(༣.) ཏི་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༠༩. ཏི་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཏཱི་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་ཧི ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་སུ ཝི་ཏ་ཀྐ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐོ, ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཉྙཱ, ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན དྷཱ་ཏཱུཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ནི་དྡེ་སེ པ་ཋ་མ་ན་ཡོ ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ, དུ་ཏི་ཡོ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན, ཏ་ཏི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ.
༩༡༤. ཨཱ་ས་ཝ་ནི་དྡེ་སེ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏ་ཡོ་ཝ ཨཱ་ས་ཝཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༩༡༩. ཨེ་ས་ནཱ་ནི་དྡེ་སེ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཀཱ་མེ་ས་ནཱཏི ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ ཀཱ་མ་ག་ཝེ་ས་ན་རཱ་གོ ཀཱ་མེ་ས་ནཱ. ཡོ བྷ་ཝེ་སུ བྷ་ཝ་ཙྪ་ནྡོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ བྷ་ཝ་ག་ཝེ་ས་ན་རཱ་གོ བྷ་ཝེ་ས་ནཱ. ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་ས་མྨ་ཏ་སྶ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ག་ཝེ་ས་ནཱ དི་ཊྛི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ས་ནཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་སྨཱ ཙ ན ཀེ་ཝ་ལཾ རཱ་ག་དི་ཊྛི་ཡོ ཨེ་ཝ ཨེ་ས་ནཱ, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཾ པ་ན ཀ་མྨ་མྤི ཨེ་ས་ནཱ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ ཝི་བྷ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ཏ་དེ་ཀ་ཊྛནྟི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཀ་ཊྛཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མ་རཱ་གེ་ཀ་ཊྛཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི; བྷ་ཝ་རཱ་གེ་ཀ་ཊྛཾ པ་ན མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ད་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ ཨ་ཧོ སུ་ཁ’ནྟི ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ་ད་ན་ཀཱ་ལེ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཝཱ་ཙ་ངྒཱ་ནི ཨ་ཙོ་པེ་ཏྭཱ མ་ན་སཱ་ཝ ཨ་སྶཱ་ད་ན་ཀཱ་ལེ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ. ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ས་བྦེ་ས་མྤི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཙ་ངྐ་མ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
༩༢༠. ཝི་དྷཱ་ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཀ་ཐཾ་ཝི་དྷཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཾ ཝ་ད་ནྟི, ཀ་ཐཾ་ཝི་དྷཾ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟཾ ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༩༥) ཨཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཝི་དྷཱ ནཱ་མ. ‘‘ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༧༥༡) ཀོ་ཊྛཱ་སོ. ‘‘ཝི་དྷཱ་སུ ན ཝི་ཀ་མྤ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཐེ་ར་གཱ. ༡༠༧༩) མཱ་ནོ. ཨི་དྷཱ་པི མཱ་ནོ་ཝ ཝི་དྷཱ ནཱ་མ. སོ ཧི སེ་ཡྻཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ད་ཧ་ན་ཏོ ཝི་དྷཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཋ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ ཝི་དྷཱ. ཏ་སྨཱ ‘སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ མཱ་ན་ཝི་དྷཱ མཱ་ན་ཋ་པ་ནཱ སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཝི་དྷཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༩༢༡. བྷ་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཛཱ་ཏིཾ པ་ཊི་ཙྩ བྷ་ཡནྟི ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷ་ཡཾ. བྷ་ཡཱ་ན་ཀནྟི ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ. ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟནྟི བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན ག་ཏྟ་ཙ་ལ་ནཾ. ལོ་མ་ཧཾ་སོཏི ལོ་མཱ་ནཾ ཧཾ་ས་ནཾ, ཨུ་དྡྷ་གྒ་བྷཱ་ཝོ. ཨི་མི་ནཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ཀི་ཙྩ་ཏོ བྷ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་ཏྲཱ་སོཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶི་ཏཾ.
༩༢༢. ཏ་མ་ནི་དྡེ་སེ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་སེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ‘‘ཏ་མ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ས་མྨོ་ཧོ, ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷོ མ་ཧ་བྦྷ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏ་མོ ནཱ་མ. ཏི་ཎྞཾ པ་ན ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ་སུ་ཁ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨུ་དཱ་ཧུ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝེ་སྶོ སུ་དྡོ ཀཱ་ལོ༹ ཨོ་དཱ་ཏོ ར་སྶོ དཱི་གྷོ’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ. ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཁ་ཏྟི་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ཨུ་དཱ་ཧུ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝེ་སྶོ…པེ… དཱི་གྷོ’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ. ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁ་ཏྟི་ཡོ ཨུ་དཱ་ཧུ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝེ་སྶོ སུ་དྡོ; ཀིཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ རཱུ་པཾ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཀ་ངྑ་ནྟོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཁ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ཏྟི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ, ཝེ་སྶོ ཝཱ ཝེ་སྶ་བྷཱ་ཝཾ, སུ་དྡོ ཝཱ སུ་དྡ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཛཱི་ཝ་ལ་དྡྷི་ཀོ པ་ན ས་ཏྟོ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛཱི་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་བྷེ་དཾ སུ་ཏྭཱ ‘ཀཱི་དི་སོ ནུ ཁོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཛཱི་ཝོ – ཀིཾ ནུ ཁོ ནཱི་ལ་ཀོ ཨུ་དཱ་ཧུ པཱི་ཏ་ཀོ ལོ་ཧི་ཏ་ཀོ ཨོ་དཱ་ཏོ ཙ་ཏུ་རཾ་སོ ཚ་ལ༹ཾ་སོ ཨ་ཊྛཾ་སོ’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ.
༩༢༣. ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ཏི་ཏྠ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཏི་ཏྠཾ ནཱ་མ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ. ཏི་ཏྠི་ཡཱ ནཱ་མ ཡེ་སཾ ཏཱ དི་ཊྛི་ཡོ རུ་ཙྩ་ནྟི ཁ་མ་ནྟི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཊྛོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ས་བྦེ་པི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ ས་ཉྫཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨི་མེ་སུ་ཡེ་ཝ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི, ས་མོ་ས་ར་མཱ་ནཱ་པི ཨེ་ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་མོ་ས་ར་ནྟི ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི, དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝེ ཙ ནེ་སཾ ཨེ་ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཏི་ཏྠཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ས་ཉྫཱ་ཏཱ་ནཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྠེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི; ཏེ་ནེ་ཝ་ཏྠེ་ན ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི་པི ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོཏི ས་ཏྟོ. ཀཱ་མ་ཉྩ པུ་རི་སོ་ཏི་པི པུ་གྒ་ལོ་ཏི་པི ཝུ་ཏྟེ ས་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཡཾ པ་ན ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཡོ ཡ་ཐཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི ཝཱ. པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཧེ་ཏཱུཏི པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ, པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ནི་ག་ཎྛ་ས་མ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ པ་ན ཏེ ཀ་མྨ་ཝེ་ད་ན་ཉྩ ཀི་རི་ཡ་ཝེ་ད་ན་ཉྩ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ན་མེ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི. པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ནི. ༥) ཙ ཨ་ཊྛ་སུ ཨཱ་བཱ་དྷེ་སུ ས་ཏྟ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་མཾ་ཡེ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་སུ ཙ ཏཱི་སུ ཀ་མྨེ་སུ དྭེ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་སུ ཙ ཙ་ཏཱུ་སུ ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ ཝི་པཱ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི.
ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཧེ་ཏཱུཏི ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ; བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ པ་ཛཱ་པ་ཏི་ནཱ ཝཱ ཨི་སྶ་རེ་ན ནི་མྨི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མ་ཡོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ནེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཝཱ པུ་བྦེ ཀ་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝཱ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏུཾ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ; ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝ པ་ན ཨི་མཱ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ པ་ནེ་ཏེ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཨཱ་བཱ་དྷེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟི. ཏ་ཐཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟི.
ཨ་ཧེ་ཏུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱཏི ཧེ་ཏུ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ ཝི་ནཱ ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ས་མ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཏེ་པི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཀཱ་ར་ཎེ་སུ ཙ བྱཱ་དྷཱི་སུ ཙ ཨེ་ཀ་མྤི ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟི.
༩༢༤. ཀི་ཉྩ་ནཱཏི པ་ལི་བོ་དྷཱ. རཱ་གོ ཀི་ཉྩ་ནནྟི རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཏྟེ བ་ནྡྷ་ཏི པ་ལི་བུ་ནྡྷེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཀི་ཉྩ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དོ་ས་མོ་ཧེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ངྒ་ཎཱ་ནཱིཏི ‘‘ཨུ་ད་ངྒ་ཎེ ཏ་ཏྠ པ་པཾ ཨ་ཝི་ནྡུ’’ནྟི (ཛཱ. ༡.༡.༢) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སོ ཨ་ངྒ་ཎཾ. ‘‘ཏ་སྶེ་ཝ ར་ཛ་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒ་ཎ་སྶ ཝཱ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༨༤; ཨ. ནི. ༡༠.༥༡) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ལཾ ཝཱ པ་ངྐོ ཝཱ. ‘‘སཱ་ངྒ་ཎོ་ཝ ས་མཱ་ནོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༥༧) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རོ ཏི་བྦ་ཀི་ལེ་སོ. ཨི་དྷཱ་པི ཏ་དེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ངྒ་ཎཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏེ་ནེ་ཝ རཱ་གོ ཨ་ངྒ་ཎནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
མ་ལཱ་ནཱིཏི མ་ལི་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. རཱ་གོ མ་ལནྟི རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཙི་ཏྟཾ མ་ལི་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, མ་ལཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ མ་ལ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི དྭཱི་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཝི་ས་མ་ནི་དྡེ་སེ ཡ་སྨཱ རཱ་གཱ་དཱི་སུ ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་སུ ཙ ས་ཏྟཱ པ་ཀྑ་ལ་ནྟི, པ་ཀྑ་ལི་ཏཱ ཙ པ་ན སཱ་ས་ན་ཏོ་པི སུ་ག་ཏི་ཏོ་པི པ་ཏ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་ཀྑ་ལ་ན་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ་ཏོ རཱ་གོ ཝི་ས་མནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་གྒཱིཏི ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་གྒི. རཱ་ག་གྒཱིཏི རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་ཏྟེ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ཏི ཛྷཱ་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་གྒཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དོ་ས་མོ་ཧེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠཱུ་ནི – ཨེ་ཀཱ ཀི་ར ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཙི་ཏྟ་ལ་པ་བྦ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ དྭཱ་ར་པཱ་ལ་ཀ་རཱུ་པཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཋི་ཏཱ. ཨ་ཐ་སྶཱ ཨ་ནྟོ རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ནྣོ. སཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ ‘ཨ་ཡཾ ད་ཧ་རཱ ཋི་ཏཱ, པ་ཀྐོ་ས་ཐ ན’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨེ་ཀཱ ག་ནྟྭཱ ‘ཀ་སྨཱ ཋི་ཏཱ་སཱི’ཏི ཧ་ཏྠེ ག་ཎྷི. ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟཱ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏཱ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ རཱ་ག་སྶ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཏཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ. དོ་ས་སྶ པ་ན ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཏཱ་ཡ མ་ནོ་པ་དོ་སི་ཀཱ དེ་ཝཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. མོ་ཧ་སྶ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་ཏཱ་ཡ ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ཀཱ དེ་ཝཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. མོ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཧི ཏེ་སཾ ས་ཏི་ས་མྨོ་སོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཁི་ཌྜཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཀ་སཱ་ཝཱཏི ཀ་ས་ཊཱ ནི་རོ་ཛཱ. རཱ་གཱ་དཱི་སུ ཙ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་སུ ཙ ཨེ་ཀ་མྤི པ་ཎཱི་ཏཾ ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ རཱ་གོ ཀ་སཱ་ཝོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༩༢༥. ཨ་སྶཱ་ད་དི་ཊྛཱིཏི ཨ་སྶཱ་ད་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ དི་ཊྛི. ན་ཏྠི ཀཱ་མེ་སུ དོ་སོཏི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. པཱ་ཏ་བྱ་ཏནྟི པཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཧི སོ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཾ པི་ཝ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱིཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ག་ཏཱ དི་ཊྛི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱིཏི ལཱ་མ་ཀཱ དི་ཊྛི. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ པ་ཋ་མཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི, ཏ་ཏི་ཡཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི, ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི ཨ་སྶཱ་ད་དི་ཊྛཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༩༢༦. ཨ་ར་ཏིནི་དྡེ་སོ ཙ ཝི་ཧེ་སཱནི་དྡེ་སོ ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྠོ་ཡེ་ཝ. ཨ་དྷ་མྨ་སྶ ཙ་རི་ཡཱ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ས་མཱ ཙ་རི་ཡཱ, ཝི་ས་མ་སྶ ཝཱ ཀ་མྨ་སྶ ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ. དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ་པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ ནི་དྡེ་སཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ. པུ་ཐུ་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ནཱ་ན་ཏྟེ་སུ ས་ཉྙཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་ཝ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ཉྙཱ བྱཱ་པཱ་དཱ་དི་ས་ཉྙཱ, ཏ་སྨཱ ནཱ་ན་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ་ཏི་པི ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ. ཀོ་ས་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ནི་དྡེ་སེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ལཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ ཀོ་ས་ཛྫཾ, པ་མ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན པ་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ པ་མཱ་དོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱདི་ནི་དྡེ་སཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ.
༩༣༡. ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཨོ་ཝཱ་ད་སྶ ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ད་ར་བྷཱ་ཝོ ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡཾ. ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ནཱ་ད་ར་ཏཱ. ས་ག་རུ་ཝཱ་སཾ ཨ་ཝ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཨ་གཱ་ར་ཝ་བྷཱ་ཝོ ཨ་གཱ་ར་ཝ་ཏཱ. ས་ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཝཱ་སཾ ཨ་ཝ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཨ་པྤ་ཏི་སྶ་ཝ་ཏཱ. ཨ་ན་དྡཱཏི ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནཱ. ཨ་ན་དྡཱ་ཡ་ནཱཏི ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཨ་ན་དྡཱ་ཡ ཨ་ཡི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་ན་དྡཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ. ཨ་སཱི་ལ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་སཱི་ལྱཾ. ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རོཏི ག་རུ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ.
༩༣༢. ཨ་སྶ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ. ཨ་ས་དྡ་ཧ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ས་དྡ་ཧ་ནཱ. ཨོ་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་ནོ་ཀ་པྤ་ནཱ. ཨ་པྤ་སཱི་ད་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ན་བྷི་པྤ་སཱ་དོ.
ཨ་ཝ་ད་ཉྙུ་ཏཱཏི ཐ་དྡྷ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ‘དེ་ཧི, ཀ་རོ་ཧཱི’ཏི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ཏཱ.
༩༣༤. བུ་དྡྷཱ ཙ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ བུ་དྡྷ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ་ཝ. ཨ་ས་མེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱཏི ཏེ་སཾ ས་མཱི་པཾ ཨ་ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ. ས་དྡྷ་མྨཾ ཨ་སོ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱཏི ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ ས་དྡྷ་མྨོ ནཱ་མ, ཏཾ ཨ་སུ་ཎི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ. ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱཏི ན ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ.
ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱཏི ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ཡ་སྨཱ པ་ན སོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པཱ་ར་མྦྷོ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷོ ཨ་ནུ་པཱ་ར་མྦྷོ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ནཱ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ནཱ ཨ་ནུ་པཱ་ར་མྦྷ་ནཱ. ཨ་ནུ་པཱ་ར་མྦྷི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་ནུ་པཱ་ར་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ. ཨུ་ཉྙཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནཱ. ཨ་ཝ་ཉྙཱཏི ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་ནཱ. པ་རི་བྷ་ཝ་ནཾ པ་རི་བྷ་ཝོ. ར་ནྡྷ་སྶ ག་ཝེ་སི་ཏཱ ར་ནྡྷ་ག་ཝེ་སི་ཏཱ. ར་ནྡྷཾ ཝཱ ག་ཝེ་ས་ཏཱི་ཏི ར་ནྡྷ་ག་ཝེ་སཱི, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ར་ནྡྷ་ག་ཝེ་སི་ཏཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ པ་ར་ཝ་ཛྫཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ, ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཏུ་ནྣ་ཀཱ་རོ སཱ་ཊ་ཀཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཚི་དྡ་མེ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ར་སྶ ས་བྦེ་པི གུ་ཎེ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཨ་གུ་ཎེ་སུ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི.
༩༣༦. ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཨ་ནི་ཙྩེ ནི་ཙྩནྟི ཨ་ནི་ཙྩེ་ཡེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ‘ཨི་དཾ ནི་ཙྩ’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟོ. དུ་ཀྑེ སུ་ཁནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཙྩ་ཝི་པྤ་ཊི་ཀུ་ལེ་ན ཙཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནི་པི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནེ་ཝ. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཉྷི བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏཱི་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནཱ. ཨ་ནུ་ཨ་ནུ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནཱ་ཝ་ཊྚ་ནཱ. ཨཱ་བྷུ་ཛ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་བྷོ་གོ. བྷ་ཝ་ངྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ. ཏ་དེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཋ་པེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཐ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎོ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལོ དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ས་ཙྩཱ་ནི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
ཀུ་མྨ་གྒ་སེ་ཝ་ནཱ་ནི་དྡེ་སེ ཡཾ ཀུ་མྨ་གྒཾ སེ་ཝ་ཏོ སེ་ཝ་ནཱ ཀུ་མྨ་གྒ་སེ་ཝ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཀུ་མྨ་གྒོཏི དུ་ཏི་ཡ་པུ་ཙྪཱ ཀ་ཏཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཏི་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.