༢. ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷ་ངྒོ
༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༤. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་ན་ནྟ་རེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་ནི་དྡེ་སེ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀེ་ན ཏཱ་ཝ ན་ཡེ་ན –
ཨ་ཏྠ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ་ཝ་ཏྭ, ཀ་མ་ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ;
ཏ་ཐཱ ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ ཙེ་ཝ, ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཏཱ་ཝ ཙ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྑུ; རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི, ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པ་ཡ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པཾ; ཝ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི སོ་ཏཾ. ས་པྤ་ཏཱི་ཏི ས་དྡོ; ཨུ་དཱ་ཧ་རི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. གྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི གྷཱ་ནཾ. ག་ནྡྷ་ཡ་ཏཱི་ཏི ག་ནྡྷོ; ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཏྠུཾ སཱུ་ཙ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ. ར་ས་ནྟི ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཏི ར་སོ; ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ སཱ་ས་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡོ་ཏི ཀཱ་ཡོ. ཨཱ་ཡོ་ཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི་དེ་སོ. ཕུ་སཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཾ. མ་ན་ཏཱི་ཏི མ་ནོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་ཀྑ་ཎཾ དྷཱ་ར་ཡ་ནྟཱི་ཏི དྷ་མྨཱ.
ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ, ཨཱ་ཡཱ་ནཾ ཏ་ན་ན་ཏོ, ཨཱ་ཡ་ཏ་སྶ ཙ ན་ཡ་ན་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཧི ཏཾ་ཏཾ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ སེ་ན སེ་ན ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་དི་ནཱ ཀི་ཙྩེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནྟི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི གྷ་ཊྚེ་ནྟི ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ ཙ པ་ན ཨཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ དྷ་མྨེ ཨེ་ཏཱ་ནི ཏ་ནོ་ནྟི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཏཱི་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏཾ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ཡཱ་ཝ ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི ཏཱ་ཝ ན་ཡ་ནྟེ་ཝ, པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ས་བྦེ་པི མེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ ཨཱ་ཡཱ་ནཾ ཏ་ན་ན་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏ་སྶ ཙ ན་ཡ་ན་ཏོ ‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཨ་པི་ཙ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན, ཨཱ་ཀ་ར་ཊྛེ་ན, ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན, ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན, ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ལོ་ཀེ ‘‘ཨི་སྶ་རཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝཱ་སུ་དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘སུ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ར་ཛ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཀ་རོ. སཱ་ས་ནེ པ་ན ‘‘མ་ནོ་ར་མེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ སེ་ཝ་ནྟི ནཾ ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༥.༣༨) ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ. ‘‘ད་ཀྑི་ཎཱ་པ་ཐོ གུ་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་སོ. ‘‘ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲེ་ཝ ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ས་ཏི ས་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༥.༢༣) ཀཱ་ར་ཎཾ.
ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཙཱ་པི ཏེ ཏེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ནི་ཝ་ས་ནྟི ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ནེ་སཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ. ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཙ ཏེ ཨཱ་ཀི་ཎྞཱ ཏཾ ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ནེ་སཾ ཨཱ་ཀ་རོ. ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཙ ནེ་སཾ ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཏོ. ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཙ ནེ་སཾ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་སོ; ཏཾ ནི་སྶ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི. ཨི་ཏི ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན, ཨཱ་ཀ་ར་ཊྛེ་ན, ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན, ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན, ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཏྠེ་ན ཙ་ཀྑུ ཙ ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ…པེ… དྷ་མྨཱ ཙ ཏེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ‘ཨ་ཏྠ་ཏོ’ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ’ཏི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ་པེ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཏཱ་ནི ཙ པ་ན ནེ་སཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ རཱུ་པ་ཀ་ཎྜ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
‘ཏཱ་ཝ་ཏྭ་ཏོ’ཏི ཏཱ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ་པི ཧི དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་མི་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཙེ? ཚ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡུ་པྤ་ཏྟི་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ. ཨི་དྷ ཚ་ནྣཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཏེ་སཾ བྷེ་དོ ཧོ་ཏཱི་ཏི དྭཱ་ད་ས ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་སྶ ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྭཱ་རཾ, རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ཙཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཏ་ཐཱ ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཨི་ཏ་རེ་སཾ. ཚ་ཊྛ་སྶ པ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཀ་དེ་སོ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྭཱ་རཾ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི. ཨི་ཏི ཚ་ནྣཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ དྭཱ་ད་ས ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ‘ཏཱ་ཝ་ཏྭ་ཏོ’ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘ཀ་མ་ཏོ’ཏི ཨི་དྷཱ་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མཱ་དཱི་སུ དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ་སུ ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ས་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་ནྟི པ་ཋ་མཾ དེ་སི་ཏཾ. ཏ་ཏོ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷ་ཝི་ས་ཡཱ་ནི སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི. ཨ་ཐ ཝཱ ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ་སུ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པ་ཋ་མཾ དེ་སི་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏོ གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི. པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི གོ་ཙ་ར་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ནྟེ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ པ་ན གོ་ཙ་ར་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ནི བཱ་ཧི་རེ་སུ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི. ཨ་པི་ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ་པི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཏེ་སཾ ཀ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… མ་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༤༢༡) ཨེ་ཝཾ ‘ཀ་མ་ཏོ’པེ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ’ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཧི མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ཙ ནཱ་མེ་ན, ཏ་ད་ཝ་སེ་སཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ རཱུ་པེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ དྭཱ་ད་སཱ་པི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ནཱ་མ་རཱུ་པ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ནྟི.
ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ་སུ ཏཱ་ཝ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, པ་ཙྩ་ཡ་ག་ཏི་ནི་ཀཱ་ཡ་པུ་གྒ་ལ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ན་ནྟ་པྤ་བྷེ་དཾ. ཏ་ཐཱ སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི. མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བྷེ་དེ་ན ཨེ་ཀཱ་སཱི་ཏི་པྤ་བྷེ་དཾ, ཝ་ཏྠུ་པ་ཊི་པ་དཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ན་ནྟ་པྤ་བྷེ་དཾ. རཱུ་པ་ག་ནྡྷ་ར་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷེ་ད་ཏོ ཙ་ཏུ་པྤ་བྷེ་དཱ་ནི, ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དྭི་པྤ་བྷེ་དཾ. ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ས་བྦཱ་ནི་པི ཨ་ན་ནྟ་པྤ་བྷེ་དཱ་ནི. ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཏི་པྤ་བྷེ་དཾ, ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙ་ཏུ་པྤ་བྷེ་དཾ, ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་བྷེ་དཾ. དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་བྷེ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་བྦཱ་ནེ་ཝེ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་མ་ན་ཏོ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ན ཧི ཏཱ་ནི པུ་བྦེ ཨུ་ད་ཡཱ ཀུ་ཏོ་ཙི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ནཱ་པི ཨུ་དྡྷཾ ཝ་ཡཱ ཀུ་ཧི་ཉྩི ག་ཙྪ་ནྟི; ཨ་ཐ ཁོ པུ་བྦེ ཨུ་ད་ཡཱ ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི, ཨུ་དྡྷཾ ཝ་ཡཱ པ་རི་བྷི་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི, པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝ་སཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ཏོ ཨ་ནི་གྒ་མ་ན་ཏོ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ནི་རཱི་ཧ་ཏོ ཨ་བྱཱ་པཱ་ར་ཏོ ཙ. ན ཧི ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’ཏི, ན ཙ ཏཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཨཱི་ཧ་ནྟི, ན བྱཱ་པཱ་ར་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཨ་ཐ ཁོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཝེ་སཱ ཡཾ ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ སཱ་མ་གྒི་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ནི་རཱི་ཧ་ཏོ ཨ་བྱཱ་པཱ་ར་ཏོ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཨ་པི་ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི སུ་ཉྙ་གཱ་མོ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི དྷུ་ཝ་སུ་བྷ་སུ་ཁ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, བཱ་ཧི་རཱ་ནི གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཙོ་རཱ ཝི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷི་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཙ་ཀྑུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧ་ཉྙ་ཏི མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧཱི་ཏི ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཨ་པི་ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཚ པཱ་ཎ་ཀཱ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི, བཱ་ཧི་རཱ་ནི ཏེ་སཾ གོ་ཙ་རཱ ཝི་ཡཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ‘ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ’ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ཝི་པ་སྶི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ནི་ཙྩནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ ཏཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་པ་རེ་ཧི་པི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ནི་ཙྩཾ – ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ཝ་ནྟ་ཏོ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཏོ, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏོ, ནི་ཙྩ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ་ཏི.
ཏ་དེ་ཝ པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑཾ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཋི་ཏིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཋི་ཏི་ཡཾ ཛ་རཱ་ཡ ཀི་ལ་མ་ཏི, ཛ་རཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སྶཾ བྷི་ཛྫ་ཏི; ཏ་སྨཱ ཨ་བྷི་ཎྷ་ས་མྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ཏོ, དུ་ཀྑ་མ་ཏོ, དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ, སུ་ཁ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི དུ་ཀྑཾ.
ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན པ་ན ཨ་ན་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཋི་ཏིཾ མཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏུ, ཋཱ་ན་པྤ་ཏྟཾ མཱ ཛི་ར་ཏུ, ཛ་ར་པྤ་ཏཾ མཱ བྷི་ཛྫ་ཏཱུ་ཏི ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀ་སྶ་ཙི ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི, སུ་ཉྙཾ ཏེ་ན ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན; ཏ་སྨཱ སུ་ཉྙ་ཏོ, ཨ་སྶཱ་མི་ཀ་ཏོ, ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཡ་ཏོ, ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ན་ཏྟཱ.
ཝི་བྷ་ཝ་ག་ཏི་ཀ་ཏོ, པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝ་སེ་ན བྷ་ཝ་ས་ངྐ་ནྟི་ག་མ་ན་ཏོ, པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཏོ ཙ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ. ཨི་དཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ. རཱུ་པཱ ཨ་ནི་ཙྩཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ནོ ཙ་ཀྑུ. ཙ་ཀྑུ པ་ན ཙ་ཀྑུ ཙེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཉྩ. ཏ་ཐཱ སེ་ས་དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑཱ, ནོ ཙ་ཀྑུ. ཙ་ཀྑུ པ་ན ཙ་ཀྑུ ཙེ་ཝ དུ་ཀྑ་ཉྩ. སེ་ས་དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱ, ནོ ཙ་ཀྑུ. ཙ་ཀྑུ པ་ན ཙ་ཀྑུ ཙེ་ཝ ཨ་ན་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི. རཱུ་པཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཀིཾ ད་སྶི་ཏ་ནྟི? དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧི ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ནི་ཙྩེ་ན ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, དུ་ཀྑེ་ན ཝཱ, ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑེ་ཧི ཝཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཙ་ཀྑུ, ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ, ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཝ་ཡོ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ ཝེ་ཏི ཙཱ’ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ཙ་ཀྑུ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ཨི་ཏི ཙ་ཀྑུ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༤༢༢). ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨ་ནི་ཙྩེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་སི. ‘‘རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཏྟཱ. རཱུ་པ་ཉྩ ཧི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན ཡི་དཾ རཱུ་པཾ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ; ལ་བྦྷེ་ཐ ཙ རཱུ་པེ – ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ཨ་ན་ཏྟཱ ཏ་སྨཱ རཱུ་པཾ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ན ཙ ལ་བྦྷ་ཏི རཱུ་པེ – ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ མེ རཱུ་པཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༥༩; མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠) ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ དུ་ཀྑེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་སི. ‘‘རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑཾ, ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཏ་ད་ན་ཏྟཱ, ཡ་ད་ན་ཏྟཱ ཏཾ ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༣.༡༥) ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑེ་ཧི ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་སི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ.
ཧ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཏ་ཊྚ་ཀེ ཝཱ ས་ར་ཀེ ཝཱ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཝཱ པ་ཏི་ཏྭཱ བྷི་ནྣེ ‘ཨ་ཧོ ཨ་ནི་ཙྩ’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ནཱ་མ. ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྨིཾ པ་ན ག་ཎྜ་པི་ལ༹་ཀཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་སུ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཝི་དྡྷཱ་སུ ‘ཨ་ཧོ དུ་ཀྑ’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ནཱ་མ. ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཾ དུ་དྡཱི་པ་ནཾ དུ་པྤ་ཉྙཱ་པ་ནཾ. ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་ནཱ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཱ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ ཧི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ཏཱ་པ་ས་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ས་ར་བྷ་ངྒ་ས་ཏྠཱ་རཱ་ད་ཡོ་པི ‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཝ་ཏྟུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ‘ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ས་ཙེ ཧི ཏེ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻུཾ, ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཉྷི ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཝི་ས་ཡོ, ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ་ན་མེ་ཝ ཝི་ས་ཡོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ. ཏ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ནི་ཙྩེ་ན ཝཱ ད་སྶེ་སི, དུ་ཀྑེ་ན ཝཱ, ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑེ་ཧི ཝཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑེ་ཧི ད་སྶེ་སཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་མཱ་ནི པ་ན ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཀི་སྶ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ, ཀེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ, ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི? ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ, ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ, ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་ས་མྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་སྶ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ, ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་སྶ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ, གྷ་ནེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ, ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ པ་ན པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཀོ་པི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་བྷི་ཎྷ་ས་མྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ནཾ མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏེ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་གེ ཀ་ཏེ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་ན་ཏྟཱ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩནྟི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. ཀ་སྨཱ? ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ, ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝཱ; ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཀཱ་རོ ཝཱ. ‘‘ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ཏ་དེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་བྷི་ཎྷ་ས་མྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ཏོ; ཨ་བྷི་ཎྷ་ས་མྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ནཱ་ཀཱ་རོ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ‘‘ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཏཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི པ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏ་དེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ན་ཏྟཱ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ; ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨི་ཏི ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཨ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི. པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ, དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི ཨི་ད་ཉྷི ས་བྦ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ ནཱ་མ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཱི་ཏི.
ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, དྭེ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ་ནི. ས་བྦེ་སུ་པི ས་མྨ་ས་ན་ཙཱ་རོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༥. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཡ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་པ་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཡུ་ག་ལ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
༡༥༦. ཏེ་སཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༡༦༧. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏུ? རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏཱུཏི ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཾ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ ཨཱ་ག་མྨ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཁཱི་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཀ་ཐཱ.
ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཧ – ‘པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡོ་ཝ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. ‘སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝུ་ཙྩ་ཏི; ཀ་ཏ་མཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནི་བྦཱ་ན་ནྟི? ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏཾ ཛ་མྦུ་ཁཱ་ད་ཀ་སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡོ་ཝ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི ཨཱ་ཧ. སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ཀིཾ པ་ན ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ’ཏི? ཨ་དྡྷཱ ཝ་ཀྑ་ཏི – ‘ཨཱ་མ, ན་ཏྠི སུ་ཏྟ་ཏོ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ’ཏི. ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཏེ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ; ཨ་ན་ནྟ་ར་སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’ཏི. ཨ་ན་ནྟ་ར་སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ – ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝུ་ཙྩ་ཏི; ཀ་ཏ་མཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནྟི? ཡོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༤.༣༡༥) ཨི་དཾ ཏ་སྶེ་ཝཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨཱ་བྷ་ཏ་སུ་ཏྟཾ.
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ནཾ ཨཱ་བྷ་ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ དྷ་མྨོ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ. ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏོ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པུ་ཙྪི་ཏོ་པི ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ. ཀིཾ པ་ན ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉྩ ཨེ་ཀཾ ཨུ་དཱ་ཧུ ནཱ་ན’ནྟི? ‘ཨེ་ཀཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ནཱ་ནཾ ཝཱ. ཀོ ཨེ་ཏྠ ཏ་ཡཱ ཨ་ཏི་བ་ཧུཾ ཙུ་ཎྞཱི་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨ་ཏྠོ’? ‘ན ཏྭཾ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི་ཏི. ན་ནུ ཉཱ་ཏེ སཱ་དྷུ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏོ ཝ་ཉྩེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཁཱི་ཎ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘མ་ཧཱ་ཀ་མྨཾ ཏེ ཀ་ཏཾ. ལ་ཉྫཾ ད་ཏྭཱ་པི ཏཾ ཝ་དཱ་པེ་ནྟོ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཝ་དཱ་པེ་ཡྻ. ཡ་ཐེ་ཝ ཙ ཏེ ཨེ་ཏཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཨི་ད་མྤི ས་ལླ་ཀྑེ་ཧི – ནི་བྦཱ་ན་ཉྷི ཨཱ་ག་མྨ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཱི་ཎི་པི ཧི ཨེ་ཏཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཱི’ཏི.
ས་ཙེ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ས་ཉྙ་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ; ནོ ཙེ, བ་ཧུ་ནི་བྦཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ ནཱ་མ རཱ་ག་སྶེ་ཝ ཁ་ཡོ ཨུ་དཱ་ཧུ དོ་ས་མོ་ཧཱ་ན་མྤི? དོ་ས་ཀྑ་ཡོ ནཱ་མ དོ་ས་སྶེ་ཝ ཁ་ཡོ ཨུ་དཱ་ཧུ རཱ་ག་མོ་ཧཱ་ན་མྤི? མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ ནཱ་མ མོ་ཧ་སྶེ་ཝ ཁ་ཡོ ཨུ་དཱ་ཧུ རཱ་ག་དོ་སཱ་ན་མྤཱི’ཏི? ཨ་དྡྷཱ ཝ་ཀྑ་ཏི – ‘རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ ནཱ་མ རཱ་ག་སྶེ་ཝ ཁ་ཡོ, དོ་ས་ཀྑ་ཡོ ནཱ་མ དོ་ས་སྶེ་ཝ ཁ་ཡོ, མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ ནཱ་མ མོ་ཧ་སྶེ་ཝ ཁ་ཡོ’ཏི.
ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ཏ་ཝ ཝཱ་དེ རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ ཨེ་ཀཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, དོ་ས་ཀྑ་ཡོ ཨེ་ཀཾ, མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ ཨེ་ཀཾ; ཏི་ཎྞཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནཾ ཁ་ཡེ ཏཱི་ཎི ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡེ ཙ་ཏྟཱ་རི, པ་ཉྩ་ནྣཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ཁ་ཡེ པ་ཉྩ, ཚ་ནྣཾ ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ཁ་ཡེ ཚ, ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ནུ་ས་ཡཱ་ནཾ ཁ་ཡེ ས་ཏྟ, ཨ་ཊྛ་ནྣཾ མི་ཙྪ་ཏྟཱ་ནཾ ཁ་ཡེ ཨ་ཊྛ, ན་ཝ་ནྣཾ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཁ་ཡེ ན་ཝ, ད་ས་ནྣཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡེ ད་ས, དི་ཡ་ཌྜྷ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཁ་ཡེ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི བ་ཧཱུ་ནི ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ན་ཏྠི པ་ན ཏེ ནི་བྦཱ་ནཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱི་ཎི་པི ཧེ་ཏཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཱི་ཏི ག་ཎྷ’.
ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ? ‘ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ ཧི ཨ་ཙྪ་དཱི་པི་མི་ག་མ་ཀྐ་ཊཱ་ད་ཡོ་པི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ ཝ་ཏྠུཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཀི་ལེ་སོ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཏ་ཝ ཝཱ་དེ ཨ་ཙྪ་དཱི་པི་མི་ག་མ་ཀྐ་ཊཱ་ད་ཡོ ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝ་ཏ ཏེ ནི་བྦཱ་ནཾ ཐཱུ་ལཾ, ཀ་ཎྞེ་ཧི པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱི་ཎི་པི ཧེ་ཏཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཱི་ཏི ག་ཎྷ’.
ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི, གོ་ཏྲ་བྷུ་ནཱ་པི ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘ཏྭཾ གོ་ཏྲ་བྷུ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དེ་སཱི’ཏི? ‘ཨཱ་མ ཝ་དཱ་མཱི’ཏི. ‘གོ་ཏྲ་བྷུ་ཀྑ་ཎེ ཀི་ལེ་སཱ ཁཱི་ཎཱ, ཁཱི་ཡ་ནྟི, ཁཱི་ཡི་སྶ་ནྟཱི’ཏི? ན ཁཱི་ཎཱ, ན ཁཱི་ཡ་ནྟི; ཨ་པི་ཙ ཁོ ཁཱི་ཡི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ‘གོ་ཏྲ་བྷུ པ་ན ཀིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི? ‘ནི་བྦཱ་ནཾ’. ‘ཏ་ཝ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཀྑ་ཎེ ཀི་ལེ་སཱ ན ཁཱི་ཎཱ, ན ཁཱི་ཡ་ནྟི; ཨ་ཐ ཁོ ཁཱི་ཡི་སྶ་ནྟི. ཏྭཾ ཨ་ཁཱི་ཎེ་སུ་ཡེ་ཝ ཀི་ལེ་སེ་སུ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, ཨ་པྤ་ཧཱི་ནེ་སུ ཨ་ནུ་ས་ཡེ་སུ ཨ་ནུ་ས་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི. ཏཾ ཏེ ན ས་མེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱི་ཎི་པི ཧེ་ཏཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཱི་ཏི ག་ཎྷ’.
ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི, མ་གྒེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘ཏྭཾ མ་གྒཾ ནཱ་མ ཝ་དེ་སཱི’ཏི? ‘ཨཱ་མ ཝ་དེ་མཱི’ཏི. ‘མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཀི་ལེ་སཱ ཁཱི་ཎཱ, ཁཱི་ཡ་ནྟི, ཁི་ཡི་སྶ་ནྟཱི’ཏི? ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ཝ་ཀྑ་ཏི – ‘ཁཱི་ཎཱ་ཏི ཝཱ ཁཱི་ཡི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཁཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’ཏི. ‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, མ་གྒ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཀ་ཏ་མཾ? མ་གྒེ་ན ཁཱི་ཡ་ན་ཀ་ཀི་ལེ་སཱ ཀ་ཏ་མེ? མ་གྒོ ཀ་ཏ་མཾ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་མེ ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏི? ཏ་སྨཱ མཱ ཨེ་ཝཾ ག་ཎྷ. ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ན ཨཱ་ག་མྨ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཁཱི་ཎཱ་ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ རཱ་ག་ཀྑ་ཡོ དོ་ས་ཀྑ་ཡོ མོ་ཧ་ཀྑ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱི་ཎི་པི ཧེ་ཏཱ་ནི ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཱི’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཏྭཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨཱ་ག་མྨཱ་ཏི ཝ་དེ་སཱི’ཏི? ‘ཨཱ་མ ཝ་དེ་མཱི’ཏི. ‘ཨཱ་ག་མྨ ནཱ་མཱ་ཏི ཨི་དཾ ཏེ ཀུ་ཏོ ལ་དྡྷ’ནྟི? ‘སུ་ཏྟ་ཏོ ལ་དྡྷ’ནྟི. ‘ཨཱ་ཧ་ར སུ་ཏྟ’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ ཏ་ཎྷཱ ཙ ཏཾ ཨཱ་ག་མྨ, ཏ་མྷི ཁཱི་ཎཱ, ཏ་མྷི བྷ་གྒཱ, ན ཙ ཀི་ཉྩི ཀ་དཱ་ཙཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་ར་ཝཱ་དཱི ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་ཏི.
ཨི་དྷཱ་པི ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, དྭེ པ་ན ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༣. པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༨. ཨི་དྷཱ་པི པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀེ ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི ཡ་ཉྩ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ; ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨི་དྷ, ས་བྦེ་སུ་པི པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་དྷ པ་ན ད་ས་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ རཱུ་པ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དྭི་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ཝ ས་ངྑ་ཏཱ་ཝ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ན ‘‘སི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ, སི་ཡཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ག་ཏཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀེ་སུ ཙ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ན-ཝ་ཏྟ་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ བྷ་ཛ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ན པ་རི་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ. ཨི་དྷཱ་པི ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཝི་ཡ དྭཱ་ཡ་ཏ་ནཱ པ་ཉྩ་པ་ཎྞཱ་ས ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ར་ཛྫ་ནྟ་སྶ དུ་སྶ་ནྟ་སྶ མུ་ཡ྄ཧ་ནྟ་སྶ སཾ་ཝ་ར་ནྟ་སྶ ས་མྨ་ས་ནྟ་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཙ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི ས་བྦཾ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཱ ཝི་བྷ་ངྒ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.