་ཏཾ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི པ་ཉྩ་དྷཱ ཝི་བྷཱ་གཾ ག་ཙྪ་ཏི – ཨེ་ཀཾ བྷཱ་གཾ པཱ་ཎ་ཀཱ ཁཱ་ད་ནྟི, ཨེ་ཀཾ བྷཱ་གཾ ཨུ་ད་ར་གྒི ཛྷཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཀོ བྷཱ་གོ མུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཀ་རཱི་སཾ, ཨེ་ཀོ ར་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ སོ་ཎི་ཏ་མཾ་སཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་ཏི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལེ་ན ཙེ་ཝ ཨུ་ད་རི་ཡ་བྷཱ་གེ་ན ཙ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཀ་རཱི་སནྟི ཝ་ཙྩཾ. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊཱ་ཧཱ་ར་ཝ་ཎྞ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ཀྐཱ་ས་ཡེ ཋི་ཏཾ. པ་ཀྐཱ་ས་ཡོ ནཱ་མ ཧེ་ཊྛཱ ནཱ་བྷི་པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀ་མཱུ་ལཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ཨ་ནྟཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟོ ཝེ་ལུ༹་ནཱ་ལི༹་ཀ་ས་དི་སོ, ཡ་ཏྠ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ པ་ཏི་ཏཾ ཝ་སྶོ་ད་ཀཾ ཨོ་ག་ལི༹་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨཱ་མཱ་ས་ཡེ པ་ཏི་ཏཾ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ཀཾ ཨུ་ད་ར་གྒི་ནཱ ཕེ་ཎུ་དྡེ་ཧ་ཀཾ པ་ཀྐཾ པ་ཀྐཾ ནི་ས་དཱ་ཡ པི་སི་ཏ་མི་ཝ ས་ཎྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་བི་ལེ་ན ཨོ་ག་ལི༹་ཏྭཱ ཨོ་ག་ལི༹་ཏྭཱ མ་དྡི་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་པ་བྦེ པ་ཀྑི་པ་མཱ་ན་པ་ཎྜུ་མ་ཏྟི་ཀཱ ཝི་ཡ ས་ནྣི་ཙི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ པ་ཀྐཱ་ས་ཡ་པ་ཊ་ལེ་ན ཙེ་ཝ ཀ་རཱི་ས་བྷཱ་གེ་ན ཙ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

མ་ཏྠ་ལུ་ངྒནྟི སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏ་མི་ཉྫ་རཱ་སི. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏཾ ཨ་ཧི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་པི་ཎྜི་ཀ་ཝ་ཎྞཾ, ད་དྷི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་དུ་ཊྛ་ཁཱི་ར་ཝ་ཎྞ་ནྟི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ སི་བྦི་ནི་མ་གྒེ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ པི་ཊྛ་པི་ཎྜཱ ཝི་ཡ ས་མོ་ཧི་ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ཏ་ལེ་ཧི ཙེ་ཝ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ་བྷཱ་གེ་ན ཙ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

པི་ཏྟནྟི དྭེ པི་ཏྟཱ་ནི – བ་དྡྷ་པི་ཏྟ་ཉྩ ཨ་བ་དྡྷ་པི་ཏྟ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ བ་དྡྷ་པི་ཏྟཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ བ་ཧ་ལ་མ་དྷུ་ཀ་ཏེ་ལ་ཝ་ཎྞཾ, ཨ་བ་དྡྷ་པི་ཏྟཾ མི་ལཱ་ཏ་ཨཱ་ཀུ་ལི་ཏ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཾ. ཏཾ ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ བ་དྡྷ་པི་ཏྟཾ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ, ཨི་ཏ་རཾ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨ་བ་དྡྷ་པི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀེ་ས་ལོ་མ་ད་ནྟ་ན་ཁཱ་ནཾ མཾ་ས་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཐ་དྡྷ་སུ་ཀྑ་ཙ་མྨ་ཉྩ ཨུ་ད་ཀ་མི་ཝ ཏེ་ལ་བི་ནྡུཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་རཱི་རཾ བྱཱ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ, ཡ་མྷི ཀུ་པི་ཏེ ཨ་ཀྑཱི་ནི པཱི་ཏ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི བྷ་མ་ནྟི, ག་ཏྟཾ ཀ་མྤ་ཏི ཀ་ཎྜུ་ཡ་ཏི. བ་དྡྷ་པི་ཏྟཾ ཧ་ད་ཡ་པ་པྥཱ་སཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ཡ་ཀ་ན་མཾ་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ མ་ཧཱ་ཀོ་སཱ་ཏ་ཀཱི་ཀོ་ས་ཀ་ས་དི་སེ པི་ཏྟ་ཀོ་ས་ཀེ ཋི་ཏཾ, ཡ་མྷི ཀུ་པི་ཏེ ས་ཏྟཱ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཝི་པ་ལླ་ཏྠ་ཙི་ཏྟཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦཾ བྷཱ་ས་ནྟི, ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦཾ ཙི་ནྟེ་ནྟི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ པི་ཏྟ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

སེ་མྷནྟི ས་རཱི་ར་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀ་པ་ཏྟ་པཱུ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ སེ་མྷཾ. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏཾ ནཱ་ག་བ་ལ་པ་ཎྞ་ར་ས་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལེ ཋི་ཏཾ, ཡཾ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨུ་ད་ཀེ སེ་ཝཱ་ལ་པ་ཎ་ཀཾ ཀ་ཊྛེ ཝཱ ཀ་པཱ་ལེ ཝཱ པ་ཏ་ནྟེ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ དྭི་དྷཱ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་མྷི ནི་པ་ཏ་ནྟེ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ དྭི་དྷཱ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཡ་མྷི ཙ མ་ནྡཱི་བྷཱུ་ཏེ པ་ཀྐ་ག་ཎྜོ ཝི་ཡ པཱུ་ཏི་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཎྜ་མི་ཝ ཙ ཨུ་ད་རཾ པ་ར་མ་ཛེ་གུ་ཙྪཾ ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷཾ ཧོ་ཏི; ཏ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏེ་ན ཙ ག་ནྡྷེ་ན ཨུ་དྡེ་ཀོ་པི མུ་ཁ་མྤི དུ་གྒ་ནྡྷཾ པཱུ་ཏི་ཀུ་ཎ་པ་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི; སོ ཙ པུ་རི་སོ ‘ཨ་པེ་ཧི, དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཝཱ་ཡ་སཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཡ་ཉྩ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ བ་ཧ་ལ་ཏྟ་མཱ་པ་ནྣཾ པི་དྷཱ་ན་ཕ་ལ་ཀ་མི་ཝ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཡེ་ཝ ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷཾ ས་ནྣི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ སེ་མྷ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

པུ་བྦོཏི པཱུ་ཏི་ལོ་ཧི་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་པུ་བྦོ. སོ ཝ་ཎྞ་ཏོ པ་ཎྜུ་པ་ལཱ་ས་ཝ་ཎྞོ, མ་ཏ་ཀ་ས་རཱི་རེ པ་ན པཱུ་ཏི་བ་ཧ་ལཱ་ཙཱ་མ་ཝ་ཎྞོ ཧོ་ཏི. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནོ. དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏོ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ན པུ་བྦ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མ ནི་བ་དྡྷོ ན་ཏྠི ཡ་ཏྠ སོ ས་ནྣི་ཙི་ཏོ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ; ཡ་ཏྲ ཡ་ཏྲ པ་ན ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀ་པྤ་ཧ་ར་ཎ་གྒི་ཛཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་ཧ་ཏེ ས་རཱི་ར་པྤ་དེ་སེ ལོ་ཧི་ཏཾ ས་ཎྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཏི, ག་ཎྜ་པི་ལ༹་ཀཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣོ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ལོ་ཧི་ཏནྟི དྭེ ལོ་ཧི་ཏཱ་ནི – ས་ནྣི་ཙི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏ་ཉྩ སཾ་ས་ར་ཎ་ལོ་ཧི་ཏ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་ཙི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ནི་པ་ཀྐ་བ་ཧ་ལ་ལཱ་ཁཱ་ར་ས་ཝ་ཎྞཾ, སཾ་ས་ར་ཎ་ལོ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཙྪ་ལཱ་ཁཱ་ར་ས་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ ས་ནྣི་ཙི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏཾ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ, ཨི་ཏ་རཾ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ སཾ་ས་ར་ཎ་ལོ་ཧི་ཏཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀེ་ས་ལོ་མ་ད་ནྟ་ན་ཁཱ་ནཾ མཾ་ས་ཝི་ནི་མྨུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཐ་དྡྷ་སུ་ཀྑ་ཙ་མྨ་ཉྩ, དྷ་མ་ནི་ཛཱ་ལཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ས་བྦཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ས་རཱི་རཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ; ས་ནྣི་ཙི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏཾ ཡ་ཀ་ན་ཊྛཱ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པ་ཏྟ་པཱུ་ར་མ་ཏྟཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཀྐ་པ་པྥཱ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ པ་གྒྷ་ར་ནྟཾ ཝ་ཀྐ་ཧ་ད་ཡ་ཡ་ཀ་ན་པ་པྥཱ་སེ ཏེ་མ་ཡ་མཱ་ནཾ ཋི་ཏཾ. ཏ་སྨི་ཉྷི ཝ་ཀྐ་ཧ་ད་ཡཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏེ་མེ་ནྟེ ས་ཏྟཱ པི་པཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ལོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

སེ་དོཏི ལོ་མ་ཀཱུ་པཱ་དཱི་ཧི པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀ་ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ. སོ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཏི་ལ་ཏེ་ལ་ཝ་ཎྞོ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནོ. དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏོ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ སེ་ད་སྶོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མ ནི་བ་དྡྷོ ན་ཏྠི, ཡ་ཏྠ སོ ལོ་ཧི་ཏཾ ཝི་ཡ ས་དཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ; ཡ་དཱ པ་ན ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་སཱུ་རི་ཡ་ས་ནྟཱ་པ་ཨུ་ཏུ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དཱི་ཧི ས་རཱི་རཾ ས་ནྟ་པྤ་ཏི ཏ་དཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨ་བྦུ་ལ༹ྷ་མ་ཏྟ་ཝི་ས་མ་ཙྪི་ནྣ་བྷི་ས་མཱུ་ལཱ༹་ལ་ཀུ་མུ་ད་ནཱ་ལ༹་ཀ་ལཱ་པོ ཝི་ཡ ས་བྦ་ཀེ་ས་ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ཝི་ཝ་རེ་ཧི པ་གྒྷ་ར་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ས་ཎྛཱ་ན་མྤི ཀེ་ས་ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ཝི་ཝ་རཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སེ་ད་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ཀེ་ན ཙ ཡོ་གི་ནཱ ཀེ་ས་ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ཝི་ཝ་རེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ སེ་དོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦོ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ སེ་ད་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣོ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

མེ་དོཏི ཐི་ན་སི་ནེ་ཧོ. སོ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཕཱ་ལི་ཏ་ཧ་ལི་དྡི་ཝ་ཎྞོ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཐཱུ་ལ་ས་རཱི་ར་སྶ ཏཱ་ཝ ཙ་མྨ་མཾ་ས་ནྟ་རེ ཋ་པི་ཏ་ཧ་ལི་དྡི་ཝ་ཎྞ་དུ་ཀཱུ་ལ་པི་ལོ་ཏི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཀི་ས་ས་རཱི་ར་སྶ ཛ་ངྒྷ་མཾ་སཾ ཨཱུ་རུ་མཾ་སཾ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ པི་ཊྛ་མཾ་སཾ ཨུ་ད་ར་ཝ་ཊྚི་མཾ་ས་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ དི་གུ་ཎཾ ཏི་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཧ་ལི་དྡི་ཝ་ཎྞ་དུ་ཀཱུ་ལ་པི་ལོ་ཏི་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནོ. དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏོ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཐཱུ་ལ་སྶ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཕ་རི་ཏྭཱ, ཀི་ས་སྶ ཛ་ངྒྷ་མཾ་སཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ, ཡཾ སི་ནེ་ཧ་ས་ངྑཾ ག་ཏ་མྤི པ་ར་མ་ཛེ་གུ་ཙྪ་ཏྟཱ ནེ་ཝ མུ་དྡྷ་ནི ཏེ་ལ་ཏྠཱ་ཡ, ན ནཱ་སཱ་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ མཾ་སེ་ན, ཨུ་པ་རི ཙ་མྨེ་ན, ཏི་རི་ཡཾ མེ་ད་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣོ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཨ་སྶཱུཏི ཨ་ཀྑཱི་ཧི པ་གྡྷ་ར་ཎ་ཀ་ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ. ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཏི་ལ་ཏེ་ལ་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཀེ་སུ ཋི་ཏཾ. ན ཙེ་ཏཾ པི་ཏྟ་ཀོ་ས་ཀེ པི་ཏྟ་མི་ཝ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཀེ་སུ ས་དཱ ས་ནྣི་ཙི་ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཡ་དཱ པ་ན ས་ཏྟཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཧ་སི་ཏཾ ཧ་ས་ནྟི, དོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ རོ་ད་ནྟི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཡ་དཱ ཙ ནེ་སཾ ཨ་ཀྑཱི་ནི དྷཱུ་མ་ར་ཛ་པཾ་སུ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཏ་དཱ ཨེ་ཏེ་ཧི སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ཧཱ་ར་ཨུ་ཏཱུ་ཧི ས་མུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཀེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ཝཱ པ་གྒྷ་ར་ཏི ཝཱ. ཨ་སྶུ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ཀེ་ན པ་ན ཡོ་གི་ནཱ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཀེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦཾ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཨ་སྶུ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཝ་སཱཏི ཝི་ལཱི་ན་སྣེ་ཧོ. སཱ ཝ་ཎྞ་ཏོ ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཏེ་ལ་ཝ་ཎྞཱ, ཨཱ་ཙཱ་མེ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཏེ་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ནྷཱ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ས་ནྣ་ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨུ་པ་རི པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟ་སི་ནེ་ཧ་བི་ནྡུ་ཝི་ས་ཊ་ས་ཎྛཱ་ནཱ. དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཱ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧ་ཏྠ་ཏ་ལ་ཧ་ཏྠ་པི་ཊྛི་པཱ་ད་ཏ་ལ་པཱ་ད་པི་ཊྛི་ནཱ་སཱ་པུ་ཊ་ན་ལཱ་ཊ་ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ་སུ ཋི་ཏཱ. ན ཙེ་སཱ ཨེ་ཏེ་སུ ཨོ་ཀཱ་སེ་སུ ས་དཱ ཝི་ལཱི་ནཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཡ་དཱ པ་ན ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་སཱུ་རི་ཡ་ས་ནྟཱ་པ་ཨུ་ཏུ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་དྷཱ་ཏུ་ཝི་ས་བྷཱ་གེ་ཧི ཏེ པ་དེ་སཱ ཨུ་སྨཱ ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་དཱ ཏ་ཏྠ ནྷཱ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ས་ནྣ་ཨུ་ད་ཀཱུ་པ་རི སི་ནེ་ཧ་བི་ནྡུ་ཝི་ས་ཊོ ཝི་ཡ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ སཾ་ས་ར་ཏི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཝ་སཱ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. ཨ་ཡ་མ་སྶཱ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཁེ་ལོ༹ཏི ཨ་ནྟོ་མུ་ཁེ ཕེ་ཎ་མི་སྶཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ. སོ ཝ་ཎྞ་ཏོ སེ་ཏོ ཕེ་ཎ་ཝ་ཎྞོ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནོ, ཕེ་ཎ་ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏོ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨུ་བྷོ་ཧི ཀ་པོ་ལ་པ་སྶེ་ཧི ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཋི་ཏོ. ན ཙེ་ས ཨེ་ཏྠ ས་དཱ ས་ནྣི་ཙི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ས་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་སྶ་ནྟི ཝཱ ས་ར་ནྟི ཝཱ ཨུ་ཎྷ་ཏི་ཏྟ་ཀ་ཊུ་ཀ་ལོ་ཎ་མྦི་ལཱ་ནཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི མུ་ཁེ ཋ་པེ་ནྟི, ཡ་དཱ ཝཱ ནེ་སཾ ཧ་ད་ཡཾ ཨཱ་ཀི་ལཱ་ཡ་ཏི, ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཝཱ ཛི་གུ་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ ཁེ་ལོ༹ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཀ་པོ་ལ་པ་སྶེ་ཧི ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ས་ཎྛཱ་ཏི. ཨ་གྒ་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཙེ་ས ཏ་ནུ་ཀོ ཧོ་ཏི, མཱུ་ལ་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ བ་ཧ་ལོ; མུ་ཁེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཉྩ པུ་ཐུ་ཀཾ ཝཱ ཏ་ཎྜུ་ལཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ, ན་དཱི་པུ་ལི༹་ནེ ཁ་ཏ་ཀཱུ་པ་ཀ་ས་ལི་ལཾ ཝི་ཡ, པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟོ་ཝ ཏེ་མེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཁེ་ལ༹་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣོ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱཏི མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ་ཏོ པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀ་ཨ་སུ་ཙི. སཱ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཏ་རུ་ཎ་ཏཱ་ལ་ཊྛི་མི་ཉྫ་ཝ་ཎྞཱ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནཱ. དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཱ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ནཱ་སཱ་པུ་ཊེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ. ན ཙེ་སཱ ཨེ་ཏྠ ས་དཱ ས་ནྣི་ཙི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི; ཨ་ཐ ཁོ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པུ་རི་སོ པ་དུ་མི་ནཱི་པ་ཏྟེ་ན ད་དྷིཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཎྚ་ཀེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཏེ་ན ཚི་དྡེ་ན ད་དྷི་མ་ཏྠུ ག་ལི༹་ཏྭཱ བ་ཧི པ་ཏེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡ་དཱ ས་ཏྟཱ རོ་ད་ནྟི ཝཱ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ཧཱ་ར་ཨུ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་དཱ ཨ་ནྟོ་སཱི་ས་ཏོ པཱུ་ཏི་སེ་མྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ནྣཾ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ག་ལི༹་ཏྭཱ ཏཱ་ལུ་མ་ཏྠ་ཀ་ཝི་ཝ་རེ་ན ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ནཱ་སཱ་པུ་ཊེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ཝཱ པ་གྒྷ་ར་ཏི ཝཱ. སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ཀེ་ན པ་ན ཡོ་གི་ནཱ ནཱ་སཱ་པུ་ཊེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦཱ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ལ་སི་ཀཱཏི ས་རཱི་ར་ས་ནྡྷཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པི་ཙྪི་ལ་ཀུ་ཎ་པཾ. སཱ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་ནི་ཡྻཱ་ས་ཝ་ཎྞཱ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཎྛཱ་ནཱ. དི་ས་ཏོ དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཛཱ་ཏཱ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨ་ཊྛི་ས་ནྡྷཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཏ་ས་ནྡྷཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏཱ. ཡ་སྶ ཙེ་སཱ མ་ནྡཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ནི་སཱི་ད་ནྟ་སྶ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ས་མྨི་ཉྫ་ནྟ་སྶ པ་སཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི ཀ་ཊ་ཀ་ཊཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ཡ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨེ་ཀ་ཡོ་ཛ་ན་དྭི་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་ཏ་སྶ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཀུ་པྤ་ཏི, ག་ཏྟཱ་ནི དུ་ཀྑ་ནྟི. ཡ་སྶ པ་ན བ་ཧུ་ཀཱ ཧོ་ཏི ཏ་སྶ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ན ཨ་ཊྛཱི་ནི ཀ་ཊ་ཀ་ཊཱ་ཡ་ནྟི, དཱི་གྷ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་ཏ་སྶ ན ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཀུ་པྤ་ཏི, ན ག་ཏྟཱ་ནི དུ་ཀྑ་ནྟི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ལ་སི་ཀཱ་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

མུ་ཏྟནྟི ཝ་ཎྞ་ཏོ མཱ་ས་ཁཱ་རོ་ད་ཀ་ཝ་ཎྞཾ. ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ ཨ་དྷོ་མུ་ཁ་ཋ་པི་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་ཀུ་མྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. དི་ས་ཏོ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཝ་ཏྠི་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏཾ. ཝ་ཏྠི ནཱ་མ ཝ་ཏྠི་པུ་ཊོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡ་ཏྠ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཙ་ནྡ་ནི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་ཏྟེ ཨ་མུ་ཁེ ར་ཝ་ཎ་གྷ་ཊེ ཙ་ནྡ་ནི་ཀ་ར་སོ པ་ཝི་ས་ཏི, ན ཙ་སྶ པ་ཝི་ས་ན་མ་གྒོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་རཱི་ར་ཏོ མུ་ཏྟཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ན ཙ་སྶ པ་ཝི་ས་ན་མ་གྒོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནི་ཀྑ་མ་ན་མ་གྒོ པ་ན པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི; ཡ་མྷི ཙ མུ་ཏྟ་སྶ བྷ་རི་ཏེ ‘པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་མཱ’ཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཾ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཝ་ཏྠི་ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ན ཙེ་ཝ མུ་ཏྟ་བྷཱ་གེ་ན ཙ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཀེ་ས་ས་དི་སོ་ཝ.

ཨེ་ཝ་ཉྷི ཀེ་སཱ་དི་ཀེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་དི་སོ་ཀཱ་ས་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ ནཱ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀ་ཏོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ག་ནྡྷཱ་ས་ཡོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ ‘པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ’ཏི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ པ་ཎྞ་ཏྟི་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཀུ་སུ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སུ་ཏྟ་ག་ཎྛི་ཏཾ མཱ་ལཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ས་བྦ་པུ་པྥཱ་ནི ཨ་པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་མི་ཝ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ‘‘ཨ་ཏྠི ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཀེ་སཱ’’ཏི ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ས་བྦེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨ་པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་མི་ཝ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀོ་ས་ལླ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ ཧི ‘ཀེ་སཱ’ཏི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ག་ནྟྭཱ ‘མུ་ཏྟ’ནྟི ཨི་མཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་ས་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི.

ས་ཙེ པ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ་པི མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟཱ མ་ནུ་སྶ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟཱ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཀོ་ཊྛཱ་ས་རཱ་སི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི; ཏེ་ཧི ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི ཀོ་ཊྛཱ་ས་རཱ་སི་མྷི པ་ཀྑི་པི་ཡ་མཱ་ན་མི་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་མུ་ཉྩ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.

ཏ་ཏྠ ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་དི་སོ་ཀཱ་ས་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟཾ, ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཾ. ཏཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཧོ་ནྟི, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་རི་ཀ་མྨ་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཙི་ཏྟཱ་ནི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནི ས་པྤཱི་ཏི་ཀཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི; ཨ་པྤ་ནཱ་པི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཱ ས་པྤཱི་ཏི་ཀཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཝ. བྷཱུ་མ་ནྟ་རེ་ན པ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཧོ་ནྟི. པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལེ་པི ཙ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་བ་ལེ་ནེ་ཝ ཝཱ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ནེ་ཏྠ ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏྟཱ. ཨི་ད་ཉྷི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ. ཝི་ཏ་ཀྐ་བ་ལེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཛཱ་ཡ་ཏི, ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མེ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ.

ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཨི་ད་ཉྷི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝ ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞ་ནི་མི་ཏྟ་ས་ཎྛཱ་ན་ནི་མི་ཏྟ་དི་སཱ་ནི་མི་ཏྟ་ཨོ་ཀཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཝཱ་ཙཱ་ཡ པོ་ཐེ་ཏྭཱ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཏཾ་ས་རི་ཀྑ་ཀོ’ཏི ཏི་ཝི་དྷེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ? ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀེ ཏཱ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ པ་ཉྩཱ་ཧཾ, པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པ་ཉྩཱ་ཧཾ, ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པ་ཉྩཱ་ཧ་ནྟི ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ ཏེ ད་ས་པི ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ. པུ་ན པ་པྥཱ་ས་པ་ཉྩ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ. ཏ་ཏོ ཏེ པ་ཉྩ་ད་ས་པི ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ. མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ. ཏ་ཏོ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ. མེ་ད་ཚ་ཀྐཾ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ. ཏ་ཏོ ཏེ ཚ་བྦཱི་ས་ཏི་པི ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ. མུ་ཏྟ་ཚ་ཀྐཾ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ. ཏ་ཏོ ས་བྦེ་པི དྭ་ཏྟིཾ་ས ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྡྷ་མཱ་ས་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཚ མཱ་སེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ.

ཏ་ཏྠ – ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ས་པྤ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ་ན ‘ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི’ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ཏ་ཏྟ་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན པ་ན ནེ་ཝ པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ན མ་ནྡ་པ་ཉྙ་སྶ ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཉྙ་སྶ ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཉྙ་སྶ ཧི ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཚ་ཧི མཱ་སེ་ཧི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ནྟིཾ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ཡ་སྶ པ་ན ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཀོ་ཊྛཱ་སཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ན ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ ཨེ་ཝ; ནོ ཙ ཁོ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ, ཚ ཚ མཱ་སེ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦོ.

ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞོ ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦོ, ན ལ་ཀྑ་ཎཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ནཱ་པི ‘ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏེ ཀོ དོ་སོ་ཏི? ས་མྤ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཝི་པ་ཏྟི་ས་ཉྙཱ་ཨཱ་པ་ཛྫ་ནཾ. ས་ཙེ ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ‘ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝཱ དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཐེ་ས ‘ན ཨི་དཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ལ་ཀྑ་ཎ’ནྟི ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ས་ཙེ ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏོ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཝཱ དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཐེ་ས ‘ན་ཡི་དཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ལ་ཀྑ་ཎ’ནྟི ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ‘དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཏཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ས་ཙེ ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཏོ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཐེ་ས ‘ན་ཡི་དཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ལ་ཀྑ་ཎ’ནྟི ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏེ དོ་སོ.

ཀི་ནྟི པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ‘ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཀ་ཐཾ? ‘ཀེ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་སོ ལོ་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཐཱ་ནེ་ན ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨ་ཧཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་མི; མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ཝ་ཎྞ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱི’ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ‘ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཝི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨེ་ཏ’ནྟི ན ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ‘སཱ་དྷུ, ས་པྤུ་རི་ས, པུ་བྦེ ཏ་ཡཱ ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ས་པྤཱ་ཡཾ. ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏེ་ན་པི ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ.

སོ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ནཱི་ལ་ཀཾ པཱི་ཏ་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཏ་སྶ ཧི ཀེ་ས་ལོ་མ་པི་ཏྟེ་སུ ཙེ་ཝ ཨ་ཀྑཱི་ན་ཉྩ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་ཎྞཾ ‘ནཱི་ལཾ ནཱི་ལ’ནྟི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི; ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. མེ་ད་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཀྑཱི་ན་ཉྩ པཱི་ཏ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་ཎྞཾ ‘པཱི་ཏ་ཀཾ པཱི་ཏ་ཀ’ནྟི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི; ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏེ་སུ པ་ན ཨ་ཀྑཱི་ན་ཉྩ ར་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་ཎྞཾ ‘ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ’ནྟི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི; ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ན་ཁ་ད་ནྟ་ཙ་མྨ་ཨ་ཊྛཱི་སུ པ་ན ཨ་ཀྑཱི་ན་ཉྩ པ་ཎྜ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཝ་ཎྞཾ ‘ཨོ་དཱ་ཏཾ ཨོ་དཱ་ཏ’ནྟི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨི་དཾ ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ནི་ག་མ་ནཾ.

ཨ་པ་ར་སྶ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་ཐཱ་ནེ་ན ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ‘ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཝི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨེ་ཏ’ནྟི ན ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ‘སཱ་དྷུ, ས་པྤུ་རི་ས, པུ་བྦེ ཏ་ཡཱ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཡོ་གོ ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ས་པྤཱ་ཡཾ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏེ་ན་པི པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་སྶ ཀེ་སཱ ནཱ་མ ‘ཨ་ཛ་ཉྙཱ དུ་གྒ་ནྡྷཱ ཛེ་གུ་ཙྪཱ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. སོ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ནི་ག་མ་ནཾ.

ཨ་པ་ར་སྶ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཾ ཀཱི་དི་སཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི? ཀེ་སཱ ཏཱ་ཝ ཝ་མྨི་ཀ་མ་ཏྠ་ཀེ ཛཱ་ཏ་ཀུ་ནྠ་ཏི་ཎ་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ལོ་མཱ པུ་རཱ་ཎ་གཱ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཛཱ་ཏ་ད་བྦ་ཏི་ཎ་ཀཱ་ནི ཝི་ཡ. ན་ཁཱ ད་ཎྜ་ཀེ་སུ ཋ་པི་ཏ་མ་དྷུ་ཀ་ཕ་ལ་ཊྛི་ཀོ་ས་ཀཱ ཝི་ཡ. ད་ནྟཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜེ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཨ་ལཱ་བུ་བཱི་ཛཱ་ནི ཝི་ཡ. ཏ་ཙོ ཝཱི་ཎཱ་པ་བྦ་ཀེ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ་ཨ་ལླ་གོ་ཙ་མྨཾ ཝི་ཡ, མཾ་སཾ བྷི་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལི་ཏྟ་མ་ཏྟི་ཀཱ ཝི་ཡ. ནྷཱ་རུ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་ར་བ་དྡྷ་ཝ་ལླཱི ཝི་ཡ. ཨ་ཊྛི ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་བྷི་ཏྟི་ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རོ ཝི་ཡ. ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ མ་ཧཱ་ཝེ་ལུ༹་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟ་སེ་དི་ཏ་ཝེ་ཏྟ་གྒཾ ཝི་ཡ. ཝ་ཀྐཾ, ཧ་ད་ཡཾ, ཡ་ཀ་ནཾ, ཀི་ལོ་མ་ཀཾ, པི་ཧ་ཀཾ, པ་པྥཱ་ས་ནྟི ཨི་མེ ཚ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ སཱུ་ན་ཀཱ་ར་གྷ་རཾ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཧ་ཏྠཾ ཨ་ནྟཾ ལོ་ཧི་ཏ་དོ་ཎི་ཡཾ སཾ་ཝེ་ལླི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་གྷ་ར་ས་པྤོ ཝི་ཡ. ཨ་ནྟ་གུ་ཎཾ པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ན་ཀེ སི་བྦི་ཏ་ར་ཛྫུ་ཀཱ ཝི་ཡ. ཨུ་ད་རི་ཡཾ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནེ སི་ཐི་ལ་བ་ནྡྷ་ཏ་ཎྜུ་ལཾ ཝི་ཡ. ཀ་རཱི་སཾ ཝེ་ཎུ་པ་བྦེ པ་ཀྑི་ཏྟ་པ་ཎྜུ་མ་ཏྟི་ཀཱ ཝི་ཡ. མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ཨོ་མ་དྡི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏ་ཎྜུ་ལ་པི་ཊྛ་པི་ཎྜཱ ཝི་ཡ. དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋ་པི་ཏེ་སུ དྭཱ་ད་ས་སུ ཨུ་ད་ཀ་ས་རཱ་ཝ་ཀེ་སུ པཱུ་རི་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.

ཨ་ཐཱ་ནེ་ན ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ‘ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཝི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨེ་ཏ’ནྟི ན ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦཾ. ‘སཱ་དྷུ, ས་པྤུ་རི་ས, པུ་བྦེ ཏ་ཡཱ དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཡོ་གོ ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ས་པྤཱ་ཡཾ. དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏེ་ན་པི དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ.

ཏ་ཏྲི་དཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝི་དྷཱ་ནཾ – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ‘ཀེ་སཱ སཱི་སཾ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཙ་མྨེ ཛཱ་ཏཱ. ཏེ ན ཛཱ་ན་ནྟི ‘མ་ཡཾ སཱི་སཾ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཙ་མྨེ ཛཱ་ཏཱ’ཏི; སཱི་སཾ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཙ་མྨ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཀེ་སཱ མ་ཡི ཛཱ་ཏཱ’ཏི; ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨེ་ཏེ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ སུ་ཉྙཱ ཐ་དྡྷཱ པ་ཏྠི་ནྣཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨེ་སཱ’ཏི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏི. ‘ལོ་མཱ ས་རཱི་རཾ པ་རི་ཡོ་ན་ཧ་ན་ཙ་མྨེ ཛཱ་ཏཱ. ཏེ ན ཛཱ་ན་ནྟི ‘མ་ཡཾ ས་རཱི་རཾ པ་རི་ཡོ་ན་ཧ་ན་ཙ་མྨེ ཛཱ་ཏཱ’ཏི. ས་རཱི་རཾ པ་རི་ཡོ་ན་ཧ་ན་ཙ་མྨ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ལོ་མཱ མ་ཡི ཛཱ་ཏཱ’ཏི ཨེ་ཏེ་པི ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ན་ཁཱ ཨ་ངྒུ་ལཱི་ནཾ ཨ་གྒེ་སུ ཛཱ་ཏཱ. ཏེ ན ཛཱ་ན་ནྟི ‘མ་ཡཾ ཨ་ངྒུ་ལཱི་ནཾ ཨ་གྒེ་སུ ཛཱ་ཏཱ’ཏི. ཨ་ངྒུ་ལཱི་ནཾ ཨ་གྒཱ་ནི་པི ན ཛཱ་ན་ནྟི ‘ན་ཁཱ ཨ་མྷེ་སུ ཛཱ་ཏཱ’ཏི. ཨེ་ཏེ་པི ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ད་ནྟཱ ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀེ ཛཱ་ཏཱ. ཏེ ན ཛཱ་ན་ནྟི ‘མ་ཡཾ ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀེ ཛཱ་ཏཱ’ཏི. ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ད་ནྟཱ མ་ཡི ཛཱ་ཏཱ’ཏི. ཨེ་ཏེ་པི ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ཏ་ཙོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ས་རཱི་རཾ མ་ཡཱ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ’ནྟི. ས་རཱི་ར་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཧཾ ཏ་ཙེ་ན པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ’ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ. མཾ་སཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘མ་ཡཱ ས་རཱི་རཾ ཨ་ནུ་ལི་ཏྟ’ནྟི. ས་རཱི་ར་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཧཾ མཾ་སེ་ན ཨ་ནུ་ལི་ཏྟ’ནྟི. ཨི་ད་མྤི ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ. ནྷཱ་རུ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཧཾ ཨ་ཊྛི་པུ་ཉྫཾ ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏ’ནྟི. ཨ་ཊྛི་པུ་ཉྫོ་པི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ནྷཱ་རུ་ཛཱ་ལེ་ནཱ་ཧཾ ཨཱ་བ་དྡྷོ’ཏི. ཨི་ད་མྤི ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ.

སཱི་ས་ཊྛི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཧཾ གཱི་ཝ་ཊྛི་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ’ནྟི. གཱི་ཝ་ཊྛི་ཀ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘མ་ཡི སཱི་ས་ཊྛི་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ’ནྟི. གཱི་ཝ་ཊྛི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཧཾ པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀེ ཋི་ཏ’ནྟི. པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཊྛི་ཀོ་པི ཀ་ཊི་ཊྛི་ཀཾ ཨཱུ་རུ་ཊྛི་ཀཾ ཛ་ངྒྷ་ཊྛི་ཀཾ གོ་པྥ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཧཾ པ་ཎྷི་ཀ་ཊྛི་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ’ནྟི. པ་ཎྷི་ཀ་ཊྛི་ཀ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཧཾ གོ་པྥ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ནྟི…པེ… གཱི་ཝ་ཊྛི་ཀཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨ་ཧཾ སཱི་ས་ཊྛི་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏ’ནྟི.

པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཋི་ཏཱ་ནི ཀོ་ཊི་ཡཱ,

ཨ་ནེ་ཀ་ས་ནྡྷི་ཡ་མི་ཏོ ན ཀེ་ཧི་ཙི;

བ་དྡྷོ ན་ཧཱ་རཱུ་ཧི ཛ་རཱ་ཡ ཙོ་དི་ཏོ,

ཨ་ཙེ་ཏ་ནོ ཀ་ཊྛ་ཀ་ལི་ངྒ་རཱུ་པ་མོ.

‘ཨི་ད་མྤི ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ. ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ; ཝ་ཀྐཾ…པེ… མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ སུ་ཉྙཾ ཐ་དྡྷཾ པ་ཏྠི་ནྣཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏི. ‘པི་ཏྟཾ སེ་མྷཾ…པེ… མུ་ཏྟཾ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ སུ་ཉྙཾ ཡཱུ་ས་ག་ཏཾ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏཱུ’ཏི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏི.

ཨི་མེ དྭེ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་ད་རེ ཨུ་སྶ་དཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི, ནཱ་སཱ་ཡ ཨུ་སྶ་དཱ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ ནཱ་མ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་ན. ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཏ་པོ ནཱ་མ ཚཱ་ཡཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྣོ, ཚཱ་ཡཱ ཨཱ་ཏ་པེ་ན; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་ན. ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཝཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི, པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཡ་མ་ཀ་ཏཱ་ལ་ཀ་ནྡྷཾ ཕཱ་ལེ་ནྟོ ཝི་ཡ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི.

སོ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ན ཨ་ཧེ་ཏུ ན ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟཾ, ས་ཧེ་ཏུ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟཾ. ཀོ པ་ན་སྶ ཧེ་ཏུ? ཀོ པ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙཱ’’ཏི ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨཱ ཙ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི་པི པ་ཙྩ་ཡཱ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨཱ ཙ, ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་ཏྟོ ཝཱ པུ་གྒ་ལོ ཝཱ ན་ཏྠི, སུ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་ར་པུ་ཉྫོ ཨེ་ཝཱ’’ཏི – ཨེ་ཝཾ ཏཱི་སུ ཨ་དྡྷཱ་སུ ཀ་ངྑཾ ཝི་ཏ་ར་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ལླ་ཀྑ་ཎཱ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ ནཱ་མ.

ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་རེ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ པ་ན བྷི་ཀྑུ་སྶ ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནེ མཱུ་ལཾ ཨོ་ཏི་ཎྞཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, པ་ཏི་ཊྛཱ ལ་དྡྷཱ ནཱ་མ, ཙཱུ་ལ༹་སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ནི་ཡ་ཏ་ག་ཏི་ཀོ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ པ་ན ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡཾ, པུ་གྒ་ལ་ས་པྤཱ་ཡཾ, བྷོ་ཛ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ, དྷ་མྨ་ས་ཝ་ཎ་ས་པྤཱ་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐ་ཝ་ར་ག་ཏོ ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ ནི་ག་མ་ནཾ.

ཡ་སྶ པ་ན ནེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ན པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ ན སུ་ཉྙ་ཏོ ཏེ་ན ‘ན མེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱི’ཏི ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ཀོ་ཊྛཱ་ས་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ཡེ་ཝ པ་ན ཡོ་གོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཀི་ར ‘ཀོ་ཊྛཱ་ས་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ་ཝ པ་མཱ་ཎ’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨི་ཙྩ་སྶ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ པ་གུ་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཀ་དཱ པ་ན པ་གུ་ཎཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཡ་དཱ ‘ཀེ་སཱ’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་མ་ཏྟེ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ག་ནྟྭཱ ‘མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ’ནྟི ཨ་ནྟི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ‘མ་ཏྠ་ལུ་ངྒ’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་མ་ཏྟེ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘ཀེ་སཱ’ཏི ཨཱ་དི་ཀོ་ཊྛཱ་སེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི.

ཨ་ཐ་སྶ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ པུ་པྥཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སུ་ཏྟ་ག་ནྠི་ཏཾ མཱ་ལཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཝཱ པ་ན ནི་ཁཱ་ཏེ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ཏི་པཱ་དེ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་ཝ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ཎྞཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཝ་ཏི་པཱ་དཱ ཝཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་པི མ་ནུ་སྶཱ་པི ས་ཏྟཱ་ཏི ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ཏི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ནྟ་རེ པ་ཀྑི་པྤ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི.

ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནཾ པ་གུ་ཎ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱི་སུ མུ་ཁེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན མུ་ཁེ་ན ཝི་མུ་ཙྩི་སྶ་ཏི. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་ཏོ ཝཱ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པཱུ་ཝེ པ་ཙི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨི་ཏྠཱི མ་དྡི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་པི་ཊྛ་ཏོ ཡཾ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི ཏཾ ཏཾ པ་ཙ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན ས་མེ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སེ ཋ་པི་ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་པཱུ་རཾ ཀུ་མྦྷཾ ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཨཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་ཀྑ་མ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནཾ པ་གུ་ཎ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱི་སུ མུ་ཁེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན མུ་ཁེ་ན ཝི་མུ་ཙྩི་སྶ་ཏི. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞ་ཏོ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ན་སྶ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ, ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ན་སྶ སུ་ཉྙ་ཏོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཨུ་གྒ་ཧ་ས་ནྡྷི ནཱ་མ. ཨི་མ་སྨིཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ས་ནྡྷི་སྨིཾ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ ག་ཎ་ན་པ་ཐཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཱ.

ཡ་སྶ པ་ན ཨུ་གྒ་ཧ་ས་ནྡྷི་སྨིཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, ས་ཙེ ཡ་ཏྠ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝ་ས་ཏི, སོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ས་པྤཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ; ནོ ཙེ, ས་པྤཱ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཝ་ས་ནྟེ་ན ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝི་ཧཱ་ར་དོ་སེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༥༢) ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ, ས་ཡ་མྤི པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ་ན ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ.

ཀ་ཐཾ? ཨཱ་དི་ཏོ ཏཱ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱ. ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཧི དྭ་ཏྟིཾ་ས་པ་དཾ ནི་སྶེ་ཎིཾ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟོ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ པཱ་སཱ་དཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཀ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ‘ཀེ་སཱ ལོ་མཱ’ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, པཱ་སཱ་དཱ་ནི་སཾ་ས་ས་དི་སེ ཙ ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ་པི ཙ ནཱ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏི་སཱི་གྷ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཧི ཀི་ཉྩཱ་པི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་གུ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ པ་ན ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨོ་པ་མྨཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.

ཨ་ཏི་ས་ཎི་ཀ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་སོ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ མ་གྒཾ སཱ་ཡཾ ཀ་ཙྪཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱི་ཏ་ལ་ཙྪཱ་ཡཾ དི་སྭཱ ཝི་སྶ་མ་ཏི, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ་ལི་ཀ་ཏ་ལཾ དི་སྭཱ པི་ཊྛིཾ པ་སཱ་རེ་ཏི, ཝ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ དི་སྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝ་ཏི ནྷཱ་ཡ་ཏི, པ་བྦ་ཏཾ དི་སྭཱ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ པ་བྦ་ཏ་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀཾ པ་སྶ་ཏི, ཏཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ སཱི་ཧོ ཝཱ བྱ་གྒྷོ ཝཱ དཱི་པི ཝཱ ཧ་ན་ཏི, ཙོ་རཱ ཝཱ པ་ན ཝི་ལུ་པྤ་ནྟི ཙེ་ཝ ཧ་ན་ནྟི ཙ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཏི་ས་ཎི་ཀཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི.

ཏ་སྨཱ ནཱ་ཏི་སཱི་གྷཾ ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏིཾ་ས་ཝཱ་རེ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ; པཱ་ཏོ་ཝ ད་ས ཝཱ་རེ, མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ད་ས་ཝཱ་རེ, སཱ་ཡ་ནྷེ ད་ས ཝཱ་རེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ནོ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ མུ་ཁཾ ནོ དྷོ་ཝི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ནོ ཁཱ་དི་ཏུཾ ནོ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི; ཨེ་ཏཾ པ་ན ཝ་ཊྚེ་ཡྻ; ཨི་ད་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ནོ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི; ཀ་རོ་ནྟོ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏཱི་ཎི ཁེ་ཏྟཱ་ནི; ཨེ་ཀཾ ཁེ་ཏྟཾ ཨ་ཊྛ་ཀུ་མྦྷཾ དེ་ཏི, ཨེ་ཀཾ སོ་ལ༹་ས, ཨེ་ཀཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས; ཏེ་ན ཏཱི་ཎི་པི ཁེ་ཏྟཱ་ནི པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན དྭེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀུ་མྦྷ་དཱ་ཡ་ཀ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏ་བྦཾ; ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་ས་ན་ཝ་པ་ན་ནི་དྡཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི; ཏ་དེ་ཝ་སྶ ཨི་ཏ་རེ་སུ དྭཱི་སུ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་དཱ་ཡཾ ད་སྶ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སེ་སཾ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་ཀ་མྨཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ་པི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ནོ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་རོ་ནྟོ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ཏྠཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཱ.

ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣེ་ནཱ་པི ཝི་ཀྑེ་པོ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦོ. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཉྷི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑེ་པཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ས་ཧ་སྶུ་དྡྷཱ་རཾ སཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཀུ་མྦྷཱི་ལ་མ་ཀ་ར་གཱ་ཧ་ར་ཀྑ་ས་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ག་མྦྷཱི་ར་གི་རི་ཀ་ནྡ་རཱ་ཡ ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀཾ ད་ཎྜ་ཀ་སེ་ཏུཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཀྐ་མ་ན་པ་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་དི་བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡ་མྤི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ཙི་ཏྟེ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑེ་པཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.

ཏ་ཏྲི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – པུ་རི་ས་སྶ ས་ཧ་སྶུ་དྡྷཱ་རཾ སཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷིཾ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧི ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ; ཨ་ནྟ་རཱ ག་མྦྷཱི་ར་གི་རི་ཀ་ནྡ་རཱ ཝི་ཡ སཾ་སཱ་རོ; ཏ་སྶ ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་དཱི་ཧི ད་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཱ་ནི; ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀ་ད་ཎྜ་ཀ་སེ་ཏུ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝཱི་ཐི; ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀཾ ད་ཎྜ་ཀ་སེ་ཏུཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་ཀྐ་མ་ན་པ་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ པ་རི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཏ་སྨཱ ཀེ་སཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཀེ་སེ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑེ་པཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ‘ལོ་མཱ ན་ཁཱ ད་ནྟཱ ཏ་ཙོ’ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. ཨོ་པ་མྨཾ པ་ནེ་ཏྠ ཏ་དེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཧ་སྶུ་དྡྷཱ་རཾ སཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཚེ་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ད་ཎྜ་ཀ་སེ་ཏུཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་པ་ཏྠ་དྡྷ་ཀཱ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ པ་ར་ཏཱི་ར་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཚེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀེ་སེ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑེ་པཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ‘ལོ་མཱ ན་ཁཱ ད་ནྟཱ ཏ་ཙོ’ཏི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཨེ་ཝཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑེ་པཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟེ་ནཱ་པི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ‘ཀེ་སཱ ལོ་མཱ’ཏི པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ’ནྟི ས་ཏི ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝ པ་ན པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཡཱ་ཝ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ཏཱ་ཝ པ་ཎྞ་ཏྟི ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་དཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ཏ་དཱ པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལ’ནྟི མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཙ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ག་ནྡྷཱ་ས་ཡོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མྤི པཱ་ཊི་ཀཱུ་ལྱཾ ལ་བྦྷ་ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཡཾ ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ.

ཏ་ཏྠ ཀེ་སཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ས་ངྑཾ ག་ཏཱ. ཡེ ཀེ་ཙི ར་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཏྟཱ ནཱ་མ, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ར་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ར་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལ’ནྟི ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ར་ཏོ ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟོ་ཝ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.

ཏ་ཏྲི་དཾ ཨོ་པ་མྨཾ – ཡ་ཐཱ ཧི ཚེ་ཀོ དྷ་ནུ་གྒ་ཧོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶུ་ཊྛཱ་ན་ཀཾ གཱ་མ་ཝ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་ནྣ་དྡྷ་པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷོ ཏ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཙོ་རེ དི་སྭཱ ཏེ་སུ པ་ཉྩ་ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀེ གྷཱ་ཏེ་ཡྻ; ཏེ་སཾ གྷཱ་ཏི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ་སུ དྭེ ཨེ་ཀ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ནྟི; ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. དྷ་ནུ་གྒ་ཧ་སྶ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཝ་རཾ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧི ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ; དྭ་ཏྟིཾ་ས ཙོ་རཱ ཝི་ཡ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཀོ་ཊྛཱ་སཱ; པ་ཉྩ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ ཝི་ཡ ཀེ་སཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ; ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ གྷཱ་ཏི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀེ ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལ’ནྟི ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ པཱ་པི་ཏ་ཀཱ་ལོ; སེ་ས་ཙོ་རཱ་ནཾ པཱ་ཎི་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ལཱ་ཡི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ སེ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཨེ་ཝཾ པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་མུ་ཉྩ་ན་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ – ཀེ་སེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟེ་ན མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཀེ་སེ་སུ སཱ་པེ་ཀྑེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ལོ་མེ་སུ ས་ཏི པེ་སེ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ་ཝ ལོ་མཱ ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ཏཱ་ཝ ‘ཀེ་སཱ ཀེ་སཱ’ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཡ་དཱ པ་ན ལོ་མཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ཏ་དཱ ཀེ་སེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ལོ་མེ་སུ ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ན་ཁཱ་དཱི་སུ་པི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ.

ཏ་ཏྲི་དཾ ཨོ་པ་མྨཾ – ཡ་ཐཱ ཧི ཛ་ལཱུ་ཀཱ ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཡཱ་ཝ པུ་ར་ཏོ པ་ཏི་ཊྛཾ ན ལ་བྷ་ཏི ཏཱ་ཝ པ་ཙྪ་ཏོ ན་ངྒུ་ཊྛེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ན མུ་ཉྩ་ཏི; ཡ་དཱ པ་ན པུ་ར་ཏོ པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷ་ཏི ཏ་དཱ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མུ་ཁེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀེ་སེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟེ་ན མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཀེ་སེ་སུ སཱ་པེ་ཀྑེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ལོ་མེ་སུ ས་ཏི པེ་སེ་ཏ་བྦཱ. ཡཱ་ཝ ལོ་མཱ ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ཏཱ་ཝ ‘ཀེ་སཱ ཀེ་སཱ’ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཡ་དཱ ལོ་མཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ཏ་དཱ ཀེ་སེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ལོ་མེ་སུ ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ན་ཁཱ་དཱི་སུ་པི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ.