༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ
༡. ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༡༨. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་ན་ནྟ་རེ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ་ཏ་སྶོཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱཏི པ་བྷེ་དཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན པ་ར་ཏོ ཨ་ཏྠེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ཏ་སྨཱ ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི པ་བྷེ་དཱ, ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཝ པ་བྷེ་དཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏི ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི པ་དེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷེ་དཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱཏི ཨ་ཏྠེ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ; ཨ་ཏྠ་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཾ ཨ་ཏྠེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དྷ་མྨ་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ཧི ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཾ དྷ་མྨེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ནཱ་མ. ནི་རུ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཾ ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ནཱ་མ. པ་ཊི་བྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ནཱ་མ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ནི་ཀྑི་ཏྟཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ཏྠེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠོཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཾ. ཏ་ཉྷི ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཨ་ར་ཎཱི་ཡཾ ག་ནྟ་བྦཾ པ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཡཾ་ཀི་ཉྩི པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ, བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠོ, ཝི་པཱ་ཀོ, ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ.
དྷ་མྨོཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡོ. སོ ཧི ཡ་སྨཱ ཏཾ ཏཾ ཝི་ད་ཧ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཙེ་ཝ པཱ་པེ་ཏི ཙ, ཏ་སྨཱ དྷ་མྨོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཡོ ཀོ་ཙི ཕ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཧེ་ཏུ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, བྷཱ་སི་ཏཾ, ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ དྷ་མྨོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ.
ཏ་ཏྲ དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ ཉཱ་ཎནྟི ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཙ དྷ་མྨེ ཙ ཡཱ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི, ཏ་སྶཱ ཨ་བྷི་ལཱ་པེ ཏཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟིཾ ས་དྡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ, ན པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི, ཨ་ཡཾ ན ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟི. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟོ ཧི ‘‘ཕ་སྶོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཕ་སྶཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཕ་སྶ’’ནྟི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ པ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ ན ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཉྙཾ པ་ནེ་ས ནཱ་མ་ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཨུ་པ་ས་གྒ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་དྡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི? ཡ་ད་གྒེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི, ཨ་ཡཾ ན ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ད་གྒེ་ན ཏ་མྤི ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏཾ པ་ན ན་ཡི་དཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཀི་ཙྩ་ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཀ་ཐི་ཏཾ –
ཏི་སྶ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར བོ་དྷི་མ་ཎྜེ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་སུ བྷཱ་སཱ་སུ ‘ཀ་ཏ་ར་བྷཱ་སཱ་ཡ ཀ་ཐེ་མཱི’ཏི པ་ཝཱ་རེ་སི. ཏཾ པ་ན ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་གྒ་ཧེ ཋ་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རི་ཏཾ, ན པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན. སོ ཧི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཏཾ ཏཾ བྷཱ་སཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཎྷི; ཏ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཧེ ཋ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཝཱ་རེ་སི.
བྷཱ་སཾ ནཱ་མ ས་ཏྟཱ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཙ པ་ནེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ཀུ་མཱ་ར་ཀེ མ་ཉྩེ ཝཱ པཱི་ཋེ ཝཱ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི. དཱ་ར་ཀཱ ཏེ་སཾ ཏཾ ཏཾ བྷཱ་སཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པེ་ནྟི – ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ས་བྦ་མྤི བྷཱ་སཾ ཛཱ་ན་ནྟི. མཱ་ཏཱ ད་མི་ལཱི༹, པི་ཏཱ ཨ་ནྡྷ་ཀོ. ཏེ་སཾ ཛཱ་ཏོ དཱ་ར་ཀོ ས་ཙེ མཱ་ཏུ་ཀ་ཐཾ པ་ཋ་མཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ད་མི་ལ༹་བྷཱ་སཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི; ས་ཙེ པི་ཏུ་ཀ་ཐཾ པ་ཋ་མཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀ་བྷཱ་སཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པ་ན ཀ་ཐཾ ཨ་སྶུ་ཎ་ནྟོ མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི.
ཡོ་པི ཨ་གཱ་མ་ཀེ མ་ཧཱ་ར་ཉྙེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙོ ཀ་ཐེ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, སོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་ས་མེ་ཝ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི. ནི་ར་ཡེ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ, དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་ཏི ས་བྦ་ཏྠ མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ཝ ཨུ་སྶ་ནྣཱ. ཏ་ཏྠ སེ་སཱ ཨོ་ཊྚ་ཀི་རཱ་ཏ་ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཡོ་ན་ཀ་ད་མི་ལ༹་བྷཱ་སཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས བྷཱ་སཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཀཱ ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་བྲ་ཧྨ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཨ་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཱ མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་བུ་དྡྷོ་པི ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨཱ་རོ་པེ་སི. ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི. མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ཡ ཧི ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་སྶ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ སོ་ཏ་པ་ཐཱ་ག་མ་ན་མེ་ཝ པ་པ་ཉྩོ; སོ་ཏེ པ་ན ས་ངྒྷ་ཊྚི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ན་ཡ་ས་ཏེ་ན ན་ཡ་ས་ཧ་སྶེ་ན ཨ་ཏྠོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་ཉྙཱ་ཡ པ་ན བྷཱ་སཱ་ཡ ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. བ་ཧུ་མྤི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ནོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཉཱ་ཎེ་སུ ཉཱ་ཎནྟི ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཏི. ཨི་མཱ པ་ན ཙ་ཏ་སྶོ་པི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་བྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི, པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མེ་སུ དྭཱི་སུ? སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡ་ཉྩ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶཱ་ཏི ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ་པི མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་བྷེ་དཾ ག་ཏཱ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ དྷ་མྨི་ཀ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ ཁུ་ཛྫུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་བྷེ་དཾ ག་ཏཱ་ཏི ཨི་མཱ་སུ དྭཱི་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ པ་བྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཨ་དྷི་ག་མེ་ན, པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ, ས་ཝ་ནེ་ན, པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ, པུ་བྦ་ཡོ་གེ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘ཨ་དྷི་ག་མོ’ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི པ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི. ‘པ་རི་ཡ་ཏྟི’ ནཱ་མ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི. ‘ས་ཝ་ནཾ’ ནཱ་མ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ. ས་ཀྐ་ཙྩ་ཉྷི དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི. ‘པ་རི་པུ་ཙྪཱ’ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཧི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི. ‘པུ་བྦ་ཡོ་གོ’ ནཱ་མ པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏཱ, ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ ཧ་ར་ཎ་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎ་ན་ཡེ་ན པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ; པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཧི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པུ་ན་བྦ་སུ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་པུ་ཏྟ་སྶ ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ ཀི་ར ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ ཡོ་ན་ཀ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ན་ཏི་ཏྠེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀ་ངྑོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མ་གྒཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨེ་ཀ་སྶ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་སི. སོ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཾ ཀ་མྦ་ལཾ ཨ་དཱ་སི. སོ་པི ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རོ ཝཱ་སི་ཡཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ན་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཀཱ་རེ་སི. ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི? པ་ཙྪི་མཱ་ཡ ཛ་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ག་ཏ་མ་གྒཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་ངྑཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཛ་མྦུ་ཀོ་ལ་པ་ཊྚ་ནེ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ཝཱ་ལི་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི. ཏ་སྶ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘ཨི་དཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་མྨ་ཊྛ་ཊྛཱ་ན’ནྟི ཐེ་ར་སྶ ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཐེ་རོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏེ པ་ཉྷེ ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི.
པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ པ་ན ཏི་སྶ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཙེ་ཝ ནཱ་ག་སེ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཙ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ས་ཀྐ་ཙྩ་དྷ་མྨ་ས་ཝ་ནེ་ན སུ་དྷ་མྨ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ ཀི་ར ཏ་ལ་ངྒ་ར་ཝཱ་སཱི དྷ་མྨ་དི་ནྣ་ཏྠེ་ར་སྶ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ཁུ་ར་གྒེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ མཱ་ཏུ་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སུ་ཎ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི པ་གུ་ཎཱ་ནི ཨ་ཀཱ་སི. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ པ་ན ཏི་སྶ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨེ་ཝ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་ཝ་ཏྟཾ པ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ནཾ པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ན་ཏྠི.
ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་སུ པ་རི་ཡ་ཏྟི, ས་ཝ་ནཾ, པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི པ་བྷེ་ད་སྶེ་ཝ བ་ལ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. པུ་བྦ་ཡོ་གོ ཨ་དྷི་ག་མ་སྶ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡོ, པ་བྷེ་ད་སྶ ཧོ་ཏི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཧོ་ཏི, ན པ་ན ཏ་ཐཱ. པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་ཝ་ན་པ་རི་པུ་ཙྪཱ ཧི པུ་བྦེ ཧོ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ, པུ་བྦ་ཡོ་གེ་ན པུ་བྦེ ཙེ་ཝ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ ས་ངྑཱ་ར་ས་མྨ་ས་ནཾ ཝི་ནཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་མེ པ་ན དྭེ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཝི་ས་དཱ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི.
ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢. ས་ཙྩ་ཝཱ་རཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༡༩. ཨི་དཱ་ནི ཡེ ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ པ་ཉྩ ཨ་ཏྠཱ ཙ དྷ་མྨཱ ཙ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ་སཾ པ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་ན་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ པུ་ན ཙ་ཏ་སྶོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་བྷེ་ད་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. སོ ས་ཙྩ་ཝཱ་ར་ཧེ་ཏུ་ཝཱ་ར་དྷ་མྨ་ཝཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝཱ་ར་པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ. ཏ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་སྶ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་སྶ པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཏྟ་བྦ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙ ཨ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ, ཕ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤཱ་པ་ཀ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཙ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ས་ཙྩ་ཝཱ་རོ’ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི པ་ན ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཧེ་ཏུ་ནོ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝཾ, ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘ཧེ་ཏུ་ཝཱ་རོ’ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ཙ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ. ཡེ པ་ན དྷ་མྨཱ ཏ་མྷཱ ཏ་མྷཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་པྤ་བྷེ་དཱ ཧེ་ཏུ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཙ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ཧེ་ཏུ་ནོ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘དྷ་མྨ་ཝཱ་རོ’ ཝུ་ཏྟོ. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཨ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དི་ས་མུ་ད་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ན་ཉྩ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝཱ་རོ’ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝཾ, བྷཱ་སི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཏྟ་བྦ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཝཱ་རོ’ ཝུ་ཏྟོ.
ཏ་ཏྠ ཙ ཡ་སྨཱ བྷཱ་སི་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་སྶ་ཏྠོ ཉཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ བྷཱ་སི་ཏ་བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ. པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨ་སྶ ཙ པ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི པུ་ཙྪཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མོ པ་ཊི་ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ན་ཝ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ ཏ་ནྟི ག་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨི་མ་སྨི་མྤི ཋཱ་ནེ བྷཱ་སི་ཏ་ཝ་སེ་ན ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ ཏ་ནྟི ཨེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི.
སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.