༢. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༣. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ས་བྦཱ་པི དྷཱ་ཏུ་ཡོ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ – ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏཱུཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཏཱ་ཝ –
ཨ་ཏྠ་ཏོ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ, ཀ་མ་ཏཱ་ཝ་ཏྭ་ས་ངྑ་ཏོ;
པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཐ ད་ཊྛ་བྦཱ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ‘ཨ་ཏྠ་ཏོ’ཏི ཙ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྑུ. རཱུ་པ་ཡ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པཾ. ཙ་ཀྑུ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ཏཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན ཝི་ད་ཧ་ཏི, དྷཱི་ཡ་ཏེ, ཝི་དྷཱ་ནཾ, ཝི་དྷཱི་ཡ་ཏེ ཨེ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཏྠ ཝཱ དྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི དྷཱ་ཏུ. ལོ་ཀི་ཡཱ ཧི དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དིཾ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ཝི་ད་ཧ་ནྟི; བྷཱ་ར་ཧཱ་རེ་ཧི ཙ བྷཱ་རོ ཝི་ཡ ས་ཏྟེ་ཧི དྷཱི་ཡ་ནྟེ དྷཱ་རཱི་ཡ་ནྟེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀྑ་ཝི་དྷཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཱ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨེ་ཏཱ་ཧི ཙ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཧི སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ས་ཏྟེ་ཧི ཨ་ནུ་ཝི་དྷཱི་ཡ་ཏི; ཏ་ཐཱ་ཝི་ཧི་ཏ་ཉྩེ་ཏཾ ཨེ་ཏཱ་སྭེ་ཝ དྷཱི་ཡ་ཏི ཋ་པཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀོ དྷ་མྨོ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཝི་ད་ཧ་ཏི དྷཱི་ཡ་ཏེ་ཏི་ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ ཡ་ཐཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི, ན ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ. ཨེ་ཏཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི དྷཱ་ཏུ་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཙ ལོ་ཀེ ཝི་ཙི་ཏྟཱ ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་ད་ཡོ སི་ལཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་པི དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡོ. ཝི་ཙི་ཏྟཱ ཧེ་ཏཱ ཉཱ་ཎ་ཉེ་ཡྻཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ ས་རཱི་ར་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ར་ས་སོ་ཎི་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་སུ དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཉྙཱ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སུ་པི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་སུ དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ཉྙཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ ཧེ་ཏེ ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ནི་ཛྫཱི་ཝ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཧི བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཚ དྷཱ་ཏུ་རོ ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑུ, པུ་རི་སོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༣༤༣-༣༤༤) ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙཱ་ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏྠཾ དྷཱ་ཏུ་དེ་ས་ནཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཏྠེ་ན ཙ་ཀྑུ ཙ ཏཾ དྷཱ་ཏུ ཙཱ་ཏི ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ …པེ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཏཾ དྷཱ་ཏུ ཙཱ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ’ཏི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ པེ་ཏྠ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཏཱ་ནི ཙ པ་ན ཏེ་སཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
‘ཀ་མ་ཏོ’ཏི ཨི་དྷཱ་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མཱ་དཱི་སུ དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི. སོ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་ད་ཉྷི དྭ་ཡཾ ཧེ་ཏུ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཕ་ལཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཀ་མ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘ཏཱ་ཝ་ཏྭ་ཏོ’ཏི ཏཱ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཧི སུ་ཏྟཱ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་དེ་སེ་སུ ཨཱ་བྷཱ་དྷཱ་ཏུ, སུ་བྷ་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ, ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་དྷཱ་ཏུ, ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ, བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ, ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ, ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏུ, ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་དྷཱ་ཏུ, ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དྷཱ་ཏུ, སུ་ཁ་དྷཱ་ཏུ, དུ་ཀྑ་དྷཱ་ཏུ, སོ་མ་ན་སྶ་དྷཱ་ཏུ, དོ་མ་ན་སྶ་དྷཱ་ཏུ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་དྷཱ་ཏུ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་ར་མྦྷ་དྷཱ་ཏུ, ནི་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏུ, པ་ར་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏུ, ཧཱི་ན་དྷཱ་ཏུ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དྷཱ་ཏུ, པ་ཎཱི་ཏ་དྷཱ་ཏུ, པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ, ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ, ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ, ས་ངྑ་ཏ་དྷཱ་ཏུ, ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷཱ་ཏུ, ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ལོ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ ཨ་ཉྙཱ་པི དྷཱ་ཏུ་ཡོ དི་སྶ་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ས་བྦཱ་སཾ ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཀ་ཏོ་ཏི ཙེ? ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་བྦ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ. རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡེ་ཝ ཧི ཨཱ་བྷཱ་དྷཱ་ཏུ. སུ་བྷ་དྷཱ་ཏུ པ་ན རཱུ་པཱ་དི་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ. ཀ་སྨཱ? སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་ཏྟཱ. སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྷི སུ་བྷ་དྷཱ་ཏུ. ཏ་ཉྩ རཱུ་པཱ་དི་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཝཱ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ སུ་བྷ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི རཱུ་པཱ་དི་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་སཱ. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་སུ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. སེ་སཱ དྷ་མྨཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་དྷཱ་ཏུ པ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི; དྷཱ་ཏུ་དྭ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི སཱ. ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ? ཀཱ་མ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཏ་ཀྐོ …པེ… མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤོ’’ཏི; ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་པི དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝཱ, ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཏོ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་དེ་ཝེ ཨ་ནྟོ་ཀ་རི་ཏྭཱ ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཏྠཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ, རཱུ་པཱ, ཝེ་ད་ནཱ, ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི. ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏུ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཝ; ‘‘ས་བྦེ་པི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཝཱ ཝ་ཙ་ན་ཏོ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་པི ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཨཱ་ར་མྦྷ་ནི་ཀྐ་མ་པ་ར་ཀྐ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡེ་ཝ.
ཧཱི་ན་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎཱི་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་དྷཱ་ཏུ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཧཱི་ནཱ ཧི ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཧཱི་ན་དྷཱ་ཏུ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཎཱི་ཏཱ ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ ཙེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏཱ ཙ དྷཱ་ཏཱུ. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཧཱི་ན་དྷཱ་ཏུ. ལོ་ཀི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཨུ་བྷོ་པི ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཙ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དྷཱ་ཏུ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ པ་ན དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ པ་ཎཱི་ཏ་དྷཱ་ཏུ. པ་ཐ་ཝཱི་ཏེ་ཛོ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཕོ་ཊྛ་བྦ་དྷཱ་ཏུ་ཡེ་ཝ. ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ ཙ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡེ་ཝ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ས་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྑེ་པོ་ཡེ་ཝ. ས་ཏྟ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཨེ་ཀ་དེ་སོ ཙ ས་ངྑ་ཏ་དྷཱ་ཏུ. ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷཱ་ཏུ པ་ན དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཨེ་ཀ་དེ་སོ་ཝ. ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ལོ་ཀོ པ་ན ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་དྷཱ་ཏུ་པྤ་བྷེ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨི་ཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་བྦ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ས་བྷཱ་ཝེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཾ ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙཱ་ས་མཱུ་ཧ་ན་ཏྠ་མྤི ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ས་ནྟི ཧི ས་ཏྟཱ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ས་བྷཱ་ཝེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙི་ནོ. ཏེ་སཾ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་བྷེ་དེ་ན ཏ་སྶཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཏྟཾ, ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏ་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཱ་ནུ་ས་ཡི་ཏཾ ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙཾ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ? ཏ་ཐཱ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན; ཡེ ཙ ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ ས་ཏྟཱ, ཏ་ད་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ་ཝ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ.
ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡེ་ན ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཧི,
དྷ་མྨཾ པ་ཀཱ་ས་ཡ་ཏི ཨེ་ས ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ་སྶ;
ས་དྡྷ་མྨ་ཏེ་ཛ་ཝི་ཧ་ཏཾ ཝི་ལ་ཡཾ ཁ་ཎེ་ན,
ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟ་ཧ་ད་ཡེ་སུ ཏ་མོ པ་ཡཱ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ‘ཏཱ་ཝ་ཏྭ་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘ས་ངྑ་ཏོ’ཏི ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཏོ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཐཱ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་རཱུ་པ་ས་དྡ་ག་ནྡྷ་ར་ས་དྷཱ་ཏུ་ཡོ སོ་ཏ་པ་སཱ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན. ཕོ་ཊྛ་བྦ་དྷཱ་ཏུ པ་ན པ་ཐ་ཝཱི་ཏེ་ཛོ་ཝཱ་ཡོ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན དྭེ དྷ་མྨཱ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཐཱ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ. མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ པ་ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ ཏི་ཎྞཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ, སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ, ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཡ ཙ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝ་སེ་ན ཝཱི་ས་ཏི་དྷ་མྨཱ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ སེ་ས་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཚ་ས་ཏྟ་ཏི་དྷ་མྨཱ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ‘ས་ངྑ་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘པ་ཙྩ་ཡཱ’ཏི ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. སོ པ་ནེ་ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘ད་ཊྛ་བྦཱ’ཏི ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ་པེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦཱ ཨེ་ཝ ཧི ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏོ, དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སུ་ཉྙ་ཏོ, པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏོ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ བྷེ་རི་ཏ་ལཾ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ ད་ཊྛ་བྦཱ, ད་ཎྜོ ཝི་ཡ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ, ས་དྡོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལཾ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ, མུ་ཁཾ ཝི་ཡ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ, མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨུ་ཙྪུ་ཏི་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ, ཡ་ནྟ་ཙ་ཀྐ་ཡ་ཊྛི ཝི་ཡ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ, ཨུ་ཙྪུ་ར་ས་ཏེ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཏ་ཐཱ ཨ་དྷ་རཱ་ར་ཎཱི ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ར་ཎཱི ཝི་ཡ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ, ཨ་གྒི ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ. ཨེ་ས ན་ཡོ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་སུ་པི.
མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ པ་ན ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ པུ་རེ་ཙ་རཱ་ནུ་ཙ་རཱ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ. དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ལླ་མི་ཝ སཱུ་ལ་མི་ཝ ཙ ད་ཊྛ་བྦོ; ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་ལླ་སཱུ་ལ་ཡོ་གཱ ཨཱ་ཏུ་རཱ ཝི་ཡ; པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཉྙཱ ཨཱ་སཱ་དུ་ཀྑ་ཛ་ན་ན་ཏོ རི་ཏྟ་མུ་ཊྛི ཝི་ཡ, ཨ་ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཏོ ཝ་ན་མི་གོ ཝི་ཡ; ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ པ་ཀྑི་པ་ན་ཏོ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཡཾ ཁི་པ་ན་ཀ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ, ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ན་ཏོ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཙོ་རཱ ཝི་ཡ, ས་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཧེ་ཏུ་ཏོ ཝི་ས་རུ་ཀྑ་བཱི་ཛཱ་ནི ཝི་ཡ; རཱུ་པཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱུ་པ་དྡ་ཝ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཁུ་ར་ཙ་ཀྐཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ པ་ན དྷཱ་ཏུ ཨ་མ་ཏ་ཏོ ས་ནྟ་ཏོ ཁེ་མ་ཏོ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཀ་སྨཱ? ས་བྦཱ་ན་ཏྠ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ག་ཧི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་པི ཨ་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ཝ་ཏ་ན་ཏོ ཝ་ན་མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ, དུ་དྡ་མ་ན་ཏོ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཝི་ཡ, ཡ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ནི་པཱ་ཏི་ཏོ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཁི་ཏྟ་ད་ཎྜོ ཝི་ཡ, ལོ་བྷ་དོ་སཱ་དི་ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀི་ལེ་ས་ཡོ་ག་ཏོ ར་ངྒ་ན་ཊོ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི.
༡༨༤. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙཱཏི ཨི་ད་ཉྩ དྭ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཉྩེ་ཝ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཁ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཧི ཙ་ཀྑུ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ, ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་ཡོ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་སཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. སོ་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ནི་རུ་དྡྷ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱཏི ནི་རུ་དྡྷཱ་ཡ ས་མ་ན་ནྟ་རཱ. ཏ་ཛྫཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཀི་ཙྩཱ. ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཝཱ པ་ན པ་ཋ་མ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ པ་ཋ་མ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ; ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ཋ་མ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀི་ཙྩཱ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱཏི ཨེ་ཏྠ པི-ཀཱ་རོ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ. ཏ་སྨཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་པི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་པཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ན ཡཱ ཙ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཡ ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཱ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ, ཡཱ ཙ ཏ་སྶཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཡ ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཀི་ཙྩཱ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ, ཡཱ ཙ ཏ་སྶཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཡ ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛ་ཝ་ན་ཀི་ཙྩཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ – ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཀ་ཐི་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩཱཏི བྷ་ཝ་ངྒ་མ་ནཾ. དྷ་མྨེ ཙཱཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ས་ཧཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀཾ ཛ་ཝ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཧ་ཏྠེ ག་ཧི་ཏ་པ་ཉྷཾ ནཱ་མ ག་ཎྷིཾ་སུ. མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ནཱ་མ དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རཾ ཧ་ཏྠེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘པ་ཊི་ཙྩཱ་ཏི ནཱ་མ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཝི་སུཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, བྷ་ཝ་ངྒ་ནི་སྶི་ཏ་ཀ་མེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦ’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ མ་ནོཏི ས་ཧཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཀཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཛ་ཝ་ན་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ སོ་ལ༹་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, དྭེ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.