༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༤༢. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་ན་ནྟ་རེ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ་ཏ་སྶོཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོཏི ཕ་ར་ཎ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོ. ཨེ་ཏཱ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ ཝཱ ས་ཏྟེ ཕ་ར་ནྟི, ཨེ་ཀ་ས་ཏྟ་མྤི ཝཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཕ་ར་ནྟཱི་ཏི ཕ་ར་ཎ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ བྷི་ཀྑུ. མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ནཱཏི མེ་ཏྟཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན. ཙེ་ཏ་སཱཏི ཙི་ཏྟེ་ན. ཨེ་ཀཾ དི་སནྟི ཨེ་ཀི་སྶཱ དི་སཱ་ཡ. པ་ཋ་མ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཀ་དི་སཱ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ས་ཏྟ་ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཕ་རི་ཏྭཱཏི ཕུ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ. ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡནྟི ཡ་ཐཱ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་དཱི་སུ དི་སཱ་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་ཏི ཨུ་དྡྷནྟི ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ན་ཡེ་ན ཨུ་པ་རི་མཾ དི་ས་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡནྟི ཨ་དྷོ་དི་ས་མྤི ཏི་རི་ཡཾ་དི་ས་མྤི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་དྷོཏི ཧེ་ཊྛཱ, ཏི་རི་ཡནྟི ཨ་ནུ་དི་སཱ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཨ་སྶ་མ་ཎྜ་ལེ ཨ་སྶ་མི་ཝ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་རེ་ཏི་པི པ་ཙྩཱ་སཱ་རེ་ཏི་པཱི་ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ དི་སཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་དྷི་སོ མེ་ཏྟཱ་ཕ་ར་ཎཾ ད་སྶི་ཏཾ. ས་བྦ་དྷཱིཏི་ཨཱ་དི པ་ན ཨ་ནོ་དྷི་སོ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་དྷཱིཏི ས་བྦ་ཏྠ. ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་བྦེ་སུ ཧཱི་ན་མ་ཛ྄ཛྷི་མུ་ཀྐ་ཊྛ་མི་ཏྟ་ས་པ་ཏྟ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ཨ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ‘ཨ་ཡཾ པ་ར་ས་ཏྟོ’ཏི ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ས་མ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨ་ཐ ཝཱ ས་བྦ་ཏྟ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་བྦེ་ན ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱི་ས་ཀ་མྤི བ་ཧི ཨ་ཝི་ཀྑི་པ་མཱ་ནོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་བྦཱ་ཝ་ནྟནྟི ས་བྦ་ས་ཏྟ་ཝ་ནྟཾ, ས་བྦ་ས་ཏྟ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ལོ་ཀནྟི ས་ཏྟ་ལོ་ཀཾ.
ཝི་པུ་ལེ་ནཱཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་དི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ པུ་ན ‘‘མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཨོ་དྷི་སོ ཕ་ར་ཎེ ཝི་ཡ པུ་ན ‘ཏ་ཐཱ’ས་དྡོ ‘ཨི་ཏི’ས་དྡོ ཝཱ ན ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ པུ་ན ‘‘མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ; ནི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པུ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་པུ་ལ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཏཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ, པ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, བྱཱ་པཱ་ད་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་ཝེ་རཾ, དོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏོ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ, ནི་དྡུ་ཀྑ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ‘‘མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཋ་པི་ཏཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ.
༦༤༣. ཨི་དཱ་ནི ཡ་དེ་ཏཾ ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ, ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨི་དཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ པུ་གྒ་ལེ ཨ་ཡཾ མེ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ པུ་གྒ་ལནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མཱཏི ཨོ་པ་མྨ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀཾ པུ་གྒ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པི་ཡནྟི པེ་མ་ནཱི་ཡཾ. མ་ནཱ་པནྟི ཧ་ད་ཡ་ཝུ་ཌྜྷི་ཀ་རཾ. ཏ་ཏྠ པུ་བྦེ་ཝ ས་ནྣི་ཝཱ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཧི་ཏེ་ན ཝཱ པི་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མཱ་ཡོ་གེ་ན མ་ནཱ་པོ ནཱ་མ; དཱ་ན་ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཧི ཝཱ པི་ཡ་ཏཱ, པི་ཡ་ཝ་ཙ་ན་ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡ་ཏཱ་ཧི མ་ནཱ་པ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏྠ པི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨི་མ་སྶ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མེ་ཏྟཱ སུ་ཁཾ ཕ་ར་ཏི, མ་ནཱ་པ་ཏཱ་ཡ ཨུ་དཱ་སཱི་ན་ཏཱ ན ས་ཎྛཱ་ཏི, ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་ཏོ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཱ་ནུ་པཱ་ལི་ཏཱ མེ་ཏྟཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨུ་པ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ – པི་ཡཾ མ་ནཱ་པནྟི. མེ་ཏྟཱ་ཡེ་ཡྻཱཏི མེ་ཏྟཱ་ཡ ཕ་རེ་ཡྻ; ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ མེ་ཏྟཾ ཀ་རེ་ཡྻ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་བྦེ ས་ཏྟེཏི ཡ་ཐཱ པི་ཡཾ པུ་གྒ་ལཾ མེ་ཏྟཱ་ཡེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཱ་ཡ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་རི་ས་ངྑཱ་ཏེ་པི ས་བྦེ ས་ཏྟེ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཕ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མེ་ཏྟི མེ་ཏྟཱ་ཡ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༦༤༤. ཝི་དི་སཾ ཝཱཏི པ་དཾ ཏི་རི་ཡཾ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༦༤༥. ཕ་རི་ཏྭཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ. ཨ་དྷི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱཏི ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན མུ་ཉྩི་ཏྭཱ, ཡ་ཐཱ མུ་ཏྟཾ སུ་མུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི སུ་པྤ་སཱ་རི་ཏཾ སུ་ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཏ་ཐཱ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༤༨. ས་བྦ་དྷིཨཱ་དི་ནི་དྡེ་སེ ཡ་སྨཱ ཏཱི་ཎི་པི ཨེ་ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ནེ་སཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་བྦེ་ན ས་བྦནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ.
༦༥༠. ཝི་པུ་ལཱདི་ནི་དྡེ་སེ ཡ་སྨཱ ཡཾ ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ན་ནྟ་ས་ཏྟ་ཕ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་པུ་ལཾ, ཏཾ ནི་ཡ་མ་ཏོ བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཉྩ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་གོ་ཙ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ཝི་གྷཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝེ་རཾ. ཡ་ཉྩ ཨ་ཝེ་རཾ ཏཾ ཝི་ཧ་ཏ་བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཡཾ ཝི་པུ་ལཾ ཏཾ མ་ཧ་གྒ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝེ་རོ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོཏི ཙེ་ཏྠ ལི་ངྒ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. མ་ནེ་ན ཝཱ ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ – ཡཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙི་ཏྟཾ, སོ ཨ་ཝེ་རོ མ་ནོ; ཡོ ཨ་ཝེ་རོ སོ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོ་ཏི. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛི་མཾ ཧེ་ཊྛི་མཾ པ་དཾ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ, ཨུ་པ་རི་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་རི་མཾ ཧེ་ཊྛི་མ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ་ཏི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༦༥༣. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ པུ་གྒ་ལཾ དུ་གྒ་ཏཾ དུ་རུ་པེ་ཏནྟི ཨི་ད་མྤི ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྨི་ཉྷི པུ་གྒ་ལེ བ་ལ་ཝ་ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྠ དུ་གྒ་ཏནྟི དུ་ཀྑེ་ན ས་མ་ངྒཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཾ. དུ་རུ་པེ་ཏནྟི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པེ་ཏཾ. ག་ཏི་ཀུ་ལ་བྷོ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཏ་མ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏོ པུ་གྒ་ལོ དུ་གྒ་ཏོ, ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པེ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏོ དུ་རུ་པེ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༦༦༣. ཨེ་ཀཾ པུ་གྒ་ལཾ པི་ཡཾ མ་ནཱ་པནྟི ཨི་ད་མྤི མུ་དི་ཏཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ག་ཏི་ཀུ་ལ་བྷོ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཛོ་ཏི་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏོ པི་ཡོ, ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པེ་ཏ་ཏྟཱ ཛོ་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏོ མ་ནཱ་པོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༦༧༣. ནེ་ཝ མ་ནཱ་པཾ ན ཨ་མ་ནཱ་པནྟི ཨི་ད་མྤི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ནེ་ཝ མ་ནཱ་པོ, ཨ་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ན ཨ་མ་ནཱ་པོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཎྜེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ན་མྤི ཨེ་ཏེ་སཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.